TAÉC 46: CAÛNH THANH TIEÁNG MÖA RÔI

LÔØI DAÃN: Moät chuøy lieàn thaønh sieâu phaøm vöôït Thaùnh, nöûa caâu khaû dó môû troùi gôõ nieâm, nhö ñi treân taûng baêng, chaïy treân kieám beùn, ngoài trong khoái thanh saéc, ñi treân ñaàu thanh saéc. Dieäu duïng doïc ngang gaùc laïi, khoaûng saùt-na lieàn ñi theá naøo, thöû cöû xem ?

COÂNG AÙN: Caûnh Thanh hoûi Taêng: Ngoaøi cöûa laø tieáng gì ? Taêng thöa: Tieáng möa rôi. Caûnh Thanh baûo: Chuùng sanh ñieân ñaûo queân mình theo vaät. Taêng thöa: Hoøa thöôïng thì theá naøo ? Caûnh Thanh baûo: Toaøn chaúng queân mình. Taêng thöa: Toaøn chaúng queân mình yù chæ theá naøo ? Caûnh Thanh baûo: Xuaát thaân vaãn coøn deã, thoaùt theå noùi raát khoù.

GIAÛI THÍCH: Chæ trong naøy kheùo tieán laáy, coå nhaân duøng moät cô moät caûnh caàn tieáp ngöôøi. Moät hoâm, Caûnh Thanh hoûi Taêng: Ngoaøi cöûa laø tieáng gì ? Taêng thöa: Tieáng möa rôi. Thanh baûo: Chuùng sanh ñieân ñaûo queân mình theo vaät. Laïi hoûi: Ngoaøi cöûa laø tieáng gì ? Taêng thöa: Tieáng chim boät cöu. Thanh baûo: Muoán ñöôïc chaúng chuoác nghieäp voâ giaùn, chôù cheâ bai chaùnh phaùp Nhö Lai. Laïi hoûi: Ngoaøi cöûa laø tieáng gì ? Taêng thöa: Tieáng raén baét nhaùi keâu. Thanh baûo: Seõ baûo chuùng sanh khoå, laïi coù khoå chuùng sanh. Nhöõng caâu naøy vôùi coâng aùn ôû tröôùc khoâng coù hai thöù. Haøng Thieàn taêng ôû trong ñaây thaáu ñöôïc thì ôû trong thanh saéc chaúng ngaïi töï do. Neáu thaáu chaúng ñöôïc lieàn bò thanh saéc loâi. Coâng aùn naøy, caùc nôi goïi laø lôøi “toâi luyeän”. Neáu laø “toâi luyeän” chæ thaønh taâm haïnh, khoâng thaáy ñöôïc choã vì ngöôøi cuûa coå nhaân. Cuõng goïi lôøi naøy laø “thaáu thanh saéc”, moät saùng ñaïo nhaõn, hai saùng thanh saéc, ba saùng taâm toâng, boán saùng voïng tình, naêm saùng trieån dieãn. Song neáu khoâng chín chaén, sao khoûi thaønh hang oå. Caûnh Thanh hoûi: Ngoaøi cöûa laø tieáng gì ? Taêng thöa: Tieáng möa rôi. Laïi noùi: Chuùng sanh ñieân ñaûo queân mình theo vaät. Ngöôøi ta laàm hoäi, cho laø coá yù chuyeån ngöôøi, quaû thaät khoâng dính daùng. Ñaâu chaúng bieát Caûnh Thanh coù thuû ñoaïn vì ngöôøi, maät lôùn chaúng neä moät cô moät caûnh, raát möïc chaúng tieác loâng maøy. Caûnh Thanh ñaâu chaúng bieát tieáng möa rôi, taïi sao laïi hoûi ? Phaûi bieát coå nhaân duøng saøo doø boùng coû, coát nghieäm vò Taêng naøy. Vò Taêng naøy kheùo xoâ ñaåy lieàn hoûi: Hoøa thöôïng thì sao ? Lieàn ñöôïc Caûnh Thanh vaøo buøn vaøo nöôùc, noùi vôùi oâng “toaøn chaúng queân mình”. Vò Taêng kia queân mình theo vaät laø phaûi, Caûnh Thanh vì sao cuõng queân mình ? Phaûi bieát nghieäm trong caâu kia lieàn coù choã xuaát thaân. Vò Taêng naøy quaù laàm laãn coát caét ñöùt lôøi naøy, hoûi: Chæ caùi chaúng queân mình yù chæ theá naøo ? Neáu laø toâng moân Ñöùc Sôn, Laâm Teá thì gaäy heùt ñaõ hieän. Caûnh Thanh thoâng qua moät böôùc, tuøy kia taïo saén bìm, noùi vôùi kia “xuaát thaân coøn laø deã, thoaùt theå noùi raát khoù”. Tuy nhieân theá aáy, ngöôøi xöa noùi töông tuïc cuõng raát khoù. Caûnh Thanh chæ moät caâu laøm vò Taêng naøy saùng vieäc lôùn döôùi goùt chaân. Tuyeát Ñaäu tuïng ra:

TUÏNG:    Hö ñöôøng vuõ trích thanh

                 Taùc giaû nan thuø ñoái

                 Nhöôïc vò taèng nhaäp löu

                 Y tieàn hoaøn baát hoäi

                 Hoäi baát hoäi

                 Nam sôn Baéc sôn chuyeån baøng baùi.

