[Trang chuû] [Kinh saùch]

BÍCH NHAM LUÏC

[muïc luïc][lôøi ngöôøi dòch][bích nham luïc giaûi ñeà]

[p1][p2][p3][p4][p5][p6][p7][p8][p9][p10][p11][p12][p13][p14][p15][p16][p17][p18][p19][p20]


TAÉC 96: TRIEÄU CHAÂU BA CHUYEÅN NGÖÕ

COÂNG AÙN: Trieäu Chaâu daïy chuùng ba chuyeån ngöõ.

GIAÛI THÍCH: Trieäu Chaâu daïy chuùng ba chuyeån ngöõ xong, roát sau laïi noùi: Chaân Phaät ngoài trong thaát. Moät caâu naøy roõ raøng quaù möùc. Coå nhaân môû moät con maét ñöa tay tieáp ngöôøi, taïm möôïn lôøi naøy ñeå thoâng tin töùc, coát yeáu vì ngöôøi. Neáu oâng moät beà toaøn neâu chaùnh leänh thì tröôùc phaùp ñöôøng coû cao moät tröôïng. Tuyeát Ñaäu khoâng haøi loøng caâu roát sau loù ñuoâi cuûa Sö, vì theá boû bôùt chæ tuïng ba caâu. Phaät ñaát neáu ñoä nöôùc thì tan hoaïi. Phaät vaøng neáu ñoä loø ñuùc thì chaûy. Phaät goã neáu ñoä löûa thì bò ñoát. Coù caùi gì khoù hieåu ? Tuyeát Ñaäu tuïng coå moät traêm taéc, so saùnh saén bìm, chæ coù ba baøi tuïng naøy quaû coù hôi haùm Thieàn taêng. Chæ baøi tuïng naøy cuõng thaät khoù hieåu. Neáu oâng thaáu ñöôïc ba baøi tuïng naøy, cho oâng khoûi tham.

TUÏNG:   Neâ Phaät baát ñoä thuûy

                Thaàn Quang chieáu thieân ñòa

                Laäp tuyeát nhö vò höu

                Haø nhaân baát ñieâu nguïy.

DÒCH:    Phaät ñaát chaúng ñoä nöôùc

                Thaàn Quang soi trôøi ñaát

                Ñöùng ngoaøi tuyeát chöa thoâi

                Ngöôøi naøo chaúng doái traù.

GIAÛI TUÏNG: “Phaät ñaát chaúng ñoä nöôùc, Thaàn Quang soi trôøi ñaát”, hai caâu tuïng naøy roõ raøng roài. Haõy noùi vì sao laïi daãn Thaàn Quang ? Nhò Toå khi môùi sanh, thaàn quang soi saùng nhaø thaúng ñeán treân trôøi. Laïi moät ñeâm, thaàn nhaân hieän baûo Nhò Toå: ÔÛ ñaây laøm gì ? OÂng seõ ñaéc ñaïo, thôøi cô ñaõ ñeán, neân sang phöông Nam. Nhò Toå do gaëp Thaàn neân goïi laø Thaàn Quang. Ngaøi cö nguï vuøng Y Laïc, ñoïc heát caùc saùch, moãi khi than: “Khoång, Laõo daïy veà thuaät phong qui.” Ñöôïc nghe Ñaïi sö Ñaït-ma ôû Thieáu Laâm, Ngaøi beøn ñeán ñoù sôùm toái tham vaán. Toå Ñaït-ma ngoài thaúng ngoù maët voâ vaùch, chaúng ñöôïc nghe daïy baûo ñieàu gì. Ngaøi töï suy nghó: Ngöôøi xöa caàu ñaïo, cheû xöông laáy tuûy, chích maùu giuùp ngöôøi ñoùi, traûi toùc che buøn, gieo mình cho coïp aên, xöa coøn nhö theá, ta laïi laø sao ? Ngaøy muøng chín thaùng chaïp naêm aáy, ban ñeâm tuyeát daøy, Nhò Toå ñöùng döôùi theàm ñeán saùng, tuyeát leân ñeán ñaàu goái. Toå Ñaït-ma thöông hoûi: OÂng ñöùng döôùi tuyeát nhö theá ñeå caàu vieäc gì ? Nhò Toå buoàn khoùc thöa: Chæ mong Ngaøi töø bi môû cöûa cam loà roäng ñoä chuùng sanh. Toå Ñaït-ma noùi: Dieäu ñaïo cuûa chö Phaät nhieàu kieáp tinh caàn, khoù laøm maø hay laøm, khoù nhaãn maø hay nhaãn, haù laáy ñöùc nhoû trí nhoû, taâm khinh taâm maïn, mong ñöôïc chaân thöøa, khoâng coù leõ aáy. Nhò Toå nghe daïy raên, loøng moä ñaïo caøng thieát, leùn laáy dao beùn töï chaët tay traùi, ñeán tröôùc daâng Toå Ñaït-ma. Ñaït-ma bieát laø phaùp khí, baûo: OÂng ñöùng ngoaøi tuyeát chaët tay, seõ vì vieäc gì ? Nhò Toå thöa: Taâm con chaúng an, xin Thaày phaùp an taâm. Ñaït-ma baûo: Ñem taâm ra, ta vì oâng an. Nhò Toå thöa: Con tìm taâm troïn khoâng theå ñöôïc. Ñaït-ma noùi: Vì oâng an taâm xong. Sau Ñaït-ma ñoåi teân cho Ngaøi laø Hueä Khaû. Sau Ngaøi gaëp ñöôïc Tam toå Taêng Xaùn, truyeàn phaùp xong, ôû aån taïi nuùi Hoaøn Coâng Thô Chaâu, gaëp thôøi Haäu Chaâu, vua Voõ Ñeá phaù dieät Phaät phaùp, sa thaûi Taêng Ni, Tam Toå qua laïi huyeän Thaùi Hoà vuøng nuùi Tö Khoâng, khoâng ôû choã naøo coá ñònh, hôn möôøi naêm maø khoâng coù ngöôøi bieát. Cao Taêng Truyeän cuûa Tuyeân Luaät sö cheùp vieäc Nhò Toå khoâng ñöôïc roõ. Truyeän Tam Toå noùi: Dieäu phaùp cuûa Nhò Toå chaúng truyeàn ôû ñôøi, nhôø sau gaëp ngöôøi nhö tröôùc ngoä ñöôïc choã cuûa Ngaøi ñöùng trong tuyeát. Vì theá Tuyeát Ñaäu noùi: “Ñöùng ngoaøi tuyeát chöa thoâi, ngöôøi naøo chaúng doái traù.” Ñöùng ngoaøi tuyeát neáu chöa thoâi, ñuû khieán boïn ngöôøi doái traù baét chöôùc theo, moät luùc chæ thaønh doái traù, töùc laø boïn doái traù. Tuyeát Ñaäu tuïng Phaät ñaát chaúng ñoä nöôùc, vì sao laïi daãn nhaân duyeân naøy ñeå duøng ? Sö tham ñeán döôùi yù caên khoâng coøn moät vieäc, loät traàn môùi tuïng ñöôïc nhö theá. Nguõ toå Dieãn bình thöôøng baûo ngöôøi xem ba baøi tuïng naøy. Ñaâu chaúng thaáy Hoøa thöôïng Thuû Sô coù baøi tuïng daïy chuùng: “Treân nuùi Nguõ Ñaøi maây naáu côm, tröôùc nhaø Phaät coå choù ñaùi trôøi, ôû ñaàu coät phöôùn toan nöôùng baùnh, ba ñöùa treû Hoà ñeâm raûi tieàn.” Hoøa thöôïng Ñoã Thuaän tuïng: “Hoaøi Chaâu traâu aên luùa, Ích Chaâu ngöïa no ñaày, moïi ngöôøi tìm thaày thuoác, chích heo ñuøi traùi naøy.” Phoù Ñaïi só tuïng: “Tay khoâng caàm caây cuoác, boä haønh côõi traâu ñi, treân caàu ngöôøi qua laïi, caàu troâi nöôùc chaúng troâi.” Laïi noùi: “Ngöôøi maùy ñaù gioáng oâng, cuõng bieát baøi ca haùt, oâng neáu gioáng ngöôøi ñaù, baûn tuyeát neân cuøng hoøa.” Neáu hieåu ñöôïc lôøi naøy laø hieåu ñöôïc baøi tuïng cuûa Tuyeát Ñaäu:

