TAÉC 66: NHAM ÑAÀU THAÂU KIEÁM HOAØNG SAØO

LÔØI DAÃN: Ñöông cô ñoái maët ñeà cao cô haõm hoå, chaùnh aùn baøng ñeà, baøy ra möu löôïc baét giaëc. Saùng hieäp toái hieäp, hai buoâng hai thaâu, gioûi ñuøa raén cheát, laïi laø taùc giaû kia.

COÂNG AÙN: Nham Ñaàu hoûi Taêng: ÔÛ ñaâu ñeán ? Taêng thöa: Taây Kinh ñeán. Nham Ñaàu hoûi: Sau khi giaëc Hoaøng Saøo qua roài, laïi thaâu kieám ñöôïc chaêng ? Taêng thöa: Thaâu ñöôïc. Nham Ñaàu ñöa coå ra, noùi: Heø ! Taêng noùi: Ñaàu Thaày ruïng. Nham Ñaàu cöôøi ha haû ! Sau vò Taêng naøy ñeán Tuyeát Phong. Tuyeát Phong hoûi: ÔÛ ñaâu ñeán ? Taêng thöa: ÔÛ Nham Ñaàu ñeán. Tuyeát Phong hoûi: Coù ngoân cuù gì ? Taêng thuaät laïi vieäc tröôùc. Tuyeát Phong ñaùnh ba möôi gaäy ñuoåi ra.

GIAÛI THÍCH: Phaøm laø ngöôøi quaûy tuùi mang baùt vaïch coû xem gioù, phaûi ñuû con maét haønh cöôùc môùi ñöôïc. Vò Taêng naøy maét tôï sao baêng, cuõng bò Nham Ñaàu khaùm phaù xong, xoû xaâu laïi. Ñöông thôøi neáu laø keû kia, hoaëc cheát hoaëc soáng cöû ñeán lieàn duøng. Vò Taêng loâi thoâi naøy laïi noùi: “Thaâu ñöôïc.” Ñi haønh cöôùc theá aáy, laõo Dieâm-la seõ ñoøi tieàn côm oâng. OÂng naøy ñi naùt bao nhieâu ñoâi giaøy coû thaúng ñeán Tuyeát Phong. Khi aáy neáu coù ñoâi phaàn maét saùng, lieàn bieát lieác qua haù chaúng thích sao ? Moät nhaân duyeân naøy coù choå khuùc maéc. Vieäc aáy tuy nhieân khoâng ñöôïc maát, maø ñöôïc maát raát to, tuy nhieân khoâng giaûn traïch, trong naøy laïi caàn ñuû con maét giaûn traïch. Xem Long Nha khi coøn ñi haønh cöôùc ñaët caâu hoûi, hoûi Ñöùc Sôn: Hoïc nhaân nöông kieám Maïc Da nghó laáy ñaàu Thaày thì theá naøo ? Ñöùc Sôn ñöa coå ra noùi: Heø ! Long Nha noùi: Ñaàu Thaày ruïng. Ñöùc Sôn lieàn trôû veà phöông tröôïng. Sau Long Nha thuaät laïi vôùi Ñoäng Sôn, Ñoäng Sôn hoûi: Khi aáy Ñöùc Sôn noùi gì ? Long Nha thöa: Sö khoâng noùi. Ñoäng Sôn baûo: Sö khoâng noùi gaùc laïi, cho möôïn ñaàu Ñöùc Sôn ruïng xem ? Long Nha ngay caâu noùi ñaïi ngoä, thaép höông troâng xa veà Ñöùc Sôn leã baùi saùm hoái. Coù vò Taêng truyeàn ñeán Ñöùc Sôn, Ñöùc Sôn noùi: Laõo Ñoäng Sôn chaúng bieát toát xaáu, keû naøy cheát bao laâu roài, cöùu ñöôïc duøng vaøo choã naøo ? Coâng aùn naøy vôùi Long Nha laø moät loaïi. Ñöùc Sôn trôû veà phöông tröôïng aét trong toái raát maàu. Nham Ñaàu cöôøi to, trong caùi cöôøi coù ñoäc. Neáu coù ngöôøi bieän ñöôïc thì ñi doïc ngang trong thieân haï. Vò Taêng naøy khi aáy neáu bieän ñöôïc thì vöôït qua ngaøn xöa, khoûi bò kieåm traùch, maø döôùi cöûa Nham Ñaàu moät tröôøng laàm loãi. Xem laõo nhaân Tuyeát Phong laø baïn ñoàng tham neân bieát choã rôi, cuõng chaúng vì kia noùi phaù, chæ ñaùnh ba möôi gaäy ñuoåi ra khoûi vieän, khaû dó khoâng tröôùc baët sau. Caùi naøy laø naém loã muõi haøng taùc gia Thieàn khaùch, thuû ñoaïn vì ngöôøi maø chaúng vì hoï theá naøy hoaëc theá noï, khieán hoï töï ngoä. Baäc boån phaän Toâng sö vì ngöôøi, coù khi ñaäy kín khoâng cho loù ñaàu, coù khi tung ra cho cheát dôû, laïi caàn coù choã xuaát thaân. Caû thaûy Nham Ñaàu, Tuyeát Phong ngöôïc laïi bò gaõ Taêng loâi thoâi khaùm phaù. Caâu Nham Ñaàu hoûi: giaëc Hoaøng Saøo qua roài, coù thaâu ñöôïc kieám chaêng, caùc oâng haõy noùi trong ñaây neân haï lôøi gì khoûi bò kia cöôøi, laïi khoûi bò Tuyeát Phong ñaùnh ñuoåi ra ? Trong caùi laàm laãn naøy, neáu chaúng töøng thaân chöùng thaân ngoä, duø cho coù lanh moàm lôïi khaåu, cöùu kính thaáu thoaùt sanh töû cuõng chaúng ñöôïc. Sôn taêng bình thöôøng daïy ngöôøi xem choã chuyeån cuûa cô quan naøy. Neáu suy nghó, xa ñoù caøng xa. Ñaâu chaúng thaáy Ñaàu Töû hoûi Taêng Dieâm Bình: Sau khi giaëc Hoaøng Saøo qua roài, laïi thaâu ñöôïc kieám chaêng ? Taêng laáy tay chæ döôùi ñaát. Ñaàu Töû noùi: Ba möôi naêm ñuøa côõi ngöïa, ngaøy nay laïi bò löøa ñaù. Xem vò Taêng naøy quaû laø baäc taùc gia, chaúng noùi thaâu ñöôïc, cuõng chaúng noùi thaâu chaúng ñöôïc, so vôùi vò Taêng ôû Taây Kinh nhö caùch trôøi bieån. Chôn Nhö nieâm: Coå nhaân kia moät ngöôøi laøm ñaàu, moät ngöôøi laøm ñuoâi. Tuyeát Ñaäu tuïng ra:

TUÏNG:   Hoaøng Saøo quaù haäu taèng thaâu kieám

                Ñaïi tieáu hoaøn öng taùc giaû tri

                Tam thaäp sôn ñaèng thaû khinh thöù

                Ñaéc tieän nghi thò laïc tieän nghi.

DÒCH:    Hoaøng Saøo giaëc döùt töøng thaâu kieám

                Cöôøi lôùn laïi laø taùc giaû tri

                Ba möôi gaäy haõy coøn tha nheï

                Ñöôïc tieän nghi laø maát tieän nghi.

GIAÛI TUÏNG: Hai caâu “Hoaøng Saøo giaëc döùt töøng thaâu kieám, cöôøi lôùn laïi laø taùc giaû tri”, Tuyeát Ñaäu tuïng vò Taêng naøy cuøng choã Nham Ñaàu cöôøi to. Caùi nhoû xíu naøy maø ngöôøi trong thieân haï moø tìm chaúng ñöôïc. Haõy noùi Sö cöôøi caùi gì ? Phaûi laø baäc taùc gia môùi bieát, trong caùi cöôøi naøy coù quyeàn coù thaät, coù chieáu coù duïng, coù cheát coù soáng. Caâu “ba möôi gaäy haõy coøn tha nheï”, tuïng vò Taêng naøy sau ñeán Tuyeát Phong ñoái dieän, vaãn nhö xöa loã maõng, Tuyeát Phong cöù leänh maø haønh, ñaùnh ba möôi gaäy ñuoåi ra. Haõy noùi vì sao nhö theá ? OÂng caàn taän tình hieåu thoaïi naøy chaêng ? “Ñöôïc tieän nghi laø maát tieän nghi.”

?

TAÉC 67: PHOÙ ÑAÏI SÓ GIAÛNG KINH XONG

COÂNG AÙN: Löông Voõ Ñeá thænh Phoù Ñaïi só giaûng kinh Kim Cang, Ñaïi só leân toøa ngoài voã baøn moät caùi, böôùc xuoáng toøa. Voõ Ñeá ngaïc nhieân, Chí Coâng hoûi: Beä haï hoäi chaêng ? Voõ Ñeá noùi: Chaúng hoäi. Chí Coâng noùi: Ñaïi só giaûng kinh xong.