DÒCH:     Nhaø troáng tieáng möa rôi

                 Taùc giaû khoân ñoái ñaùp

                 Neáu baûo töøng nhaäp löu

                 Nhö tröôùc laïi chaúng hoäi

                 Hoäi chaúng hoäi

                 Nuùi Nam nuùi Baéc möa xoái xaû.

GIAÛI TUÏNG: “Nhaø troáng tieáng möa rôi, taùc giaû khoân ñoái ñaùp”, neáu noùi tieáng möa rôi thì queân mình theo vaät, chaúng noùi tieáng möa rôi laïi laøm sao chuyeån vaät ? Ñeán trong aáy, duø laø taùc giaû cuõng khoù ñoái ñaùp. Vì theá, coå nhaân noùi: “Thaáy cuøng thaày baèng, keùm thaày nöûa ñöùc, thaáy vöôït hôn thaày, môùi kham truyeàn thoï.” Nam vieän noùi: “Döôùi gaäy voâ sanh nhaãn, laâm cô chaúng nhöôïng thaày.” “Neáu baûo töøng nhaäp löu, nhö tröôùc laïi chaúng hoäi”, trong kinh noùi: “Ban ñaàu trong caùi nghe nhaäp löu vong sôû, sôû nhaäp ñaõ laëng, hai töôùng ñoäng tònh roõ raøng chaúng sanh…” Neáu noùi laø tieáng möa rôi thì chaúng phaûi. Neáu noùi chaúng phaûi tieáng möa rôi cuõng chaúng phaûi. Phaàn tröôùc baøi tuïng hai heùt cuøng ba heùt. Taùc giaû bieát cô bieán chính laø loaïi tuïng naøy. Neáu noùi laø vaøo thanh saéc cuõng chaúng phaûi. Neáu goïi laø thanh saéc, nhö tröôùc chaúng hieåu yù kia. Ví nhö laáy tay chæ maët traêng, maët traêng chaúng phaûi laø ngoùn tay. Hoäi cuøng chaúng hoäi, nuùi Baéc nuùi Nam möa xoái xaû vaäy.

?

TAÉC 47: VAÂN MOÂN SAÙU CHAÚNG THAÂU

LÔØI DAÃN: Trôøi noùi gì ñaâu boán muøa ñi vaäy, ñaát noùi gì ñaâu vaïn vaät sanh vaäy. Nhaèm choã boán muøa ñi khaû dó thaáy theå, ôû choã vaïn vaät sanh khaû dó thaáy duïng. Haõy noùi nhaèm choã naøo thaáy ñöôïc Thieàn taêng ? Lìa saïch ngoân ngöõ ñoäng duïng, ñi ñöùng ngoài naèm, deïp heát moâi meùp cuoáng hoïng, laïi bieän ñöôïc chaêng ?

COÂNG AÙN: Taêng hoûi Vaân Moân: Theá naøo laø Phaùp thaân ? Vaân Moân ñaùp: Saùu chaúng thaâu.