TUÏNG:    Kim Phaät baát ñoä loâ

                 Nhaân lai phoûng Töû Hoà

                 Bi trung soå caù töï

                 Thanh phong haø xöù voâ.

DÒCH:     Phaät vaøng chaúng ñoä loø

                 Ngöôøi ñeán hoûi Töû Hoà

                 Trong bia coù maáy chöõ

                 Gioù maùt choã naøo khoâng.

GIAÛI TUÏNG: “Phaät vaøng chaúng ñoä loø, ngöôøi ñeán hoûi Töû Hoà”, hai caâu naøy cuõng tuïng xong, vì sao laïi daãn ngöôøi ñeán hoûi Töû Hoà ? Phaûi laø haøng taùc gia reøn luyeän môùi ñöôïc. Hoøa thöôïng Töû Hoà coù laøm taám bia ôû ñöôøng leân nuùi, trong bia vieát: “Töû Hoà coù moät con choù, treân thì caén ñaàu ngöôøi, giöõa thì caén löng ngöôøi, döôùi thì caén chaân ngöôøi, suy nghó thì tan thaân maát maïng.” Phaøm thaáy ngöôøi môùi ñeán lieàn heùt: Coi chöøng choù ! Taêng vöøa xoay ñaàu nhìn, Töû Hoà trôû veà phöông tröôïng. Haõy noùi vì sao caén Trieäu Chaâu chaúng ñöôïc ? Laïi moät ñeâm giöõa khuya, Sö ôû trong phoøng keâu to: Baét aên troäm ! Baét aên troäm ! Trong luùc toái muø mòt gaëp moät vò Taêng, chuïp vaøo ngöïc noùi to: Baét ñöôïc roài ! Baét ñöôïc roài ! Taêng thöa: Baïch Hoøa thöôïng ! Con, chaúng phaûi. Töû Hoà baûo: Phaûi thì phaûi, chæ chaúng chòu thöøa nhaän. Neáu oâng hieåu lôøi noùi naøy, nhaän oâng caén cheát moïi ngöôøi, nôi nôi gioù maùt röôøi röôïi. Neáu chöa ñöôïc nhö theá, “trong bia coù maáy chöõ” quyeát ñònh khoâng theå naøo thoâng. Neáu caàn thaáy Sö, chæ thaáu ñöôïc toät môùi thaáy.

TUÏNG:   Moäc Phaät baát ñoä hoûa

                 Thöôøng tö Phaù Taùo Ñoïa

                 Tröôïng töû hoát kích tröôùc          

                 Phöông tri coâ phuï ngaõ.

DÒCH:     Phaät goã chaúng ñoä löûa

                 Thöôøng nhôù Phaù Taùo Ñoïa

                 Caây gaäy chôït ñaùnh ñeán

                 Môùi bieát coâ phuï ta.

