TAÉC 81: DÖÔÏC SÔN HÖÔU TRONG HÖÔU

LÔØI DAÃN: Cöôùp côø giöït troáng ngaøn Thaùnh chaúng cuøng, ngoài ñoaïn haøo ngoa muoân cô chaúng ñeán, chaúng phaûi thaàn thoâng dieäu duïng, cuõng chaúng phaûi baûn theå nhö nhieân. Haõy noùi baèng vaøo caùi gì ñöôïc kyø ñaëc theá aáy ?

COÂNG AÙN: Taêng hoûi Döôïc Sôn: Khoûa ruoäng coû caïn, nai höôu thaønh baày, theá naøo baén ñöôïc höôu trong höôu ? Döôïc Sôn noùi: Xem teân! Taêng phoùng thaân lieàn nhaøo. Döôïc Sôn baûo: Thò giaû loâi gaõ cheát naøy ra. Taêng lieàn chaïy. Döôïc Sôn noùi: Keû chôi ñaát coù bao nhieâu haïng. Tuyeát Ñaäu nieâm: Ba böôùc tuy soáng, naêm böôùc phaûi cheát.

GIAÛI THÍCH: Coâng aùn naøy toâng Taøo Ñoäng goïi laø “Taù söï vaán”, cuõng goïi laø “Bieän chuû vaán” duøng ñeå roõ ñöông cô. Nai höôu taàm thöôøng thì deã baén, chæ coù höôu trong höôu laø vua trong loaøi nai raát laø khoù baén. Loaïi höôu nai naøy thöôøng ñeán treân bôø ñaù maøi gaïc gioáng nhö muõi nhoïn raát beùn, ñem thaân giöõ gìn baày nai, coïp cuõng chaúng daùm ñeán gaàn. Vò Taêng naøy cuõng gioáng tænh tænh, daãn laïi hoûi Döôïc Sôn ñeå roõ cô thöù nhaát. Döôïc Sôn noùi: Xem teân ! Haøng Toâng sö taùc gia quaû nhieân kyø ñaëc nhö choïi ñaù nhaùng löûa, tôï laøn ñieän chôùp. Ñaâu chaúng thaáy Tam Bình ban ñaàu ñeán tham vaán Thaïch Cuûng. Thaïch Cuûng vöøa thaáy ñeán lieàn laøm theá keùo cung, noùi: Xem teân! Tam Bình vaïch ngöïc noùi: Ñaây laø teân gieát ngöôøi hay teân soáng ngöôøi ? Thaïch Cuûng khaûy daây cung ba caùi. Tam Bình lieàn leã baùi. Thaïch Cuûng noùi: Ba möôi naêm moät tröông cung hai muõi teân, ngaøy nay chæ baén ñöôïc nöûa ngöôøi thaùnh. Lieàn beû gaõy cung teân. Sau Tam Bình thuaät laïi cho Ñaïi Ñieân nghe. Ñaïi Ñieân noùi: Ñaõ laø teân soáng ngöôøi vì sao nhaèm treân daây cung maø bieän ? Tam Bình khoâng ñaùp ñöôïc. Ñaïi Ñieân noùi: Ba möôi naêm sau caàn ngöôøi cöû lôøi naøy cuõng khoù ñöôïc. Phaùp Ñaêng coù laøm baøi tuïng: “Xöa coù thaày Thaïch Cuûng, gaùc cung teân maø ngoài, nhö theá ba möôi naêm, tri aâm khoâng moät gaõ. Tam Bình truùng ñích laïi, cha con hôïp nhau hoøa, chín chaén suy nghó kyõ, nguyeân laø y baén ñaát.” Taùc löôïc Thaïch Cuûng cuøng Döôïc Sôn moät loaïi. Tam Bình treân ñaûnh moân ñuû maét, nhaèm döôùi moät muõi teân lieàn truùng ñích. Gioáng nhö Döôïc Sôn noùi: Xem teân! Vò Taêng kia lieàn laøm con höôu phoùng thaân nhaøo. Vò Taêng kia gioáng taùc gia, chæ laø coù ñaàu khoâng ñuoâi, ñaõ taïo loàng baãy coát gaøi Döôïc Sôn. Ñaâu ngôø Döôïc Sôn laø taùc gia moät beà eùp ngaët phaûi ñi. Döôïc Sôn noùi: Thò giaû, loâi gaõ cheát naøy ra. Gioáng nhö baøy traän laïi tröôùc. Vò Taêng kia lieàn chaïy. Cuõng toát, phaûi thì phaûi vaãn laø khoâng thaûnh thôi, dính chaân dính tay. Vì theá Döôïc Sôn noùi: Keû chôi ñaát coù bao nhieâu haïng. Khi aáy neáu Döôïc Sôn khoâng coù lôøi noùi sau, seõ muoân ñôøi bò ngöôøi kieåm ñieåm. Döôïc Sôn noùi xem teân, vò Taêng naøy lieàn nhaøo, haõy noùi laø hieåu hay chaúng hieåu ? Neáu laø hieåu, taïi sao Döôïc Sôn laïi noùi keû chôi ñaát ? Caùi naøy raát aùc. Gioáng nhö Taêng hoûi Ñöùc Sôn: Hoïc nhaân nöông kieám Maïc Da muoán laáy ñaàu Thaày thì theá naøo ? Ñöùc Sôn ñöa coå ra noùi: Heø! Taêng noùi: Ñaàu Thaày ruïng. Ñöùc Sôn cuùi ñaàu ñi veà phöông tröôïng. Laïi Nham Ñaàu hoûi Taêng: ÔÛ ñaâu ñeán ? Taêng thöa: Taây Kinh ñeán. Nham Ñaàu hoûi: Sau traän giaëc Hoaøng Saøo töøng löôïm ñöôïc kieám chaêng ? Taêng thöa: Löôïm ñöôïc. Nham Ñaàu ñöa coå ra noùi: Heø ! Taêng noùi: Ñaàu Thaày ruïng. Nham Ñaàu cöôøi ha haû ! Loaïi coâng aùn naøy troïn laø maùy gaøi coïp, chính so vôùi choã naøy gioáng nhau. Döôïc Sôn chaúng quaûn y, chæ vì bieát ñöôïc phaù, neân eùp y phaûi ñi. Tuyeát Ñaäu noùi: Vò Taêng naøy ba böôùc tuy soáng, naêm böôùc phaûi cheát. Vò Taêng naøy tuy raát gioûi xem teân, phoùng thaân nhaøo. Döôïc Sôn baûo: Thò giaû, loâi gaõ cheát naøy ra. Taêng lieàn chaïy. Tuyeát Ñaäu noùi: Chæ e ngoaøi ba böôùc chaúng soáng. Khi aáy neáu nhaûy ra ngoaøi naêm böôùc, ngöôøi trong thieân haï chaúng laøm gì ñöôïc y. Haøng taùc gia gaëp nhau, phaûi laø chuû khaùch tröôùc sau laãn ñoåi khoâng cho giaùn ñoaïn, môùi coù phaàn töï do töï taïi. Khi aáy vò Taêng naøy ñaõ khoâng theå tröôùc sau, neân bò Tuyeát Ñaäu kieåm ñieåm. Phaàn sau cuõng töï duøng lôøi ñoù tuïng ra.