GIAÛI THÍCH: Vaân Moân noùi saùu chaúng thaâu haún laø khoù naém. Neáu nhaèm khi ñieàm öùng chöa phaân naém ñöôïc, ñaõ laø ñaàu thöù hai. Neáu nhaèm khi ñieàm öùng ñaõ sanh tieán ñöôïc, laïi rôi vaøo ñaàu thöù ba. Neáu nhaèm treân ngoân cuù bieän minh, roát cuoäc tìm chaúng ñöôïc. Cöùu kính caùi gì laø Phaùp thaân ? Neáu laø haøng taùc gia vöøa nghe cöû leân lieàn ñöùng daäy ñi ra. Neáu chôø suy ñôïi cô, haõy laéng nghe xöû phaân. Thöôïng toïa Phuø ôû Thaùi Nguyeân tröôùc laø Giaûng sö, moät hoâm leân toøa giaûng veà Phaùp thaân, noùi “doïc cuøng tam teá, ngang khaép möôøi phöông”. Coù moät Thieàn khaùch ôû döôùi toøa nghe lieàn baät cöôøi. Phuø xuoáng toøa, hoûi: Vöøa roài toâi coù choã naøo dôû, mong Thieàn giaû vì chæ cho. Thieàn khaùch noùi: Toïa chuû chæ giaûng ñöôïc beân löôïng cuûa Phaùp thaân, maø chaúng thaáy Phaùp thaân. Phuø hoûi: Cöùu kính theá naøo môùi phaûi ? Thieàn khaùch baûo: Haõy taïm baõi giaûng, ngoài trong thaát vaéng, aét ñöôïc töï thaáy. Phuø laøm nhö lôøi Thieàn khaùch. Moät ñeâm ngoài yeân laëng boãng nghe ñaùnh chuoâng canh naêm, hoát nhieân ñaïi ngoä, lieàn chaïy goõ cöûa Thieàn khaùch noùi: Toâi ngoä roài. Thieàn khaùch hoûi: OÂng thöû noùi xem ? Phuø noùi: “Keå töø ngaøy nay toâi chaúng naém caùi loã muõi cuûa cha meï sanh ra.” Trong kinh noùi: “Chaân Phaùp thaân Phaät ví nhö hö khoâng, öùng vaät hieän hình nhö traêng trong nöôùc.” Laïi Taêng hoûi Giaùp Sôn: Theá naøo laø Phaùp thaân ? Giaùp Sôn ñaùp: Phaùp thaân khoâng töôùng. Hoûi: Theá naøo laø Phaùp nhaõn ? Ñaùp: Phaùp nhaõn khoâng tyø. Vaân Moân noùi: Saùu chaúng thaâu. Coâng aùn naøy coù ngöôøi noùi: Chæ laø saùu caên saùu traàn saùu thöùc, saùu caùi naøy töø Phaùp thaân sanh, neân saùu caên thaâu noù khoâng ñöôïc. Neáu tình giaûi theá aáy, quaû thaät chaúng dính daùng, laïi laøm ñôùi luïy Vaân Moân. Caàn thaáy lieàn thaáy, khoâng coù choã cho oâng ñuïc ñeõo. Trong kinh noùi: “Phaùp aáy chaúng phaûi choã suy nghó phaân bieät hay hieåu.” Vaân Moân ñaùp caâu hoûi phaàn nhieàu gôïi leân tình giaûi cuûa ngöôøi. Vì theá, trong moät caâu phaûi ñuû ba caâu, laïi chaúng coâ phuï lôøi hoûi cuûa oâng, hôïp thôøi hôïp tieát, moät lôøi moät caâu, moät chaám moät vaïch cuõng coù choã xuaát thaân. Cho neân noùi: “Moät caâu thaáu, ngaøn caâu muoân caâu ñoàng thôøi thaáu.” Haõy noùi laø Phaùp thaân, laø Toå sö ? Tha ngöôi ba möôi gaäy. Tuyeát Ñaäu tuïng ra:

TUÏNG:   Nhaát nhò tam töù nguõ luïc

                Bích nhaõn Hoà Taêng soå baát tuùc

                Thieáu Laâm maïn ñaïo phoù Thaàn Quang

                Quyeän y höïu thuyeát qui Thieân Truùc.

                Thieân Truùc mang mang voâ xöù taàm

                Daï lai khöôùc ñoái Nhuõ Phong tuùc.

DÒCH:    Moät hai ba boán naêm saùu

                Hoà Taêng maét bieác ñeám khoâng ñuû

                Thieáu Laâm doái noùi trao Thaàn Quang

                Cuoän aùo laïi baûo veà Thieân Truùc.

                Thieân Truùc meânh mang khoâng choã tìm

                Ñeâm veà laïi ñeán Nhuõ Phong nguû.

GIAÛI TUÏNG: Tuyeát Ñaäu thöïc taøi ôû choã khoâng thöa hôû, xuaát phaùt nhaõn muïc tuïng cho ngöôøi thaáy. Vaân Moân noùi “saùu chaúng thaâu”. Tuyeát Ñaäu vì sao noùi “moät hai ba boán naêm saùu”, lieàn noùi “Hoà Taêng maét bieác ñeám khoâng ñuû” ? Bôûi vì, “chæ cho laõo Hoà bieát, chaúng cho laõo Hoà hieåu”. Phaûi laø traû laïi cho con chaùu trong nhaø kia môùi ñöôïc. Nhö treân noùi “moät lôøi moät caâu hôïp thôøi tieát”, neáu thaáu ñöôïc môùi bieát noùi khoâng ôû trong ngoân cuù. Neáu chöa ñöôïc theá, chaúng khoûi khôûi tình giaûi. Nguõ Toå laõo sö noùi: “Phaät Thích-ca Maâu-ni, khaùch haï tieän laøm con, caây baù ôû tröôùc saân, moät hai ba boán naêm.” Neáu nhaèm döôùi ngoân cuù Vaân Moân thaáy ñöôïc cuøng toät thì ñeán caûnh giôùi naøy. “Thieáu Laâm doái noùi trao Thaàn Quang”,  Nhò Toå tröôùc teân Thaàn Quang.  Nhaãn ñeán sau naøy laïi noùi “veà Thieân Truùc”, Toå Ñaït-ma tòch, nhaäp thaùp döôùi nuùi Huøng Nhó. Khi aáy Toáng Vaân vaâng leänh ñi söù Taây veà, ñeán ngoïn nuùi phía Taây thaáy Toå Ñaït-ma quaûy moät chieác giaøy trôû veà Taây thieân… Toáng Vaân veà trieàu taâu laïi, trieàu ñình cho khai thaùp xem, chæ thaáy ñeå laïi moät chieác giaøy. Tuyeát Ñaäu noùi “kyø thaät vieäc naøy laøm sao phaân phoù”? Ñaõ khoâng phaân phoù “cuoän aùo laïi baûo veà Thieân Truùc”. Haõy noùi vì sao xöù naøy laïi coù saùu vò thöù lôùp trao truyeàn nhau ? Trong ñaây quaû thaät kyø quaùi, phaûi laø naém ñöôïc môùi coù theå nhaäp. Caâu “Thieân Truùc meânh mang khoâng choã tìm, ñeâm veà laïi ñeán Nhuõ Phong nguû”, thöû noùi hieän nay ôû choã naøo ? Sö lieàn ñaùnh, noùi: Muø !

