TAÉC 76: ÑÔN HAØ AÊN CÔM ROÀI CHÖA

LÔØI DAÃN: Nhoû nhö haït gaïo beå, laïnh tôï baêng söông, bít laáp caøn khoân, lìa saùng döùt toái, choã thaáp thaáp xem ñoù coù dö, choã cao cao bình ñoù chaúng ñuû, naém ñöùng buoâng ñi, thaûy ôû trong ñaây. Laïi coù choã xuaát thaân hay khoâng, thöû cöû xem ?

COÂNG AÙN: Ñôn Haø hoûi Taêng: Töø ñaâu ñeán ? Taêng thöa: Döôùi nuùi ñeán. Ñôn Haø hoûi: AÊn côm roài chöa ? Taêng thöa: AÊn côm roài. Ñôn Haø hoûi: Ngöôøi ñem côm cho oâng aên coù ñuû maét chaêng ? Taêng khoâng ñaùp ñöôïc. Tröôøng Khaùnh hoûi Baûo Phöôùc: Ñem côm cho ngöôøi aên coù phaàn ñeàn ôn, vì sao laïi chaúng ñuû maét ? Baûo Phöôùc ñaùp: Ngöôøi thí keû thoï caû hai ñeàu muø. Tröôøng Khaùnh noùi: Toät cô kia ñeán, laïi thaønh muø chaêng ? Baûo Phöôùc noùi: Baûo ta muø ñöôïc chaêng ?

GIAÛI THÍCH: Thieàn sö Thieân Nhieân ôû nuùi Ñôn Haø taïi Ñaëng Chaâu, chaúng bieát ngöôøi xöù naøo. Buoåi ñaàu Sö hoïc taäp Nho saép vaøo Tröôøng An öùng thí, nghæ ôû quaùn troï, chôït moäng   thaáy haøo quang traéng ñaày nhaø. Ngöôøi baøn moäng noùi: Laø ñieàm hieåu Khoâng. Gaëp moät Thieàn khaùch hoûi: Nhaân giaû ñi ñaâu ? Sö ñaùp: Ñi thi laøm quan. Thieàn khaùch noùi: Thi laøm quan ñaâu baèng thi laøm Phaät. Sö hoûi: Thi Phaät phaûi ñeán choã naøo ? Thieàn khaùch noùi: Nay Maõ Ñaïi sö ôû Giang Taây khai ñöôøng daïy chuùng laø tröôøng thi Phaät, nhaân giaû neân ñeán ñoù. Sö lieàn ñi thaúng ñeán Giang Taây, vöøa thaáy Maõ Ñaïi sö, lieàn laáy hai tay loät caùi muõ treân ñaàu. Maõ Ñaïi sö nhìn kyõ, noùi: Toâi khoâng phaûi thaày cuûa oâng, haõy sang Nam Nhaïc Thaïch Ñaàu ñi. Sö ñi thaúng ñeán Thaïch Ñaàu, laïi laøm nhö yù tröôùc. Thaïch Ñaàu baûo: Xuoáng nhaø truø ñi. Sö leã taï, vaøo nhaø cö só theo chuùng laøm coâng taùc, ñeán ba naêm. Moät hoâm Thaïch Ñaàu baûo chuùng: Saùng mai hôùt coû tröôùc ñieän Phaät. Ñeán hoâm sau, ñaïi chuùng caàm lieàm haùi ñeán tröôùc ñieän Phaät hôùt coû, rieâng Sö muùc moät thau nöôùc saïch, quì goái tröôùc Thaïch Ñaàu. Thaïch Ñaàu thaáy theá cöôøi, vì Sö caïo toùc, tieáp noùi giôùi. Sö bòt loã tai ñi ra. Thaúng ñeán Giang Taây yeát kieán Maõ Toå. Chöa tham leã, Sö ñi thaúng vaøo Taêng ñöôøng leo ngoài treân coå töôïng Thaùnh taêng. Ñaïi chuùng thaáy kinh ngaïc, chaïy baùo cho Maõ Toå. Maõ Toå ñích thaân ñeán xem, noùi: Con ta Thieân Nhieân. Sö böôùc xuoáng leã baùi thöa: Taï Thaày ban phaùp hieäu. Nhaân ñaây goïi laø Thieân Nhieân. Coå nhaân Thieân Nhieân nhö theá thöôøng giaûi thoaùt, neân noùi thi quan khoâng baèng thi Phaät. Trong Truyeàn Ñaêng Luïc cheùp ngöõ cuù cuûa Sö thaät laø vaùch ñöùng ngaøn nhaãn, moãi caâu ñeàu coù thuû ñoaïn vì ngöôøi nhoå ñinh thaùo choát. Gioáng nhö hoûi vò Taêng naøy: ÔÛ ñaâu ñeán ? Taêng thöa: ÔÛ döôùi nuùi ñeán. Vò Taêng naøy laïi chaúng thoâng choã ñi, gioáng nhö ngöôøi coù maét khaùm phaù ngöôïc laïi chuû nhaø. Ñöông thôøi, neáu chaúng phaûi Ñôn Haø cuõng khoù naém ñöôïc y. Ñôn Haø laïi hoûi: AÊn côm chöa ? Ban ñaàu thaûy chöa thaáy ñöôïc, laàn thöù hai naøy khaùm phaù ñöôïc y. Taêng thöa: AÊn côm roài. Keû muø mòt voán laø chaúng hieåu. Ñôn Haø hoûi: Ngöôøi ñem côm cho oâng aên coù ñuû maét chaêng ? Taêng khoâng ñaùp ñöôïc. YÙ Ñôn Haø noùi, keû vì oâng ñem côm kham laøm vieäc gì ? Vò Taêng naøy neáu laø keû khaùc thöû cho Sö moät taùt xem Sö laøm gì ? Tuy nhieân nhö theá, Ñôn Haø cuõng chöa buoâng oâng. Vò Taêng kia con maét chôùp lia khoâng coù lôøi ñeå ñaùp. Baûo Phöôùc, Tröôøng Khaùnh ñoàng ôû trong hoäi Tuyeát Phong, thöôøng cöû coâng aùn cuûa coå nhaân ñeå thöông löôïng. Tröôøng Khaùnh hoûi Baûo Phöôùc: Ñem côm cho ngöôøi aên laø coù phaàn ñeàn ôn, taïi sao khoâng ñuû maét ? Khoâng haún hoûi heát vieäc trong coâng aùn naøy, ñaïi cöông möôïn lôøi naøy laøm thoaïi ñaàu, caàn nghieäm choã chaân thaät cuûa kia. Baûo Phöôùc noùi: Ngöôøi thí keû thoï caû hai ñeàu muø. Thích thay! Ñeán trong ñaây chæ luaän vieäc ñöông cô, trong nhaø coù con ñöôøng xuaát thaân. Tröôøng Khaùnh noùi: Ngöôøi toät cô kia ñeán, laïi thaønh muø chaêng ? Baûo Phöôùc noùi: Baûo ta muø ñöôïc sao ? YÙ Baûo Phöôùc noùi ta ñuû maét theá aáy, vì oâng noùi roài, laïi noùi ta muø ñöôïc chaêng ? Tuy nhieân nhö theá, laø nöûa nhaém nöûa môû. Khi aáy neáu laø Sôn taêng ñôïi y noùi “ngöôøi toät cô kia ñeán, laïi thaønh muø chaêng”, chæ noùi vôùi y “muø”. Ñaùng tieác Baûo Phöôùc khi aáy neáu haï ñöôïc moät chöõ “muø”, khoûi bò Tuyeát Ñaäu coù nhieàu thöù saén bìm. Tuyeát Ñaäu chæ duøng yù naøy tuïng:

TUÏNG:           Taän cô baát thaønh haït

                        AÙn ngöu ñaàu khieát thaûo

                        Töù thaát nhò tam chö Toå sö

                        Baûo khí trì lai thaønh quaù cöïu.

                        Quaù cöïu thaâm, voâ xöù taàm

                        Thieân thöôïng nhaân gian ñoàng luïc traàm.

DÒCH:             Toät cô chaúng thaønh muø

                        Chaän ñaàu traâu aên coû

                        Ba möôi ba chö vò Toå sö

                        Baûo khí ñeán giôø thaønh quaáy loãi.

                        Quaáy loãi saâu, khoâng choã tìm

                        Treân trôøi nhaân gian ñoàng ngaäp chìm.

GIAÛI TUÏNG: Caâu “toät cô chaúng thaønh muø”, Tröôøng Khaùnh noùi ngöôøi toät cô kia ñeán, laïi thaønh muø chaêng ? Baûo Phöôùc noùi “baûo ta muø ñöôïc chaêng”, gioáng nhö “chaän ñaàu traâu aên coû”. Phaûi ñoàng vôùi kia töï aên môùi ñöôïc, trong aáy laïi chaän ñaàu traâu aên coû. Tuyeát Ñaäu tuïng theá aáy töï nhieân thaáy yù Ñôn Haø. “Ba möôi ba chö vò Toå sö, baûo khí ñeán giôø thaønh quaáy loãi”, chaúng nhöõng chæ ñôùi luïy Tröôøng Khaùnh, cho ñeán Taây thieân hai möôi taùm Toå, Trung Hoa saùu Toå, ñoàng thôøi choân vuøi. Ñöùc Phaät Thích-ca boán möôi chín naêm noùi moät Ñaïi Taïng kinh, roát sau chæ truyeàn moät baûo khí naøy. Vónh Gia noùi: “Chaúng phaûi tieâu hình vieäc truyeàn suoâng, gaäy baùu Nhö Lai coøn daáu veát.” Neáu khôûi kieán giaûi cuûa Baûo Phöôùc thì baûo khí giöõ ñeán giôø troïn thaønh quaáy loãi. “Quaáy loãi saâu, khoâng choã tìm”, caùi naøy vì oâng noùi chaúng ñöôïc, chæ tìm choã ngoài yeân, nhaèm trong caâu naøy kieåm ñieåm xem ? Ñaõ laø quaáy loãi saâu, taïi sao laïi khoâng choã tìm ? Ñaây khoâng phaûi loãi nhoû, vì ñem vieäc lôùn cuûa Toå sö moät luùc ôû treân ñaát baèng laøm chìm ngaäp heát. Vì theá Tuyeát Ñaäu noùi “treân trôøi nhaân gian ñoàng ngaäp chìm”.

?

TAÉC 77: VAÂN MOÂN BAÙNH HOÀ

LÔØI DAÃN: Höôùng thöôïng chuyeån thì khaû dó xoû loã muõi ngöôøi trong thieân haï, gioáng nhö chim caét chuïp chim cöu. Höôùng haï chuyeån thì loã muõi mình trong tay ngöôøi khaùc, nhö ruøa aån trong voû. Trong ñaây neáu coù ngöôøi ra noùi: xöa nay khoâng höôùng thöôïng khoâng höôùng haï, duøng chuyeån laøm gì, chæ noùi vôùi y: Ta cuõng bieát oâng nhaèm trong hang quæ laøm keá soáng. Haõy noùi laøm sao bieän ñöôïc traéng ñen ? Im laëng giaây laâu, noùi: Coù caønh vin caønh, khoâng caønh vin nhaùnh, thöû cöû xem ?

COÂNG AÙN: Taêng hoûi Vaân Moân: Theá naøo laø noùi sieâu Phaät vieät Toå ? Vaân Moân ñaùp: Baùnh hoà.