TUÏNG:           Chuû trung chuû

                        Quaân khaùn thuû

                        Haï nhaát tieãn

                        Taåu tam boä

                        Nguõ boä nhöôïc hoaït

                        Thaønh quaàn saán hoå

                        Chaùnh nhaõn tuøng lai phoù laïp nhaân.

DÒCH:             Höôu trong höôu

                        Anh xem laáy

                        Baén moät muõi

                        Chaïy ba böôùc

                        Naêm böôùc neáu soáng

                        Thaønh ñoaøn ñuoåi coïp

                        Chaùnh nhaõn töø ñaây trao thôï saên.

                        Tuyeát Ñaäu noùi to: Xem teân!

GIAÛI TUÏNG: Hai caâu “höôu trong höôu, anh xem laáy”, haøng Thieàn khaùch phaûi ñuû con maét höôu trong höôu, coù ñaàu söøng höôu trong höôu, coù cô quan coù taùc löôïc. Duø laø gaëp coïp coù caùnh moïc söøng cuõng ñöôïc toaøn thaân voâ haïi. Khi aáy vò Taêng naøy phoùng thaân lieàn nhaøo, töï noùi toâi laø con höôu “Baén moät muõi, chaïy ba böôùc”. Döôïc Sôn noùi xem teân. Vò Taêng lieàn nhaøo. Döôïc Sôn baûo thò giaû loâi gaõ cheát naøy ra. Taêng lieàn chaïy. Cuõng raát hay, song chæ chaïy ñöôïc ba böôùc. “Naêm böôùc neáu soáng, thaønh ñoaøn ñuoåi coïp”, Tuyeát Ñaäu noùi chæ e naêm böôùc phaûi cheát. Khi aáy neáu nhaûy ñöôïc ngoaøi naêm böôùc thì soáng, lieàn hay thaønh ñoaøn ñuoåi coïp. Loaïi höôu trong höôu, gaïc noù nhö caây thöông, coïp troâng thaáy cuõng phaûi sôï maø chaïy. Höôu laø vua trong baày nai thöôøng daãn baày nai ñuoåi coïp vaøo nuùi khaùc. Phaàn sau Tuyeát Ñaäu tuïng Döôïc Sôn cuõng coù choã ñöông cô xuaát thaân “chaùnh nhaõn töø ñaây trao thôï saên”. Döôïc Sôn nhö thôï saên baén gioûi, vò Taêng kia nhö con höôu. Khi aáy Tuyeát Ñaäu nhaân thöôïng ñöôøng cöû lôøi naøy, ruùt goïn thaønh moät caâu, noùi to: Xem teân ! Ngöôøi ngoài ngöôøi ñöùng ñoàng thôøi daäy chaúng ñöôïc.

?

TAÉC 82: ÑAÏI LONG PHAÙP THAÂN KIEÂN COÁ

LÔØI DAÃN: Sôïi tô ñaàu saøo ñuû maét môùi thaáy, caùi cô caùch ngoaïi haøng taùc gia môùi bieän. Haõy noùi theá naøo laø sôïi tô ñaàu saøo, caùi cô caùch ngoaïi, thöû cöû xem ?

COÂNG AÙN: Taêng hoûi Ñaïi Long: Saéc thaân baïi hoaïi, theá naøo laø Phaùp thaân kieân coá ? Ñaïi Long ñaùp: Hoa nuùi nôû döôøng gaám, nöôùc khe trong tôï chaøm.

