TAÉC 91: DIEÂM QUAN CAÂY QUAÏT TEÂ NGÖU

LÔØI DAÃN: Vöôït tình lìa kieán môû troùi gôõ nieâm, döïng daäy toâng thöøa höôùng thöôïng, ñôõ ñöùng chaùnh phaùp nhaõn taïng, phaûi laø möôøi phöông ñoàng öùng, taùm maët linh lung, thaúng ñeán ñieàn ñòa aáy. Haõy noùi laïi coù ñoàng ñaéc ñoàng chöùng, ñoàng töû ñoàng sanh hay khoâng, thöû cöû xem ?

COÂNG AÙN: Moät hoâm, Dieâm Quan goïi thò giaû: Ñem caây quaït teâ ngöu laïi cho ta. Thò giaû thöa: Caây quaït raùch roài. Dieâm Quan baûo: Caây quaït ñaõ raùch traû con teâ ngöu cho ta. Thò giaû khoâng ñaùp ñöôïc. Ñaàu Töû noùi: Chaúng töø ñem ra, ngaïi ñaàu söøng chaúng ñuû. Tuyeát Ñaäu nieâm: Ta caàn caùi ñaàu söøng chaúng ñuû. Thaïch Söông noùi: Neáu traû Hoøa thöôïng thì khoâng vaäy. Tuyeát Ñaäu nieâm: Con teâ ngöu vaãn coøn.Tö Phöôùc veõ moät voøng troøn, ôû trong veõ moät chöõ ngöu. Tuyeát Ñaäu nieâm: Vöøa roài vì sao chaúng ñem ra ? Baûo Phöôùc noùi: Hoøa thöôïng tuoåi cao, rieâng môøi ngöôøi thì toát. Tuyeát Ñaäu nieâm: Ñaùng tieác nhoïc maø khoâng coâng.

GIAÛI THÍCH: Moät hoâm Dieâm Quan goïi thò giaû: “Ñem caây quaït teâ ngöu laïi cho ta.” Vieäc naøy tuy chaúng ôû treân ngoân cuù, song caàn nghieäm taùc löôïc yù khí bình sanh cuûa ngöôøi, laïi caàn möôïn lôøi nhö theá ñeå hieåu. Ñeán ngaøy ba möôi thaùng chaïp vaãn ñöôïc ñaéc löïc laøm chuû, muoân caûnh ñaày daãy troâng thaáy maø chaúng ñoäng, ñaùng goïi coâng maø voâ coâng löïc maø voâ löïc. Dieâm Quan laø Thieàn sö Teà An. Thôøi xöa laáy söøng con teâ ngöu laøm quaït. Khi aáy Dieâm Quan haù chaúng bieát caây quaït teâ ngöu ñaõ raùch, maø coá hoûi thò giaû. Thò giaû thöa: Caây quaït teâ ngöu ñaõ raùch. Xem coå nhaân trong möôøi hai giôø thöôøng ôû trong aáy sôø ñeán chaïm ñeán. Dieâm Quan baûo: Caây quaït ñaõ raùch, traû con teâ ngöu laïi cho ta. Haõy noùi Sö caàn con teâ ngöu laøm gì ? Chæ caàn nghieäm ngöôøi bieát ñöôïc choã rôi hay khoâng ? Ñaàu Töû ñaùp: Chaúng töø ñem ra, ngaïi ñaàu söøng chaúng ñuû. Tuyeát Ñaäu noùi: Ta caàn caùi ñaàu söøng chaúng ñuû. Cuõng laø nhaèm döôùi caâu lieàn ñaàu cô. Thaïch Söông noùi: Neáu traû Hoøa thöôïng thì khoâng vaäy. Tuyeát Ñaäu noùi: Con teâ ngöu vaãn coøn. Tö Phöôùc veõ moät voøng troøn, ôû trong veõ moät chöõ ngöu. Vì Sö keá thöøa Ngöôõng Sôn neân bình sanh thích laáy caûnh tieáp ngöôøi ñeå roõ vieäc naøy. Tuyeát Ñaäu noùi: Vöøa roài vì sao chaúng ñem ra ? Laïi xoû loã muõi kia vaäy. Baûo Phöôùc noùi: Hoøa thöôïng tuoåi cao rieâng môøi thì toát. Lôøi naøy noùi ñöôïc oån ñaùng. Ba caâu tröôùc deã thaáy, moät caâu naøy coù yù xa xoâi. Tuyeát Ñaäu cuõng ñaõ phaù xong. Sôn taêng khi xöa ôû choã Khaùnh Taïng chuû lyù hoäi, noùi: Hoøa thöôïng tuoåi cao giaø nua, ñöôïc ñaàu queân ñuoâi, vöøa roài ñoøi caây quaït, giôø ñaây laïi ñoøi con teâ ngöu, khoù vì haàu haï, cho neân noùi rieâng môøi ngöôøi khaùc thì toát. Tuyeát Ñaäu noùi: Ñaùng tieác nhoïc maø khoâng coâng. Ñaây ñeàu laø caùch thöùc haï ngöõ. Coå nhaân thaáy toät vieäc naøy, moãi moãi tuy chaúng ñoàng, maø noùi ra ñeàu traêm phaùt traêm truùng, caàn coù con ñöôøng xuaát thaân, moãi caâu chaúng maát huyeát maïch. Ngöôøi nay bò hoûi ñeán, chæ caàn taïo ñaïo lyù suy gaãm. Vì theá trong möôøi hai giôø caàn ngöôøi gaëm nhaám, daïy moät gioït coâ ñoïng moät gioït, caàn choã chöùng ngoä. Xem Tuyeát Ñaäu tuïng nhaát quaùn.

