TAÉC 61: PHONG HUYEÄT  NÖÔÙC NHAØ

HÖNG THAÏNH

LÔØI DAÃN: Döïng phaùp traøng laäp toâng chæ laïi laø haøng boån phaän Toâng sö. Ñònh raén roàng, raønh ñen traéng, phaûi laø haøng tri thöùc taùc gia. Treân kieám beùn luaän soáng cheát, treân ñaàu gaäy bieän cô nghi thì gaùc laïi, haõy noùi vieäc rieâng ñöùng trong hoaøn vuõ, moät caâu laøm sao thöông löôïng, thöû cöû xem ?

COÂNG AÙN: Phong Huyeät daïy: Neáu laäp moät haït buïi thì nöôùc nhaø höng thaïnh, chaúng laäp moät haït buïi thì nöôùc nhaø tan maát. Tuyeát Ñaäu caàm gaäy noùi: Laïi coù Thieàn taêng ñoàng sanh ñoàng töû chaêng ?

GIAÛI THÍCH: Nhö Phong Huyeät daïy chuùng noùi: Neáu laäp moät haït buïi thì nöôùc nhaø höng thaïnh, chaúng laäp moät haït buïi thì nöôùc nhaø tan maát. Haõy noùi laäp moät haït buïi töùc phaûi, chaúng laäp moät haït buïi töùc phaûi ? Trong ñaây phaûi laø ñaïi duïng hieän tieàn môùi ñöôïc. Theá neân noùi: Giaû söû tröôùc caâu noùi tieán ñöôïc, vaãn laø keït voû queân nieâm, duø cho döôùi caâu tinh thoâng, chöa khoûi chaïm phaûi cuoàng kieán. Phong Huyeät laø baäc toân tuùc trong toâng Laâm Teá, duøng thaúng boån phaän thaûo lieäu. Neáu laäp moät haït buïi thì nöôùc nhaø höng thaïnh, laõo queâ buoàn raàu, yù ôû laäp quoác an bang phaûi nhôø möu thaàn duõng töôùng, nhieân haäu môùi kyø laân xuaát hieän, phuïng hoaøng bay veà, laø ñieàm toát thaùi bình. Ngöôøi ôû trong thoân ba nhaø kia naøo bieát coù vieäc aáy. Chaúng laäp moät haït buïi thì nöôùc nhaø tan maát, gioù thoåi veøo veøo, laõo queâ vì sao haùt ca ? Chæ vì nöôùc nhaø tan maát. Trong toâng Taøo Ñoäng goïi ñoù laø choã chuyeån bieán, khoâng Phaät khoâng chuùng sanh, khoâng phaûi khoâng quaáy, khoâng toát khoâng xaáu, baët aâm vang tung tích. Vì theá noùi: Maït vaøng tuy quí, rôi trong con maét cuõng thaønh beänh. Laïi noùi: Maït vaøng trong maét laø beänh, y chaâu treân phaùp laø traàn, kyû linh coøn chaúng troïng, Phaät Toå laø ngöôøi gì ? Baûy xoi taùm phuûng thaàn thoâng dieäu duïng chaúng cho laø kyø ñaëc. Ñeán trong ñaây, “truøm chaên phuû ñaàu muoân vieäc thoâi, khi naøy Sôn taêng troïn chaúng hoäi”. Neáu laïi noùi taâm noùi taùnh, noùi huyeàn noùi dieäu ñeàu duøng chaúng ñöôïc. Vì sao ? Vì nhaø kia töï coù caûnh thaàn tieân. Nam Tuyeàn daïy chuùng: ÔÛ Hoaøng Mai baûy traêm vò Cao taêng ñeàu laø ngöôøi hieåu Phaät phaùp, maø chaúng ñöôïc y baùt cuûa Toå, chæ coù oâng cö só hoï Lö chaúng hieåu Phaät phaùp, cho neân ñöôïc y baùt cuûa Toå. Laïi noùi: Chö Phaät ba ñôøi chaúng tri höõu, meøo nhaø traâu traéng laïi tri höõu. Laõo queâ hoaëc buoàn raàu, hoaëc ca haùt, haõy noùi laøm sao hieåu ? Laõo queâ ñuû con maét gì laïi theá aáy ? Neân bieát tröôùc cöûa laõo queâ rieâng coù ñieàu chöông. Tuyeát Ñaäu neâu caû hai leân roài, laïi caàm gaäy noùi, laïi coù Thieàn taêng ñoàng sanh ñoàng töû chaêng ? Khi aáy neáu coù moät ngöôøi ra noùi ñöôïc moät caâu laãn laøm chuû khaùch, khoûi bò laõo Tuyeát Ñaäu phaàn sau töï chæ ngöïc.

TUÏNG:   Daõ laõo tuøng giao baát trieån mi

                Thaû ñoà gia quoác laäp huøng ki

                Möu thaàn duõng töôùng kim haø taïi !