GIAÛI THÍCH: Vieäc naøy neáu nhaèm treân ngoân ngöõ maø tìm, gioáng nhö ñöa gaäy ñaäp maët traêng, chaúng dính daùng chuùt naøo. Coå nhaân phaân minh, noùi: Muoán ñöôïc thaân thieát chôù ñem hoûi ñeán hoûi. Vì sao ? Hoûi taïi choã ñaùp, ñaùp taïi choã hoûi. Vò Taêng naøy gaùnh moät gaùnh loã maõng, ñoåi moät gaùnh hoà ñoà, ñaët caâu hoûi hö dôû chaúng ít. Neáu chaúng phaûi laø Ñaïi Long ñaâu ñöôïc che trôøi che ñaát. Kia hoûi theá aáy, Ñaïi Long ñaùp theá aáy, moät hôïp töôùng, laïi chaúng dôøi ñoåi moät maûy tô. Gioáng nhö thaáy thoû thaû chim öng, xem loã ñaët choát. Ba thöøa möôøi hai phaàn giaùo laïi coù thôøi tieát naøy chaêng ? Quaû thaät kyø ñaëc, chæ laø ngoân ngöõ voâ vò bít laáp mieäng ngöôøi. Theá neân noùi: “Moät maûnh maây traéng mieäng hang khuaát, chim veà queân toå bieát laø bao.” Coù ngöôøi noùi chæ laø tuøy tieän ñaùp suoâng aáy thoâi. Neáu hieåu theá ñoù troïn laø keû dieät doøng hoï Thích. Ñaâu chaúng bieát coå nhaân moät cô moät caûnh phaù goâng ñaäp xieàng, moät caâu moät lôøi oâm vaøng chöùa ngoïc. Neáu laø maét naõo Thieàn taêng coù khi naém ñöùng, coù khi buoâng ñi, chieáu duïng ñoàng thôøi, nhaân caûnh ñeàu ñoaït, song phoùng song thaâu, gaëp thôøi thoâng bieán. Neáu khoâng ñaïi duïng ñaïi cô, ñaâu hieåu phuû trôøi che ñaát nhö theá. Gioáng nhö göông saùng treân ñaøi Hoà ñeán hieän Hoà, Haùn ñeán hieän Haùn. Coâng aùn naøy cuøng “hoa thöôïc lan” moät loaïi, song yù laïi chaúng ñoàng. Choã hoûi cuûa vò Taêng chaúng roõ, choã ñaùp cuûa Ñaïi Long raát hay. Taêng hoûi Vaân Moân: Khi laù ruïng caønh khoâ thì theá naøo ? Vaân Moân ñaùp: Thaân baøy gioù thu. Ñaây goïi laø hai muõi teân choáng nhau. Vò Taêng hoûi Ñaïi Long: Saéc thaân baïi hoaïi, theá naøo laø Phaùp thaân kieân coá ? Ñaïi Long ñaùp: Hoa nuùi nôû döôøng gaám, nöôùc khe trong tôï chaøm. Döôøng theå “anh ñeán Taây Taàn, toâi ôû Ñoâng Loã”. Kia ñaõ ñi theá aáy, toâi chaúng ñi theá aáy, cuøng vôùi Vaân Moân moät khoái traùi nhau. Gaõ kia ñi theá aáy laø deã thaáy, gaõ naøy chaúng ñi theá aáy laïi khoù thaáy. Ñaïi Long quaû thaät ba taác raát kín. Tuyeát Ñaäu tuïng ra:

TUÏNG:           Vaán taèng baát tri

                        Ñaùp hoaøn baát hoäi

                        Nguyeät laõnh phong cao

                        Coå nham haøn coái

                        Kham tieáu loä phuøng ñaït ñaïo nhaân

                        Baát töông ngöõ maëc ñoái

                        Thuû baû baïch ngoïc tieân

                        Ly chaâu taän kích toaùi

                        Baát kích toaùi

                        Taêng haø loãi

                        Quoác höõu hieán chöông

                        Tam thieân ñieàu toäi.

DÒCH:             Hoûi töøng chaúng bieát

                        Ñaùp laïi chaúng thoâng

                        Gioù cao traêng laïnh

                        Caây haøn nuùi xöa

                        Cöôøi ngaát ñöôøng gaëp ñaït ñaïo nhaân

                        Chaúng ñem noùi nín ñaùp

                        Tay caàm roi baïch ngoïc

                        Ñaäp tan naùt ly chaâu

                        Chaúng ñaäp naùt

                        Theâm tyø veát

                        Nöôùc coù hieán chöông

                        Ba ngaøn ñieàu toäi.

GIAÛI TUÏNG: Tuyeát Ñaäu tuïng raát coù coâng phu, ôû tröôùc lôøi tuïng Vaân Moân noùi: “Hoûi ñaõ coù toâng, ñaùp cuõng vaãn ñoàng.” ÔÛ ñaây laïi chaúng theá, noùi: “Hoûi töøng chaúng bieát, ñaùp laïi chaúng thoâng.” Choã ñaùp cuûa Ñaïi Long ñöùng beân nhìn haún laø kyø ñaëc. Phaân minh thì ai hoûi theá aáy, tröôùc khi chöa hoûi sôùm ñaõ hoûng roài. Choã ñaùp cuûa Sö raát möïc vöøa vaën hôïp cô nghi, noùi “hoa nuùi nôû döôøng gaám, nöôùc khe trong tôï chaøm”. Hieän nay moïi ngöôøi caùc oâng laøm sao hieåu yù Ñaïi Long ? Lôøi ñaùp baøng quan thaáy thaät kyø ñaëc. Vì theá, Tuyeát Ñaäu tuïng ra khieán ngöôøi bieát, noùi “gioù cao traêng laïnh”, laïi naém ñöôïc “caây haøn nuùi xöa”. Haõy noùi yù ñoù laøm sao hieåu ? Sôû dó vöøa roài noùi: “Chieác saùo khoâng loã, ñaùnh nhaèm phaùch næ”.Chæ boán caâu naøy tuïng xong vaäy. Tuyeát Ñaäu laïi sôï ngöôøi khôûi ñaïo lyù, laïi noùi: “Cöôøi ngaát ñöôøng gaëp ñaït ñaïo nhaân, chaúng ñem noùi nín ñaùp.” Vieäc naøy chaúng phaûi thaáy nghe hieåu bieát, cuõng chaúng suy nghó phaân bieät. Vì theá noùi: “Rôõ rôõ khoâng goàm keït, duïng rieâng naøo nöông nhôø, treân ñöôøng gaëp ñaït ñaïo, chôù ñem noùi nín ñaùp.” Ñaây laø baøi tuïng cuûa Höông Nghieâm, Tuyeát Ñaäu daãn duøng. Taêng hoûi Trieäu Chaâu: Chaúng ñem noùi nín ñaùp, chöa bieát ñem caùi gì ñaùp ? Chaâu ñaùp: Trình ñoà ñöïng sôn. Caùi naøy ñoàng vôùi caâu vöøa roài noùi, chaúng rôi vaøo tình traàn yù töôûng cuûa oâng. Gioáng nhö caùi gì ? Gioáng “tay caàm roi baïch ngoïc, ñaäp tan naùt ly chaâu”. Theá neân, Toå leänh ñöông haønh möôøi phöông ngoài ñoaïn. Ñaây laø vieäc treân kieám beùn, phaûi coù taùc löôïc theá aáy. Neáu chaúng theá aáy, ñeàu coâ phuï chö Thaùnh töø tröôùc. Ñeán trong ñaây caàn khoâng coù chuùt xíu vieäc, töï coù choã toát, töùc laø choã haønh lyù cuûa ngöôøi höôùng thöôïng. Ñaõ chaúng ñaäp naùt aét sanh tyø veát, lieàn thaáy loù ñuoâi. Cöùu kính phaûi laøm sao ñöôïc ? “Nöôùc coù hieán chöông, ba ngaøn ñieàu toäi”. Nguõ hình thuoäc ba ngaøn, lôùn nhaát laø baát hieáu. Hieán laø phaùp, chöông laø ñieàu, ba ngaøn ñieàu toäi moät luùc phaïm heát vaäy. Côù sao nhö theá ? Chæ vì chaúng laáy vieäc boån phaän tieáp ngöôøi. Neáu laø Ñaïi Long haún khoâng theá aáy.