?

TAÉC 48: CHIEÂU KHAÙNH LAÄT NGÖÔÏC AÁM TRAØ

COÂNG AÙN: Vöông Thaùi Phoù vaøo chuøa Chieâu Khaùnh naáu traø. Khi aáy Thöôïng toïa Laõng cuøng Minh Chieâu ñang soaïn aám traø. Laõng laät ngöôïc aám traø laïi. Thaùi Phoù thaáy hoûi: Döôùi loø traø laø caùi gì ? Laõng noùi: Thaàn böng loø. Thaùi Phoù hoûi: Ñaõ laø thaàn böng loø vì sao laïi laät ngöôïc aám traø ? Laõng ñaùp: laøm quan ngaøn ngaøy maát ôû moät buoåi. Thaùi Phoù phuûi aùo ñi ra. Minh Chieâu noùi: Thöôïng toïa Laõng aên côm Chieâu Khaùnh xong, laïi ñi ngoaøi soâng ñaùnh goác caây chaùy. Laõng hoûi: Hoøa thöôïng thì sao ? Minh Chieâu baûo: Phi nhaân ñöôïc cô hoäi thuaän tieän. Tuyeát Ñaäu noùi: Khi aáy chæ ñaïp nhaøo loø traø.

GIAÛI THÍCH: Muoán bieát nghóa Phaät taùnh phaûi quaùn thôøi tieát nhaân duyeân. Vöông Thaùi Phoù coi Tuyeàn Chaâu, tham vaán Chieâu Khaùnh ñaõ laâu. Moät hoâm nhaân vaøo chuøa, Thöôïng toïa Laõng naáu traø, laät uùp aám traø. Thaùi Phoù cuõng laø haøng taùc gia, vöøa thaáy laät uùp aám traø lieàn hoûi: Thöôïng toïa ! Döôùi loø traø laø gì ? Laõng ñaùp: Thaàn böng loø. Quaû laø trong lôøi coù vang, song ñaàu ñuoâi traùi nhau, maát ñi toâng chæ, chaïm beùn ñöùt tay, chaúng nhöõng coâ phuï chính mình cuõng xuùc phaïm keû khaùc. Caùi naøy tuy khoâng coù vieäc ñöôïc maát, song neâu leân, nhö tröôùc coù thaân sô, coù ñen traéng. Neáu luaän vieäc naøy chaúng ôû treân ngoân cuù, laïi cuõng nhaèm treân ngoân cuù bieän choã soáng. Vì theá noùi kia tham caâu soáng chaúng tham caâu cheát. Cöù theo Thöôïng toïa Laõng noùi theá aáy nhö choù ñieân ñuoåi boùng. Thaùi Phoù phuûi aùo ra ñi, döôøng nhö khoâng chaáp nhaän kia. Minh Chieâu noùi: Thöôïng toïa Laõng aên côm Chieâu Khaùnh xong, laïi ñi ngoaøi soâng ñaùnh goác caây chaùy. Goác caây chaùy töùc laø goác caây ôû trong ñoàng hoang bò löûa chaùy, goïi laø goác caây chaùy. Duøng caâu naøy ñeå chæ Thöôïng toïa Laõng chaúng nhaèm choã chaùnh maø ñi, laïi nhaèm beân ngoaøi maø chaïy. Laõng ñaåy laïi hoûi: Hoøa thöôïng thì sao ? Chieâu ñaùp: Phi nhaân ñöôïc cô hoäi thuaän tieän. Minh Chieâu töï nhieân coù choã xuaát thaân, cuõng chaúng coâ phuï caâu hoûi cuûa kia. Cho neân noùi choù döõ caén ngöôøi chaúng nhe raêng. Hoøa thöôïng Trieát ôû Qui Sôn noùi: Vöông Thaùi Phoù gioáng nhö cöôùp ngoïc maø ñöôïc boâng tua chieác muõ. Minh Chieâu khoâng cam chòu ñöïng, khoù gaëp cô hoäi toát. Ñaïi Qui neáu laøm Thöôïng toïa Laõng thaáy Thaùi Phoù phuûi aùo ra ñi, lieàn buoâng aám traø xuoáng cöôøi ha haû ! Taïi sao ? - Thaáy ñoù chaúng chuïp ngaøn naêm khoù gaëp. Nhö Baûo Thoï hoûi Hoà Ñinh Giao: Ñaõ laâu nghe danh Hoà Ñinh Giao, coù phaûi ñaây chaêng ? Giao thöa: Phaûi. Thoï hoûi: Laïi ñoùng