GIAÛI TUÏNG: “Phaät goã chaúng ñoä löûa, thöôøng nhôù Phaù Taùo Ñoïa”, hai caâu naøy tuïng xong. Tuyeát Ñaäu nhaân Phaät goã chaúng ñoä löûa naøy thöôøng nghó ñeán Phaù Taùo Ñoïa. Hoøa thöôïng Phaù Taùo Ñoïa ôû Tung Sôn chaúng bieát teân hoï, ngoân haïnh khoù löôøng, thöôøng ôû aån Tung Sôn. Moät hoâm, Sö daãn chuùng vaøo loøng nuùi, coù moät caùi mieáu raát linh, trong ñieän chæ ñeå moät vò taùo, gaàn xa ñeán cuùng kính lieân mieân, saùt sanh haïi maïng raát nhieàu. Sö vaøo trong mieáu laáy caây gaäy goõ vò taùo ba caùi, noùi: Doát ! Ngöôi voán ñaát gaïch hôïp thaønh, linh töø ñaâu laïi, Thaùnh töø choã naøo hieän, maø saùt sanh haïi maïng theá aáy ? Laïi goõ ba caùi, taùo töï nghieâng ngaû roài beå naùt. Choác laùt, coù ngöôøi ñaàu ñoäi muõ maëc aùo xanh, boãng nhieân ñöùng tröôùc maët Sö, leã baùi thöa: Toâi laø thaàn Taùo thoï nghieäp baùo ñaõ laâu, ngaøy nay nhôø Thaày noùi phaùp voâ sanh, ñaõ thoaùt khoûi choã naøy, sanh vaøo coõi trôøi, ñeán ñaây baùi taï. Sö noùi: Taùnh baûn höõu cuûa oâng chaúng phaûi toâi gaéng noùi. Thaàn laïi leã baùi roài aån. Thò giaû thöa: Chuùng con theo haàu Hoøa thöôïng ñaõ laâu, chöa nhôø chæ daïy, thaàn Taùo ñöôïc yeáu chæ thaúng taét gì, lieàn sanh coõi trôøi ? Sö ñaùp: Ta chæ noùi vôùi y, ngöôi voán ñaát gaïch hôïp thaønh, linh töø ñaâu laïi, Thaùnh töø choã naøo hieän, maø saùt sanh haïi maïng theá aáy ? Thò giaû khoâng noùi ñöôïc. Sö hoûi: Hieåu chaêng ? Thò giaû thöa: Chaúng hieåu. Sö baûo: Leã baùi ñi. Thò giaû leã baùi. Sö baûo: Beå roài ! Beå roài ! Rôi roài ! Rôi roài ! Thò giaû boãng nhieân ñaïi ngoä. Sau coù ngöôøi thuaät laïi cho Quoác sö Hueä An nghe. Quoác sö khen: “Keû naøy hieåu toät vaät ngaõ nhaát nhö, thaàn Taùo ngoä leõ naøy laø phaûi, vò Taêng kia laø naêm uaån hôïp thaønh, cuõng noùi beå roài rôi roài, caû hai ñeàu khai ngoä.” Vaû laïi, töù ñaïi nguõ uaån cuøng ngoùi gaïch buøn ñaát laø ñoàng laø khaùc ? Ñaõ nhö theá, vì sao Tuyeát Ñaäu daãn noùi: “caây gaäy chôït ñaùnh ñeán, môùi bieát coâ phuï ta” ? Taïi sao laïi thaønh coâ phuï ? Chæ laø chöa ñöôïc caây gaäy. Haõy noùi Tuyeát Ñaäu tuïng Phaät goã chaúng ñoä löûa, taïi sao laïi daãn coâng aùn Phaù Taùo Ñoïa ? Laõo taêng thaúng thöøng vì oâng noùi: YÙ kia chæ laø baët ñöôïc maát, tình traàn yù töôûng loät traàn, töï nhieân thaáy choã thaân thieát kia.

?

TAÉC 97: KINH KIM CANG TOÄI NGHIEÄP TIEÂU DIEÄT

LÔØI DAÃN: Naém moät buoâng moät chöa phaûi taùc gia, ñöa moät roõ ba vaãn traùi toâng chæ. Duø ñöôïc trôøi ñaát boãng ñoåi, boán phöông baët tieáng, saám vang chôùp nhoaùng maây bay möa ñuoåi, hoà nghieâng nuùi ngaû, chaäu beå boàn nghieâng, cuõng chöa ñeà ñöôïc phaân nöûa. Laïi coù ngöôøi kheùo chuyeån cöûa trôøi hay dôøi truïc ñaát chaêng, thöû cöû xem ?

COÂNG AÙN: Kinh Kim Cang noùi: “Neáu bò ngöôøi khinh tieän, ngöôøi aáy toäi nghieäp ñôøi tröôùc neân ñoïa ñöôøng aùc, vì ñôøi nay bò ngöôøi khinh tieän neân toäi nghieäp ñôøi tröôùc aét laø tieâu dieät.”

GIAÛI THÍCH: Kinh Kim Cang noùi: “Neáu bò ngöôøi khinh tieän, ngöôøi aáy toäi nghieäp ñôøi tröôùc neân ñoïa ñöôøng aùc, vì ñôøi nay bò ngöôøi khinh tieän neân toäi nghieäp ñôøi tröôùc aét laø tieâu dieät.” Caên cöù choã bình thöôøng giaûng cöùu laø thöôøng luaän trong kinh. Tuyeát Ñaäu neâu ra tuïng laø yù muoán ñaû phaù caùc nhaø giaûng kinh nhaèm trong hang quæ tìm keá soáng. Thaùi töû Chieâu Minh phaân khoa phaàn naøy laø “hay saïch nghieäp chöôùng”. Ñaïi yù kinh noùi, kinh naøy linh nghieäm, ngöôøi nhö theá ñôøi tröôùc taïo nghieäp ñòa nguïc, vì söùc laønh maïnh chöa thoï, do ñôøi nay bò ngöôøi khinh tieän, toäi nghieäp ñôøi tröôùc aét laø tieâu dieät. Kinh naøy vaãn hay tieâu toäi nghieäp töø voâ löôïng kieáp ñeán giôø, chuyeån naëng thaønh nheï, chuyeån nheï khoûi thoï, laïi ñöôïc Phaät quaû Boà-ñeà. Cöù theo caùc nhaø kinh luaän thì tuïng hôn hai möôi chöông kinh naøy, goïi laø trì kinh. Coù gì dính daùng. Coù ngöôøi noùi, kinh töï coù linh nghieäm. Neáu nhö theá, oâng thöû ñem moät quyeån kinh boû ôû choã troáng, xem coù caûm öùng hay khoâng ? Phaùp Nhaõn noùi: “Ngöôøi chöùng Phaät ñòa goïi laø trì kinh naøy.” Trong kinh noùi: “Taát caû chö Phaät vaø phaùp Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc cuûa chö Phaät ñeàu töø kinh naøy ra.” Haõy noùi goïi caùi gì laø kinh naøy ? Ñaâu phaûi laø gaùy vaøng bìa ñoû laø phaûi sao ? Chôù nhaän laàm traùi caân baøn. Kim Cang laø duï cho phaùp theå kieân coá neân vaät khoâng theå phaù hoaïi, vì caùi duïng beùn hay phaù deïp taát caû vaät, nghó ñeán nuùi thì nuùi baêng, nghó ñeán bieån thì bieån caïn, caên cöù treân duï ñaët teân, phaùp aáy cuõng vaäy. Baùt-nhaõ coù ba thöù:

1)- Thaät töôùng Baùt-nhaõ.

2)- Quaùn chieáu Baùt-nhaõ.

3)- Vaên töï Baùt-nhaõ.