?

TAÉC 83: VAÂN MOÂN COÅ PHAÄT COÄT CAÙI

COÂNG AÙN: Vaân Moân daïy chuùng: Coå Phaät cuøng coät caùi töông giao laø cô thöù maáy ? Töï ñaùp: Nuùi Nam khôûi maây, nuùi Baéc rôi möa.

GIAÛI THÍCH: Ñaïi sö Vaân Moân xuaát phaùt hôn taùm möôi vò thieän tri thöùc. Sö tòch baûy möôi naêm sau, khai thaùp thaáy thaân nghieãm nhieân nhö xöa. Choã thaáy cuûa Sö minh baïch cô caûnh chôùp nhoaùng. Ñaïi phaøm buoâng lôøi, noùi rieâng, thay noùi, haún laø cao voùt. Coâng aùn naøy nhö choïi ñaù nhaùng löûa, tôï laøn ñieän chôùp, quaû laø thaàn ra quæ vaøo. Taïng chuû Khaùnh noùi: Moät ñaïi taïng giaùo laïi coù loaïi thuyeát thoaïi naøy chaêng ? Hieän nay ngöôøi ta phaàn nhieàu nhaèm treân tình giaûi laøm keá soáng, noùi: Phaät laø baäc Ñaïo sö cuûa Tam giôùi, laø Töø Phuï cuûa boán loaøi, ñaõ laø coå Phaät vì sao laïi cuøng coät caùi töông giao ? Neáu hieåu theá aáy, roát cuoäc doø tìm chaúng ñöôïc. Coù ngöôøi baûo trong caùi khoâng noùi ra. Ñaâu chaúng bieát baäc Toâng sö thuyeát thoaïi tuyeät yù thöùc, tuyeät tình löôïng, tuyeät sanh töû, tuyeät phaùp traàn, vaøo chaùnh vò laïi chaúng coøn moät phaùp. OÂng vöøa khôûi ñaïo lyù so tính, lieàn bò troùi tay troùi chaân. Haõy noùi coå nhaân kia yù theá naøo ? Chæ khieán taâm caûnh nhaát nhö, toát xaáu phaûi quaáy lay ñoäng kia chaúng ñöôïc, noùi coù cuõng ñöôïc, khoâng cuõng ñöôïc, coù cô cuõng ñöôïc, khoâng cô cuõng ñöôïc, ñeán trong ñaây nhòp nhòp ñeàu laø leänh. Nguõ Toå tieân sö noùi: Caû thaûy Vaân Moân xöa nay maät nhoû, neáu laø Sôn taêng chæ noùi vôùi Sö cô thöù taùm. Vaân Moân noùi: Coå Phaät cuøng coät caùi töông giao laø cô thöù maáy ? Khoaûng moät choác, haõy nhaèm bao truøm tröôùc maét. Taêng hoûi: Chöa bieát yù chæ theá naøo ? Vaân Moân ñaùp: Moät sôïi daây baùn ba möôi xu. Sö coù con maét ñònh caøn khoân. Ñaõ khoâng coù ngöôøi hoäi, sau laïi töï thay noùi: Nuùi Nam khôûi maây, nuùi Baéc rôi möa. Vì keû haäu hoïc môû moät loái vaøo. Do ñoù Tuyeát Ñaäu chæ nieâm Sö choã ñònh caøn khoân khieán ngöôøi thaáy. Neáu phaïm suy tính, baøy muõi nhoïn aét ñoái maët laàm qua. Chæ coát nguyeân veïn toâng chæ Vaân Moân vaø roõ caùi cô cao voùt, vì theá tuïng ra:

TUÏNG:           Nam sôn vaân

                        Baéc sôn vuõ

                        Töù thaát nhò tam dieän töông ñoå      

                        Taân La quoác lyù taèng thöôïng ñöôøng

                        Ñaïi Ñöôøng quoác lyù vò ñaû coå.

                        Khoå trung laïc

                        laïc trung khoå

                        Thuøy ñaïo huyønh kim nhö phaán thoå ?      

DÒCH:             Maây nuùi Nam

                        Möa nuùi Baéc

                        Ba möôi ba Toå maët cuøng thaáy

                        Trong nöôùc Taân La töøng thöôïng ñöôøng

                        Trong nöôùc Ñaïi Ñöôøng chöa ñaùnh troáng.

                         Vui trong khoå

                         Khoå trong vui

                        Ai noùi vaøng roøng nhö phaân ñaát ?