GIAÛI THÍCH: Vò Taêng hoûi Vaân Moân: Theá naøo laø noùi sieâu Phaät vieät Toå ? Vaân Moân ñaùp: Baùnh hoà. Nghe coù caûm giaùc rôïn oùc loâng döïng ñöùng chaêng ? Haøng Thieàn khaùch hoûi Phaät hoûi Toå, hoûi thieàn hoûi ñaïo, hoûi höôùng thöôïng höôùng haï xong, laïi choã khoâng theå ñaët thaønh caâu hoûi, maø hoûi noùi sieâu Phaät vieät Toå. Vaân Moân laø taùc gia, nöôùc lôùn thì thuyeàn cao, ñaát nhieàu thì Phaät lôùn, ñaùp raèng: Baùnh hoà. Ñaùng goïi laø noùi khoâng luoáng roãng, coâng chaúng uoång baøy. Vaân Moân daïy chuùng: OÂng chôù khôûi lieãu, nghe ngöôøi noùi ñeán yù Toå sö lieàn hoûi ñaïo lyù sieâu Phaät vieät Toå. OÂng haõy noùi theá naøo laø Phaät, theá naøo laø Toå, roài seõ hoûi sieâu Phaät vieät Toå. Nhö hoûi ra khoûi tam giôùi, oâng ñem tam giôùi laïi xem ? Coù caùi thaáy nghe hieåu bieát gì caùch ngaïi ñöôïc oâng ? Coù thanh saéc Phaät phaùp gì cho oâng neân lieãu ? Lieãu caùi baùt gì ? Do kieán giaûi gì laøm sai thuø ? Coå Thaùnh kia coù laøm gì ñöôïc oâng ? Thaân ñi ngang laø vaät, noùi caû thaân toaøn chaân, moãi vaät thaáy theå, khoâng theå ñöôïc. Toâi noùi vôùi oâng thaúng ñoù laø vieäc gì ? Sôùm ñaõ choân vuøi roài vaäy. Hieåu ñöôïc lôøi naøy lieàn bieát ñöôïc baùnh hoà. Nguõ Toå noùi: Phaân löøa saùnh xaï höông. Neân noùi “Caét thaúng coäi nguoàn Phaät ñaõ aán, vaïch laù tìm caønh toâi chaúng hay.” Ñeán trong ñaây muoán ñöôïc thaân thieát chôù ñem hoûi ñeán hoûi. Xem vò Taêng naøy hoûi theá naøo laø sieâu Phaät vieät Toå, Vaân Moân noùi: Baùnh hoà. Laïi bieát hoå theïn chaêng ? Laïi hieåu loù ñuoâi chaêng ? Coù moät nhoùm ngöôøi ñoå soaïn noùi Vaân Moân thaáy thoû thaû chim öng, neân noùi baùnh hoà. Neáu theá aáy ñem baùnh hoà cho laø sieâu Phaät vieät Toå laøm choã thaáy, laøm sao coù con ñöôøng soáng ? Chôù khôûi baùnh hoà hoäi, laïi chaúng khôûi sieâu Phaät vieät Toå hoäi, môùi laø con ñöôøng soáng. Saùnh vôùi “ba caân gai”, “bieát ñaùnh troáng” cuøng moät loaïi. Tuy nhieân chæ noùi baùnh hoà quaû thaät khoù thaáy. Ngöôøi sau phaàn nhieàu khôûi ñaïo lyù noùi: Noùi thoâ vaø lôøi teá ñeàu veà ñeä nhaát nghóa. Neáu hieåu theá aáy, haõy ñi laøm Toïa chuû, moät ñôøi gaày döïng ñöôïc nhieàu tri nhieàu giaûi. Hieän nay Thieàn khaùch noùi: Khi sieâu Phaät vieät Toå thì chö Phaät ñaïp taïi goùt chaân, Toå sö cuõng ñaïp taïi goùt chaân. Vì theá Vaân Moân chæ nhaèm kia noùi baùnh hoà. Ñaõ laø baùnh hoà haù hieåu sieâu Phaät vieät Toå, thöû tham kyõ xem ? Caùc nôi tuïng raát nhieàu, troïn nhaèm choã hoûi maø taïo ngoân ngöõ, duy Tuyeát Ñaäu tuïng raát hay, thöû cöû xem ?

TUÏNG:   Sieâu ñaøm thieàn khaùch vaán thieân ña

                Phuøng haù phi ly kieán daõ ma

                Hoà bính aùp lai du baát truï

                Chí kim thieân haï höõu haøo ngoa.

DÒCH:   Sieâu ñaøm thieàn khaùch hoûi thieân nhieàu

               Chaép vaù môû rôøi thaáy ñoù chaêng

               Baùnh hoà laáp laïi coøn khoâng ñöùng

               Ñeán nay thieân haï vaãn haøo ngoa.

GIAÛI TUÏNG: Caâu “sieâu ñaøm thieàn khaùch hoûi thieân nhieàu”, lôøi naøy Thieàn khaùch rieâng thích hoûi. Ñaâu chaúng thaáy Vaân Moân noùi: Quí vò vaùc ngang caây gaäy noùi ta tham thieàn hoïc ñaïo, lieàn tìm caùi ñaïo lyù sieâu Phaät vieät Toå. Toâi hoûi oâng trong möôøi hai giôø ñi ñöùng ngoài naèm, ñi tieåu ñi ñaïi, ñeán nhö con truøng trong haàm coû, mua baùn thòt deâ ôû ngoaøi chôï, laïi coù ñaïo lyù sieâu Phaät vieät Toå chaêng ? Noùi ñöôïc ra ñaây, neáu khoâng, chôù chöôùng ta ñi Ñoâng ñi Taây, lieàn xuoáng toøa. Coù ngöôøi laïi chaúng bieát toát xaáu, veõ moät voøng troøn, treân ñaát theâm buøn, theâm goâng keït cuøm. Caâu “chaép vaù môû rôøi thaáy ñoù chaêng”, kia ñaët choã hoûi coù tính caùch chaép vaù. Vaân Moân thaáy choã hoûi kia môû rôøi, vì theá ñem baùnh hoà ñaép vaù laáp bít chaän ñöùng. Vò Taêng kia vaãn töï chaúng chòu ñöùng, trôû laïi hoûi. Theá neân Tuyeát Ñaäu noùi “baùnh hoà laáp laïi coøn khoâng ñöùng, ñeán nay thieân haï vaãn haøo ngoa”. Thieàn khaùch chæ quaûn ôû treân baùnh hoà maø hieåu, chaúng theá thì ôû choã sieâu Phaät vieät Toå laøm ñaïo lyù. Ñaõ chaúng ôû hai ñaàu naøy, cöùu kính ôû choã naøo ? Ba möôi naêm sau, ñôïi Sôn taêng hoaùn coát trôû laïi seõ noùi vôùi oâng.