TUÏNG:    Teâ ngöu phieán töû duïng ña thì

                 Vaán tröôùc nguyeân lai toång baát tri

                 Voâ haïn thanh phong döõ ñaàu giaùc

                 Taän ñoàng vaân vuõ khöù nan truy.

DÒCH:      Caây quaït teâ ngöu duïng ñaõ laâu

                 Hoûi ra nhö tröôùc thaûy khoâng hay

                 Ñaàu söøng vôùi gioù laønh voâ haïn

                 Troïn ñoàng Vaân vuõ ñi khoù tìm.

Tuyeát Ñaäu laïi noùi: Neáu caàn gioù maùt trôû laïi, ñaàu söøng sanh ra, thænh Thieàn khaùch moãi ngöôøi haï moät chuyeån ngöõ. Hoûi raèng: Caây quaït ñaõ raùch traû con teâ ngöu laïi cho ta ? Coù vò Taêng ra thöa: Ñaïi chuùng ñeán nhaø tham thieàn ñi. Tuyeát Ñaäu heùt, noùi: Thaû caâu caù kình maø caâu ñöôïc con eách. Lieàn xuoáng toøa.

GIAÛI TUÏNG: Hai caâu “caây quaït teâ ngöu duïng ñaõ laâu, hoûi ra nhö tröôùc thaûy khoâng hay”, moãi ngöôøi saün coù caây quaït teâ ngöu, trong möôøi hai giôø toaøn nhôø söùc cuûa noù, vì sao hoûi ñeán thaûy khoâng bieát ? Thò giaû, Ñaàu Töû cho ñeán Baûo Phöôùc cuõng chaúng bieát. Haõy noùi Tuyeát Ñaäu laïi bieát chaêng ? Ñaâu chaúng thaáy Voâ Tröôùc ñeán tham vaán Vaên-thuø, khi uoáng traø Vaên-thuø ñöa caùi chung pha leâ leân hoûi: Phöông Nam laïi coù caùi naøy chaêng ? Voâ Tröôùc thöa: Khoâng. Vaên-thuø hoûi: Bình thöôøng duøng caùi gì uoáng traø ? Voâ Tröôùc khoâng ñaùp ñöôïc. Neáu bieát ñöôïc choã rôi cuûa coâng aùn naøy, thì bieát ñöôïc caây quaït teâ ngöu coù voâ haïn thanh phong, cuõng thaáy ñöôïc ñaàu söøng con teâ ngöu söøng söõng. Boán vò Tröôûng laõo noùi theá aáy, nhö saùng maây chieàu möa, moät phen ñi thaät khoù tìm. Tuyeát Ñaäu laïi noùi: Neáu caàn gioù maùt trôû laïi, ñaàu söøng sanh ra, thænh Thieàn khaùch moãi ngöôøi haï moät chuyeån ngöõ. Hoûi: Caây quaït ñaõ raùch, traû con teâ ngöu laïi cho ta ? Coù moät Thieàn khaùch ñaùp: Ñaïi chuùng ñeán nhaø tham thieàn ñi. Vò Taêng naøy ñoaït ñöôïc quyeàn bính cuûa chuû nhaø, noùi ñeán toät chæ noùi ñöôïc taùm phaàn. Neáu caàn möôøi phaàn, lieàn laät ngöôïc giöôøng thieàn. OÂng haõy noùi, vò Taêng naøy hieåu con teâ ngöu hay chaúng hieåu ? Neáu chaúng hieåu sao laïi bieát noùi theá aáy ? Neáu hieåu, taïi sao Tuyeát Ñaäu chaúng chaáp nhaän y ? Vì sao noùi: “thaû caâu caù kình maø caâu ñöôïc con eách” ? Haõy noùi cöùu kính theá naøo ? Quí vò voâ söï thöû neâu leân xem ?

?

TAÉC 92: THEÁ TOÂN ÑAÊNG TOØA

LÔØI DAÃN: Nhaïc ñieäu baûn hay ngaøn naêm khoù gaëp, thaáy thoû thaû chim öng moät luùc thaät taøi, gom taát caû ngöõ ngoân laøm moät caâu, goùp ñaïi thieân sa giôùi laøm moät haït buïi, ñoàng cheát ñoàng soáng, baûy xoi taùm phuûng, laïi coù ngöôøi chöùng cöù hay chaêng, thöû cöû xem ?

COÂNG AÙN: Moät hoâm Theá Toân ñaêng toøa, Vaên-thuø baïch chuøy raèng: Quaùn kyõ phaùp ñaáng Phaùp Vöông, phaùp ñaáng Phaùp Vöông nhö theá.