GIAÛI TUÏNG: Hai caâu “maây nuùi Nam, möa nuùi Baéc”, Tuyeát Ñaäu baùn muõ vöøa ñaàu, xem gioù môû buoàm, nhaèm treân kieám beùn vì oâng haï chuù cöôùc. Thaúng ñeán “ba möôi ba Toå maët cuøng thaáy”, chôù hieåu laàm. Ñaây chæ tuïng coå Phaät cuøng coät caùi töông giao laø cô thöù maáy xong roài, phaàn sau môû ñöôøng taïo saén bìm, caàn thaáy yù Sö “trong nöôùc Taân La töøng thöôïng ñöôøng, trong nöôùc Ñaïi Ñöôøng chöa ñaùnh troáng”. Tuyeát Ñaäu nhaèm choã ñieän bay sao xeït, lieàn noùi “vui trong khoå, khoå trong vui”. Döôøng nhö Tuyeát Ñaäu vun moät ñoáng thaát traân baùt baûo ôû trong ñaây xong. Vì theá roát sau coù moät caâu noùi: “Ai noùi vaøng roøng nhö phaân ñaát ?” Caâu naøy laø trích trong thi cuûa Thieàn Nguyeät baøi “Haønh Loä Nan”, Tuyeát Ñaäu daãn ra duøng. Thieàn Nguyeät noùi: “Nuùi cao bieån saâu ngöôøi khoân tính, xöa qua nay laïi caøng xanh bieác, thieån caän noâng noãi chôù cuøng giao, ñaát xaáu chæ bieát sanh gai goùc. Ai noùi vaøng roøng nhö phaân ñaát. Tröông Nhæ, Traàn Dö ñoaïn tin töùc. Ñi ñöôøng khoù, ñi ñöôøng khoù, anh töï xem. Ñaâu chaúng ñaát roäng ngöôøi thöa, Vaân Cö, La-haùn.”

?

TAÉC 84: DUY-MA PHAÙP MOÂN BAÁT NHÒ

LÔØI DAÃN: Baûo phaûi phaûi khoâng choã phaûi, noùi quaáy quaáy khoâng choã quaáy, phaûi quaáy ñöôïc maát caû hai queân, saïch trôn troïi hieän baøy thong dong. Haõy noùi tröôùc maët sau löng laø caùi gì ? Coù Thieàn khaùch ra noùi: Tröôùc maët laø ñieän Phaät, ba cöûa, sau löng laø nhaø nghæ, phöông tröôïng. Thöû noùi ngöôøi naøy laïi ñuû maét hay khoâng ? Neáu bieän ñöôïc ngöôøi naøy, höùa oâng thaân thaáy coå nhaân ñeán.

COÂNG AÙN: Duy-ma-caät hoûi Vaên-thuø-sö-lôïi: Nhöõng gì laø Boà-taùt vaøo phaùp moân baát nhò ? Vaên-thuø ñaùp: Nhö yù toâi, ñoái taát caû phaùp khoâng noùi khoâng lôøi, khoâng chæ khoâng bieát, lìa caùc vaán ñaùp, aáy laø vaøo phaùp moân baát nhò. Vaên-thuø-sö-lôïi hoûi Duy-ma-caät: Chuùng toâi moãi ngöôøi töï noùi xong, nhaân giaû phaûi noùi nhöõng gì laø Boà taùt vaøo phaùp moân baát nhò ? Tuyeát Ñaäu noùi: Duy-ma-caät noùi gì ? Laïi baûo: Khaùm phaù xong.

GIAÛI THÍCH: Khi ngaøi Duy-ma-caät khieán caùc vò ñaïi Boà-taùt moãi vò noùi veà phaùp moân baát nhò, ba möôi hai vò Boà-taùt ñeàu laáy thaáy hai laø höõu vi voâ vi, chaân ñeá tuïc ñeá, hieäp laøm thaáy moät laø phaùp moân baát nhò. Sau Ngaøi hoûi Boà-taùt Vaên-thuø, Vaên-thuø ñaùp: Nhö yù toâi, ñoái taát caû phaùp khoâng noùi khoâng lôøi, khoâng chæ khoâng bieát, lìa caùc vaán ñaùp, aáy laø phaùp moân baát nhò. Bôûi vì ba möôi hai vò duøng lôøi deïp lôøi, ngaøi Vaên-thuø duøng khoâng lôøi deïp lôøi, ñoàng thôøi queùt saïch, thaûy chaúng caàn, laø vaøo phaùp moân baát nhò. Ñaâu chaúng bieát linh qui baûo veä caùi ñuoâi khoûa daáu thaønh veát, cuõng gioáng nhö duøng choåi queùt buïi, buïi tuy heát maø veát choåi vaãn coøn. Roát sau vaãn nhö tröôùc tröø daáu veát. Khi aáy Boà-taùt Vaên-thuø hoûi laïi oâng Duy-ma-caät: Chuùng toâi moãi ngöôøi töï noùi xong, nhaân giaû phaûi töï noùi nhöõng gì laø Boà-taùt vaøo phaùp moân baát nhò ? OÂng Duy-ma-caät laëng thinh. Neáu laø keû soáng, troïn chaúng ñeán trong nöôùc cheát maø ngaâm. Neáu khôûi kieán giaûi theá aáy, gioáng nhö choù ñieân ñuoåi boùng. Tuyeát Ñaäu chaúng noùi laëng thinh, cuõng chaúng noùi im laëng giaây laâu, chæ ôû choã gaáp gaáp noùi. Hoûi Duy-ma-caät noùi caùi gì ? Chæ nhö Tuyeát Ñaäu noùi theá aáy, laïi thaáy Duy-ma-caät chaêng ? Moäng hay chöa moäng thaáy ? Duy-ma-caät laø vò coå Phaät thôøi quaù khöù, cuõng coù quyeán thuoäc, giuùp Phaät tuyeân hoùa, ñuû bieän taøi baát khaû tö nghì, coù caûnh giôùi baát khaû tö nghì, coù thaàn thoâng dieäu duïng baát khaû tö nghì. ÔÛ trong caùi thaát moät tröôïng vuoâng maø dung ba muoân hai ngaøn toøa baùu sö töû, cuøng taùm muoân ñaïi chuùng cuõng chaúng thaáy roäng heïp. Haõy noùi aáy laø ñaïo lyù gì ? Goïi laø thaàn thoâng dieäu duïng ñöôïc chaêng ? Chôù neân hieåu laàm. Neáu laø phaùp moân baát nhò, ñoàng ñaéc ñoàng chöùng môùi hay cuøng chung chöùng bieát, chæ rieâng Vaên-thuø ñaùng cuøng oâng ñoái ñaùp. Tuy nhieân nhö theá, laïi khoûi bò Tuyeát Ñaäu kieåm traùch hay khoâng ? Tuyeát Ñaäu noùi theá aáy, cuõng caàn cuøng hai vò naøy thaáy nhau. Hoûi Duy-ma noùi caùi gì ? Laïi noùi khaùm phaù xong. OÂng haõy noùi choã naøo laø choã khaùm phaù xong ? Chæ caùi naøy chaúng neä ñöôïc maát, chaúng rôi phaûi quaáy, nhö bôø cao vaïn nhaãn leo leân ñöôïc boû taùnh maïng, nhaûy qua khoûi, höùa oâng thaáy Duy-ma-caät. Nhö boû chaúng ñöôïc, gioáng nhö baày nai chaïm bôø raøo. Tuyeát Ñaäu coá nhieân laø ngöôøi boû ñöôïc taùnh maïng, vì theá tuïng ra:

TUÏNG:   Ñoát ! Giaù Duy-ma laõo

                Bi sanh khoâng aùo naõo

                Ngoïa taät Tyø-da-ly

                Toaøn thaân thaùi khoâ caûo.