?

TAÉC 78: KHAI SÓ VAØO TAÉM

COÂNG AÙN: Xöa coù möôøi saùu vò Khai só ñeán nhaø taém chuùng Taêng theo thöù lôùp vaøo taém, chôït ngoä nhaân nöôùc. Chö Thieàn ñöùc laøm sao hieåu, Ngaøi noùi: “Dieäu xuùc tuyeân minh thaønh Phaät töû truï.” Cuõng phaûi baûy xoi taùm phuûng môùi ñöôïc.

GIAÛI THÍCH: Treân hoäi Laêng Nghieâm, Boà-taùt Baït-ñaø-baø-la cuøng möôøi saùu vò Khai só, moãi vò tu phaïm haïnh, moãi vò noùi nhaân sôû chöùng phaùp moân vieân thoâng, ñaây cuõng laø moät trong soá hai möôi laêm moân vieân thoâng. Ngaøi nhaân ñeán nhaø taém chuùng Taêng theo thöù lôùp vaøo taém, chôït ngoä nhaân nöôùc, noùi: “Ñaõ chaúng röûa buïi cuõng chaúng röûa thaân.” Haõy noùi röûa caùi gì ? Neáu hoäi ñöôïc, khoaûng giöõa an nhieân roãng rang, ngaøn ngöôøi muoân ngöôøi gaàn beân chaúng ñöôïc. Neân noùi do khoâng sôû ñaéc laø chaân Baùt nhaõ, neáu coù sôû ñaéc laø töông tôï Baùt-nhaõ. Toå Ñaït-ma baûo Nhò Toå: Ñem taâm ra, ta vì oâng an. Nhò Toå thöa: Tìm taâm troïn chaúng theå ñöôïc. Chuùt ít trong ñaây laø taùnh maïng caên baûn cuûa Thieàn khaùch. Laïi thaûy chaúng tieâu nhieàu thöù saén bìm, chæ tieâu caùi chôït ngoä nhaân nöôùc, töï nhieân lieãu ngoä. Ñaõ chaúng röûa buïi cuõng chaúng röûa thaân, haõy noùi ngoä caùi gì ? Ñeán loaïi ñieàn ñòa naøy, moät ñieåm cuõng dính chaúng ñöôïc, noùi chöõ Phaät cuõng phaûi kî traùnh. Ngaøi noùi: “Dieäu xuùc tuyeân minh thaønh Phaät töû truï”, chöõ tuyeân laø hieån, dieäu xuùc laø minh. Ñaõ ngoä dieäu xuùc thaønh Phaät töû truï, töùc laø truï Phaät ñòa. Nhö ngöôøi nay cuõng vaøo nhaø taém cuõng röûa nöôùc, cuõng xuùc theá aáy taïi sao chaúng ngoä ? Bôûi taïi traàn caûnh che môø, dính da keït xöông, vì theá khoâng theå lieàn tænh tænh. Neáu nhaèm trong naøy röûa cuõng khoâng sôû ñaéc, xuùc cuõng khoâng sôû ñaéc, nhaân nöôùc cuõng khoâng sôû ñaéc. Haõy noùi laø dieäu xuùc tuyeân minh hay chaúng phaûi dieäu xuùc tuyeân minh ? Neáu nhaèm trong ñaây lieàn ñoù thaáy ñöôïc, laø dieäu xuùc tuyeân minh thaønh Phaät töû truï. Ngöôøi nay cuõng xuùc laïi thaáy choã dieäu chaêng ? Dieäu xuùc phi thöôøng xuùc, cuøng ngöôøi xuùc hieäp thì laøm xuùc, ly thì phi. Huyeàn Sa leo nuùi daäp ñaàu moät ngoùn chaân, cho ñeán gaäy cuûa Ñöùc Sôn, haù chaúng phaûi dieäu xuùc ? Tuy nhieân theá aáy, cuõng phaûi baûy xoi taùm phuûng môùi ñöôïc. Neáu chæ nhaèm treân thaân tìm kieám thì coù gì giao thieäp. Neáu oâng baûy xoi taùm phuûng thì ñaâu caàn vaøo nhaø taém, lieàn ôû treân moät ñaàu maûy loâng hieän coõi Baûo Vöông, nhaèm trong vi traàn chuyeån ñaïi phaùp luaân, moät choã thaáu ñöôïc, ngaøn choã muoân choã ñoàng thôøi thaáu. Chôù neân giöõ moät hang moät oå, taát caû choã troïn laø cöûa Quan AÂm nhaäp lyù. Coå nhaân cuõng coù nghe tieáng ngoä ñaïo, thaáy saéc roõ taâm. Neáu moät ngöôøi ngoä laø phaûi, taïi sao möôøi saùu vò Khai só ñoàng thôøi ngoä ? Theá neân coå nhaân ñoàng tu ñoàng chöùng ñoàng ngoä ñoàng giaûi. Tuyeát Ñaäu nieâm giaùo yù kia khieán ngöôøi ñeán choã dieäu xuùc ngoä laáy. Tuïng ra con maét giaùo lyù kia, khieán ngöôøi thoaùt khoûi löôùi giaùo lyù che phuû nöûa say nöûa tænh. Coát cho ngöôøi lieàn ñoù saïch trôn thong dong ñi.