ñöôïc hö khoâng chaêng ? Giao thöa: Môøi Thaày ñaäp phaù. Thoï lieàn ñaùnh. Giao chaúng nhaän. Thoï baûo: Ngaøy khaùc seõ coù oâng thaày lanh moàm vì oâng ñieåm phaù. Giao sau gaëp Trieäu Chaâu thuaät laïi caâu noùi tröôùc. Chaâu hoûi: OÂng vì sao bò Baûo Thoï ñaùnh ? Giao thöa: Chaúng bieát loãi taïi choã naøo ? Chaâu baûo: Chæ moät ñöôøng tô naøy coøn khoâng theå ñöôïc, laïi baûo ñaäp phaù hö khoâng. Giao lieàn thoâi. Chaâu noùi theá: Haõy ñoùng moät ñöôøng tô naøy. Giao khi ñoù coù tænh. Thaày Meã Thaát ôû Kinh Trieäu ñi haønh cöôùc veà, coù vò Laõo tuùc hoûi: Sôïi daây keùo nöôùc ñöùt boû ngoaøi ñöôøng, ban ñeâm ngöôøi ta cho laø raén, chöa bieát thaày Thaát khi thaáy Phaät goïi laø gì ? Thaày Thaát ñaùp: Neáu coù caùi ñeå thaáy töùc ñoàng chuùng sanh. Laõo tuùc noùi: Cuõng laø haït ñaøo ngaøn naêm. Quoác sö Trung hoûi Cung Phuïng Töû Laân: Nghe noùi Cung Phuïng chuù giaûi kinh Tö Ích phaûi chaêng ? Cung Phuïng ñaùp: Phaûi. Quoác sö baûo: Phaøm chuù kinh phaûi hieåu yù Phaät môùi ñöôïc. Phuïng ñaùp: Neáu chaúng hieåu ñaâu daùm noùi chuù kinh. Quoác sö sai thò giaû ñem moät cheùn nöôùc, baûy hoät gaïo, moät chieác ñuõa ñeå treân caùi cheùn, trao cho Cung Phuïng, hoûi: AÁy laø nghóa gì ? Phuïng ñaùp: Chaúng hieåu. Quoác sö baûo: YÙ cuûa Laõo sö coøn chaúng hieåu, laïi noùi gì yù Phaät ? Vöông Thaùi Phoù vôùi Thöôïng toïa Laõng noùi nhö theá, ngöôøi hieåu khoâng phaûi moät. Roát sau Tuyeát Ñaäu laïi noùi: Khi aáy chæ ñaïp nhaøo loø traø. Minh Chieâu tuy nhö theá, troïn chaúng baèng Tuyeát Ñaäu. Tuyeát Phong ôû trong hoäi Ñoäng Sôn laøm tröôûng phoøng trai, moät hoâm ñaõi gaïo. Ñoâng Sôn hoûi: Laøm gì ? Phong thöa: Ñaõi gaïo. Ñoäng Sôn hoûi: Ñaõi gaïo boû caùt, ñaõi caùt boû gaïo ? Phong thöa: Gaïo caùt ñoàng thôøi boû. Ñoäng Sôn hoûi: Ñaïi chuùng laáy gì aên ? Phong lieàn uùp chaäu laïi. Ñoäng Sôn baûo: Nhaân duyeân cuûa oâng khoâng phaûi ôû ñaây. Tuy nhieân theá aáy, ñaâu gioáng Tuyeát Ñaäu noùi “khi aáy chæ ñaïp nhaøo loø traø”. Baäc nhaát ñaúng laø thôøi tieát gì ? Ñeán choã duïng kia vöôït nay suoát xöa, coù choã soáng linh hoaït.

TUÏNG:   Lai vaán nhöôïc thaønh phong

                ÖÙng cô phi thieän xaûo

                Kham bi ñoäc nhaõn long

                Taèng vò trình nha traûo.

                Nha traûo khai

                Sanh vaân loâi

                Nghòch thuûy chi ba kinh kyû hoài.

DÒCH:    Ñeán hoûi neáu thaønh phong

                ÖÙng cô chaúng kheùo leùo

                Ñaùng buoàn moät maét roàng

                Chöa töøng trình nanh vuoát.

                Nanh vuoát baøy

                Maây saám daäy

                Soùng voã ngöôïc doøng bao giôø veà.