GIAÛI THÍCH: Tröôùc kia Theá Toân ñöa caønh hoa, sôùm ñaõ coù tin töùc naøy. Buoåi ñaàu töø vöôøn Loäc Uyeån, sau cuøng ñeán soâng Baït-ñeà, ñaâu töøng duøng ñeán caây baûo kieám Kim Cang Vöông. Trong chuùng khi ñoù, neáu coù ngöôøi coù hôi haùm Thieàn taêng nhaän ra ñöôïc, môùi khoûi sau naøy Ngaøi ñöa caønh hoa khieán moät tröôøng roái bôøi. Theá Toân trong khoaûng im laëng bò Vaên thuø ñaåy moät caùi, lieàn xuoáng toøa. Khi aáy cuõng coù tin töùc naøy. Ñöùc Thích-ca ñoùng cöûa thaát, ngaøi Tònh Danh ngaäm mieäng, ñeàu gioáng caùi naøy, ñaõ noùi xong vaäy. Nhö caâu vua Tuùc Toâng hoûi Quoác sö Hueä Trung veà thaùp Voâ Phuøng. Nhö lôøi ngoaïi ñaïo hoûi Phaät, chaúng hoûi coù lôøi chaúng hoûi khoâng lôøi. Xem haønh lyù cuûa ngöôøi höôùng thöôïng ñaâu töøng vaøo hang quæ laøm keá soáng. Coù ngöôøi noùi yù ôû choã laøm thinh. Coù ngöôøi noùi ôû choã im laëng giaây laâu. Duøng coù lôøi ñeå roõ vieäc khoâng lôøi, khoâng lôøi ñeå roõ vieäc coù lôøi. Vónh Gia noùi: “Khi im laëng noùi, khi noùi im laëng.” Thaûy hieåu theá aáy thì ba ñôøi saùu möôi kieáp cuõng chöa moäng thaáy. Neáu oâng thaúng ñoù thöøa ñöông ñöôïc, chaúng thaáy coù phaøm coù Thaùnh, phaùp aáy bình ñaúng khoâng coù cao thaáp, moãi ngaøy cuøng chö Phaät ba ñôøi naém tay ñoàng ñi. Phaàn sau, xem Tuyeát Ñaäu töï nhieân thaáy ñöôïc tuïng ra.

TUÏNG:   Lieät Thaùnh tuøng trung taùc giaû tri

                Phaùp Vöông phaùp leänh baát nhö tö

                Hoäi trung nhöôïc höõu Tieân Ñaø khaùch

                Haø taát Vaên-thuø haï nhaát chuøy.

DÒCH:     Lieät Thaùnh tuøng laâm taùc giaû tri

                Phaùp Vöông phaùp leänh chaúng nhö ñaây

                Hoäi naøy neáu coù Tieân Ñaø khaùch

                Naøo thieát Vaên-thuø haï moät chuøy.

GIAÛI TUÏNG: Caâu “lieät Thaùnh tuøng laâm taùc giaû tri”, trong hoäi Linh Sôn taùm muoân ñaïi chuùng ñeàu laø lieät Thaùnh, Vaên-thuø, Phoå Hieàn cho ñeán Di-laëc, chuû baïn ñoàng hoäi, phaûi laø kheùo trong kheùo, kyø trong kyø, môùi bieát choã rôi kia. YÙ Tuyeát Ñaäu noùi lieät Thaùnh trong tuøng laâm khoâng moät ngöôøi “Tri Höõu”. Neáu coù baäc taùc gia môùi bieát chaúng theá aáy. Côù sao ? Vaên-thuø baïch chuøy: “quaùn kyõ phaùp ñaáng Phaùp Vöông, phaùp ñaáng Phaùp Vöông nhö theá” ? Tuyeát Ñaäu noùi “Phaùp Vöông phaùp leänh chaúng nhö ñaây.” Côù sao nhö theá ? Trong hoäi khi aáy, neáu coù ngöôøi ñaûnh moân ñuû maét, trong tay coù linh phuø, nhaèm tröôùc khi Theá Toân ñaêng toøa xem ñöôïc phaù, ñaâu caàn Vaên-thuø baïch chuøy. Kinh Nieát-baøn noùi: Tieân-ñaø-baø moät teân coù boán nghóa:

1) - Laø muoái, 2) - Laø nöôùc, 3) - Laø ñoà duøng, 4) - Laø ngöïa.