Thaät töôùng Baùt-nhaõ töùc laø chaân trí, moät ñoaïn ñaïi söï ñang ôû döôùi chaân caùc oâng, saùng toät xöa nay, vöôït haún thaáy bieát, loät traàn baøy loà loä. Quaùn chieáu Baùt-nhaõ töùc laø chaân caûnh, trong möôøi hai giôø phoùng quang khaép nôi, nghe tieáng thaáy saéc. Vaên töï Baùt-nhaõ töùc laø vaên töï noùi ra, töùc nhö hieän nay ngöôøi noùi keû nghe. Haõy noùi laø Baùt-nhaõ hay chaúng phaûi Baùt-nhaõ ? Ngöôøi xöa noùi: Moãi ngöôøi töï coù moät quyeån kinh. Laïi noùi: Tay chaúng caàm quyeån kinh, thöôøng tuïng nhö theá. Neáu caên cöù söï linh nghieäm cuûa kinh naøy, ñaâu nhöõng chuyeån naëng thaønh nheï, chuyeån nheï khoûi thoï, giaû söû coâng naêng baèng baäc Thaùnh cuõng chöa phaûi laø kyø ñaëc. Baøng cö só nghe giaûng kinh Kim Cang, hoûi Phaùp sö: “Keû tuïc coù vieäc nhoû muoán hoûi, chaúng bieát ñöôïc khoâng ?” Phaùp sö ñaùp: Coù nghi xin hoûi. Baøng Uaån hoûi: Khoâng töôùng ngaõ, khoâng töôùng nhaân, ñaõ khoâng töôùng ngaõ nhaân, baûo ai giaûng ai nghe ? Phaùp sö khoâng ñaùp ñöôïc, laïi noùi: Toâi y vaên giaûi nghóa chaúng bieát yù naøy. Baøng Uaån laøm moät baøi tuïng: “Khoâng ngaõ cuõng khoâng nhaân, laøm gì coù sô thaân, khuyeân oâng thoâi ñöøng giaûng, ñaâu baèng thaúng caàu chaân. Taùnh Kim Cang Baùt-nhaõ, ngoaøi döùt maûy buïi traàn, toâi nghe cuøng tin nhaän, caû thaûy ñeàu giaû danh.” Baøi tuïng naøy raát hay, roõ raøng moät luùc noùi xong. Khueâ Phong phaân khoa töù cuù keä noùi: “Phaøm ñaõ coù töôùng, ñeàu laø hö voïng, neáu thaáy caùc töôùng chaúng phaûi töôùng, töùc thaáy Nhö Lai.” Ñaây laø nghóa boán caâu keä, gioáng nhö “Ngöôøi chöùng Phaät ñòa goïi laø trì kinh naøy”. Laïi noùi: “Neáu do saéc thaáy ta, do aâm thanh caàu ta,  ngöôøi aáy haønh ñaïo taø, khoâng theå thaáy Nhö Lai.” Ñaây cuõng laø boán caâu keä. Chæ ôû trong ñoù nhaän nghóa noù thì ñuùng vaäy. Coù vò Taêng hoûi Hoái Ñöôøng: Theá naøo laø töù cuù keä ? Hoái Ñöôøng ñaùp: Lôøi rôi roài, chaúng bieát. Tuyeát Ñaäu ôû treân “Kinh naøy” chæ ra, neáu coù ngöôøi trì “Kinh naøy” töùc laø Baûn ñòa phong quang, Baûn lai dieän muïc cuûa caùc oâng. Neáu caên cöù Toå leänh ñang haønh Baûn ñòa phong quang, Baûn lai dieän muïc cuõng chaët laøm ba ñoaïn, chö Phaät ba ñôøi, möôøi hai phaàn giaùo chaúng tieâu moät caùi aán tay. Ñeán trong ñaây giaû söû coù muoân thöù coâng naêng cuõng khoâng theå xem xeùt ñöôïc. Ngöôøi nay chæ caàn tuïng kinh, troïn chaúng bieát laø ñaïo lyù gì ? Chæ thích noùi toâi moät ngaøy tuïng ñöôïc nhieàu hay ít, nhaän laáy bìa vaøng gaùy ñoû, chaïy theo nhöõng haøng chöõ möïc. Ñaâu chaúng bieát toaøn do töï kyû treân baûn taâm daáy khôûi, caùi naøy chính laø choã tuïng vaäy. Hoøa thöôïng Ñaïi Chaâu noùi: “Nhaèm trong thaát choàng maáy hoøm kinh, xem coù phoùng quang chaêng ? Chæ do chính mình moät nieäm phaùt taâm laø coâng ñöùc. Vì sao ? Bôûi muoân phaùp ñeàu xuaát phaùt nôi taâm mình, moät nieäm töùc linh, ñaõ linh töùc thoâng, ñaõ thoâng töùc bieán.” Coå nhaân noùi: “Truùc bieác xanh xanh troïn laø chaân nhö, hoa vaøng rôïp rôïp ñeàu laø Baùt-nhaõ.” Neáu thaáy ñöôïc trieät töùc laø Chaân nhö, neáu thaáy chöa ñöôïc haõy noùi caùi gì laø Chaân nhö ? Kinh Hoa Nghieâm noùi: “Neáu ngöôøi muoán bieát roõ taát caû Phaät ba ñôøi, neân quaùn taùnh phaùp giôùi, taát caû do taâm taïo.” Neáu oâng bieát ñöôïc roài, chaïm caûnh gaëp duyeân laøm chuû laøm toâng. Neáu chöa theå roõ ñöôïc, haõy laéng nghe xöû phaân. Tuyeát Ñaäu môû maét tuïng ñaïi khaùi, coát roõ söï linh nghieäm cuûa “Kinh naøy”.

TUÏNG:    Minh chaâu taïi chöôûng

                 Höõu coâng giaû thöôûng

                 Hoà Haùn baát lai

                 Toaøn voâ kyõ löôõng.

                 Kyõ löôõng kyù voâ

                 Ba Tuaàn thaát ñoà

                 Cuø-ñaøm ! Cuø-ñaøm !

                 Thöùc ngaõ daõ voâ ?

DÒCH:     Minh chaâu trong tay

                 Coù coâng aét thöôûng

                 Hoà Haùn chaúng ñeán

                 Toaøn khoâng xeùt neùt.     

                 Xeùt neùt ñaõ khoâng

                 Ba Tuaàn maát loái

                 Cuø-ñaøm ! Cuø-ñaøm !

                Bieát toâi cuøng chaêng ?

                Laïi noùi: Khaùm phaù xong.