GIAÛI TUÏNG: Hai caâu “ñeán hoûi neáu thaønh phong, öùng cô chaúng kheùo leùo”, laø noùi choã hoûi cuûa Thaùi Phoù gioáng nhö vaän duïng rìu thaønh gioù. Ñaây laø xuaát xöù töø Trang Töû, trong aáy noùi: Ngöôøi ñaát Vónh laáy ñaát treùt vaùch, coøn troáng moät loã nhoû xíu, beøn voø moät hoøn ñaát troøn neùm vaøo lieàn kín, khi aáy coù chuùt ñaát nhoû rôi dính choùt muõi oâng ta. Beân caïnh coù ngöôøi thôï moäc baûo: Anh boå choã thieáu raát kheùo, toâi vaän duïng chieác rìu vì anh phuûi chuùt buøn ôû choùt muõi. Maûnh buøn dính choùt muõi baèng con ruoài ñaäu, baûo anh thôï moäc ñeõo noù. Anh thôï moäc vaän duïng chieác rìu thaønh gioù ñeõo saïch maûnh buøn maø chaúng chaïm ñeán loã muõi, ngöôøi ñaát Vónh ñöùng bình thöôøng khoâng ñoåi saéc maët, ñeå noùi hai ngöôøi ñeàu kheùo leùo. Thöôïng toïa Laõng tuy öùng vôùi cô maø lôøi khoâng kheùo. Vì theá, Tuyeát Ñaäu noùi “ñeán hoûi neáu thaønh phong, öùng cô khoâng kheùo leùo, ñaùng buoàn moät maét roàng, chöa töøng trình nanh vuoát”. Minh Chieâu noùi raát kyø ñaëc, song chöa coù nanh vuoát doàn maây daäy möa. Tuyeát Ñaäu ñöùng beân chaúng nhaän, khoâng chòu noåi lieàn thay kia noùi ra. Tuyeát Ñaäu thaàm hôïp vôùi yù kia, töï tuïng lôøi ñaïp nhaøo loø traø. “Nanh vuoát baøy, maây saám daäy, soùng voã ngöôïc doøng bao giôø veà.” Vaân Moân noùi: Chaúng mong oâng coù taøi soùng ngöôïc nöôùc, chæ coù yù thuaän doøng cuõng ñöôïc. Vì theá noùi: Döôùi caâu soáng tieán ñöôïc vónh kieáp chaúng queân. Thöôïng toïa Laõng cuøng Minh Chieâu ngöõ cuù tôï cheát. Neáu caàn thaáy choã soáng, chæ xem Tuyeát Ñaäu ñaïp nhaøo loø traø.

?

TAÉC 49: TAM THAÙNH CAÙ VAØNG PHUÛNG LÖÔÙI

LÔØI DAÃN: Baûy xoi taùm phuûng cöôùp troáng ñoaït côø, traêm voøng ngaøn lôùp, xem tröôùc ngoù sau, côõi ñaàu coïp naém ñuoâi coïp, chöa phaûi taùc gia. Ñaàu traâu maát ñaàu ngöïa veà, cuõng chöa laø kyø ñaëc. Haõy noùi khi ngöôøi quaù löôïng ñeán thì theá naøo, thöû cöû xem ?

COÂNG AÙN: Tam Thaùnh hoûi Tuyeát Phong: Caù vaøng voït phuûng löôùi, chöa bieát laáy gì laøm thöùc aên ? Tuyeát Phong ñaùp: Ñôïi oâng ra khoûi löôùi ñeán, vì oâng noùi. Tam Thaùnh noùi: Laø thieän tri thöùc cuûa moät ngaøn naêm traêm ngöôøi maø thoaïi ñaàu cuõng chaúng bieát. Tuyeát Phong noùi: Laõo taêng truï trì nhieàu vieäc.