                Vaïn lyù thanh phong chæ töï tri.

DÒCH:    Laõo doát töø ñaây chaúng nhöôùng maøy

                Vaû mong nöôùc nhaø laäp neàn taøi

                Möu thaàn duõng töôùng nay ñaâu taù !

                Muoân daëm gioù laønh chæ töï hay.

GIAÛI TUÏNG: Vöøa roài song ñeà vaäy, trong ñaây laïi naém moät beân, buoâng moät beân, boài daøi boå ngaén, boû naëng theo nheï. Vì theá noùi: “Laõo doát töø ñaây chaúng nhöôùng maøy, vaû mong nöôùc nhaø laäp neàn taøi, möu thaàn duõng töôùng nay ñaâu taù.” Tuyeát Ñaäu caàm caây gaäy noùi: “Laïi coù Thieàn taêng ñoàng sanh ñoàng töû chaêng ?” Gioáng nhö noùi laïi coù möu thaàn duõng töôùng chaêng ? Moät caùi mieäng nuoát taát caû ngöôøi roài vaäy. Do ñoù noùi: Ñaát roäng ngöôøi thöa, gaëp nhau raát ít. Laïi coù bieát nhau chaêng, ra ñaây moät haàm choân heát. “Muoân daëm gioù laønh chæ töï hay”, chính laø choã Tuyeát Ñaäu chæ ngöïc vaäy.

?

TAÉC 62: VAÂN MOÂN TRONG COÙ MOÄT HOØN NGOÏC

LÔØI DAÃN: Laáy trí voâ sö phaùt dieäu duïng voâ taùc, laáy loøng töø voâ duyeân laøm baïn toát chaúng thænh. Nhaèm trong moät caâu coù cheát coù soáng, ôû trong moät cô coù tha coù baét. Haõy noùi ngöôøi naøo töøng theá aáy ñeán, thöû cöû xem ?

COÂNG AÙN: Vaân Moân daïy chuùng: Trong caøn khoân giöõa vuõ truï, ôû trong coù hoøn ngoïc baùu aån taïi hình sôn, caàm loàng ñeøn ñeán trong ñieän Phaät, ñem ba cöûa ñeán treân loàng ñeøn.