GIAÛI THÍCH: Cao Toå Löông Voõ Ñeá hoï Tieâu, huùy laø Dieãn, töï Thuùc Ñaït, laäp coâng nghieäp cho ñeán noái ngoâi nhaø Teà. Sau khi töùc vò, oâng rieâng chuù nguõ kinh giaûng nghò, kính thôø Laõo Töû raát möïc, taùnh tình chí hieáu. Moät  hoâm, oâng suy nghó veà phaùp xuaát theá ñeå ñeàn ôn cha meï, lieàn boû ñaïo Laõo theo ñaïo Phaät. OÂng thoï giôùi Boà-taùt vôùi Phaùp sö Luõ Öôùc, maëc aùo caø-sa giaûng kinh Phoùng Quang Baùt-nhaõ ñeå ñeàn ôn cha meï. Khi aáy, Chí Coâng Ñaïi só hieån dò hoaëc chuùng, bò giam trong khaùm. Chí Coâng phaân thaân du hoùa trong thaønh aáp, moät hoâm, vua nhaän bieát caûm ngoä vaø raát kính troïng. Chí Coâng coù nhöõng haïnh thaàm hoä aån hieån khoâng theå löôøng. Taïi Vuï Chaâu coù Ñaïi só ôû nuùi Vaân Hoaøng, töï tay troàng hai caây goïi laø Song thoï, töï xöng Ñöông Lai Thieän Hueä Ñaïi só. Moät hoâm, oâng bieân thö sai ñeä töû daâng leân cho vua. Baáy giôø, trieàu thaàn cho oâng khoâng coù tö caùch quaân thaàn neân chaúng nhaän. Phoù Ñaïi só saép vaøo trong thaønh Kim Laêng baùn caù. Voõ Ñeá thænh Chí Coâng giaûng kinh Kim Cang. Chí Coâng taâu: Baàn ñaïo khoâng theå giaûng, trong chôï coù Phoù Ñaïi só hay giaûng kinh naøy. Vua haï chieáu môøi Ñaïi só vaøo trong cung. Phoù Ñaïi só ñaõ ñeán, leân giaûng toøa voã baøn moät caùi, xuoáng toøa. Khi aáy lieàn xoâ nhaøo khoûi thaáy moät tröôøng roái bôøi, laïi bò Chí Coâng noùi: Beä haï hoäi chaêng ? Vua noùi: Chaúng hoäi. Chí Coâng taâu: Ñaïi só giaûng kinh xong. Theá laø moät ngöôøi laøm ñaàu moät ngöôøi laøm ñuoâi. Chí Coâng noùi theá aáy, moäng thaáy Phoù Ñaïi só khoâng ? Nhaát ñaúng laø ñuøa tinh hoàn, caùi naøy thaät laø kyø ñaëc, tuy laø raén cheát kheùo ñuøa cuõng soáng. Ñaõ laø giaûng kinh, sao khoâng phaân laøm hai ? Nhö Toïa chuû taàm thöôøng noùi: “Theå Kim Cang kieân coá, moïi vaät khoâng theå hoaïi, duïng noù saéc beùn hay deïp muoân vaät.” Giaûng thuyeát nhö theá, môùi goïi laø giaûng kinh. Tuy nhieân nhö vaäy, quí vò ñaâu chaúng bieát Phoù Ñaïi só chæ neâu then choát höôùng thöôïng, löôïc baøy muõi nhoïn, khieán ngöôøi bieát choã rôi, chaët thaúng vì oâng vaùch ñöùng vaïn nhaãn. Vöøa luùc bò Chí Coâng chaúng bieát toát xaáu laïi noùi Ñaïi só giaûng kinh xong. Chính laø haûo taâm maø khoâng ñöôïc baùo toát. Nhö moät chung röôïu ngon, bò Chí Coâng laáy nöôùc cheá vaøo. Nhö moät noài canh, bò Chí Coâng löôïm moät vieân phaân chuoät boû vaøo laøm nhô roài. Haõy noùi ñaõ chaúng phaûi giaûng kinh, cöùu kính goïi laø gì ?

TUÏNG:   Baát höôùng Song Laâm kyù thöû thaân

                Khöôùc ö Löông ñoä nhaï ai traàn

                Ñöông thôøi baát ñaéc Chí Coâng laõo

                Daõ thò teâ teâ khöù quoác nhaân.

DÒCH:    Chaúng ôû Song Laâm gôûi thaân taøn

                Laïi vaøo Löông ñoä daáy buïi vaøng

                Baáy giôø chaúng gaëp Chí Coâng laõo

                Cuõng phaûi boân ba ñeán nöôùc ngöôøi.

GIAÛI TUÏNG: Hai caâu “chaúng ôû Song Laâm gôûi thaân taøn, laïi vaøo Löông ñoä daáy buïi vaøng”, Phoù Ñaïi só cuøng Ñaït-ma gaëp nhau moät loái. Ñaït-ma môùi ñeán Kim Laêng gaëp Voõ Ñeá, Voõ Ñeá hoûi: Theá naøo laø Thaùnh Ñeá nghóa thöù nhaát ? Ñaït-ma ñaùp: Roãng theânh khoâng Thaùnh. Ñeá hoûi: Ñoái traãm laø ai ? Ñaït-ma ñaùp: Khoâng bieát. Ñeá chaúng kheá hoäi. Ngaøi lieàn qua soâng ñeán Nguïy. Voõ Ñeá ñem vieäc ñoù hoûi Chí Coâng, Chí Coâng taâu: Beä haï bieát ngöôøi naøy chaêng ? Ñeá noùi: Chaúng bieát. Chí Coâng taâu: Ñaây laø Boà-taùt Quaùn AÂm truyeàn taâm aán Phaät. Ñeá nghe hoái haän sai söù ñi tìm. Chí Coâng taâu: Chôù baûo beä haï sai söù ñi môøi, ngöôøi trong caû nöôùc môøi cuõng chaúng trôû laïi. Vì theá, Tuyeát Ñaäu noùi: “Baáy giôø chaúng gaëp Chí Coâng laõo, cuõng phaûi boân ba ñeán nöôùc ngöôøi.” Baáy giôø neáu chaúng phaûi Chí Coâng vì Phoù ñaïi só noùi ra, cuõng seõ bò ñuoåi ra nöôùc ngoaøi. Chí Coâng ñaõ laém lôøi, Voõ Ñeá bò Sö löøa moät traän. Ñaïi yù Tuyeát Ñaäu noùi, chaúng phaûi Ñaïi só ñeán ñaát Löông giaûng kinh voã baøn. Sôû dó noùi “sao chaúng ôû Song Laâm gôûi thaân taøn”, laø aên chaùo aên côm tuøy phaän qua ngaøy, laïi ñeán ñaát Löông chæ chuù theá aáy, voã baøn roài xuoáng toøa, chính laø choã Sö laøm daáy buïi. Ñaõ laø thuø thaéng thì maét nhìn maây xanh, treân chaúng thaáy coù Phaät, döôùi chaúng thaáy coù chuùng sanh. Neáu luaän beân vieäc xuaát theá thì chaúng khoûi ñaàu tro maët ñaát, ñem khoâng laøm coù, ñem coù laøm khoâng, ñem phaûi laøm quaáy, ñem quaáy laøm phaûi, ñem thoâ laøm teá, aên thòt uoáng röôïu, naém ngang duïng ngöôïc, khieán taát caû ngöôøi roõ ñöôïc vieäc naøy. Neáu chaúng phoùng haønh theá aáy, thaúng ñeán Di-laëc haï sanh cuõng khoâng coù moät ngöôøi nöûa ngöôøi. Phoù ñaïi só ñaõ laø dính buøn keït nöôùc, may laïi coù tri aâm. Neáu chaúng gaëp laõo Chí Coâng, haàu nhö bò ñuoåi khoûi nöôùc roài. Haõy noùi hieän nay ôû choã naøo ?