TUÏNG:  Lieãu söï Naïp taêng tieâu nhaát caù

               Tröôøng lieân saøng thöôïng trieån cöôùc ngoïa

               Moäng trung taèng thuyeát ngoä vieân thoâng

               Höông thuûy taåy lai maïch dieän thoùa.

DÒCH:  Xong vieäc Thieàn taêng tieâu moät caùi

              Naèm daøi treân choõng chaân duoãi thaúng

              Trong moäng töøng noùi ngoä vieân thoâng

              Höông thuûy röûa xong thaúng maët nhoå.

            GIAÛI TUÏNG: Caâu “xong vieäc Thieàn taêng tieâu moät caùi”, haõy noùi xong ñöôïc vieäc gì ? Haøng taùc gia Thieàn khaùch nghe nhaéc ñeán ñöùng daäy lieàn ñi, gioáng nhö Thieàn taêng theá aáy chæ tieâu ñöôïc moät caùi, ñaâu caàn thaønh ñoaøn keát nhoùm. Caâu: “naèm daøi treân choõng chaân duoãi thaúng”, coå nhaân noùi: “Roõ raøng khoâng phaùp ngoä, ngoä xong laïi laø meâ, duoãi thaúng hai chaân nguû, khoâng nguïy cuõng khoâng chaân.” Vì theá trong ngöïc khoâng moät vieäc, ñoùi ñeán aên côm, meät nguû khoø. YÙ Tuyeát Ñaäu noùi, neáu oâng noùi vaøo nhaø taém ngoä ñöôïc dieäu xuùc tuyeân minh, ôû treân phaàn Thieàn taêng voâ söï chæ gioáng trong moäng noùi moäng. Vì theá noùi: “Trong moäng töøng noùi ngoä vieân thoâng, höông thuûy röûa xong thaúng maët nhoå.” Gioáng theá aáy chæ laø nöôùc dô ñoå thaúng treân ñaàu, noùi caùi gì laø vieân thoâng ? Tuyeát Ñaäu noùi nhö haïng ngöôøi naøy chính neân nhoå ngay ñaàu ngay maët. Sôn taêng noùi treân ñaát theâm buøn theâm moät lôùp.

?

TAÉC 79: ÑAÀU TÖÛ TAÁT CAÛ TIEÁNG PHAÄT

LÔØI DAÃN: Ñaïi duïng hieän tieàn chaúng coøn khuoân pheùp, baét soáng giam chaúng nhoïc söùc thöøa. Haõy noùi laø ngöôøi naøo töøng theá aáy ñeán, thöû cöû xem ?

COÂNG AÙN: Taêng hoûi Ñaàu Töû: Taát caû tieáng laø tieáng Phaät phaûi chaêng ? Ñaàu Töû ñaùp: Phaûi. Taêng thöa: Hoøa thöôïng chôù cho tieáng haï phong tieáng khua baùt. Ñaàu Töû lieàn ñaùnh. Taêng laïi hoûi: Lôøi thoâ vaø tieáng teá ñeàu veà ñeä nhaát nghóa phaûi chaêng ? Ñaàu Töû ñaùp: Phaûi. Taêng thöa: Keâu Hoøa thöôïng laø con löøa ñöôïc chaêng ? Ñaàu Töû lieàn ñaùnh.

GIAÛI THÍCH: Ñaàu Töû chaát phaùc ñöôïc taøi huøng bieän sieâu quaàn. Phaøm coù ngöôøi hoûi vöøa môû mieäng lieàn thaáy maät, chaúng phí söùc thöøa, ngoài ñoaïn ñaàu löôõi keû khaùc, ñaùng goïi laø ngoài trong phoøng kín tính toaùn quyeát thaéng ngoaøi ngaøn daëm. Vò Taêng naøy ñem kieán giaûi Phaät phaùp thanh saéc daùn ôû treân ñaàu gaëp ngöôøi lieàn hoûi. Ñaàu Töû laø haøng taùc gia gioù ñeán bieän raønh. Vò Taêng naøy bieát choã thaät thaø cuûa Ñaàu Töû neân haï moät caùi loàng baãy khieán Ñaàu Töû vaøo trong, cho neân coù lôøi sau. Ñaàu Töû laïi söû duïng caùi maùy gaøi coïp, caâu lôøi sau cuûa y noùi ra. Taêng nhaän choã ñaùp kia, lieàn noùi: Hoøa thöôïng chôù cho tieáng haï phong tieáng khua baùt. Quaû nhieân moät phen caâu lieàn maéc, neáu laø ngöôøi khaùc khoâng laøm gì ñöôïc vò Taêng naøy. Ñaàu Töû ñuû maét saùng theo sau lieàn ñaùnh, thuû ñoaïn nhai choù lôïn phaûi trao laïi cho haøng taùc gia môùi ñöôïc, xoay beân traùi tuøy kia laên truøng truïc, xoay beân phaûi tuøy kia laên truøng truïc. Vò Taêng naøy ñaõ taïo caùi loàng baãy caàn ñeán nhoå raâu coïp. Ñaâu ngôø Ñaàu Töû ñi treân loàng baãy kia, neân lieàn ñaùnh. Vò Taêng naøy ñaùng tieác coù ñaàu khoâng ñuoâi. Khi aáy ñôïi Sö caàm gaäy, lieàn laät ngöôïc giöôøng thieàn, duø cho Ñaàu Töû toaøn cô cuõng phaûi thoaùi lui ba ngaøn daëm. Laïi hoûi: Lôøi thoâ vaø tieáng teá ñeàu veà ñeä nhaát nghóa phaûi chaêng ? Ñaàu Töû cuõng noùi phaûi. Gioáng heät caâu hoûi tröôùc khoâng khaùc. Taêng noùi: Keâu Hoøa thöôïng laø con löøa ñöôïc chaêng ? Ñaàu Töû laïi ñaùnh. Tuy nhieân vò Taêng naøy taïo saøo huyeät quaû thaät kyø ñaëc. Neáu laø keû Tröôûng laõo khoâng maét ngoài treân giöôøng goã cuõng khoù maø beû gaõy y. Ñaàu Töû coù choã chuyeån thaân. Vò Taêng naøy ñaõ taïo ñaïo lyù coát laøm ñaûo loän giaù trò cuûa Ngaøi, cuoái cuøng nhö tröôùc chaúng laøm gì ñöôïc laõo Ñaàu Töû. Nham Ñaàu noùi: Neáu luaän chieán, moãi moãi ñöùng taïi choã chuyeån. Ñaàu Töû phoùng ñi raát chaäm, thaâu laïi quaù nhanh. Khi aáy vò Taêng naøy neáu bieát chuyeån thaân thoå khí, haù chaúng laøm ñöôïc caùi keû mieäng nhö chaäu maùu. Haøng Thieàn khaùch moät chaúng laøm, hai chaúng thoâi. Vò Taêng naøy ñaõ chaúng gioûi nhaûy neù, laïi bò Ñaàu Töû xoû loã muõi.