GIAÛI TUÏNG: Hai caâu “minh chaâu trong tay, coù coâng aét thöôûng”, neáu coù ngöôøi trì ñöôïc “Kinh naøy” coù coâng nghieäm thì ñem chaâu thöôûng cho. Kia ñöôïc chaâu naøy töï nhieân bieát duøng, Hoà ñeán hieän Hoà, Haùn ñeán hieän Haùn, vaïn töôïng sum la doïc ngang hieån hieän, ñaây laø coù coâng huaân. Phaùp Nhaõn noùi: Ngöôøi chöùng Phaät ñòa goïi laø trì kinh naøy. Hai caâu naøy laø tuïng xong coâng aùn. Hai caâu “Hoà Haùn chaúng laïi, toaøn khoâng xeùt neùt”, Tuyeát Ñaäu vaën loã muõi laïi, neáu coù Hoà Haùn ñeán thì baûo oâng hieän, neáu khi Hoà Haùn ñeàu chaúng ñeán thì laøm sao ? Ñeán trong ñaây con maét Phaät nhìn cuõng chaúng thaáy. Haõy noùi laø coâng huaân, laø toäi nghieäp, laø Hoà laø Haùn ? Thaät gioáng con linh döông moïc söøng, chôù noùi laø tieáng vang, daáu veát ñeán hôi haùm cuõng khoâng, nhaèm choã naøo doø tìm ? Duø laø chö Thieân daâng hoa cuõng khoâng coù ñöôøng, ma ngoaïi leùn nhìn cuõng khoâng coù cöûa. Theá neân Hoøa thöôïng Ñoäng Sôn moät ñôøi truï vieän maø thaàn Thoå ñòa tìm khoâng thaáy daáu veát. Moät hoâm thaáy tröôùc nhaø truø côm buùn rôi lan leä, Ngaøi khôûi taâm baûo: Ñoà vaät cuûa thöôøng truï ñaâu neân khinh reû nhö theá. Thaàn thoå ñòa thaáy ñöôïc Ngaøi lieàn leã baùi. Tuyeát Ñaäu noùi: “Xeùt neùt ñaõ khoâng”, neáu ñeán ñaây khoâng coù choã xeùt neùt thì Ma-ba-tuaàn cuõng phaûi maát loái. Theá Toân xem taát caû chuùng sanh nhö con ñoû, neáu coù moät ngöôøi phaùt taâm tu haønh thì cung ñieän Ba-tuaàn bò raïn nöùt, noù lieàn ñeán naõo loaïn ngöôøi tu haønh. Tuyeát Ñaäu noùi, duø cho Ma-ba-tuaàn ñeán theá aáy, cuõng khieán maát heát ñöôøng loái, khoâng theå ñeán gaàn choã ngöôøi tu. Tuyeát Ñaäu laïi töï voã ngöïc noùi: “Cuø-ñaøm ! Cuø-ñaøm ! Bieát toâi cuøng chaêng ?” Chôù noùi laø Ma-ba-tuaàn, duø laø Phaät ñeán, laïi bieát toâi cuøng chaêng ? OÂng giaø Thích-ca coøn chaúng thaáy, caùc oâng nhaèm choã naøo doø tìm ? Laïi noùi: Khaùm phaù xong. Haõy noùi laø Tuyeát Ñaäu khaùm phaù Cuø-ñaøm hay Cuø-ñaøm khaùm phaù Tuyeát Ñaäu ? Ngöôøi ñuû maét thöû xeùt ñònh xem ?

?

TAÉC 98: THIEÂN BÌNH HAØNH CÖÔÙC

LÔØI DAÃN: “Moät haï laêng xaêng taïo saén bìm, tôï hoà coät ñöôïc Nguõ Hoà taêng. Kim Cang kieám baùu ngay ñaàu chaët, môùi hieåu töø laâu traêm baát naêng.” Haõy noùi theá naøo laø kieám baùu Kim Cang ? Nhìn leân loâng maøy, môøi thöû baøy muõi nhoïn xem ?

COÂNG AÙN: Hoøa thöôïng Thieân Bình khi ñi haønh cöôùc, ñeán tham vaán Taây Vieän, töï thöôøng noùi: “Chôù noùi hoäi Phaät phaùp, tìm ngöôøi noùi thoaïi cuõng khoâng coù.” Moät hoâm, Taây Vieän xa! Thieân Bình ra ñi. Taây Vieän noùi: Haõy ôû laïi ñaây qua haï, seõ cuøng Thöôïng thaáy goïi: Tuøng YÛ ! Thieân Bình ngöôõng ñaàu. Taây Vieän noùi: Laàm ! Thieân Bình ñi hai ba böôùc. Taây Vieän baûo: Laàm ! Thieân Bình laïi gaàn. Taây Vieän baûo: Vöøa roài hai caùi laàm, laø Taây Vieän laàm, laø Thöôïng toïa laàm ? Thieân Bình thöa: Tuøng YÛ laàm ! Taây Vieän noùi: Laàm! Thieân Bình ra ñi. Taây Vieän noùi : Haõy ôû laïi ñaây qua haï, seõ cuøng Thöôïng toïa thöông löôïng hai caùi laàm naøy. Khi aáy Thieân Bình lieàn ñi. Sau Thieân Bình truï vieän baûo chuùng: Ta khi ban ñaàu ñi haønh cöôùc bò gioù nghieäp thoåi ñeán choã Tröôûng laõo Tö Minh, lieân tieáp haï hai caùi laàm, laïi caàm ta qua haï seõ cuøng ta thöông löôïng, ta chaúng noùi khi aáy laø laàm, caát böôùc ñi phöông Nam, ta sôùm bieát laàm roài.