?

TAÉC 68: NGÖÔÕNG SÔN OÂNG TEÂN GÌ ?

LÔØI DAÃN: Laät cöûa trôøi loän truïc ñaát, baét coïp huûy (teâ giaùc), bieän raén roàng, phaûi laø keû linh ñoäng môùi ñöôïc. Caâu caâu hoøa nhau, cô cô hôïp nhau, töø tröôùc ñeán nay, ngöôøi naøo ñöôïc theá aáy, xin cöû xem ?

COÂNG AÙN: Ngöôõng Sôn hoûi Tam Thaùnh: OÂng teân gì ? Tam Thaùnh thöa: Hueä Tòch. Ngöôõng Sôn noùi: Hueä Tòch laø teân ta. Tam Thaùnh thöa: Hueä Nhieân. Ngöôõng Sôn cöôøi haû haû!

GIAÛI THÍCH: Tam Thaùnh laø haøng toân tuùc trong toâng Laâm Teá, thuôû nhoû ñaõ ñuû khaû naêng xuaát quaàn, coù ñaïi cô ñaïi duïng, ôû trong chuùng ngang ngang taøng taøng, tieáng vang khaép nôi. Sau töø giaõ Laâm Teá, Sö daïo khaép soâng bieån, ñeán caùc tuøng laâm ñeàu ñöôïc ñaõi vaøo haøng khaùch quí. Sö töø mieàn Baéc ñeán phöông Nam, tröôùc ñeán Tuyeát Phong hoûi: Caù vaøng thoaùt khoûi löôùi laáy gì laøm thöùc aên ? Tuyeát Phong ñaùp: Ñôïi oâng ra khoûi löôùi, seõ noùi vôùi oâng. Tam Thaùnh noùi: Laø thieän tri thöùc cuûa moät ngaøn naêm traêm ngöôøi, maø thoaïi ñaàu cuõng chaúng bieát. Tuyeát Phong noùi: Laõo taêng truï trì nhieàu vieäc. Tuyeát Phong cuøng Tam Thaùnh ñi thaêm trang sôû cuûa chuøa, treân ñöôøng gaëp moät con khæ. Tuyeát Phong noùi: Con khæ naøy moãi moãi mang moät maët göông xöa. Tam Thaùnh noùi: Nhieàu kieáp khoâng teân, do ñaâu baøy laø göông xöa ? Tuyeát Phong noùi: Coù tyø vaäy. Tam Thaùnh noùi: Laø thieän tri thöùc cuûa moät ngaøn naêm traêm ngöôøi, maø thoaïi ñaàu cuõng chaúng bieát. Tuyeát Phong noùi: Toäi loãi, Laõo taêng truï trì nhieàu vieäc. Sau Sö ñeán Ngöôõng Sôn, Ngöôõng Sôn raát meán taøi huøng bieän cuûa Sö neân ñaõi ôû minh song. Moät hoâm, coù oâng quan ñeán tham vaán Ngöôõng Sôn, Ngöôõng Sôn hoûi: Quan ôû vò naøo ? Quan thöa: Deïp quan. Ngöôõng Sôn döïng caây phaát töû, hoûi: Laïi deïp ñöôïc caùi naøy chaêng ? OÂng quan khoâng ñaùp ñöôïc. Caû chuùng ñaùp thay cuõng khoâng kheá hôïp yù Ngöôõng Sôn. Khi aáy Tam Thaùnh naèm beänh taïi nhaø Dieân Thoï, Ngöôõng Sôn sai thò giaû ñem lôøi naøy hoûi. Tam Thaùnh ñaùp: Hoøa thöôïng coù vieäc. Ngöôõng Sôn laïi sai thò giaû hoûi: Chöa bieát coù vieäc gì ? Tam Thaùnh noùi: Taùi phaïm chaúng tha. Ngöôõng Sôn thaàm nhaän ñoù. Baù Tröôïng ñöông thôøi laáy thieàn baûn boà ñoaøn trao cho Hoaøng Baù, laáy caây gaäy phaát töû trao cho Qui Sôn. Sau Qui Sôn trao cho Ngöôõng Sôn. Ngöôõng Sôn ñaõ thöøa nhaän Tam Thaùnh. Moät hoâm, Tam Thaùnh töø giaõ ra ñi, Ngöôõng Sôn laáy caây gaäy phaát töû trao cho Tam Thaùnh. Tam Thaùnh thöa: Con ñaõ coù thaày. Ngöôõng Sôn hoûi nguyeân do, môùi bieát laø ñích töû cuûa Laâm Teá. Chæ nhö Ngöôõng Sôn hoûi Tam Thaùnh “oâng teân gì”, Sö khoâng theå chaúng bieát teân kia, côù sao laïi hoûi theá aáy ? Sôû dó haøng taùc gia caàn nghieäm ngöôøi bieát cho chín chaén, döôøng nhö thong thaû hoûi oâng teân gì ? Khoâng suy tính, Tam Thaùnh ñaùp laø Hueä Tòch, maø chaúng noùi laø Hueä Nhieân, laø taïi sao ? Xem kia ñuû con maét töï nhieân chaúng ñoàng. Tam Thaùnh theá aáy maø chaúng phaûi ñieân, moät beà duïng yù cöôùp côø ñoaït troáng ngoaøi lôøi cuûa Ngöôõng Sôn. Lôøi naøy chaúng rôi trong thöôøng tình, khoù beà doø tìm. Nhöõng keû coù thuû ñoaïn naøy laø laøm soáng ñöôïc ngöôøi. Vì theá noùi, kia tham caâu soáng chaúng tham caâu cheát. Neáu theo thöôøng tình thì döùt ngöôøi chaúng ñöôïc. Xem coå nhaân kia nghó ñaïo theá aáy, duøng heát tinh thaàn môùi ñöôïc ñaïi ngoä, ñaõ ngoä roài khi duøng cuõng ñoàng chöa ngoä, gioáng heät thôøi nhaân, tuøy phaàn moät lôøi nöûa caâu, chaúng ñöôïc rôi choã thöôøng tình. Tam Thaùnh bieát choã rôi cuûa Ngöôõng Sôn, lieàn noùi vôùi Sö, con teân Hueä Tòch. Ngöôõng Sôn coát thaâu Tam Thaùnh, ngöôïc laïi Tam Thaùnh thaâu Ngöôõng Sôn. Ngöôõng Sôn chæ ñöôïc traû ñuûa, noùi Hueä Tòch laø ta, laø choã phoùng haønh. Tam Thaùnh thöa: con teân Hueä Nhieân, cuõng laø phoùng haønh. Vì theá, ôû döôùi Tuyeát Ñaäu tuïng “hai thaâu, hai phoùng neáu laøm toâng”. Chæ trong moät caâu ñoàng thôøi tuïng xong. Ngöôõng Sôn cöôøi haû! haû! Cuõng coù quyeàn coù thaät, coù chieáu coù duïng, vì kia taùm maët linh lung. Theá neân, choã duøng ñöôïc ñaïi töï taïi. Caùi cöôøi naøy cuøng caùi cöôøi cuûa Nham Ñaàu khoâng ñoàng. Nham Ñaàu cöôøi coù thuoác ñoäc. Caùi cöôøi naøy ngaøn xöa, muoân xöa gioù maùt laïnh run. Tuyeát Ñaäu tuïng ra:

TUÏNG:    Song thaâu song phoùng nhöôïc vi toâng

                 Kî hoå do lai yeáu tuyeät coâng

                 Tieáu baõi baát tri haø xöù khöù ?

                 Chæ öng thieân coå ñoäng bi phong.

DÒCH:     Hai thaâu, hai phoùng neáu laøm toâng

                 Côõi coïp nguyeân lai coát baët coâng

                 Cöôøi döùt bieát ñi veà ñaâu taù ?

                 Chæ neân thieân coå ñoäng bi phong.

GIAÛI TUÏNG: Caâu “hai thaâu hai phoùng neáu laøm toâng”, phoùng haønh laãn laøm chuû khaùch. Ngöôõng Sôn hoûi: OÂng teân gì ? Tam Thaùnh thöa: Con teân Hueä Tòch. Laø song phoùng. Ngöôõng Sôn noùi: Hueä Tòch laø teân ta. Tam Thaùnh thöa: Con teân Hueä Nhieân. Laø song thaâu. Kyø thaät laø cô hoã hoaùn, thaâu thì caû thaûy ñeàu thaâu, phoùng thì caû thaûy ñeàu phoùng. Tuyeát Ñaäu moät luùc tuïng heát roài vaäy. YÙ Sö noùi, neáu chaúng phoùng thaâu, neáu chaúng hoã hoaùn thì oâng laø oâng ta laø ta, toång laïi chæ laø boán chöõ, vì sao ôû trong ñaây laïi ra vaøo cuoän duoãi ? Coå nhaân noùi: Neáu oâng ñöùng thì ta ngoài, neáu oâng ngoài thì ta ñöùng. Neáu ñoàng ngoài ñoàng ñöùng, caû hai ñeàu laø keû muø. Ñaây laø song thaâu song phoùng, khaû dó laøm toâng yeáu. Caâu “côõi coïp nguyeân lai coát baët coâng” coù cao phong nhö theá, cô yeáu toái thöôïng, caàn côõi lieàn côõi, caàn xuoáng lieàn xuoáng, chaän ñaàu coïp cuõng ñöôïc, naém ñuoâi coïp cuõng ñöôïc. Tam Thaùnh, Ngöôõng Sôn hai vò ñeàu coù phong caùch naøy. Caâu “cöôøi döùt bieát ñi veà ñaâu taù”, haõy noùi Sö cöôøi caùi gì ? Thaúng ñöôïc gioù maùt laïnh run, vì sao roát sau laïi noùi “chæ neân thieân coå ñoäng bi phong”, cuõng laø cheát maø chaúng ñieáu, moät luùc vì oâng chuù giaûi xong. Duø cho ngöôøi caû thieân haï gaëm nhaám chaúng vaøo, chaúng bieát choã rôi. Keå caû Sôn taêng cuõng chaúng bieát choã rôi. Quí vò laïi bieát chaêng ?

?

TAÉC 69: NAM TUYEÀN VEÕ VOØNG TROØN

LÔØI DAÃN: Choã khoâng gaëm nhaám, taâm aán Toå sö nhö maùy traâu saét, thoaùt khoûi röøng gai goùc, haøng Thieàn khaùch nhö moät haït tuyeát treân loø löûa, treân ñaát baèng baûy xoi taùm phuûng thì gaùc laïi, chaúng rôi choã vay möôïn laïi laøm sao, thöû cöû xem ?