Coù vò quan thoâng minh kheùo hieåu boán nghóa, neáu vua caàn röûa tay goïi tieân-ñaø-baø lieàn daâng nöôùc, khi aên goïi tieân-ñaø-baø thì daâng muoái, aên xong goïi tieân-ñaø-baø thì daâng ñoà duøng uoáng nöôùc, muoán ñi goïi tieân-ñaø-baø thì daâng ngöïa. Tuøy yù öùng duïng khoâng sai chaïy. Haún theá, phaûi laø ngöôøi lanh lôïi môùi ñöôïc. Nhö Taêng hoûi Höông Nghieâm: Theá naøo laø vua ñoøi tieân-ñaø-baø ? Höông Nghieâm ñaùp: Qua beân naøy ñi. Taêng qua beân naøy, Höông Nghieâm noùi: Ngu cheát ngöôøi. Taêng laïi hoûi Trieäu Chaâu: Theá naøo laø vua ñoøi tieân-ñaø-baø ? Trieäu Chaâu böôùc xuoáng giöôøng thieàn cuùi ñaàu khoanh tay. Khi aáy neáu coù keû Tieân-ñaø-baø, tröôùc khi Theá Toân ñaêng toøa thaáu ñöôïc, vaãn coøn so saùnh ñoâi chuùt. Theá Toân laïi ñaêng toøa, lieàn xuoáng toøa, ñaõ laø chaúng tieän roài vaäy. Ñaâu kham Vaên-thuø laïi baïch chuøy, haún laø laøm môø ñöôøng loái ñeà xöôùng cuûa Theá Toân. Haõy noùi theá naøo laø choã laøm môø ?

?

TAÉC 93: ÑAÏI QUANG ÑAÂY LAØ DAÕ HOÀ TINH

COÂNG AÙN: Taêng hoûi Ñaïi Quang: Tröôøng Khaùnh noùi nhaân trai khaùnh taùn, yù chæ theá naøo ? Ñaïi Quang lieàn muùa. Taêng leã baùi. Ñaïi Quang baûo: Thaáy caùi gì lieàn leã baùi ? Taêng lieàn muùa. Ñaïi Quang noùi: Ñaây laø daõ hoà tinh.

GIAÛI THÍCH: Hai möôi taùm vò Toå ôû AÁn Ñoä, saùu vò Toå ôû Trung Hoa chæ truyeàn caùi naøy. Caùc oâng laïi bieát choã nôi chaêng ? Neáu bieát khoûi ñöôïc loãi naøy. Neáu chaúng bieát, nhö xöa chæ laø daõ hoà tinh. Coù ngöôøi noùi: Laø keùo loã muõi kia, ñeán gaït ngöôøi. Neáu thaät theá aáy, thaønh ñaïo lyù gì ? Ñaïi Quang thaät kheùo vì ngöôøi, trong caâu coù con ñöôøng xuaát thaân, laø baäc Toâng sö phaûi vì ngöôøi nhoå ñinh thaùo choát, gôõ nieâm côûi troùi, môùi goïi laø thieän tri thöùc. Ñaïi Quang lieàn muùa, vò Taêng leã baùi, roát sau Taêng lieàn muùa, Ñaïi Quang noùi ñaây laø daõ hoà tinh. Chaúng phaûi chuyeån vò Taêng, cöùu kính chaúng bieát ñuùng ñích. OÂng chæ bieát lieàn muùa ñoåi thay nhau theá aáy, ñeán bao giôø ñöôïc thoâi döùt. Ñaïi Quang noùi: Ñaây laø daõ hoà tinh. Caâu naøy caét ñöùt Kim Ngöu, thaät laø kyø ñaëc. Vì theá noùi: Kia tham caâu soáng, chaúng tham caâu cheát. Tuyeát Ñaäu chæ thích Sö noùi “ñaây laø daõ hoà tinh”, do ñoù tuïng ra. Haõy noùi “ñaây laø daõ hoà tinh” cuøng “Taïng ñaàu baïch, Haûi ñaàu haéc” laø ñoàng laø khaùc. Laïi bieát chaêng ? Vôùi “thuøng sôn”, “Sö Taêng toát” laø ñoàng hay khaùc ? Choã chaïm gaëp y, Tuyeát Ñaäu tuïng ra.

TUÏNG:   Tieân tieãn du khinh haäu tieãn thaâm

                Thuøy vaân hoaøng dieäp thò huyønh kim

                Taøo Kheâ ba laõng nhö töông tôï

                Voâ haïn bình nhaân bò luïc traàm.

DÒCH:    Teân tröôùc coøn nheï teân sau saâu

                Ai raèng laù uùa aáy vaøng roøng

                Taøo Kheâ daäy soùng döôøng töông tôï

                Voâ haïn ngöôøi thöôøng bò ñaém chìm.

GIAÛI TUÏNG: Caâu “teân tröôùc coøn nheï teân sau saâu”, Ñaïi Quang lieàn muùa laø teân tröôùc, laïi noùi ñaây laø daõ hoà tinh laø muõi teân sau. Ñaây laø nanh vuoát töø tröôùc ñeán giôø. Caâu “ai raèng laù uùa aáy vaøng roøng”, Ngöôõng Sôn daïy chuùng noùi: “Caû thaûy caùc oâng moãi ngöôøi töï hoài quang phaûn chieáu, chôù nhôù lôøi toâi. Caùc oâng töø voâ thuûy ñeán giôø traùi saùng hôïp toái, goác voïng töôûng saâu daøy, raát khoù nhoå nhanh. Vì theá, taïm baøy phöông tieän cöôùp thoâ thöùc cuûa oâng, nhö ñem laù vaøng doã con nít khoùc, gioáng nhö ñem quaû ngoït ñoåi laáy traùi ñaéng.” Coå nhaân quyeàn baøy phöông tieän vì ngöôøi, ñeán khi heát khoùc thì laù vaøng chaúng phaûi laù vaøng. Theá Toân noùi phaùp moät ñôøi cuõng chæ laø noùi ñeå doã nín khoùc. Caâu “ñaây laø daõ hoà tinh”, chæ caàn ñoåi nghieäp thöùc cho kia. ÔÛ trong cuõng coù quyeàn thaät, chieáu duïng, môùi thaáy loã muõi Thieàn taêng. Neáu hieåu ñöôïc, nhö coïp chaép caùnh. Caâu “Taøo Kheâ daïy soùng döôøng töông tôï”, boãng chôït boán phöông taùm höôùng hoïc giaû, chæ quaûn lieàn muùa nhö theá. Moät beà theá aáy thì “voâ haïn ngöôøi thöôøng bò ñaém chìm”, coù choã naøo maø cöùu ñöôïc ?