                Thaát Phaät Toå sö lai

                Nhaát thaát thaû taàn taûo

                Thænh vaán baát nhò moân

                Ñöông thôøi tieän khaùo ñaûo.

                Baát khaùo ñaûo

                Kim mao sö töû voâ xöù thaûo.

DÒCH:    Doát ! Caùi laõo Duy-ma

                Bi sanh khoâng buoàn thaûm

                Naèm beänh Tyø-da-ly

                Toaøn thaân quaù gaày oám.

                Toå sö baûy Phaät sang

                Moät thaát haèng luoân queùt

                Thöa hoûi moân chaúng hai

                Khi naøy lieàn töïa gheá.

                Khoâng töïa gheá

               Sö töû loâng vaøng khoâng choã tìm.

GIAÛI TUÏNG: Tuyeát Ñaäu noùi “doát ! Caùi laõo Duy-ma”, ôû ñaàu tröôùc haï moät chöõ doát ñeå laøm gì ? Laáy baûo kieám Kim Cang Vöông ngay ñaàu chaët ñöùt, phaûi laø saùng ñaùnh ba ngaøn chieàu ñaùnh taùm traêm môùi ñöôïc. Phaïn ngöõ noùi Duy-ma-caät, Trung Hoa dòch Voâ Caáu Xöng, cuõng goïi Tònh Danh, laø ñöùc Nhö Lai Kim Tuùc ôû ñôøi quaù khöù. Taêng hoûi Hoøa thöôïng Giaûn ôû Vaân Cö: Ñaõ laø Nhö Lai Kim Tuùc vì sao laïi ôû trong hoäi Phaät Thích-ca nghe phaùp ? Hoøa thöôïng Giaûn ñaùp: Ngaøi chaúng tranh nhaân ngaõ, ngöôøi ñaïi giaûi thoaùt chaúng neä thaønh Phaät chaúng thaønh Phaät. Neáu baûo Ngaøi tu haønh mong thaønh Phaät ñaïo, caøng khoâng dính daùng. Nhö kinh Vieân Giaùc noùi: Laáy taâm luaân hoài sanh kieán luaân hoài, vaøo bieån ñaïi tòch dieät Nhö Lai troïn khoâng theå ñeán. Vónh Gia noùi: “Hoaëc phaûi hoaëc quaáy ngöôøi chaúng bieát, nghòch haïnh thuaän haïnh trôøi khoù löôøng.” Neáu thuaän haïnh thì tieán ñeán quaû vò Phaät, neáu nghòch haïnh thì vaøo caûnh giôùi chuùng sanh. Thieàn sö Thoï noùi: Duø oâng maøi luyeän ñeán ñieàn ñòa naøy, cuõng chöa thoûa maõn yù cuûa oâng, ñôïi chöùng thaân Thaùnh voâ laäu môùi neân thuaän haïnh nghòch haïnh. Vì theá Tuyeát Ñaäu noùi “bi sanh khoâng buoàn thaûm”. Trong kinh Duy-ma noùi: Vì chuùng sanh beänh neân ta cuõng beänh. Buoàn thaûm thì loøng bi maát vaäy. Caâu “naèm beänh Tyø-da-ly”, Duy-ma thò hieän beänh ôû thaønh Tyø-da-ly. Ñôøi Ñöôøng, Vöông Huyeàn Saùch ñi söù Taây Vöùc ñeán choã Ngaøi ôû, laáy tay ño beà doïc beà ngang cuûa thaát aáy chæ ñöôïc möôøi hoát, do ñoù goïi laø phöông tröôïng. Caâu “toaøn thaân quaù gaày oám”, nhaân ñem thaân beänh roäng vì ngöôøi noùi phaùp: “Thaân naøy laø voâ thöôøng, khoâng maïnh khoûe, khoâng chaéc chaén, laø phaùp choùng hö hoaïi khoâng theå tin caäy, laø khoå naõo laø nhoùm hoïp cuûa caùc beänh, cho ñeán laø choã chung hôïp cuûa aám giôùi nhaäp maø thaønh.” Caâu “Toå sö baûy Phaät sang”, Vaên-thuø laø Toå sö baûy ñöùc Phaät, vaâng leänh Theá Toân ñeán thaêm beänh oâng. Caâu “moät thaát haèng luoân queùt”, trong phöông tröôïng deïp heát moïi vaät, chæ ñeå laïi caùi giöôøng, ñôïi Vaên-thuø ñeán thöa hoûi phaùp moân baát nhò. Vì theá Tuyeát Ñaäu noùi: “Thöa hoûi moân chaúng hai, khi naøy lieàn töïa gheá.” Duy-ma-caät mieäng gioáng nhö taám bieån. Hieän nay haøng Thieàn khaùch taàm thöôøng noùi: Khoâng lôøi laø töïa gheá. Chôù neân nhaän laàm traùi caân baøn (moät tieâu chuaån coá ñònh). Tuyeát Ñaäu ñaåy ñeán bôø cao muoân nhaãn, laïi noùi: “Khoâng töïa gheá.” Moät tay naâng leân moät tay ñeø xuoáng, Sö coù loaïi thuû ñoaïn naøy, quaû thaät duøng ñöôïc linh ñoäng. Tröôùc baøi tuïng nieâm raèng: Duy-ma noùi gì ? Nay noùi: “Sö töû loâng vaøng khoâng choã nôi.” Chaúng nhöõng khi ñoù, hieän nay cuõng theá aáy. Laïi thaáy laõo Duy-ma chaêng ? Caû thaûy nuùi soâng ñaát lieàn coû caây röøng ruù ñeàu bieán thaønh sö töû loâng vaøng, cuõng doø tìm chaúng ñöôïc.