GIAÛI THÍCH: Tuyeát Phong, Tam Thaùnh tuy nhieân moät ra moät vaøo, moät xoâ moät ñaåy, chöa phaân thaéng baïi. Haõy noùi hai vò toân tuùc naøy ñuû con maét gì ? Tam Thaùnh töø Laâm Teá nhaän aán kyù traûi khaép caùc nôi, ñeàu ñöôïc caùc nôi ñaõi vaøo haøng cao khaùch. Xem Sö ñaët caâu hoûi bao nhieâu ngöôøi doø tìm chaúng ñöôïc. Vaû laïi chaúng dính lyù taùnh Phaät phaùp. Hoûi con caù vaøng voït phuûng löôùi, chöa bieát laáy gì laøm thöùc aên ? Thöû noùi yù Sö theá naøo ? Caù vaøng voït phuûng löôùi bình thöôøng ñaõ chaúng aên moài thôm cuûa ngöôøi, chaúng bieát laáy gì laøm thöùc aên ? Tuyeát Phong laø taùc gia döôøng nhö nhaøn roãi, chæ laáy moät hai phaàn ñaùp kia, laïi vì kia noùi “ñôïi oâng ra khoûi löôùi ñeán, vì oâng noùi”. Phaàn Döông goïi laø hoûi “trình giaûi”, toâng Taøo Ñoäng goïi laø hoûi “möôïn vieäc”. Phaûi laø vöôït quaàn thoaùt loaïi ñöôïc ñaïi thoï duïng, treân ñaûnh coù con maét, môùi goïi laø caù vaøng voït phuûng löôùi. Naøo ngôø Tuyeát Phong laø haøng taùc gia chaúng ngaïi laøm giaûm uy danh cuûa ngöôøi, neân noùi ñôïi oâng ra khoûi löôùi ñeán, vì oâng noùi. Xem hai vò naém vöõng phong cöông, vaùch ñöùng muoân tröôïng. Neáu chaúng phaûi Tam Thaùnh moät caâu naøy lieàn ñi chaúng ñöôïc. Nhöng Tam Thaùnh cuõng laø haøng taùc gia môùi bieát noùi vôùi kia, laø thieän tri thöùc cuûa moät ngaøn naêm traêm ngöôøi maø thoaïi ñaàu cuõng chaúng bieát. Tuyeát Phong laïi noùi “Laõo taêng truï trì nhieàu vieäc”. Caâu naøy thaät cöùng raén cao ngaïo. Hai vò taùc gia gaëp nhau, moät baét moät thaû, gaëp maïnh lieàn yeáu, gaëp tieän lieàn quí. Neáu oâng khôûi hieåu hôn thua thì chöa moäng thaáy Tuyeát Phong. Xem hai vò luùc ñaàu nguy hieåm cao voùt, roát sau hai ngöôøi ñeàu laø keû cheát. Haõy noùi coù ñöôïc maát, hôn thua chaêng ? Nhöõng vò taùc gia khaùc ñoái ñaùp aét chaúng nhö theá. Tam Thaùnh ôû choã Laâm Teá laøm Vieän chuû, Laâm Teá saép tòch daïy: Sau khi ta ñi, chaúng ñöôïc dieät chaùnh phaùp nhaõn taïng cuûa ta. Tam Thaùnh ra thöa: Ñaâu daùm dieät chaùnh phaùp nhaõn taïng cuûa Hoøa thöôïng. Laâm Teá hoûi: Veà sau coù ngöôøi hoûi oâng laøm sao ? Tam Thaùnh lieàn heùt. Laâm Teá noùi: Ai bieát chaùnh phaùp nhaõn taïng cuûa ta ñeán beân con löøa muø naøy dieät roài. Tam Thaùnh lieàn leã baùi. Sö laø chaân töû cuûa Laâm Teá môùi daùm ñoái ñaùp nhö theá. Tuyeát Ñaäu roát sau chæ tuïng caù vaøng voït phuûng löôùi, baøy choã taùc gia thaáy nhau.

TUÏNG:           Thaáu voõng kim laân

                        Höu vaán ñôùi thuûy

                        Dieâu caøn ñaûng khoân

                        Chaán lieäp baõi vó.

                        Thieân xích kình phuùn hoàng laõng phi

                        Nhaát thanh loâi chaán thanh tieân khæ

                        Thanh tieân khæ

                        Thieân thöôïng nhaân gian tri kyû kyû.

DÒCH:             Thuûng löôùi caù vaøng

                        Thoâi baûo dính nöôùc

                        Rung caøn ñoäng khoân

                        Mang chaán ñuoâi quaït.

                        Ngaøn thöôùc caù kình phun soùng to

                        Moät tieáng saám vang gioù maïnh noåi

                        Gioù maïnh noåi

                        Treân trôøi nhaân gian maáy ngöôøi bieát.

GIAÛI TUÏNG: Hai caâu “thuûng löôùi caù vaøng, thoâi baûo dính nöôùc”, Nguõ Toå tieân sö noùi chæ trong moät caâu naøy tuïng xong vaäy. Ñaõ laø caù vaøng voït thuûng löôùi haù keït trong nöôùc, aét ôû choã nöôùc noåi meânh moâng soùng daäy ngaäp trôøi. Haõy noùi trong möôøi hai giôø laáy caùi gì laøm thöùc aên ? Caùc oâng haõy nhaèm döôùi ba caây ñoøn tay, tröôùc caùi ñôn baûy taác, thöû ñònh ñuùng xem ? Tuyeát Ñaäu noùi vieäc naøy tuøy phaàn nieâm loäng, nhö loaïi caù vaøng khi “mang chaán ñuoâi quaït” thì “rung caøn ñoäng khoân”. Caâu “ngaøn thöôùc caù kình phun soùng to” laø tuïng Tam Thaùnh noùi “laø thieän tri thöùc cuûa moät ngaøn naêm traêm ngöôøi maø thoaïi ñaàu cuõng chaúng bieát”, nhö caù kình phun soùng to. Caâu “moät tieáng saám vang gioù maïnh noåi” laø tuïng, Tuyeát Ñaäu noùi “Laõo taêng truï trì nhieàu vieäc”, gioáng nhö moät tieáng saám gioù maïnh noåi daäy. Ñaïi cöông tuïng hai vò ñeàu laø haøng taùc gia. Hai caâu “gioù maïnh noåi, treân trôøi nhaân gian maáy ngöôøi bieát”, thöû noùi hai caâu tuïng naøy rôi taïi choã naøo ? Chöõ tieân laø gioù, khi gioù maïnh thì treân trôøi nhaân gian coù maáy ngöôøi hay bieát.

?