?

TAÉC 94: LAÊNG NGHIEÂM CHAÚNG THAÁY

LÔØI DAÃN: Tröôùc tieáng moät caâu ngaøn Thaùnh chaúng truyeàn, tröôùc maët moät sôïi tô haèng khoâng giaùn caùch, loät traàn baøy loà loä, traâu traéng phôi baøy, trôïn maét, veãnh tai. Sö töû loâng vaøng gaùc laïi, haõy noùi theá naøo laø traâu, traéng phôi baøy ?

COÂNG AÙN: Kinh Laêng Nghieâm noùi: “Khi ta chaúng thaáy, sao chaúng thaáy choã chaúng thaáy cuûa ta. Neáu thaáy caùi chaúng thaáy, töï nhieân chaúng phaûi töôùng chaúng thaáy kia. Neáu chaúng thaáy choã ta chaúng thaáy, töï nhieân chaúng phaûi vaät, taïi sao chaúng phaûi oâng ?”

GIAÛI THÍCH: Kinh Laêng Nghieâm noùi: “Khi ta chaúng thaáy, sao chaúng thaáy choã chaúng thaáy cuûa ta. Neáu thaáy caùi chaúng thaáy, töï nhieân chaúng phaûi töôùng chaúng thaáy kia. Neáu chaúng thaáy choã ta chaúng thaáy, töï nhieân chaúng phaûi vaät, taïi sao chaúng phaûi oâng ?” Tuyeát Ñaäu ñeán ñaây daãn vaên kinh maø daãn chaúng heát. Daãn heát thì coù theå thaáy. Kinh noùi: “Neáu caùi thaáy laø vaät, thì oâng cuõng thaáy ñöôïc caùi thaáy cuûa ta. Neáu ñoàng thaáy goïi laø “thaáy caùi thaáy” cuûa ta. Khi ta chaúng thaáy, sao chaúng thaáy choã chaúng thaáy cuûa ta ? Neáu thaáy caùi chaúng thaáy, töï nhieân chaúng phaûi töôùng chaúng thaáy kia. Neáu chaúng thaáy choã ta chaúng thaáy, töï nhieân chaúng phaûi vaät, taïi sao chaúng phaûi oâng ?” Vì lôøi nhieàu chaúng cheùp heát. YÙ Toân giaû A-nan noùi: “Theá giôùi, loàng ñeøn, coät caùi ñeàu neân coù teân, caàn thieát Theá Toân chæ ra caùi Dieäu tinh nguyeân minh naøy goïi laø vaät gì, khieán con thaáy yù Phaät ?” Theá Toân noùi: Ta thaáy ñaøi höông. A-nan thöa: Con cuõng thaáy ñaøi höông, töùc laø caùi thaáy cuûa Phaät. Theá Toân noùi: Ta thaáy ñaøi höông thì deã bieát, neáu khi ta chaúng thaáy ñaøi höông, oâng laøm sao thaáy ? A-nan thöa: Khi con chaúng thaáy ñaøi höông laø thaáy Phaät. Phaät baûo: “Ta noùi chaúng thaáy, töï laø ta bieát, oâng noùi chaúng thaáy töï laø oâng bieát, choã ngöôøi khaùc khoâng thaáy oâng laøm sao bieát ñöôïc ?” Coå nhaân noùi: Ñeán trong ñaây chæ neân töï bieát, vì ngöôøi noùi chaúng ñöôïc. Nhö Theá Toân noùi khi ta chaúng thaáy, sao chaúng thaáy choã chaúng thaáy cuûa ta. Neáu thaáy caùi chaúng thaáy, töï nhieân chaúng phaûi töôùng chaúng thaáy kia. Neáu chaúng thaáy choã ta chaúng thaáy, töï nhieân chaúng phaûi vaät, taïi sao chaúng phaûi cuûa oâng ? Neáu noùi nhaän caùi thaáy laø coù vaät thì chöa coù theå phuûi daáu “khi toâi chaúng thaáy”. Nhö con linh döông moïc söøng, tieáng vang daáu veát, khí töùc ñeàu tuyeät, oâng nhaèm choã naøo doø tìm ? YÙ kinh tröôùc buoâng ra ñeå phaù, sau ñoaït ñeå phaù. Tuyeát Ñaäu môû con maét giaùo phaùp ñeå tuïng, chaúng tuïng vaät, cuõng chaúng tuïng thaáy cuøng chaúng thaáy, thaúng thöøng tuïng thaáy Phaät.