GIAÛI THÍCH: Vaân Moân noùi trong caøn khoân giöõa vuõ truï, ôû trong coù hoøn ngoïc baùu aån taïi hình sôn, haõy noùi Vaân Moân yù taïi caàn caâu, yù taïi loàng ñeøn ? Ñaây laø maáy caâu trong luaän Baûo Taïng cuûa Trieäu Phaùp sö, Vaân Moân trích ra daïy chuùng. Khi Trieäu Coâng ôû vöôøn Tieâu Dao thôøi Haäu Taàn laøm luaän, vieát kinh Duy-ma-caät, môùi bieát Laõo Trang chöa phaûi hay toät. Trieäu Coâng leã La Thaäp laøm thaày, laïi ñeán tham vaán Boà-taùt Baït-ñaø-ba-la ôû chuøa Ngoõa Quan, voán laø ñeä töû ñöôïc truyeàn taâm aán cuûa Toå thöù hai möôi baûy ôû AÁn Ñoä. Trieäu Coâng thaâm nhaäp ñöôïc choã saâu kín. Moät hoâm, Trieäu Coâng bò naïn saép haønh hình, xin heïn laïi baûy ngaøy vieát xong boä luaän Baûo Taïng. Vaân Moân trích boán caâu trong luaän daïy chuùng. Ñaïi yù noùi laøm sao laáy ñöôïc hoøn ngoïc baùu voâ giaù aån trong aám giôùi. Lôøi noùi trong luaän cuøng loái thuyeát thoaïi trong toâng moân phuø hôïp nhau. Caûnh Thanh hoûi Taøo Sôn: Lyù thanh hö khi cöùu kính khoâng thaân thì theá naøo ? Taøo Sôn ñaùp: Lyù töùc nhö theá, söï laïi laøm sao ? Thanh thöa: Nhö lyù nhö söï. Taøo Sôn baûo: Löøa moät mình Taøo Sôn thì ñöôïc, ñoái vôùi con maét chö Thaùnh laøm gì ñöôïc. Thanh thöa: Neáu khoâng coù con maét chö Thaùnh, ñaâu bieát chaúng theá aáy. Taøo Sôn baûo: coâng chaúng cho loït muõi kim, tö thì xe ngöïa cuõng qua. Vì theá noùi: Trong caøn khoân, giöõa vuõ truï, trong coù hoøn ngoïc baùu aån taïi hình sôn. Ñaïi yù noùi ngöôøi ngöôøi ñaày ñuû, moãi moãi vieân thaønh. Vaân Moân trích ra daïy chuùng ñaõ laø thaäp phaàn hieän thaønh, khoâng theå gioáng nhö Toïa chuû laïi vì oâng chuù giaûi. Sö vaãn môû loøng töø bi, vì oâng chuù cöôùc noùi “caàm loàng ñeøn ñeán trong ñieän Phaät, ñem ba cöûa ñeán treân loàng ñeøn”. Thöû noùi Vaân Moân noùi theá aáy, yù taïi choã naøo ? Coå nhaân noùi: “Thaät taùnh voâ minh töùc Phaät taùnh, thaân khoâng huyeãn hoùa töùc Phaùp thaân.” Laïi noùi “chính phaøm taâm maø thaáy Phaät taâm”. Hình sôn töùc laø töù ñaïi nguõ aám. Trong coù hoøn ngoïc baùu aån taïi hình sôn, cho neân noùi: “Chö Phaät taïi ñaàu taâm, ngöôøi meâ chaïy ngoaøi taàm, trong oâm baùu voâ giaù, chaúng bieát moät ñôøi thoâi.” Laïi noùi: “Phaät taùnh roõ raøng hieån hieän, truï töôùng höõu tình khoù thaáy, neáu ngoä chuùng sanh voâ ngaõ, maët ta naøo khaùc maët Phaät. Taâm laø taâm xöa nay, maët laø maët thuôû beù, kieáp thaïch khaù ñoåi dôøi, caùi kia khoâng caûi bieán.” Coù ngöôøi chæ nhaän caùi saùng toû linh minh laø ngoïc baùu, theá laø chaúng ñöôïc caùi duïng cuûa noù, cuõng chaúng ñöôïc caùi dieäu cuûa noù. Vì theá, ñoäng chuyeån chaúng ñöôïc, xoâ laên chaúng xong. Coå nhaân noùi: Cuøng thì bieán, bieán thì thoâng. Caâu “caàm loàng ñeøn ñeán trong ñieän Phaät”, neáu laø thöôøng tình coøn coù theå löôøng xeùt ñöôïc. Caâu “ñem ba cöûa ñeán treân loàng ñeøn” laïi löôøng xeùt ñöôïc chaêng ? Vaân Moân moät luùc vì oâng ñaû phaù tình thöùc yù töôûng, ñöôïc maát phaûi quaáy roài. Tuyeát Ñaäu noùi: Toâi meán Thieàu Döông taân ñònh cô, moät ñôøi vì ngöôøi thaùo ñinh nhoå choát. Laïi noùi: Ngoài treân giöôøng goã bieát bao nhieâu, ñao beùn caét ñi khieán ngöôøi meán. Vaân Moân noùi caàm loàng ñeøn vaøo trong ñieän Phaät, moät caâu naøy ñaõ caét ñöùt roài vaäy. Laïi ñem ba cöûa ñeán treân loàng ñeøn, neáu luaän vieäc naøy nhö choïi ñaù nhaùng löûa, tôï laøn ñieän chôùp. Vaân Moân noùi: “Neáu oâng töông ñöông haõy tìm ñöôøng vaøo. Chö Phaät nhö vi traàn ôû döôùi goùt chaân oâng, ba taïng thaùnh giaùo ôû treân ñaàu löôõi oâng, chaúng baèng haõy ngoä ñi. Hoøa thöôïng con ! Chôù voïng töôûng, trôøi laø trôøi, ñaát laø ñaát, nuùi laø nuùi, nöôùc laø nöôùc, Taêng laø Taêng, tuïc laø tuïc.” Sö im laëng giaây laâu, noùi tieáp: Ñem aùn sôn tröôùc maët laïi cho ta xem ? Coù vò Taêng ra hoûi: Hoïc nhaân khi thaáy nuùi laø nuùi, nöôùc laø nöôùc thì theá naøo ? Vaân Moân baûo: Ba cöûa vì sao töø trong naøy qua, e oâng cheát ñi. Sö beøn laáy tay veõ moät neùt noùi: Khi bieát ñöôïc laø thöôïng vò ñeà-hoà, neáu bieát chaúng ñöôïc trôû thaønh ñoäc döôïc. Vì theá noùi: “Lieãu lieãu, khi lieãu khoâng sôû lieãu, huyeàn huyeàn, choã huyeàn caàn phaûi cheâ.”

Tuyeát Ñaäu nieâm raèng: “Trong caøn khoân giöõa vuõ truï trong coù hoøn ngoïc baùu aån taïi hình sôn, treo ôû treân vaùch, Ñaït-ma chín naêm chaúng daùm ñeå maét nhìn thaúng, nay Thieàn taêng caàn thaáy, nhaèm ngay xöông soáng lieàn ñaùnh.” Xem Sö laø boån phaän Toâng sö troïn chaúng ñem thaät phaùp troùi buoäc ngöôøi. Huyeàn Sa noùi: Buûa vaây chaúng chòu ñöùng, keâu goïi chaúng quay ñaàu, tuy nhieân theá aáy cuõng laø ruøa linh leâ ñuoâi. Tuyeát Ñaäu tuïng ra:

TUÏNG:           Khaùn khaùn

                        Coå ngaïn haø nhaân baû ñieáu can

                        Vaân nhieãm nhieãm

                        Thuûy man man

                        Minh nguyeät loâ hoa quaân töï khan.