GIAÛI THÍCH: Tö Minh tröôùc tham vaán Ñaïi Giaùc, sau keá thöøa tieàn Baûo Thoï. Moät hoâm hoûi: Khi ñaïp naùt hoùa thaønh ñeán thì theá naøo ? Thoï ñaùp: Kieám beùn chaúng cheùm keû cheát. Minh noùi: Cheùm. Thoï lieàn ñaùnh. Tö Minh möôøi laàn noùi cheùm. Baûo Thoï möôøi laàn ñaùnh, noùi: Keû naøy cheát gaáp, ñem caùi thaây cheát choáng laïi ñoøn ñau, beøn naït ñuoåi ra. Khi aáy coù vò Taêng thöa Baûo Thoï: Vò Taêng hoûi thoaïi vöøa roài raát coù ñaïo lyù, Hoøa thöôïng neân phöông tieän tieáp y. Baûo Thoï cuõng ñaùnh ñuoåi vò Taêng naøy ra. Haõy noùi Baûo Thoï cuõng ñaùnh ñuoåi vò Taêng naøy laø vì noùi phaûi noùi quaáy, hay rieâng coù ñaïo lyù, yù theá naøo ? Veà sau hai vò ñeàu keá thöøa Baûo Thoï. Moät hoâm Tö Minh ra yeát kieán Nam Vieän. Nam Vieän hoûi: ÔÛ ñaâu ñeán ? Tö Minh thöa: Höùa Chaâu ñeán. Nam Vieän hoûi: Ñem ñöôïc gì ñeán ? Tö Minh thöa: Ñem ñöôïc con dao caïo toùc ôû Giang Taây ñeán daâng Hoøa thöôïng. Nam Vieän hoûi: Ñaõ töø Höùa Chaâu laïi, taïi sao coù con dao caïo toùc ôû Giang Taây ? Tö Minh naém tay Nam Vieän baám moät caùi. Nam Vieän baûo: Thò giaû nhaän laáy. Tö Minh laáy y phaát moät caùi roài ñi. Nam Vieän noùi: A thích thích ! A thích thích ! Thieân Bình töøng tham vaán Tieán Sôn chuû ñeán. Vì Sö ñeán caùc nôi tham ñöôïc caùi Thieàn rau caûi ñeå trong buïng, ñeán nôi naøo cuõng khai ñaïi khaåu noùi ta hoäi thieàn hoäi ñaïo, thöôøng noùi: “Chôù noùi hoäi Phaät phaùp, tìm ngöôøi noùi thoaïi cuõng khoâng.” Phaân hoâi thuùi huaân ngöôøi, chæ quaûn tuoân caùi khinh baïc. Vaû nhö chö Phaät chöa ra ñôøi, Toå sö chöa töø AÁn sang, tröôùc khi chöa coù vaán ñaùp, chöa coù coâng aùn, laïi coù thieàn ñaïo chaêng ? Coå nhaân söï baát ñaéc dó ñoái cô daïy baûo, ngöôøi sau goïi laø coâng aùn. Nhaân Theá Toân ñöa caønh hoa, ngaøi Ca-dieáp cöôøi chuùm chím. Sau ñeán A-nan hoûi Ca-dieáp: Theá Toân ngoaøi truyeàn y Kim Lan, coøn truyeàn phaùp gì rieâng chaêng ? Ca-dieáp goïi: A-nan ! A-nan öùng: Daï ! Ca-dieáp noùi: Caây phöôùn tröôùc cöûa ngaû. Neáu nhö tröôùc khi chöa ñöa caønh hoa, A-nan chöa hoûi, choã naøo ñöôïc coâng aùn ? Chæ quaûn bò caùc nôi duøng aán bí ñao aán ñònh, roài noùi ta hoäi Phaät phaùp kyø ñaëc chôù baûo ngöôøi bieát. Thieân Bình chính nhö theá, bò Taây Vieän keâu lieân tieáp hai chöõ laàm khieán phaûi sôï haõi kinh hoaøng boái roái, tröôùc chaúng ñeán thoân sau chaúng tôùi quaùn. Coù ngöôøi noùi: Noùi yù Taây sang sôùm ñaõ laàm roài. Ñaâu chaúng bieát choã rôi hai chöõ laàm cuûa Taây Vieän. Caùc oâng haõy noùi rôi taïi choã naøo ? Vì theá noùi: Kia tham caâu soáng chaúng tham caâu cheát. Thieân Bình ngöôõng ñaàu ñaõ rôi hai rôi ba roài. Taây Vieän noùi laàm, Sö laïi khoâng tieán ñöôïc choã duøng hieän taïi, chæ noùi ta trong buïng coù thieàn, chaúng caàn ngöôøi, laïi ñi hai ba böôùc. Taây Vieän noùi laàm, vaãn nhö xöa toái muø mòt. Thieân Bình ñeán gaàn, Taây Vieän noùi vöøa roài hai chöõ laàm, laø Taây Vieän laàm hay Thöôïng toïa laàm ? Thieân Bình noùi Tuøng YÛ laàm. Ñaùng töùc cöôøi khoâng dính daùng. Ñaõ laø ñaàu thöù baûy thöù taùm roài vaäy. Taây Vieän baûo: Haõy ôû laïi ñaây qua haï, cuøng Thöôïng toïa thöông löôïng hai chöõ laàm. Khi aáy Thieân Bình lieàn ñi. Gioáng thì cuõng gioáng, phaûi thì chöa phaûi, cuõng chaúng noùi Sö khoâng phaûi, chæ laø tieán chaúng leân. Tuy nhieân nhö theá, cuõng coù chuùt ít hôi haùm cuûa Thieàn taêng. Thieân Bình sau truï vieän baûo chuùng: Ta buoåi ñaàu ñi haønh cöôùc bò gioù nghieäp thoåi ñeán choã Hoøa Thöôïng Tö Minh bò lieân tieáp haï hai chöõ laàm, laïi löu qua haï cuøng ta thöông löôïng, ta chaúng noùi khi aáy laø laàm. Ta caát böôùc phöông Nam, sôùm bieát laàm roài vaäy. Gaõ naøy daàu noùi toät, chæ laø rôi vaøo ñaàu thöù baûy thöù taùm, tröôùc sau khoâng lieân heä. Nhö hieän nay coù ngöôøi nghe Sö noùi, khi caát böôùc sang phöông Nam, sôùm bieát  laàm roài, lieàn suy nghó noùi: Khi chöa ñi haønh cöôùc khoâng coù nhieàu Phaät phaùp thieàn ñaïo, ñeán khi ñi haønh cöôùc bò caùc nôi quôû gaït. Chaúng baèng khi chöa ñi haønh cöôùc, goïi ñaát laø trôøi, goïi nuùi laø nöôùc, may thay khoâng moät vieäc. Neáu khôûi kieán giaûi löu tuïc theá aáy, sao chaúng mua moät chieác muõ ñoäi cho taát caû ñeå qua thôøi, coù duøng ñöôïc choã gì ? Phaät phaùp chaúng phaûi ñaïo lyù naøy. Neáu luaän vieäc naøy haù coù nhieàu thöù saén bìm. Neáu oâng noùi toâi hoäi, kia chaúng hoäi, laø gaùnh moät gaùnh thieàn chaïy quanh khaép thieân haï, bò ngöôøi maét saùng khaùm phaù, moät ñieåm söû duïng cuõng khoâng ñöôïc, Tuyeát Ñaäu chính nhö theá tuïng ra:

TUÏNG:  Thieàn gia löu, aùi khinh baïc

                Maõn ñoå tham lai duïng baát tröôùc

                Kham bi kham tieáu Thieân Bình laõo

                Khöôùc vò ñöông sô hoái haønh cöôùc.

               Thoá ! Thoá !

               Taây Vieän thanh phong ñoán tieâu thöôùc.

DÒCH:   Doøng thieàn gia, thích ñôn sô

               Ñaày buïng tham roài duøng chaúng ñöôïc

               Ñaùng thöông, ñaùng cöôøi laõo Thieân Bình

               Laïi baûo ban sô hoái haønh cöôùc.

               Laàm ! Laàm !

               Taây Vieän gioù laønh thoåi tieâu saïch.