TUÏNG:   Toaøn töôïng toaøn ngöu eá baát thuø

                Tuøng lai taùc giaû coäng danh moâ

                Nhö kim yeáu kieán Hoaøng ñaàu laõo

                Saùt saùt traàn traàn taïi baùn ñoà.

DÒCH:    Voi ñuû traâu ñaày maét beänh ñoàng

                Töø laâu taùc giaû thaûy doø tìm

                Nhö nay coát thaáy laõo giaø AÁn

                Coõi coõi traàn traàn ôû giöõa ñöôøng.

GIAÛI TUÏNG: Caâu “voi ñuû traâu ñaày maét beänh ñoàng”, nhöõng ngöôøi muø rôø voi, moãi ngöôøi noùi khaùc nhau, xuaát xöù töø kinh Nieát-baøn. Coù vò Taêng hoûi Ngöôõng Sôn: Hoøa thöôïng thaáy ngöôøi hoûi thieàn hoûi ñaïo, lieàn veõ moät voøng troøn, ôû giöõa veõ chöõ ngöu, yù taïi choã naøo ? Ngöôõng Sôn ñaùp: “Caùi naøy cuõng laø vieäc nhaøn, neáu nhö hoäi ñöôïc chaúng töø ngoaøi ñeán, neáu nhö hoäi chaúng ñöôïc quyeát ñònh chaúng bieát. Ta thöû hoûi oâng, caùc baäc laõo tuùc moïi nôi ôû treân thaân oâng chæ ra caùi gì laø Phaät taùnh cuûa oâng ? Laïi laø noùi thì phaûi, nín thì phaûi, chaúng noùi chaúng nín thì phaûi ? Hoaëc giaû thaûy phaûi, thaûy chaúng phaûi ? Neáu oâng nhaän noùi laø phaûi, nhö ngöôøi muø moø ñöôïc caùi ñuoâi con voi. Neáu oâng nhaän nín laø phaûi, nhö ngöôøi muø moø ñöôïc loã tai con voi. Neáu oâng nhaän chaúng noùi chaúng nín laø phaûi, nhö ngöôøi muø moø ñöôïc loã muõi con voi. Neáu noùi vaät vaät ñeàu phaûi, nhö ngöôøi muø moø ñöôïc boán chaân con voi. Neáu noùi taát caû chaúng phaûi, laø boû con voi rôi taïi khoâng kieán. Nhö theá choã thaáy cuûa nhöõng ngöôøi muø chæ ôû treân con voi maø danh töø töôùng maïo sai bieät. OÂng caàn yeáu chôù moø voi, chôù noùi kieán giaùc phaûi, cuõng chôù noùi chaúng phaûi”. Toå sö noùi: “Boà-ñeà voán khoâng coäi, göông saùng cuõng khoâng ñaøi, xöa nay khoâng moät vaät, choã naøo dính traàn ai.” Laïi noùi: “Ñaïo voán khoâng hình töôùng, trí tueä töùc laø ñaïo, khôûi kieán giaûi theá aáy, goïi laø chaân Baùt-nhaõ.” Ngöôøi saùng maét thaáy toaøn theå con voi, nhö Phaät thaáy taùnh cuõng theá. Toaøn ngöu laø xuaát phaùt töø Trang Töû. Baøo Ñinh moå traâu chöa töøng thaáy toaøn ngöu kia, chæ thuaän lyù maø moå, dao daïo töï taïi, chaúng caàn nhoïc coâng, trong khoaûng chôùp maét ñaàu söøng chaân thòt ñoàng thôøi moå xong. Nhö theá möôøi chín naêm dao vaãn beùn nhö môùi ra töø loø reøn, goïi ñoù laø toaøn ngöu. Tuy nhieân kyø ñaëc nhö theá, Tuyeát Ñaäu noùi giaû söû ñöôïc toaøn töôïng toaøn ngöu cuøng trong maét coù cöôøm laïi chaúng khaùc. Caâu “töø laâu taùc giaû thaûy doø tìm”, duø laø taùc gia ñeán trong ñaây doø tìm cuõng chaúng ñöôïc. Töø Toå Ca-dieáp cho ñeán chö Toå ôû AÁn Ñoä, Trung Hoa, caùc baäc laõo Hoøa thöôïng trong thieân haï ñeàu chæ goïi moø. Tuyeát Ñaäu noùi thaúng thöøng raèng “nhö nay caàn thaáy laõo giaø AÁn”, sôû dó noùi caàn thaáy töùc thì thaáy, ñôïi tìm kieám môùi thaáy caùch ngaøn daëm muoân daëm. Hoaøng ñaàu laõo töùc laø oâng giaø maët vaøng. Nhö nay oâng caàn thaáy thì “coõi coõi traàn traàn ôû giöõa ñöôøng”. Bình thöôøng noùi “moät haït buïi, moät coõi Phaät, moät chieác laù moät Thích-ca”. Troïn caû tam thieân ñaïi thieân theá giôùi coù bao nhieâu haït buïi, chæ nhaèm trong moät haït buïi thaáy. Chính khi aáy vaãn ôû nöõa ñöôøng. Beân kia laïi coøn coù nöûa ñöôøng khoâng ? Haõy noùi coøn choã naøo ? OÂng giaø Thích-ca coøn chaúng bieát, baûo Sôn taêng laøm sao noùi ñöôïc ?