DÒCH:             Xem xem

                        Bôø xöa ngöôøi naøo caàm caàn caâu

                        Maây mòt mòt

                        Nöôùc meânh moâng

                        Traêng saùng hoa lau anh töï xem.

GIAÛI TUÏNG: Neáu bieát ñöôïc lôøi Vaân Moân lieàn thaáy choã Tuyeát Ñaäu vì ngöôøi. Sö nhaèm hai caâu sau cuûa Vaân Moân daïy chuùng lieàn vì oâng chuù cöôùc: “Xem xem.” OÂng lieàn giöông maøy tröøng maét hoäi, vaãn khoâng dính daùng. Coå nhaân noùi: “Linh quang rieâng saùng, vöôït khoûi caên traàn, theå baøy chaân thöôøng, chaúng neâä vaên töï, taâm taùnh khoâng nhieãm, voán töï vieân thaønh, chæ lìa voïng duyeân, töùc nhö nhö Phaät.” Neáu chæ nhaèm choã giöông maøy tröøng maét, ngoài nhö cheát ñaâu theå thoaùt ñöôïc caên traàn. Tuyeát Ñaäu noùi: Xem ! Xem ! Vaân Moân gioáng nhö ôû treân bôø xöa caàm caàn caâu. Maây laïi mòt mòt, nöôùc laïi meânh moâng, traêng saùng chieáu hoa lau, hoa lau chieáu traêng saùng, chính ngay khi naøy laø caûnh giôùi gì ? Neáu thaúng ñoù thaáy ñöôïc thì tröôùc sau chæ gioáng nhö moät caâu.

?

TAÉC 63: NAM TUYEÀN CHAËT CON MEØO

LÔØI DAÃN: Ñöôøng yù chaúng ñeán neân kheùo ñeà ra, noùi naêng chaúng kòp phaûi mau ñeå maét. Neáu laø ñieän xeït sao baêng lieàn hay nghieâng hoà loän nuùi. Trong chuùng coù ngöôøi bieän ñöôïc chaêng, thöû cöû xem ?

COÂNG AÙN: ÔÛ Nam Tuyeàn, moät hoâm nhaø Ñoâng nhaø Taây tranh nhau moät con meøo. Nam Tuyeàn thaáy lieàn ñeà khôûi: Noùi ñöôïc thì chaúng chaët. Chuùng khoâng noùi ñöôïc. Nam Tuyeàn chaët con meøo laøm hai khuùc.

GIAÛI THÍCH: Haøng Toâng sö moät ñoäng moät tònh, moät ra moät vaøo, haõy noùi yù chæ theá naøo ? Caâu chuyeän chaët con meøo, trong tuøng laâm khaép nôi baøn taùn xoân xao. Coù ngöôøi noùi: Choã ñeà khôûi lieàn phaûi. Coù ngöôøi noùi: ÔÛ choã chaët. Hoaøn toaøn khoâng dính daùng. Nam Tuyeàn neáu khi chaúng ñeà khôûi khaép nôi cuõng taïo taùc ñaïo lyù. Ñaâu chaúng bieát, coå nhaân coù con maét ñònh caøn khoân, coù caây kieám ñònh caøn khoân. OÂng haõy noùi cöùu kính laø ai chaët con meøo ? Chæ khi Nam Tuyeàn ñeà khôûi: noùi ñöôïc töùc chaúng chaët, chính khi aáy boãng coù ngöôøi noùi ñöôïc thì Nam Tuyeàn chaët hay khoâng chaët ? Vì theá noùi: Chaùnh leänh ñöông haønh, ngoài ñoaïn möôøi phöông, thoaùt ra xem ngoaøi trôøi, ai laø ngöôøi trong aáy ? Kyø thaät ñöông thôøi voán chaúng chaët, thoaïi naøy cuõng chaúng ôû choã chaët cuøng chaúng chaët. Vieäc naøy thaät bieát roõ raøng nhö theá, chaúng ôû treân tình traàn yù kieán maø tìm. Neáu nhaèm treân tình traàn yù kieán maø tìm thì coâ phuï Nam Tuyeàn. Chæ nhaèm treân muõi nhoïn kieám beùn xem thì coù cuõng ñöôïc, khoâng cuõng ñöôïc, chaúng coù chaúng khoâng cuõng ñöôïc. Vì theá coå nhaân noùi: Cuøng taéc bieán, bieán taéc thoâng. Ngöôøi nay chaúng hieåu bieán thoâng, chæ nhaèm treân ngoân cuù chaïy. Nam Tuyeàn ñeà khôûi theá aáy, khoâng theå baûo ngöôøi haï ñöôïc lôøi gì ? Chæ caàn baûo ngöôøi töï tieán, moãi moãi töï duïng töï bieát. Neáu chaúng hieåu theá aáy, chôït doø tìm khoâng ñeán. Tuyeát Ñaäu ñöông ñaàu tuïng ra:

TUÏNG:   Löôõng ñöôøng caâu thò ñoå thieàn hoøa

                Baùc ñoäng yeân traàn baát naïi haø

                Laïi ñaéc Nam Tuyeàn naêng cöû leänh

                Nhaát ñao löôõng ñoaïn nhaäm thieân pha.