TUÏNG:           Ñaàu Töû ! Ñaàu Töû !

                        Cô luaân voâ trôû

                        Phoùng nhaát ñaéc nhò

                        Ñoàng bæ ñoàng thöû.

                        Khaû laân voâ haïn loäng trieàu nhaân

                        Taát caùnh hoaøn laïc trieàu trung töû

                        Hoát nhieân hoaït

                        Baùch xuyeân ñaûo löu naùo quaùt quaùt.

DÒCH:             Ñaàu Töû ! Ñaàu Töû !

                        Cô luaân khoâng trôû

                        Buoâng moät ñöôïc hai

                        Ñoàng kia ñoàng ñaây.

                        Ñaùng thöông voâ haïn ngöôøi ñuøa soùng

                        Roát cuoäc trong soùng ñaønh cheát chìm

                        Boãng nhieân soáng

                        Traêm soâng chaûy ngöôïc tieáng aøo aøo.

GIAÛI TUÏNG: Hai caâu “Ñaàu Töû ! Ñaàu Töû ! Cô luaân khoâng trôû”, Ñaàu Töû bình thöôøng hay noùi: Caùc oâng thaûy noùi choã thaät cuûa Ñaàu Töû, baát chôït xuoáng nuùi ba böôùc, coù ngöôøi hoûi theá naøo laø choã thaät cuûa Ñaàu Töû, oâng phaûi ñaùp laøm sao ? Coå nhaân noùi: Choã cô luaân chuyeån, taùc giaû coøn meâ. Sö cô luaân chuyeån truøng truïc toaøn khoâng caùch trôû. Sôû dó Tuyeát Ñaäu noùi: “Buoâng moät ñöôïc hai”. Nhö Taêng hoûi: Theá naøo laø Phaät ? Ñaàu Töû ñaùp: Phaät. Laïi hoûi: Theá naøo laø ñaïo ? Ñaàu Töû ñaùp: Ñaïo. Laïi hoûi: Theá naøo laø thieàn ? Ñaàu Töû ñaùp: Thieàn. Laïi hoûi: Khi maët traêng chöa troøn thì theá naøo ? Ñaàu Töû ñaùp: Nuoát heát ba caùi boán caùi. Laïi hoûi: Sau khi troøn roài thì theá naøo ? Ñaàu Töû ñaùp: Möûa ra baûy caùi taùm caùi. Ñaàu Töû tieáp ngöôøi thöôøng thöôøng duøng cô naøy. Ñaùp vò Taêng ôû ñaây cuõng chæ laø moät chöõ “phaûi”. Vò Taêng naøy hai laàn bò ñaùnh, theá neân Tuyeát Ñaäu noùi “ñoàng kia ñoàng ñaây”. Boán caâu naøy tuïng Ñaàu Töû xong. Roát sau tuïng vò Taêng naøy noùi: “Ñaùng thöông voâ haïn ngöôøi ñuøa soùng”, vò Taêng daùm giöït côø cöôùp troáng noùi “Hoøa thöôïng chôù cho tieáng haï phong tieáng khua baùt”. Laïi noùi “keâu Hoøa thöôïng laø con löøa ñöôïc chaêng”, ñaây laø choã ñuøa soùng. Vò Taêng laøm heát khaû naêng, nhö tröôùc cheát trong caâu Ñaàu Töû. Ñaàu Töû lieàn ñaùnh. Vò Taêng beøn laø “roát cuoäc trong soùng ñaønh cheát chìm”. Tuyeát Ñaäu cöùu vò Taêng noùi “boãng nhieân soáng”, lieàn laät ngöôïc giöôøng thieàn, Ñaàu Töû cuõng phaûi thoaùi lui ba ngaøn daëm. Lieàn ñöôïc “traêm soâng chaûy ngöôïc tieáng aøo aøo”, chaúng nhöõng giöôøng thieàn chaán ñoäng, cho ñeán nuùi soâng ngaäp luït trôøi ñaát toái taêm. Neáu laø moãi moãi ñeàu nhö theá, Sôn taêng phaûi ñaùnh troáng thoaùi lui, quí vò nhaèm choã naøo an thaân laäp maïng ?

?

TAÉC 80: TRIEÄU CHAÂU HAØI TÖÛ MÔÙI SANH

COÂNG AÙN: Taêng hoûi Trieäu Chaâu: Haøi töû môùi sanh laïi ñuû saùu thöùc hay khoâng ? Trieäu Chaâu ñaùp: Treân nöôùc chaûy nhanh ñaùnh caàu. Taêng laïi hoûi Ñaàu Töû: Treân nöôùc chaûy nhanh ñaùnh caàu yù nghóa theá naøo ? Ñaàu Töû ñaùp: Nieäm nieäm chaúng döøng chaûy.