?

TAÉC 95: TRÖÔØNG KHAÙNH A-LA-HAÙN BA ÑOÄC

LÔØI DAÃN: Choã coù Phaät chaúng ñöôïc truï, truï ñaây ñaàu moïc söøng, choã khoâng Phaät chaïy qua nhanh, chaúng chaïy qua coû cao moät tröôïng. Duø cho loät traàn baøy loà loä, ngoaøi vieäc khoâng cô, ngoaøi cô khoâng vieäc, chöa khoûi oâm goác caây ñôïi thoû. Haõy noùi thaûy chaúng theá aáy, haønh lyù theá naøo, thöû cöû xem ?

COÂNG AÙN: Tröôøng Khaùnh coù khi noùi: Thaø noùi A-la-haùn coù ba ñoäc chaúng noùi Nhö Lai coù hai thöù lôøi, chaúng noùi Nhö Lai khoâng noùi, chæ laø khoâng hai thöù lôøi. Baûo Phöôùc hoûi: Theá naøo laø Nhö Lai noùi ? Tröôøng Khaùnh ñaùp: Ngöôøi ñieác ñaâu ñöôïc nghe. Baûo Phöôùc noùi: Bieát roõ oâng nhaèm ñaàu thöù hai noùi. Tröôøng Khaùnh hoûi: Theá naøo laø Nhö Lai noùi ? Baûo Phöôùc ñaùp: Uoáng traø ñi.

GIAÛI THÍCH: Tröôøng Khaùnh, Baûo Phöôùc ôû trong hoäi Tuyeát Phong thöôøng cuøng nhau nhaéc nhöõng coâng aùn cuûa coå nhaân ñeå thöông löôïng. Moät hoâm nhö thöôøng leä, Tröôøng Khaùnh noùi: Thaø noùi A-la-haùn coù ba ñoäc, chaúng noùi Nhö Lai coù hai thöù lôøi. Tieáng Phaïn A-la-haùn, Trung Hoa dòch Saùt Taëc, do coâng naêng maø laäp teân, hay ñoaïn taùm möôi moát phaåm phieàn naõo, caùc laäu ñaõ saïch, phaïm haïnh ñaõ xong, ñaây laø baäc A-la-haùn voâ hoïc. Ba ñoäc töùc laø tham saân si caên baûn phieàn naõo. Taùm möôi moát phaåm coøn töï ñoaïn saïch, huoáng laø ba ñoäc. Tröôøng Khaùnh noùi: Thaø noùi A-la-haùn coù ba ñoäc, chaúng noùi Nhö Lai coù hai thöù lôøi. Ñaïi yù caàn neâu leân Nhö Lai haún laø noùi thaät. Kinh Phaùp Hoa noùi: Chæ ñaây moät söï thaät, coøn hai thì chaúng chaân. Laïi noùi: Chæ coù phaùp Nhaát thöøa, khoâng hai cuõng khoâng ba. Theá Toân hôn ba traêm hoäi, xem caên cô daïy giaùo phaùp, hôïp beänh cho thuoác, thuyeát phaùp muoân thöù ngaøn loaïi, cöùu kính khoâng hai thöù lôøi. YÙ cuûa Ngaøi ñeán ñaây, quí vò laøm sao thaáy ñöôïc ? Phaät duøng moät aâm dieãn noùi phaùp thì chaúng khoâng, Tröôøng Khaùnh vaãn coøn chöa moäng thaáy lôøi noùi cuûa Nhö Lai. Taïi sao ? Gioáng nhö ngöôøi noùi aên, troïn khoâng theå no. Baûo Phöôùc thaáy y treân ñaát baèng noùi giaùo, lieàn hoûi: Theá naøo laø Nhö Lai noùi ? Tröôøng Khaùnh ñaùp: Ngöôøi ñieác ñaâu ñöôïc nghe. Keû naøy bieát nhöõng luùc khaùc ôû trong hang quæ laøm keá soáng. Baûo Phöôùc noùi: Bieát roõ oâng nhaèm treân ñaàu thöù hai noùi. Quaû thaät ñuùng lôøi kia. Laïi hoûi Sö huynh, theá naøo laø Nhö Lai noùi ? Baûo Phöôùc ñaùp: Uoáng traø ñi. Caùn thöông ñoåi ngöôïc bò ngöôøi khaùc cöôùp roài. Caû thaûy Tröôøng Khaùnh maát tieàn bò toäi. Xin hoûi quí vò, Nhö Lai noùi coù maáy thöù ? Phaûi bieát thaáy ñöôïc theá aáy, môùi thaáy choã baïi khuyeát cuûa hai vò naøy. Kieåm ñieåm chín chaén veà sau troïn neân aên gaäy. Phoùng moät böôùc noùi cuøng kia lyù hoäi. Coù ngöôøi noùi: Baûo Phöôùc noùi ñöôïc ñuùng, Tröôøng Khaùnh noùi chaúng ñuùng. Chæ thieát theo lôøi sanh hieåu, noùi coù ñöôïc coù maát. Ñaâu chaúng bieát coå nhaân nhö choïi ñaù nhaùng löûa, tôï laøn ñieän chôùp. Ngöôøi nay chaúng xem choã coå nhaân chuyeån, chæ caàn chaïy döôùi caâu, noùi Tröôøng Khaùnh khi aáy duøng chaúng tieän, vì theá rôi vaøo ñaàu thöù hai. Baûo Phöôùc noùi uoáng traø ñi, laø ñaàu thöù nhaát. Neáu chæ xem theá aáy, ñeán ñöùc Phaät Di-laëc haï sanh cuõng chaúng thaáy yù coå nhaân. Neáu laø taùc gia thì chaúng khôûi loaïi kieán giaûi naøy, nhaûy khoûi hang oå aáy, höôùng thöôïng töï coù moät loái ñi. Neáu oâng noùi ngöôøi ñieác chaúng ñöôïc nghe, coù choã naøo laø chaúng phaûi ? Baûo Phöôùc noùi uoáng traø ñi, coù choã naøo laø phaûi ? Caøng khoâng dính daùng. Theá neân noùi “kia tham caâu soáng, chaúng tham caâu cheát”. Nhaân duyeân naøy cuøng “khaép thaân phaûi, toaøn thaân phaûi” moät loaïi. Khoâng coù choã cho oâng so tính thò phi. Phaûi laø döôùi chaân oâng loät traàn, môùi thaáy choã coå nhaân thaáy nhau. Nguõ Toå laõo sö noùi: Gioáng nhö tröôùc ngöïa ñaùnh nhau, phaûi laø maét nhìn tay naém. Coâng aùn naøy neáu duøng chaùnh nhaõn xem ñoù, ñeàu khoâng coù choã ñöôïc maát ñeå bieän ñöôïc maát, khoâng coù choã thaân sô ñeå bieän thaân sô. Tröôøng Khaùnh cuõng phaûi leã baùi Baûo Phöôùc môùi ñöôïc. Côù sao ? Choã kheùo naøy duøng raát taøi, gioáng nhö ñieän xeït sao baêng, Baûo Phöôùc quaû laø treân nanh sanh nanh, treân vuoát sanh vuoát.