TAÉC 50: VAÂN MOÂN TRAÀN TRAÀN TAM-MUOÄI

LÔØI DAÃN: Vöôït qua giai caáp sieâu tuyeät phöông tieän, cô cô hôïp nhau, cuù cuù vaøo nhau. Ví chaúng phaûi vaøo cöûa ñaïi giaûi thoaùt, ñöôïc duïng ñaïi giaûi thoaùt, laáy gì quyeàn haønh Phaät Toå, qui giaùm toâng thöøa. Haõy noùi ñöông cô caét ñöùt, nghòch thuaän tung hoaønh, laøm sao noùi ñöôïc caâu xuaát thaân, thöû môøi cöû xem ?

COÂNG AÙN: Taêng hoûi Vaân Moân: Theá naøo laø traàn traàn tam-muoäi ? Vaân Moân ñaùp: Côm trong baùt, nöôùc trong thuøng.

GIAÛI THÍCH: Laïi ñònh ñuùng ñöôïc chaêng ? Neáu ñònh ñuùng ñöôïc thì loã muõi Vaân Moân ôû trong tay caùc oâng. Neáu ñònh ñuùng chaúng ñöôïc thì loã muõi caùc oâng ôû trong tay Vaân Moân. Vaân Moân coù caâu chaët ñinh caét saét, trong moät caâu ñuû ba caâu. Coù ngöôøi hoûi ñeán lieàn noùi, côm trong baùt, moãi haït ñeàu troøn, nöôùc trong thuøng, moãi gioït ñeàu öôùt. Neáu hieåu theá aáy, chaúng thaáy choã Vaân Moân ñoan ñích vì ngöôøi.

TUÏNG:   Baùt lyù phaïn duõng lyù thuûy

                Ña khaåu a sö nan haï chuûy

                Baéc ñaåu Nam tinh vò baát thuø

                Baïch laõng thao thieân bình ñòa khæ.

                Nghó baát nghó

                Chæ baát chæ

                Caù caù voâ coân tröôûng giaû töû.

DÒCH:    Côm trong baùt, nöôùc trong thuøng

                OÂng thaày lanh moàm khoù môû mieäng

                Sao Baéc sao Nam vò khaùc naøo

                Soùng buûa ngaäp trôøi ñaát baèng daáy.                                   

                Nghó chaúng nghó

                Döøng chaúng döøng

                Moãi moãi khoâng quaàn con tröôûng giaû.

GIAÛI TUÏNG: ÔÛ tröôùc, Tuyeát Ñaäu tuïng Vaân Moân ñoái moät noùi “ñoái moät noùi, quaù cao toät, quaû chuøy khoâng loã theâm haï choát”. Sau tuïng Maõ Toå ly töù cuù tuyeät baùch phi noùi “Taïng ñaàu baïc, Haûi ñaàu ñen, Thieàn taêng maét saùng hoäi chaúng ñöôïc”. Neáu nôi coâng aùn naøy thaáu ñöôïc thì thaáy tuïng kia. Tuyeát Ñaäu môû ñaàu noùi “côm trong baùt, nöôùc trong thuøng”, trong lôøi coù vang, trong caâu trình cô. Tieáp “oâng thaày lanh moàm khoù môû mieäng”, theo sau vì oâng chuù cöôùc. Neáu oâng nhaèm trong naøy caàn tìm huyeàn dieäu ñaïo lyù, so saùnh caøng khoù môû mieäng. Tuyeát Ñaäu ñeán ñaây cuõng ñöôïc oâng ta thích ngay môû ñaàu naém ñöùng, sôï e trong chuùng coù ngöôøi ñuû maét saùng nhìn thaáu, neân ñeán phaàn sau laïi phoùng qua moät nöôùc, roài cuùi xuoáng vì keû sô cô vaïch baøy tuïng ra khieán ngöôøi thaáy. Baéc Ñaåu nhö xöa ôû phöông Baéc, sao Nam nhö xöa ôû phöông Nam, vì theá noùi “sao Baéc sao Nam vò khaùc naøo”. Caâu “soùng buûa ngaäp trôøi ñaát baèng daáy”, boãng nhieân ñaát baèng daäy soùng phaûi laøm sao ? Neáu nhaèm treân söï xem thì deã, neáu nhaèm döôùi yù caên tìm thì moø baét chaúng ñöôïc. Caùi naøy gioáng heät caây coïc saét, lung lay chaúng ñöôïc, nhoå leân chaúng ñöôïc. Neáu oâng nghó nghò muoán hieåu thì chaúng hieåu, muoán döøng maø khoâng döøng. Loaïn trình tuùi doát chính laø “moãi moãi khoâng quaàn con tröôûng giaû”. Thô cuûa Haøn Sôn noùi: “Luïc cöïc thöôøng theâm khoå, cöûu duy luoáng töï baøn, coù taøi vöùt coû raäm, khoâng theá ñoùng cöûa boàng, trôøi leân nuùi vaãn toái, khoùi heát hang coøn môø, trong kia con tröôûng giaû, moãi moãi thaûy khoâng quaàn.”

]