DÒCH:    Hai nhaø ñeàu haïng khaùch thieàn xoaøng

                Khoùi buïi vaïch tung vaãn mô maøng

                Nhôø ñöôïc Nam Tuyeàn hay haønh leänh

                Moät ñao hai khuùc maëc thieân baøn.        

GIAÛI TUÏNG: Caâu “hai nhaø ñeàu haïng khaùch thieàn xoaøng”, Tuyeát Ñaäu chaúng nhaèm cheát döôùi caâu, cuõng chaúng nhaèm tröôùc löøa, sau ngöïa. Coù choã vaïch tung lieàn noùi “khoùi buïi vaïch tung vaãn mô maøng”. Tuyeát Ñaäu cuøng Nam Tuyeàn naém tay cuøng ñi, moät caâu noùi xong vaäy. Thuû toïa hai nhaø khoâng coù choã heát, ñeán nôi chæ quaûn vaïch tung khoùi buïi maø khoâng laøm gì ñöôïc. Nhôø ñöôïc Nam Tuyeàn vì kia ñoaïn coâng aùn naøy, thaâu saïch heát kia, song tröôùc chaúng ñeán thoân, sau chaúng tôùi quaùn. Vì theá noùi: “Nhôø ñöôïc Nam Tuyeàn hay haønh leänh, moät ñao hai khuùc maëc thieân baøn.” Lieàn ñoù cho moät ñao thaønh hai khuùc, chaúng quaûn coù thieân leäch. Haõy noùi Nam Tuyeàn y cöù leänh gì ?

?

TAÉC 64: TRIEÄU CHAÂU ÑAÀU ÑOÄI GIAØY COÛ

COÂNG AÙN: Nam Tuyeàn thuaät laïi thoaïi ñaàu naøy hoûi Trieäu Chaâu. Trieäu Chaâu lieàn côûi giaøy coû ñoäi treân ñaàu ñi ra. Nam Tuyeàn noùi: Neáu khi aáy coù maët oâng, ñaõ cöùu ñöôïc con meøo.

GIAÛI THÍCH: Trieäu Chaâu laø ñích töû cuûa Nam Tuyeàn, noùi ñaàu hieåu ñuoâi, cöû ñeán laø bieát choã rôi. Nam Tuyeàn ñeán chieàu thuaät laïi lôøi khi saùng hoûi Trieäu Chaâu, Trieäu Chaâu laø laõo taùc gia, lieàn côûi giaøy coû ñoäi treân ñaàu ñi ra. Nam Tuyeàn noùi: Khi aáy neáu coù maët oâng, ñaõ cöùu ñöôïc con meøo. Thöû noùi thaät theá aáy, chaúng thaät theá aáy ? Nam Tuyeàn noùi: “noùi ñöôïc thì khoâng chaët”, nhö choïi ñaù nhaùng löûa, tôï laøn ñieän chôùp. Trieäu Chaâu lieàn côûi giaøy coû ñoäi treân ñaàu ñi ra. Sö tham caâu soáng chaúng tham caâu cheát, ngaøy ngaøy môùi, giôø giôø môùi, ngaøn Thaùnh dôøi ñoåi moät maûy tô cuõng chaúng ñöôïc. Phaûi laø vaän duïng ñöôïc cuûa baùu nhaø mình, môùi thaáy toaøn cô ñaïi duïng cuûa Sö. Sö noùi ta laø vua phaùp, ñoái vôùi phaùp ñöôïc töï taïi. Nhieàu ngöôøi hieåu laàm noùi Trieäu Chaâu quyeàn bieán ñem giaøy coû laøm con meøo. Coù ngöôøi noùi: Ñôïi kia baûo, noùi ñöôïc thì khoâng chaët, lieàn ñoäi giaøy coû ñi ra, töï laø oâng chaët con meøo, chaúng can vieäc cuûa toâi. Vaãn khoâng dính daùng, chæ laø ñuøa tinh hoàn. Ñaâu chaúng bieát yù coå nhaân nhö trôøi khaép che, tôï ñaát khaép chôû. Cha con Sö hôïp nhau, cô phong kheá nhau, beân naøy ñöa ñaàu beân kia lieàn hieåu ñuoâi. Hoïc giaû thôøi nay chaúng bieát choã coå nhaân chuyeån, chaïy roãng treân ñöôøng yù suy tính. Neáu caàn thaáy, chæ ñeán choã chuyeån cuûa Nam Tuyeàn, Trieäâu Chaâu lieàn thaáy.