COÂNG AÙN: Nam Tuyeàn, Qui Toâng, Ma Coác ñoàng ñi leã baùi Quoác sö Hueä Trung. Ñeán giöõa ñöôøng, Nam Tuyeàn veõ moät voøng troøn treân ñaát, noùi: Noùi ñöôïc thì ñi. Qui Toâng vaøo giöõa voøng troøn ngoài. Ma Coác giaû laøm ngöôøi nöõ laïy. Nam Tuyeàn noùi: Theá aáy thì chaúng ñi. Qui Toâng noùi: Laø taâm haïnh gì ?

GIAÛI THÍCH: Ñöông thôøi Maõ Toå giaùo hoùa höng thaïnh ôû Giang Taây, Thaïch Ñaàu ñaïo thaïnh ôû Hoà Töông, Quoác sö Hueä Trung ñaïo hoùa ôû Tröôøng An. Quoác sö ñích thaân gaëp Luïc Toå roài veà ôû ñaây. Khi aáy phöông Nam nhöõng ngöôøi ngang ñaàu moïc söøng, khoâng ai chaúng muoán ñeán nhaø kia, vaøo thaát kia. Neáu chaúng ñöôïc vaäy bò ngöôøi cheâ cöôøi. Ba laõo naøy muoán ñi leã baùi Quoác sö, ñeán giöõa ñöôøng taïo ra moät tröôøng baïi khuyeát naøy. Nam Tuyeàn noùi: Theá aáy thì chaúng ñi. Ñaõ laø moãi ngöôøi ñeàu noùi ñöôïc, taïi sao noùi chaúng ñi ? Haõy noùi yù coå nhaân theá naøo ? Ñöông thôøi ñôïi Sö noùi theá aáy thì chaúng ñi, nhaèm loã tai lieàn taùt, xem Sö kheùo leùo theá naøo ? Vaïn coå chaán höng cöông toâng chæ laø cô yeáu nhoû beù naøy. Vì theá, Töø Minh noùi: “Caàn loâi chæ ôû taïi ñaàu daây, vaïch ñöôïc naém ñöôïc lieàn xoay, nhö ñaåy quaû baàu treân maët nöôùc.” Nhieàu ngöôøi baûo laø lôøi khoâng thöøa nhaän nhau. Ñaâu chaúng bieát vieäc naøy ñeán choã toät cuøng phaûi lìa buøn lìa nöôùc, thaùo choát nhoå ñinh. Neáu oâng khôûi hieåu taâm haïnh laø khoâng giao thieäp. Coå nhaân chuyeån bieán raát kheùo, ñeán trong ñaây khoâng ñöôïc chaúng theá aáy, phaûi laø coù cheát coù soáng. Xem kia moät ngöôøi vaøo trong voøng troøn ngoài, moät ngöôøi giaû ngöôøi nöõ leã baùi, thaät taøi tình. Nam Tuyeàn baûo: Theá aáy thì chaúng ñi. Qui Toâng baûo: Laø taâm haïnh gì ? Keû taàm thöôøng laïi theá aáy ñi. Qui Toâng noùi theá aáy, coát nghieäm Nam Tuyeàn. Nam Tuyeàn bình thöôøng noùi: Goïi laø nhö nhö, sôùm ñaõ bieán roài. Nam Tuyeàn, Qui Toâng, Ma Coác laïi laø ngöôøi ôû trong moät nhaø, moät baét moät thaû, moät cheát moät soáng, quaû thaät kyø ñaëc. Tuyeát Ñaäu tuïng ra:

TUÏNG:           Do Cô tieãn xaï vieân

                        Nhieãu thoï haø thaùi tröïc

                        Thieân caù döõ vaïn caù

                        Thò thuøy taèng truùng ñích.

                         Töông hoâ töông hoaùn qui khöù lai

                        Taøo Kheâ loä thöôïng höu ñaêng boä.

DÒCH:             Baén khæ teân Do Cô

                        Quanh caây sao quaù thaúng

                        Ngaøn ngöôøi cuøng muoân ngöôøi

                        Maáy ai töøøng truùng ñích.

                        Goïi nhau keâu nhau veà laïi ñi

                        Taøo Kheâ loä aáy thoâi tieán böôùc.

Laïi noùi: Con ñöôøng Taøo Kheâ bình thaûn, taïi sao thoâi tieán böôùc ?