TUÏNG:    Ñaàu heà ñeä nhaát ñeä nhò

                 Ngoïa long baát giaùm chæ thuûy

                 Voâ xöù höõu nguyeät ba tröøng

                 Höõu xöù voâ phong laõng khæ.

                 Laêng thieàn khaùch ! Laêng thieàn khaùch !

                 Tam ngoaït voõ moân tao ñieåm ngaïch.

DÒCH:     Ñaàu chöø thöù nhaát thöù hai

                 Roàng naèm chaúng xem nöôùc ñöùng

                 Choã khoâng, coù traêng soùng döøng

                 Choã coù, khoâng gioù soùng daäy.

                 Thieàn khaùch Laêng ! Thieàn khaùch Laêng !

                 Thaùng ba voõ moân bò ñieåm traùn.

GIAÛI TUÏNG: Caâu “ñaàu chöø thöù nhaát thöù hai”, chæ caàn hieåu thöù nhaát thöù hai, chính laø ôû trong nöôùc cheát laøm keá soáng. Caùi cô kheùo naøy, oâng chæ khôûi hieåu thöù nhaát thöù hai thì doø tìm chaúng ñeán. Tuyeát Ñaäu noùi “roàng naèm chaúng xem nöôùc ñöùng”, trong nöôùc cheát ñaâu coù roàng aån. Neáu laø thöù nhaát thöù hai, chính laø trong nöôùc cheát laøm keá soáng. Phaûi laø choã nöôùc noåi soùng to, soùng buûa ngaäp trôøi môùi coù roàng aån. Gioáng nhö tröôùc noùi “ñaàm laëng chaúng cho roàng to ôû”. Ñaâu chaúng thaáy noùi “nöôùc cheát chaúng chöùa roàng” ? Laïi noùi: “Roàng naèm haèng sôï nöôùc ñaàm trong.” Vì theá noùi “choã khoâng roàng, coù traêng soùng döøng”, gioù laëng soùng yeân. “Choã coù roàng, khoâng gioù soùng daäy.” Gioáng nhö Baûo Phöôùc noùi “uoáng traø ñi”, chính laø khoâng gioù soùng daäy. Tuyeát Ñaäu ñeán trong ñaây moät luùc vì oâng chaäp chuøng tình giaûi tuïng xong. Sö coù vaän thöøa khieán thaønh vaên lyù, nhö tröôùc ñeán trong ñaàu ñaët moät con maét, cuõng thaät laø kyø ñaëc. Laïi noùi “Thieàn khaùch Laêng ! Thieàn khaùch Laêng ! thaùng ba voõ moân bò ñieåm traùn”. Tröôøng Khaùnh tuy laø con roàng vöôït khoûi Long moân, laïi bò Baûo Phöôùc ngay ñaàu ñieåm moät caùi.

]