TUÏNG:   Coâng aùn vieân lai vaán Trieäu Chaâu

                Tröôøng An thaønh lyù nhaäm nhaøn du

                Thaûo haøi ñaàu ñôùi voâ nhaân hoäi

                Qui ñaùo gia sôn töùc tieän höu.

DÒCH:    Coâng aùn troøn roài hoûi Trieäu Chaâu

                Tröôøng An thaønh aáy maëc nhaøn du

                Ñaàu ñoäi giaøy coû khoâng ngöôøi hieåu

                Veà ñeán gia sôn thì môùi thoâi.

GIAÛI TUÏNG: “Coâng aùn troøn roài hoûi Trieäu Chaâu”, Taïng chuû Khaùnh noùi: Gioáng nhö ngöôøi keát aùn taùm gaäy laø taùm gaäy, möôøi ba laø möôøi ba, ñaõ ñoaïn roài. Laïi ñem ra hoûi Trieäu Chaâu. Trieäu Chaâu laø con trong nhaø aáy, hieåu yù chæ cuûa Nam Tuyeàn, laø ngöôøi thaáu trieät, ñeø ñeán choïi ñeán lieàn chuyeån, ñaày ñuû ñaàu maét cuûa baäc boån phaän taùc gia, vöøa nghe nhaéc ñeán lieàn ñöùng daäy ñi ra. Tuyeát Ñaäu noùi: “Tröôøng An thaønh aáy maëc nhaøn du”, loù ñuoâi chaúng ít. Coå nhaân noùi: Tröôøng An tuy vui chaúng neân ôû laâu. Laïi noùi: Tröôøng An raát oàn, nöôùc toâi an oån. Phaûi laø bieát cô nghi, raønh toát xaáu môùi ñöôïc. “Ñaàu ñoäi giaøy coû khoâng ngöôøi hieåu”, choã ñoäi giaøy coû, moät tí xíu naøy khoâng coù nhieàu vieäc. Vì theá noùi: “duy ta hay bieát, duy ta hay chöùng”, môùi thaáy ñöôïc Nam Tuyeàn, Trieäâu Chaâu, Tuyeát Ñaäu choã ñoàng ñaéc ñoàng duïng. Haõy noùi nay laøm sao hoäi ? “Veà ñeán gia sôn thì môùi thoâi”, choã naøo laø gia sôn cuûa kia ? Neáu chaúng hoäi aét chaúng noùi theá aáy. Kia ñaõ hoäi, haõy noùi gia sôn ôû choã naøo ? Lieàn ñaùnh.

?

TAÉC 65: NGOAÏI ÑAÏO NGÖÏA HAY BOÙNG ROI

LÔØI DAÃN: Khoâng töôùng maø hieän ñaày möôøi phöông maø phöông roäng, khoâng taâm maø öùng duïng khaép saùt haûi maø chaúng phieàn. Cöû moät roõ ba, muïc cô thuø löôïng. Duø cho gaäy nhö möa rôi, heùt tôï saám daäy cuõng chöa xöùng vôùi haønh lyù cuûa ngöôøi höôùng thöôïng. Haõy noùi theá naøo laø vieäc ngöôøi höôùng thöôïng, thöû cöû xem ?

COÂNG AÙN: Ngoaïi ñaïo hoûi Phaät: Chaúng hoûi coù lôøi, chaúng hoûi khoâng lôøi ? Theá Toân laëng thinh giaây laâu. Ngoaïi ñaïo taùn thaùn: Theá Toân ñaïi töø ñaïi bi veït maây muø cho con, khieán con ñöôïc vaøo. Ngoaïi ñaïo ñi roài, A-nan hoûi Phaät: Ngoaïi ñaïo chöùng ñöôïc caùi gì maø noùi ñöôïc vaøo ? Phaät baûo: Nhö ngöïa hay ôû ñôøi, thaáy boùng roi lieàn chaïy.