Laïi noùi: Chôït coù Thieàn taêng ra noùi laàm. Tuyeát Ñaäu laàm ñaâu gioáng Thieân Bình laàm.

GIAÛI TUÏNG: Hai caâu “doøng thieàn gia, thích ñôn sô, ñaày buïng tham roài duøng chaúng ñöôïc”, gaõ naøy hieåu thì hieåu chæ laø duøng chaúng ñöôïc. Bình thöôøng maét nhìn trôøi maây noùi kia hoäi nhieàu ít thieàn, ñeán khi gaëp loø löûa vöøa ñoát thì moät ñieåm söû duïng cuõng khoâng ñöôïc. Nguõ Toå tieân sö noùi: “Coù moät nhoùm ngöôøi tham thieàn gioáng nhö giaû baùnh daày trong bình löu-ly, xoay laên khoâng ñöôïc, truùt ra chaúng ra, chaïm ñeán thì beå. Neáu caàn choã linh ñoäng, chæ tham ñöôïc caùi thieàn voû raùch, ñi thaúng leân nuùi cao vaïch ra cuõng khoâng beå khoâng hö.” Coå nhaân noùi: “Giaû söû tröôùc lôøi noùi tieán ñöôïc, vaãn laø keït voû dính nieâm, duø cho döôùi caâu tinh thoâng, chöa khoûi chaïm ñöôøng thaáy loaïn.” Hai caâu “ñaùng thöông ñaùng cöôøi laõo Thieân Bình, laïi baûo ban sô hoái haønh cöôùc”, Tuyeát Ñaäu noùi ñaùng thöông Sö ñoái ngöôøi noùi chaúng ra, ñaùng cöôøi Sö hieåu moät thöù thieàn da buïng, laïi duøng chuùt ít chaúng ñöôïc. “Laàm ! Laàm !” Hai caùi laàm naøy, coù ngöôøi noùi Thieân Bình chaúng hoäi laø laàm. Laïi coù ngöôøi noùi: Khoâng lôøi noùi aáy laø laàm. Coù dính daùng gì ? Ñaâu chaúng bieát hai caùi laàm naøy nhö choïi ñaù nhaùng löûa, tôï laøn ñieän chôùp, laø choã haønh lyù cuûa ngöôøi höôùng thöôïng. Nhö caàm kieám cheùm ngöôøi, phaûi chaët ngay coå ngöôøi thì maïng caên môùi cheát. Neáu nhaèm treân kieám beùn naøy ñi ñöôïc, lieàn baûy doïc taùm ngang. Neáu hieåu hai caùi laàm, coù theå thaáy “Taây Vieän gioù laønh thoåi tieâu saïch”. Tuyeát Ñaäu thöôïng ñöôøng cöû thoaïi ñaàu naøy roài, yù noùi laàm. Toâi hoûi oâng caùi laàm cuûa Tuyeát Ñaäu coù gioáng caùi laàm cuûa Thieân Bình chaêng ? Haõy tham ba möôi naêm.

?

TAÉC 99: TRUNG QUOÁC SÖ MÖÔØI THAÂN ÑIEÀU NGÖÏ

LÔØI DAÃN: Roàng ngaâm muø khôûi, coïp roáng gioù sanh, toâng ñaïo xuaát theá, vaøng ngoïc chaïm nhau, taùc löôïc cuûa baäc thoâng phöông nhö hai muõi teân choïi nhau, khaép coõi chöa töøng aån, xa gaàn ñoàng baøy, xöa nay bieän roõ. Haõy noùi laø caûnh giôùi ngöôøi naøo, thöû cöû xem ?

COÂNG AÙN: Vua Tuùc Toâng hoûi Quoác sö Hueä Trung: Theá naøo laø möôøi thaân Ñieàu Ngöï ? Quoác sö ñaùp: Thí chuû ñaïp treân ñaûnh Tyø-loâ ñi. Vua noùi: Quaû nhaân chaúng hoäi. Quoác sö noùi: Chôù laàm nhaän Phaùp thaân thanh tònh chính mình.