GIAÛI THÍCH: Saùu thöùc naøy caùc nhaø kinh ñieån laäp laøm goác chaùnh, nuùi soâng, ñaïi ñòa, maët trôøi, maët traêng, sao ñeàu nhaân noù maø sanh, ñeán laø tieân phong ñi laø ñieän haäu. Coå nhaân noùi: Ba coõi duy taâm, muoân phaùp duy thöùc. Neáu chöùng Phaät ñòa chuyeån taùm thöùc thaønh boán trí, nhaø kinh ñieån goïi laø chuyeån teân maø chaúng ñoåi theå. Caên traàn thöùc laø ba, tieàn traàn voán chaúng bieát phaân bieät, thaéng nghóa caên hay phaùt sanh thöùc, thöùc hay hieån saéc phaân bieät, töùc laø yù thöùc thöù saùu. Thöùc thöù baûy teân Maït-na thöùc hay gìn giöõ taát caû aûnh söï theá gian, khieán ngöôøi phieàn naõo khoâng ñöôïc töï do töï taïi ñeàu do thöùc thöù baûy. Thöùc thöù taùm goïi laø A-laïi-da thöùc, cuõng goïi laø Haøm taøng thöùc, haøm taøng taát caû chuûng töû thieän aùc. Vò Taêng naøy bieát giaùo yù neân ñem laïi hoûi Trieäu Chaâu: “Haøi töû môùi sanh laïi coù ñuû saùu thöùc hay khoâng ?” Haøi nhi môùi sanh tuy ñuû saùu thöùc, maét hay thaáy tai hay nghe, song chöa töøng phaân bieät saùu traàn, toát xaáu daøi ngaén phaûi quaáy ñöôïc maát, khi aáy noù thaûy chaúng bieát. Ngöôøi hoïc ñaïo caàn nhö anh haøi, vinh nhuïc coâng danh nghòch tình thuaän caûnh troïn ñoäng noù khoâng ñöôïc. Maét thaáy saéc cuøng muø ñoàng, tai nghe tieáng cuøng ñieác ñoàng, nhö ngu nhö ngoác, taâm noù chaúng ñoäng nhö nuùi Tu-di. Caùi naøy laø choã Thieàn khaùch chaân thaät ñaéc löïc. Coå nhaân noùi: “Truøm chaên phuû ñaàu muoân söï thoâi, khi naøy Sôn taêng troïn chaúng hieåu.” Neáu hay nhö theá môùi coù ít phaàn töông öng. Tuy nhieân nhö theá, duø cho moät ñieåm cuõng chaúng löøa y ñöôïc, nuùi nhö xöa laø nuùi, nöôùc nhö xöa laø nöôùc, khoâng taïo taùc khoâng duyeân löï. Nhö maët trôøi maët traêng vaän haønh trong hö khoâng chaúng töøng taïm nghæ, cuõng chaúng noùi ta coù bao nhieâu danh töôùng. Nhö trôøi che khaép, tôï ñaát chôû khaép, vì khoâng taâm neân tröôûng döôõng vaïn vaät, cuõng chaúng noùi ta coù bao nhieâu coâng haïnh. Trôøi ñaát vì khoâng taâm neân tröôøng cöûu, neáu coù taâm aét coù chöøng haïn. Ngöôøi ñaéc ñaïo cuõng laïi nhö theá, ôû trong caùi khoâng coâng duïng maø baøy coâng duïng, taát caû ñieàu traùi tình thuaän caûnh ñeàu duøng töø taâm nhieáp thoï. Ñeán trong ñaây coå nhaân coøn quôû traùch noùi: Lieãu lieãu khi lieãu khoâng sôû lieãu, huyeàn huyeàn choã huyeàn coøn phaûi raày. Laïi noùi: Vieäc vieäc thoâng chöø vaät vaät saùng, ngöôøi ñaït ñaïo nghe ñoù trong toái sôï. Laïi noùi: “Vaøo Thaùnh sieâu phaøm chaúng taïo thanh, roàng naèm haèng sôï suoái trong xanh, ngöôøi ñôøi neáu ñöôïc haèng nhö theá, ñaïi ñòa ñaâu hay ñeå moät teân.” Song tuy theá aáy, laïi phaûi nhaûy ra khoûi saøo huyeät môùi ñöôïc. Haù chaúng thaáy trong kinh noùi: “Boà-taùt Baát Ñoäng Ñòa thöù taùm laáy trí voâ coâng duïng ôû haït buïi chuyeån ñaïi phaùp luaân, ôû trong taát caû thôøi ñi ñöùng ngoài naèm chaúng neä ñöôïc maát, hoàn nhieân troâi vaøo bieån Taùt-baø-nhaõ.” Haøng Thieàn taêng ñeán trong ñaây cuõng khoâng theå chaáp tröôùc, chæ tuøy thôøi töï taïi, gaëp traø uoáng traø, gaëp côm aên côm, vieäc höôùng thöôïng naøy chaáp chöõ “ñònh” cuõng chaúng ñöôïc, chaáp chöõ “baát ñònh” cuõng chaúng ñöôïc. Hoøa thöôïng Thieän Ñaïo ôû Thaïch Thaát daïy chuùng: “OÂng chaúng thaáy tieåu nhi khi ra khoûi thai, ñaâu töøng noùi ta bieát xem kinh, chính khi aáy cuõng chaúng bieát coù nghóa Phaät taùnh, khoâng nghóa Phaät taùnh, ñeán khi lôùn leân hoïc caùc thöù tri giaûi, lieàn noùi ta hay ta hieåu, chaúng bieát laø khaùch traàn phieàn naõo. Trong möôøi saùu quaùn haïnh, haïnh anh nhi laø hôn heát, khi ña ña hoøa hoøa laø duï ngöôøi hoïc ñaïo lìa taâm phaân bieät thuû xaû, neân khen ngôïi haïnh anh nhi, laáy ñoù laøm thí duï. Neáu baûo anh nhi laø ñaïo, laø ngöôøi thôøi nay hieåu laàm”. Nam Tuyeàn noùi: Ta treân möôøi taùm tuoåi môùi bieát taïo keá soáng. Trieäu Chaâu noùi: Ta treân möôøi taùm tuoåi môùi bieát phaù nhaø tan cöûa. Laïi noùi: Ta ôû phöông Nam hai möôi naêm tröø hai thôøi côm chaùo laø choã taïp duïng taâm. Taøo Sôn hoûi Taêng: Boà-taùt trong ñònh nghe voi lôùn qua soâng roõ raøng, laø xuaát phaùt ôû kinh naøo ? Taêng thöa: Kinh Nieát-baøn. Taøo Sôn hoûi: Tröôùc ñònh nghe hay sau ñònh nghe ? Taêng thöa: Hoøa thöôïng troâi vaäy. Taøo Sôn noùi: Döôùi baõi tieáp laáy. Kinh Laêng Nghieâm noùi: Laëng vaøo hieäp laëng laø vaøo beân meù thöùc. Kinh Laêng-giaø noùi :“Töôùng sanh chaáp ngaïi, töôûng sanh voïng töôûng, löu chuù sanh thì theo voïng löu chuyeån”. Neáu ñeán ñòa voâ coâng duïng vaãn coøn ôû trong töôùng löu chuù, phaûi ra khoûi caùi töôùng löu chuù sanh thöù ba môùi soáng vui thích töï taïi. Vì theá Qui Sôn hoûi Ngöôõng Sôn: Hueä Tòch con theá naøo ? Ngöôõng Sôn thöa: “Hoøa thöôïng hoûi kieán giaûi cuûa con hay hoûi haïnh giaûi cuûa con ? Neáu hoûi haïnh giaûi cuûa con thì con chaúng bieát, neáu hoûi kieán giaûi nhö nöôùc trong moät bình roùt vaøo trong moät bình.” Neáu ñöôïc nhö theá môùi ñaùng laøm thaày moät phöông. Trieäu Chaâu noùi: “treân nöôùc chaûy nhanh ñaù caàu”, sôùm ñaõ laên truøng truïc. Laïi khi nhaèm treân nöôùc chaûy nhanh ñaùnh, con maét vöøa lieác laø ñaõ qua. Nhö kinh Laêng Nghieâm noùi: Nhö doøng nöôùc chaûy nhanh, troâng döôøng nhö laëng leõ. Coå nhaân noùi: Thí nhö nöôùc chaûy nhanh, doøng nöôùc khoâng döøng ñöùng, moãi moãi chaúng bieát nhau, caùc phaùp cuõng nhö theá. Choã ñaùp cuûa Trieäu Chaâu, yù haøm chöùa loaïi naøy.