GIAÛI THÍCH: Vieäc naøy neáu ôû treân ngoân cuù thì tam thöøa möôøi hai phaàn giaùo haù khoâng coù ngoân cuù. Hoaëc noùi khoâng noùi laø phaûi. Vaäy Toå sö Taây sang laøm gì ? Töø tröôùc ñeán ñaây khaù nhieàu coâng aùn, cöùu kính laøm sao thaáy ñöôïc choã rôi ? Moät coâng aùn naøy coù nhieàu ngöôøi hieåu khaùc nhau. Coù ngöôøi noùi laøm thinh, coù ngöôøi noùi ngoài yeân, coù ngöôøi noùi laëng leõ chaúng ñaùp. Töùc cöôøi khoâng dính daùng, bieát bao giôø moø tìm ñeán ñöôïc ? Vieäc naøy haún chaúng ôû treân ngoân cuù, cuõng chaúng lìa ngoân cuù, neáu vöøa coù nghó nghò lieàn caùch xa ngaøn daëm muoân daëm. Xem ngoaïi ñaïo kia, sau khi tænh ngoä môùi bieát, cuõng chaúng ôû ñaây, cuõng chaúng ôû kia, cuõng chaúng ôû phaûi, cuõng chaúng ôû chaúng phaûi. Haõy noùi laø caùi gì ? Hoøa thöôïng Thieân Y Hoaøi tuïng: “Duy-ma chaúng nín chaúng laøm thinh, ngoài yeân thöông löôïng thaønh loãi laàm, trong giaùp suy mao aùnh saùng laïnh, ngoaïi ñaïo thieân ma ñeàu boù tay.” Hoøa thöôïng Thöôøng ôû Baù Tröôïng ñeán tham vaán Phaùp Nhaõn, Phaùp Nhaõn daïy khaùn caâu naøy. Moät hoâm Phaùp Nhaõn hoûi: OÂng khaùn nhaân duyeân gì ? Thöôøng thöa: Ngoaïi ñaïo hoûi Phaät. Phaùp Nhaõn baûo: Thöû cöû xem.  Thöôøng toan môû mieäng, Phaùp Nhaõn baûo: Döøng ! Döøng ! OÂng toan nhaèm choã im laëng hoäi ö ? Thöôøng ngay caâu noùi naøy boãng nhieân ñaïi ngoä. Sau Sö daïy chuùng: “Baù Tröôïng coù ba quyeát, uoáng traø traân troïng heát, nghó nghò cuøng tö duy, bieát anh vaãn chöa trieät.” Thuùy Nham chaân ñieåm ngöïc nieâm: “Luïc hôïp cöûu höõu, xanh vaøng ñoû traéng moãi moãi xen laãn, ngoaïi ñaïo hieåu kinh, luaän Töù Pheä-ñaø, töï noùi ta laø ngöôøi nhaát theá trí. Nôi nôi tìm ngöôøi nghò luaän, y ñaët caâu hoûi coát ngoài ñoaïn ñaàu löôõi ñöùc Thích-ca. Theá Toân chaúng toán maûy tô khí löïc, y lieàn tænh laáy, taùn thaùn raèng: Theá Toân ñaïi töø ñaïi bi veït maây muø cho con, khieán con ñöôïc vaøo. Haõy noùi theá naøo laø choã ñaïi töø ñaïi bi ? Theá Toân moät maét thoâng tam theá, ngoaïi ñaïo hai troøng suoát nguõ thieân.” Chôn Nhö ôû Qui Sôn nieâm: “Ngoaïi ñaïo oâm aáp ngoïc quí, Theá Toân chính vì ñeà cao, sum la hieån hieän vaïn töôïng roõ raøng. Cöùu kính ngoaïi ñaïo ngoä caùi gì ? Nhö ñuoåi choù doàn vaøo töôøng, toät cuøng aét khoâng coù loái thoaùt, noù phaûi xoay ñaàu laïi lieàn ñöôïc linh ñoäng.” Neáu so tính phaûi quaáy moät luùc buoâng heát, tình saïch kieán tröø, töï nhieân trieät ñeå phaân minh. Ngoaïi ñaïo ñi roài, A-nan hoûi Phaät: Ngoaïi ñaïo chöùng caùi gì maø noùi ñöôïc choã vaøo ? Phaät baûo: Nhö ngöïa hay ôû ñôøi, thaáy boùng roi lieàn chaïy. Sau naøy caùc nôi noùi: Laïi bò gioù ñuøa aâm ñieäu khaùc. Laïi noùi: Ñaàu roàng ñuoâi raén. Choã naøo laø boùng roi cuûa Theá Toân ? Choã naøo laø thaáy boùng roi ? Tuyeát Ñaäu noùi: Taø chaùnh chaúng phaân, loãi do boùng roi. Chôn Nhö noùi: A-nan laïi ñoùng chuoâng vaøng, boán chuùng ñoàng nghe. Tuy nhieân nhö theá, raát gioáng hai con roàng giaønh haït chaâu, theâm lôùn uy phong cuûa ngöôøi trí. Tuyeát Ñaäu tuïng ra:

TUÏNG:   Cô luaân taèng vò chuyeån

                Chuyeån taát löôõng ñaàu taåu

                Minh caûnh hoát laâm ñaøi

                Ñöông haï phaân nghieân xuù.

                Nghieân xuù phaân heà meâ vaân khai

                Töø moân haø xöù sanh traàn ai

                Nhaân tö löông maõ khuy tieân aûnh

                Thieân lyù truy phong hoaùn ñaéc hoài.