GIAÛI TUÏNG: Hai caâu “Baén khæ teân Do Cô, quanh caây sao quaù thaúng”, Do Cô laø ngöôøi nöôùc Sôû, hoï Döôõng, teân Thuùc, töï Do Cô. Khi aáy, vua Trang Vöông nöôùc Sôû ñi saên, thaáy moät con khæ baïch, sai ngöôøi baén noù, con khæ chuïp teân roài cöôøi. Vua ra leänh caû quaàn thaàn ñeàu baén noù, maø khoâng coù ai baén truùng. Vua hoûi quaàn thaàn, quaàn thaàn taâu Do Cô baén gioûi nhaát. Vua ra leänh cho Do Cô baén. Do Cô vöøa giöông cung, con khæ oâm caây khoùc, ñeán khi teân bay ra, con khæ xoay quanh caây ñeå nuùp, muõi teân cuõng xoay quanh caây ñeå truùng, ñaây laø teân thaàn vaäy. Tuyeát Ñaäu vì sao noùi raát thaúng ? Neáu raát thaúng thì chaúng truùng. Ñaõ quanh caây côù sao laïi noùi raát thaúng ? Tuyeát Ñaäu möôïn yù kia, quaû thaät duøng raát hay. Vieäc naøy xuaát xöù trong Xuaân Thu. Coù ngöôøi noùi quanh caây laø voøng troøn. Neáu thaät nhö theá, ngöôøi naøy thaät chaúng bieát toâng chæ cuûa lôøi noùi, ñaâu chaúng bieát choã raát thaúng. Ba laõo naøy ñöôøng khaùc maø ñoàng veà moät ñaïo, moät loaït raát thaúng. Neáu bieát ñöôïc choã ñi cuûa kia, baûy doïc taùm ngang chaúng rôøi taác vuoâng, traêm soâng khaùc doøng ñoàng veà bieån caû. Vì theá, Nam Tuyeàn noùi: Theá aáy thì chaúng ñi. Neáu laø Thieàn taêng chaùnh nhaõn nhìn ñeán chæ laø ñuøa tinh hoàn. Neáu noùi laø ñuøa tinh hoàn laïi chaúng phaûi ñuøa tinh hoàn. Nguõ Toå tieân sö noùi: Ba vò naøy laø Hueä Cöï tam-muoäi, Trang Nghieâm Vöông tam-muoäi. Tuy nhieân nhö theá, laøm ngöôøi nöõ laïy, kia troïn chaúng hieåu theo laøm ngöôøi nöõ laïy. Tuy veõ voøng troøn, kia troïn chaúng hieåu theo veõ voøng troøn. Ñaõ chaúng hieåu theá aáy, phaûi hieåu theá naøo ? Tuyeát Ñaäu noùi: “Ngaøn ngöôøi cuøng muoân ngöôøi, maáy ai töøng truùng ñích”, laïi coù maáy ngöôøi traêm phaùt traêm truùng. “Goïi nhau keâu nhau veà laïi ñi”, tuïng Nam Tuyeàn noùi: Theá aáy thì chaúng ñi. Nam Tuyeàn töø ñaây laïi chaúng ñi, neân noùi: “Taøo Kheâ loä aáy thoâi tieán böôùc”, dieät saïch röøng gai goùc. Tuyeát Ñaäu naém chaúng ñònh, laïi noùi: “Con ñöôøng Taøo Kheâ bình thaûn, taïi sao thoâi tieán böôùc ?” Con ñöôøng Taøo Kheâ döùt buïi tuyeät daáu, baøy roõ raøng trô trô bình thaûn choã an nhaøn, taïi sao laïi thoâi tieán böôùc ? Moãi ngöôøi töï xem goùt chaân mình ?

?

TAÉC 70: QUI SÔN THÆNH HOØA THÖÔÏNG NOÙI

LÔØI DAÃN: Ngöôøi kheùo moät lôøi, ngöïa gioûi moät roi, muoân naêm moät nieäm, moät nieäm muoân naêm, caàn bieát thaúng taét tröôùc khi chöa cöû. Haõy noùi tröôùc khi chöa cöû laøm sao doø tìm, môøi cöû xem ?

COÂNG AÙN: Qui Sôn, Nguõ Phong, Vaân Nham ñoàng ñöùng haàu Baù Tröôïng. Baù Tröôïng hoûi Qui Sôn: Deïp heát coå hoïng moâi meùp, laøm sao noùi ? Qui Sôn thöa: Thænh Hoøa thöôïng noùi. Baù Tröôïng baûo: Ta chaúng töø noùi vôùi oâng, chæ e veà sau maát heát con chaùu.

GIAÛI THÍCH: Qui Sôn, Nguõ Phong, Vaân Nham ñoàng ñöùng haàu Baù Tröôïng. Baù Tröôïng hoûi Qui Sôn: Deïp heát coå hoïng, moâi meùp laøm sao noùi ? Qui Sôn thöa: Thænh Hoøa thöôïng noùi. Baù Tröôïng baûo: Ta chaúng töø noùi vôùi oâng, chæ e veà sau maát heát con chaùu cuûa ta. Baù Tröôïng tuy nhieân nhö theá, caùi noài ñaõ bò ngöôøi khaùc cöôùp roài. Baù Tröôïng laïi hoûi Nguõ Phong. Nguõ Phong thöa: Hoøa thöôïng cuõng phaûi deïp heát. Baù Tröôïng noùi: Choã khoâng ngöôøi vaïch traùn nhìn oâng. Baù Tröôïng hoûi Vaân Nham, Vaân Nham thöa: Hoøa thöôïng coù hay chöa ? Baù Tröôïng noùi: Maát heát con chaùu cuûa ta. Ba ngöôøi moãi vò moät nhaø. Coå nhaân noùi: Treân ñaát baèng ngöôøi cheát voâ soá, qua ñöôïc röøng gai goùc laø ngöôøi tay kheùo. Vì theá haøng toâng sö ñem röøng gai goùc nghieäm ngöôøi. Côù sao ? Neáu ôû döôùi caâu thöôøng tình nghieäm ngöôøi chaúng ñöôïc. Haøng Thieàn khaùch caàn phaûi trong caâu trình cô, trong lôøi bieän muïc ñích. Neáu laø keû gaùnh baûn, phaàn ñoâng nhaèm trong caâu maø cheát, nghe noùi deïp heát coå hoïng moâi meùp thì khoâng coù choã môû mieäng. Neáu laø ngöôøi bieán thoâng, coù soùng ngöôïc nöôùc, chæ nhaèm treân caâu hoûi coù loái ñi, tay chaúng bò thöông tích. Qui Sôn thöa: Thænh Hoøa thöôïng noùi. Haõy noùi yù nghó theá naøo ? Trong ñaây nhö choïi ñaù nhaùng löûa, tôï laøn ñieän chôùp, nhaân choã hoûi kia lieàn ñaùp, töï coù con ñöôøng xuaát thaân, chaúng toán maûy may khí löïc. Vì theá noùi, kia tham caâu soáng chaúng tham caâu cheát. Baù Tröôïng chaúng bieän kia, chæ noùi chaúng töø noùi vôùi oâng, chæ e veà sau maát heát con chaùu cuûa ta. Ñaïi phaøm baäc Toâng sö vì ngöôøi phaûi nhoå ñinh thaùo choát. Nhö ngöôøi nay noùi: Ñaùp naøy chaúng thöøa nhaän, kia khoâng laõnh thoaïi. Ñaâu chaúng bieát trong ñaây moät ñöôøng sanh cô, vaùch ñöùng ngaøn nhaãn, khaùch chuû laãn keùo, soáng linh ñoäng. Tuyeát Ñaäu meán lôøi cuûa Qui Sôn, phong caùch uyeån chuyeån töï taïi, laïi hay naém vöõng phong cöông, vì theá tuïng ra:

TUÏNG:   Khöôùc thænh Hoøa thöôïng ñaïo

                Hoå ñaàu sanh giaùc xuaát hoang thaûo

                Thaäp chaâu xuaân taän hoa ñieâu taøn

                San-hoâ thoï laâm nhaät caûo caûo.

DÒCH:    Laïi thænh Hoøa thöôïng noùi

                Ñaàu coïp moïc söøng ra coû hoang

                Möôøi chaâu xuaân heát hoa ñieâu taøn

                Röøng caây san-hoâ nhaät saùng rôõ.

GIAÛI TUÏNG: Choã ñaùp cuûa ba vò naøy moãi moãi chaúng ñoàng, coù vaùch ñöùng ngaøn nhaãn, coù chieáu duïng ñoàng thôøi, coù töï cöùu chaúng xong. Caâu “laïi thænh Hoøa thöôïng noùi”, Tuyeát Ñaäu nhaèm trong caâu naøy trình cô xong vaäy. Laïi ñeán trong aáy ñaåy nheï nheï khieán ngöôøi deã thaáy. Noùi “ñaàu coïp moïc söøng ra coû hoang”, choã ñaùp cuûa Qui Sôn gioáng nhö coïp maïnh treân ñaàu moïc söøng, coù caùch naøo laïi gaàn ñöôïc ? Taêng hoûi La Sôn: Khi ñoàng sanh chaúng ñoàng töû thì theá naøo ? Sôn ñaùp: Nhö traâu khoâng söøng. Taêng hoûi: Khi ñoàng sanh cuõng ñoàng töû thì theá naøo ? Sôn ñaùp: Nhö coïp moïc söøng. Tuyeát Ñaäu chæ moät caâu tuïng xong. Sö coù thöøa taøi chuyeån bieán, laïi noùi “möôøi chaâu xuaân heát hoa ñieâu taøn”. Treân bieån coù ba nuùi möôøi chaâu, laáy moät traêm naêm laøm moät muøa xuaân. Tuyeát Ñaäu lôøi noùi coù phong caùch uyeån chuyeån baøng baïc, muøa xuaân heát traêm ngaøn muoân goác hoa ñoàng thôøi ñieâu taøn. Chæ rieâng “röøng caây san-hoâ nhaät saùng rôõ”, chaúng bò taøn ruïng, cuøng maët trôøi ñoaït aùnh saùng, soi chieáu laãn nhau, chính khi aáy thaät laø kyø ñaëc. Tuyeát Ñaäu duøng hình aûnh naøy ñeå roõ caâu “laïi thænh Hoøa thöôïng noùi”. Möôøi chaâu ñeàu laø choã phuï caän cuûa Haûi Ngoaïi Chö Quoác: 1) Toå Chaâu: saûn xuaát phaûn hoàn höông. 2) Doanh Chaâu: saûn xuaát coû thôm, ngoïc thaïch, nöôùc suoái nhö vò röôïu. 3) Huyeàn Chaâu: saûn xuaát thuoác tieân uoáng vaøo soáng maõi. 4) Tröôøng Chaâu: saûn xuaát moäc qua, ngoïc anh. 5) Vieâm Chaâu: saûn xuaát löûa giaët vaûi. 6) Nguyeân Chaâu: saûn xuaát suoái linh nhö maät. 7) Sanh Chaâu: coù nuùi soâng khoâng noùng laïnh. 8) Phuïng Laân Chaâu: ngöôøi laáy moû phuïng söøng laân naáu laøm keo noái daây. 9) Tuï Huyeät Chaâu: saûn xuaát loaïi sö töû ñaàu ñoàng traùn saét. 10) Ñaøn Chaâu: saûn xuaát ñaù coân ngoâ laøm kieám, chaët ngoïc nhö buøn. San-hoâ trong Ngoaïi Quoác Taïp Truyeän noùi: Ñaïi Taàn veà phía Taây Nam trong bieån roäng ñoä baûy taùm traêm daëm ñeán chaâu San-hoâ, ñaùy chaâu coù baøn thaïch, san-hoâ sanh treân ñaù ñoù, ngöôøi duøng löôùi saét ñeå laáy san-hoâ. Laïi trong Thaäp Chaâu Kyù noùi: San-hoâ sanh ñaùy bieån Nam, nhö caây cao hai ba thöôùc, coù caønh khoâng da, gioáng nhö ngoïc ñöôïm nhuaàn maøu ñoû, caûm vôùi maët traêng maø sanh, ôû ñaàu caønh ñeàu coù vaàng saùng cuûa maët traêng.

]