Vò Taêng kia laïi hoûi Ñaàu Töû: Treân nöôùc chaûy nhanh ñaù caàu laø theá naøo ? Ñaàu Töû ñaùp: Nieäm nieäm chaúng döøng chaûy. Töï nhieân choã hoûi kia hôïp nhau. Coå nhaân coâng haïnh mieân maät, ñaùp ñöôïc chæ gioáng moät caùi, chaúng caàn suy tính. OÂng vöøa hoûi, caùc ngaøi ñaõ sôùm bieát choã rôi cuûa oâng roài. Saùu thöùc cuûa haøi nhi tuy nhieân khoâng coâng duïng, vaãn laø nieäm nieäm chaúng döøng, nhö doøng nöôùc chaûy ngaàm. Ñaàu Töû ñaùp theá aáy, ñaùng goïi laø bieän thaáu gioù ñeán. Tuyeát Ñaäu tuïng:

TUÏNG:  Luïc thöùc voâ coâng thaân nhaát vaán

                Taùc gia taèng coäng bieän lai ñoan

                Mang mang caáp thuûy ñaû caàu töû

                Laïc xöù baát ñình thuøy giaûi khan ?

DÒCH:    Saùu thöùc khoâng coâng baøy moät hoûi

                Taùc gia töøng hôïp bieän nguyeân do

                Meânh moâng nöôùc chaûy ñaùnh caàu aáy

                Choã ruïng chaúng döøng ai bieát xem ?

GIAÛI TUÏNG: Caâu “saùu thöùc khoâng coâng baøy moät hoûi”, coå nhaân hoïc ñaïo nuoâi döôõng ñeán choã naøy, goïi laø coâng khoâng coâng cuøng anh nhi moät loaïi. Tuy coù maét tai muõi löôõi thaân yù maø khoâng theå phaân bieät saùu traàn, bôûi khoâng coâng duïng vaäy. Ñaõ ñeán ñieàn ñòa naøy chính laø haøng roàng phuïc coïp, ngoài thoaùt ñöùng cheát. Ngöôøi nay chæ ñem muoân caûnh tröôùc maét moät luùc heát saïch, ñaâu haún Baùt ñòa trôû leân môùi laø nhö theá. Tuy nhieân choã khoâng coâng duïng, nhö tröôùc nuùi laø nuùi nöôùc laø nöôùc. Phaàn tröôùc Tuyeát Ñaäu tuïng “trong soáng coù maét laïi ñoàng cheát, thuoác kî ñaâu caàn xeùt taùc gia”. Bôûi vì Trieäu Chaâu, Ñaàu Töû laø taùc gia, neân noùi: “Taùc gia töøng hôïp bieän nguyeân do, meânh moâng nöôùc chaûy ñaùnh caàu aáy.” Ñaàu Töû noùi: “nieäm nieäm chaúng döøng chaûy”, caùc oâng laïi bieát choã rôi khoâng ? Tuyeát Ñaäu roát sau baûo ngöôøi töï ñeå maét xem, theá neân noùi: “Choã ruïng chaúng döøng ai bieát xem ?” Ñaây laø caâu soáng cuûa Tuyeát Ñaäu, haõy noùi rôi ôû choã naøo ?

]