?

TAÉC 85: AM CHUÛ ÑOÀNG PHONG LAØM TIEÁNG COÏP

LÔØI DAÃN: Naém ñöùng theá giôùi chaúng loït maûy tô, ngöôøi caû quaû ñaát queân göôm ngaäm mieäng, laø chaùnh leänh cuûa Thieàn taêng. Ñaûnh moân phoùng quang chieáu phaù boán thieân haï, laø troøng maét Kim Cang cuûa Thieàn taêng. Ñieåm saét thaønh vaøng, ñieåm vaøng thaønh saét, chôït baét chôït thaû, laø caây gaäy cuûa Thieàn taêng. Ngoài ñoaïn ñaàu löôõi ngöôøi trong thieân haï, cho ñeán khoâng coù choã nhaû hôi, thoái lui ba ngaøn daëm, laø khí vuõ cuûa Thieàn taêng. Haõy noùi thaûy chaúng theá aáy, cöùu kính laø theá naøo, thöû cöû xem ?

COÂNG AÙN: Taêng ñeán choã Am chuû Ñoàng Phong lieàn hoûi: Trong ñaây chôït gaëp coïp thì laøm theá naøo ? Am chuû lieàn laøm tieáng coïp roáng. Taêng lieàn laøm theá sôï. Am chuû cöôøi haû ! haû ! Taêng noùi: Caùi laõo giaëc. Am chuû noùi: Laøm gì ñöôïc Laõo taêng ? Taêng thoâi ñi. Tuyeát Ñaäu noùi: Phaûi thì phaûi, hai laõo aùc taëc chæ bieát bòt tai troäm linh.

GIAÛI THÍCH: Döôùi toâng phaùi Ñaïi Huøng (Baù Tröôïng) xuaát phaùt boán vò Am chuû: Ñaïi Mai, Baïch Vaân, Hoå Kheâ, Ñoàng Phong. Xem hai vò naøy maét tay chaân lanh theá aáy. Haõy noùi kyø quaùi ôû choã naøo ? Coå nhaân moät cô moät caûnh, moät lôøi moät caâu, tuy nhieân xuaát phaùt ôû laâm thôøi. Neáu laø nhaõn muïc toaøn chaùnh töï nhieân soáng linh ñoäng. Tuyeát Ñaäu nieâm khieán ngöôøi bieát taø chaùnh raønh ñöôïc maát. Tuy nhieân nhö theá, ôû treân phaàn cuûa ngöôøi ñaït ñaïo, tuy ôû choã ñöôïc maát maø chaúng ñöôïc maát. Neáu laáy ñöôïc maát maø xem caùc ngaøi thì khoâng dính daùng. Ngöôøi nay caàn phaûi moãi moãi cuøng toät choã khoâng ñöôïc maát, nhieân haäu duøng ñöôïc maát bieän ngöôøi. Neáu moät beà lo giaûn traïch ngoân cuù duïng taâm, bieát khi naøo ñöôïc xong. Ñaïi sö Vaân Moân noùi: “Keû ñi haønh cöôùc chôù luoáng daïo chaâu chôi huyeän, muoán ñöôïc ngoân ngöõ roãng ñöa leân ñeø xuoáng, ñôïi Hoøa thöôïng giaø môû mieäng lieàn hoûi thieàn hoûi ñaïo, höôùng thöôïng höôùng haï, laøm sao theá naøo, roài bieân cheùp thaønh moät quyeån ñeå trong ñaõy da, ñeán beân loø löûa ba ngöôøi naêm ngöôøi hoïp ñaàu thuaät laïi laêng nhaêng, caùi naøy laø lôøi coâng taøi, caùi kia laø lôøi töïu thaân ñaû xuaát, caùi naøy laø lôøi treân söï, caùi kia laø lôøi trong theå. OÂng ôû nhaø cha meï aên côm xong chæ noùi moäng, noùi ta hieåu Phaät phaùp. Neân bieát ñi haønh cöôùc theá aáy, ñeán naêm löøa môùi ñöôïc thoâi döùt. Coå nhaân trong luùc nieâm loäng haù coù chaáp hôn thua ñöôïc maát phaûi quaáy. Ñoàng Phong yeát kieán Laâm Teá roài, ñeán nuùi saâu caát am maø ôû. Vò Taêng naøy ñeán nôi kia lieàn hoûi: Trong ñaây chôït gaëp coïp thì laøm sao ? Ñoàng Phong lieàn laøm tieáng coïp roáng. Kheùo ñeán vieäc lieàn ñi. Vò Taêng naøy cuõng bieát ñem laàm ñeán laàm, lieàn laøm theá sôï. Am chuû cöôøi ha haû ! Taêng noùi: Caùi laõo giaëc. Ñoàng Phong noùi: Laøm gì ñöôïc Laõo taêng ? Phaûi thì phaûi, hai ngöôøi ñeàu chaúng lieãu, ngaøn xöa veà sau bò ngöôøi kieåm ñieåm. Vì theá, Tuyeát Ñaäu noùi: Phaûi thì phaûi, hai laõo aùc taëc chæ bieát bòt tai troäm  linh. Hai laõo naøy tuy ñieàu laø giaëc, ñöông cô laïi chaúng duøng, vì theá bòt tai troäm linh. Hai laõo naøy nhö baøy traän traêm muoân quaân, laïi chæ ñaùnh baèng choåi. Neáu luaän vieäc naøy phaûi laø keû coù thuû ñoaïn gieát ngöôøi chaúng theøm ngoù laïi. Neáu moät beà thaû maø chaúng baét, moät gieát maø chaúng tha, ñaâu khoûi bò ngöôøi cöôøi cheâ. Tuy nhieân nhö theá, coå nhaân kia cuõng khoâng coù nhieàu vieäc. Xem hai vò theá aáy thaûy ñeàu thaáy cô maø laøm. Nguõ Toå noùi: “Chaùnh ñònh thaàn thoâng du hí, chaùnh ñònh hueä cöï, chaùnh ñònh Trang Nghieâm Vöông”, chính laø ngöôøi sau goùt chaân chaúng dính ñaát. Chæ kieåm ñieåm coå nhaân, lieàn noùi coù ñöôïc coù maát. Coù ngöôøi noùi: Roõ raøng laø Am chuû bò thua, coù gì dính daùng. Tuyeát Ñaäu noùi: Hai ngöôøi gaëp nhau ñeàu coù choã phoùng qua. Vò Taêng noùi: Trong ñaây chôït gaëp coïp thì laøm sao ? Ñoàng Phong lieàn laøm tieáng coïp roáng. Ñaây laø choã phoùng qua. Cho ñeán Ñoàng Phong noùi: Laøm gì ñöôïc laõo Taêng. Ñaây cuõng laø choã phoùng qua, roõ raøng rôi vaøo cô thöù hai. Tuyeát Ñaäu noùi: Caàn duøng lieàn duøng. Ngöôøi nay nghe noùi theá aáy, lieàn noùi: Khi aáy neân cho haønh leänh. Chôù neân duøng goâng muø gaäy ñui. Vaøo cöûa Ñöùc Sôn lieàn ñaùnh, vaøo cöûa Laâm Teá lieàn heùt, haõy noùi yù coå nhaân theá naøo ? Phaàn sau Tuyeát Ñaäu chæ tuïng nhö theá. Haõy noùi cöùu kính laøm sao khoûi ñöôïc bòt tai troäm linh.