                Hoaùn ñaéc hoài, minh chæ tam haï.

DÒCH:    Cô luaân chöa töøng chuyeån

                Chuyeån aét chaïy hai ñaàu

                Göông saùng chôït ñeán ñaøi

                Lieàn ñoù phaân toát xaáu.

               Toát xaáu phaân chöø maây muø khai

                Cöûa töø ñaâu ñaáy sanh traàn ai

                Nhaân suy ngöïa gioûi boùng roi thaáy

                Ngaøn daëm truy phong goïi ñöôïc veà.

                Goïi ñöôïc veà, khaûy moùng tay ba caùi.

GIAÛI TUÏNG: Hai caâu “cô luaân chöa töøng chuyeån, chuyeån aét chaïy hai ñaàu”, cô laø linh cô cuûa ngaøn Thaùnh, luaân laø maïng maïch cuûa caùc ngöôøi töø tröôùc ñeán nay. Coå nhaân noùi: “Linh cô ngaøn Thaùnh khoâng deã thaân, roàng sanh roàng con chôù doõi theo, Trieäu Chaâu ñoaït ñöôïc lieàn thaønh ngoïc, Taàn chuùa Töông Nhö thaûy taùng thaân.” Ngoaïi ñaïo naém ñöôïc ñöùng, laøm ñöôïc chuû, chöa töøng ñoäng ñeán. Côù sao ? Y noùi: Chaúng hoûi coù lôøi, chaúng hoûi khoâng lôøi. Haù chaúng phaûi choã toaøn cô ? Theá Toân bieát xem gioù thaû buoàm, hôïp beänh cho thuoác. Vì theá im laëng giaây laâu, toaøn cô ñeà khôûi. Ngoaïi ñaïo hoäi ñöôïc toaøn theå, cô luaân lieàn laên truøng truïc, cuõng chaúng chuyeån veà coù, cuõng chaúng chuyeån veà khoâng, cuõng chaúng rôi ñöôïc maát, chaúng caâu chaáp phaøm Thaùnh, hai beân moät luùc döùt saïch. Theá Toân vöøa im laëng, y lieàn leã baùi. Ngöôøi nay ña soá rôi taïi khoâng, chaúng theá thì rôi vaøo coù, chæ quaûn taïi choã coù, khoâng hai ñaàu chaïy. Tuyeát Ñaäu noùi: “göông saùng chôït ñeán ñaøi, lieàn ñoù phaân toát xaáu”, caùi naøy chaúng caàn ñoäng ñeán, chæ tieâu caùi im laëng, gioáng nhö göông saùng ñeán ñaøi, vaïn töôïng khoâng theå troán hình chaát cuûa noù. Ngoaïi ñaïo noùi: “Theá Toân ñaïi töø ñaïi bi, veït maây muø cho con, khieán con ñöôïc vaøo.” Haõy noùi choã naøo laø choã ngoaïi ñaïo vaøo ? Trong ñaây phaûi laø moãi ngöôøi töï tham, töï cöùu, töï ngoä, töï hoäi môùi ñöôïc. ÔÛ taát caû choã ñi ñöùng ngoài naèm chaúng hoûi cao thaáp, moät luùc hieän thaønh, laïi chaúng dôøi ñoåi moät maûy tô. Vöøa khôûi so tính chöøng moät sôïi tô ñaïo lyù, lieàn bít laáp cheát ngöôøi, laïi khoâng coù phaàn ñi vaøo. Phaàn sau tuïng veà “Theá Toân ñaïi töø ñaïi bi, veït maây muø cho con, khieán con ñöôïc vaøo”. “Lieàn ñoù phaân toát xaáu, toát xaáu phaân chöø maây muø khai, cöûa töø ñaâu ñaáy sanh traàn ai.” Caû quaû ñaát laø cöûa ñaïi töø ñaïi bi cuûa Theá Toân, neáu oâng thaáu ñöôïc chaúng tieâu moät caùi aán tay, ñaây cuõng laø môû hoaùt cöûa coång. Ñaâu chaúng thaáy Theá Toân trong hai möôi moát ngaøy suy nghó vieäc nhö theá, ta neân chaúng noùi phaùp, choùng vaøo Nieát-baøn. “Nhaân suy ngöïa gioûi boùng roi thaáy, ngaøn daëm truy phong goïi ñöôïc veà.” Con ngöïa hay ñuoåi gioù thaáy boùng roi ñaõ chaïy qua ngaøn daëm, goïi veà lieàn veà. YÙ Tuyeát Ñaäu khen y noùi, “neáu laø haøng anh tuaán môùi coù theå moät caùi ñoäng lieàn chuyeån, moät lôøi goïi lieàn veà. Neáu goïi ñöôïc veà, lieàn khaûy moùng tay ba caùi”. Haõy noùi laø ñieåm phaù ? laø neùm caùt ?

]