TUÏNG:          Kieán chi baát thuû

                        Tö chi thieân lyù

                        Haûo caù ban ban

                        Traûo nha vò bò.

                        Quaân baát kieán

                        Ñaïi Huøng sôn haï hoát töông phuøng

                        Laïc laïc thanh quang giai chaán ñòa.

                        Ñaïi tröôïng phu kieán daõ voâ

                        Thaâu hoå vó heà Loaùt hoå tu.

DÒCH:             Thaáy ñoù chaúng laáy

                        Nghó ñoù ngaøn daëm

                        Coïp ñeïp veän vaèn

                        Nanh vuoát chöa ñuû.

                        Anh chaúng thaáy

                        Döôùi nuùi Ñaïi Huøng boãng gaëp nhau

                        Rôõ rôõ tieáng vang reàn doäi ñaát.

                        Ñaïi tröôïng phu thaáy hay khoâng

                        Naém ñuoâi coïp chöø nhoå raâu coïp.

GIAÛI TUÏNG: Hai caâu “thaáy ñoù chaúng laáy, nghó ñoù ngaøn daëm”, chính ôû choã hieåm khoâng theå söû duïng. Ñôïi kia noùi “laøm gì ñöôïc Laõo taêng”, neân vì boån phaän giaûi quyeát. Khi aáy neáu haï ñöôïc thuû ñoaïn, kia aét phaûi coù lôøi sau. Moät ngöôøi chæ bieát phoùng chaúng bieát thaâu, thaáy ñoù chaúng laáy, sôùm ñaõ maây traéng muoân daëm, laïi noùi caùi gì laø “nghó ñoù ngaøn daëm”. Hai caâu “coïp ñeïp veän vaèn, nanh vuoát chöa ñuû”, phaûi thì phaûi, coïp cuõng bieát aån nanh giaáu vuoát, taïi sao chaúng bieát chuïp ngöôøi ? Ba caâu “anh chaúng thaáy, döôùi nuùi Ñaïi Huøng boãng gaëp nhau, rôõ rôõ tieáng vang reàn doäi ñaát”. Moät hoâm, Baù Tröôïng hoûi Hoaøng Baù: ÔÛ ñaâu ñeán ? Hoaøng Baù thöa: Nhoå naám döôùi nuùi ñeán. Baù Tröôïng hoûi: Laïi thaáy coïp chaêng ? Hoaøng Baù lieàn laøm tieáng coïp roáng. Baù Tröôïng ruùt beân hoâng laáy chieác buùa, laøm theá cheùm. Hoaøng Baù oâm ñöùng lieàn taùt. Ñeán chieàu Baù Tröôïng thöôïng ñöôøng noùi: ÔÛ döôùi nuùi Ñaïi Huøng coù moät con coïp, caû thaûy caùc ngöôi ra vaøo caàn phaûi nhìn kyõ, chính Laõo taêng ngaøy nay bò noù caén moät caùi. Sau naøy Qui Sôn hoûi Ngöôõng Sôn: Thoaïi ñaàu con coïp cuûa Hoaøng Baù theá naøo ? Ngöôõng Sôn thöa: Toân yù Hoøa thöôïng theá naøo ? Qui Sôn noùi: Khi aáy Baù Tröôïng neân chaët moät buùa cho cheát, vì sao ñeán nhö theá ? Ngöôõng Sôn thöa: Chaúng phaûi vaäy. Qui Sôn hoûi: Con laïi theá naøo ? Ngöôõng Sôn thöa: Chaúng nhöõng côõi ñaàu coïp, cuõng bieát naém ñuoâi coïp. Qui Sôn noùi: Tòch con coù ñöôïc caâu bôø hieåm. Tuyeát Ñaäu daãn duøng ñeå roõ phaàn tröôùc coâng aùn, “rôõ rôõ tieáng vang reàn doäi ñaát”. Caùi naøy coù chuyeån bieán töï taïi, caàn trong caâu coù con ñöôøng xuaát thaân. Hai caâu “ñaïi tröôïng phu thaáy hay khoâng”, laïi thaáy chaêng ? “naém ñuoâi coïp chöø nhoå raâu coïp”, phaûi laø boån phaän. Maëc oâng naém ñuoâi coïp, nhoå raâu coïp, chöa khoûi moät luùc bò xoû loã muõi.

]