GIAÛI THÍCH: Vua Tuùc Toâng khi coøn ôû vò Thaùi töû ñaõ tham vaán Quoác sö Hueä Trung. Sau leân ngoâi vua, laïi caøng cung kính, Quoác sö ra vaøo ñích thaân vua ñôõ leân xe. Moät hoâm, vua ñaët caâu hoûi naøy ra hoûi Quoác sö: Theá naøo laø möôøi thaân Ñieàu Ngöï ? Quoác sö ñaùp: Thí chuû ñaïp treân ñaûnh Tyø-loâ ñi. Bình thöôøng Quoác sö xöông soáng cöùng nhö saét, ñeán khi ôû tröôùc maët Ñeá vöông gioáng heät buøn laày. Tuy nhieân ñaùp ñöôïc taàm thöôøng laïi coù choã hay. Sö noùi, oâng caàn hoäi ñöôïc, thí chuû phaûi nhaèm treân ñaûnh Tyø-loâ maø ñi môùi ñöôïc. Vua laïi chaúng tieán, noùi: Quaû nhaân khoâng hoäi. Phaàn sau, Quoác sö quaù möùc leâ theâ rôi trong coû, laïi roùt moät caâu treân ñaàu noùi: Chôù laàm nhaän Phaùp thaân thanh tònh chính mình. Neân noùi ngöôøi ngöôøi ñaày ñuû, moãi moãi vieân thaønh. Xem Sö moät phoùng moät thaâu, taùm maët thoï ñòch. Ñaâu chaúng nghe ngöôøi kheùo laøm thaày hôïp cô noùi giaùo, xem gioù thaû buoàm. Neáu chæ traùnh giöõ moät goùc ñaâu hay hoài hoã. Xem laõo Hoaøng Baù ñaëc taøi tieáp ngöôøi, gaëp ñöôïc Laâm Teá ba phen ban cho saùu möôi gaäy, Laâm Teá ngay ñoù lieàn hoäi. Ñeán khi gaëp Töôùng quoác Buøi Höu thì saén bìm quaù nhieàu. Ñaây haù chaúng phaûi kheùo laøm thaày ngöôøi. Quoác sö Hueä Trung duøng phöông tieän kheùo leùo tieáp vua Tuùc Toâng, bôûi vì Sö coù thuû ñoaïn taùm maët thoï ñòch. Möôøi thaân Ñieàu Ngöï laø möôøi thöù thaân tha thoï duïng. Ba thaân: Phaùp thaân, Baùo thaân, Hoùa thaân töùc laø Phaùp thaân. Côù sao ? Vì Baùo vaø Hoùa khoâng phaûi Phaät thaät, cuõng chaúng noùi phaùp. Phaùp thaân laø moät maûnh roãng laëng linh minh tòch chieáu. Thöôïng toïa Phuø ôû Thaùi Nguyeân, khi truï ôû chuøa Quang Hieáu Döông Chaâu giaûng kinh Nieát-baøn, coù moät du Taêng töùc laø Ñieån toïa ôû Giaùp Sôn, vì trôû tuyeát taïm truù trong chuøa, nhaân ñoù ñeán nghe giaûng. Khi giaûng ñeán ba nhaân Phaät taùnh, ba ñöùc Phaùp thaân, noùi roäng veà dieäu lyù cuûa Phaùp thaân, Ñieån toïa boãng nhieân phaùt cöôøi. Thöôïng toïa Phuø xem thaáy, giaûng xong sai thò giaû môøi Thieàn sö ñeán hoûi: Toâi trí yù keùm coûi, y vaên giaûi nghóa, trong khi ñang giaûng thaáy Thöôïng toïa cöôøi, coù choã thieáu soùt xin Thöôïng nhaân vì chæ daïy. Ñieån toïa noùi: Toïa chuû chaúng hoûi thì khoâng daùm noùi. Toïa chuû ñaõ hoûi thì khoâng theå chaúng noùi, thaät toâi cöôøi Toïa chuû chaúng bieát Phaùp thaân. Thöôïng toïa Phuø hoûi: Giaûi noùi nhö theá, choã naøo chaúng phaûi ? Ñieån toïa noùi: Môøi Toïa chuû noùi laïi moät laàn. Thöôïng toïa Phuø noùi: Lyù Phaùp thaân ví nhö hö khoâng, doïc cuøng tam teá ngang khaép möôøi phöông, ñaày daãy baùt cöïc, bao truøm nhò nghi, tuøy duyeân ñeán caûm öùng ñaâu chaúng khaép giaùp. Ñieån toïa noùi: Chaúng noùi Toïa chuû giaûng chaúng phaûi, chæ bieát vieäc beân löôïng cuûa Phaùp thaân, thaät chöa bieát Phaùp thaân. Phuø noùi: Ñaõ haún nhö theá, Thieàn giaû neân vì toâi noùi. Ñieån toïa noùi: Neáu nhö theá, Toïa chuû nghæ giaûng moät tuaàn leã, ôû trong tònh thaát ngoài ngay laëng nghó, thaâu taâm nhieáp nieäm, caùc duyeân thieän aùc moät luùc buoâng heát, töï nghieân cöùu toät xem. Phuø y nhö lôøi daïy, töø ñaàu hoâm ñeán canh naêm, nghe tieáng troáng boãng nhieân kheá ngoä, lieàn chaïy ñeán goõ cöûa Thieàn giaû. Ñieån toïa hoûi: Ai ñoù ? Phuø noùi: Toâi. Ñieån toïa quôû: Baûo oâng truyeàn thöøa ñaïi giaùo thay Phaät noùi phaùp, giöõa ñeâm vì sao say röôïu naèm ngoaøi ñöôøng ? Phuø noùi: Töø tröôùc giaûng kinh, ñaõ vaën treùo caùi loã muõi cuûa cha meï sanh roài, töø nay veà sau laïi chaúng daùm nhö theá. Xem kia laø haïng kyø ñaëc, ñaâu chæ nhaän caùi chieâu chieâu linh linh, rôi ôû tröôùc löøa sau ngöïa, phaûi laø ñaû phaù nghieäp thöùc khoâng coøn moät maûy tô khaù ñöôïc cuõng chæ ñöôïc phaân nöûa. Ngöôøi xöa noùi: “Chaúng khôûi maûy may taâm tu hoïc, trong quang voâ töôùng thöôøng töï taïi.” Chæ bieát caùi thöôøng tòch dieät, chôù nhaän thanh saéc, chæ bieát caùi linh tri, chôù nhaän voïng töôûng. Vì theá noùi: “Giaû söû voøng saét treân ñaàu xoay, ñònh tueä saùng troøn troïn chaúng maát.” Ñaït-ma hoûi Nhò Toå: OÂng ñöùng ngoaøi tuyeát, chaët tay chính vì vieäc gì ? Nhò Toå thöa: Taâm con chöa an, xin Thaày an taâm. Ñaït-ma baûo: Ñem taâm ra vì oâng an. Nhò Toå thöa: Tìm taâm troïn khoâng theå ñöôïc. Ñaït-ma noùi: Vì oâng an taâm roài. Nhò Toå boãng nhieân laõnh ngoä. Haõy noùi chính khi aáy Phaùp thaân ôû choã naøo ? Tröôøng Sa noùi: “Bôûi ngöôøi hoïc ñaïo chaúng bieát chaân, chæ taïi töø xöa nhaän thöùc thaàn, voâ löôïng kieáp roài goác sanh töû, keû si cho ñoù ngöôøi xöa nay.” Nhö ngöôøi hieän nay chæ nhaän ñöôïc caùi chieâu chieâu linh linh, lieàn nhìn söõng trôïn troøng, ñuøa tinh hoàn, coù gì giao thieäp. Ñeán nhö Quoác sö baûo: “chôù nhaän Phaùp thaân thanh tònh cuûa chính mình”, Phaùp thaân cuûa chính mình oâng coøn chöa moäng thaáy, laïi noùi gì chôù nhaän. Caùc nhaø kinh luaän cho Phaùp thaân thanh tònh laø toät cuøng, taïi sao laïi chaúng baûo ngöôøi nhaän ? Ñaâu chaúng nghe noùi: “nhaän ñöôïc nhö xöa laïi chaúng phaûi, doát ! ñaùng aên gaäy” ? Hieåu ñöôïc yù naøy, môùi hieåu Quoác sö noùi: “Chôù nhaän Phaùp thaân thanh tònh cuûa chính mình.” Tuyeát Ñaäu khoâng thích taâm laõo baø tha thieát cuûa Quoác sö, ñaâu ngôø trong buøn laïi coù gai. Haù chaúng thaáy Hoøa thöôïng Ñoäng Sôn tieáp ngöôøi coù ba con ñöôøng: huyeàn loä, ñieåu ñaïo, xoøe tay. Ngöôøi sô cô hoïc ñaïo nhaèm ba con ñöôøng naøy ñi. Coù vò Taêng hoûi: Bình thöôøng Thaày daïy hoïc nhaân ñi ñieåu ñaïo, chöa bieát theá naøo laø ñieåu ñaïo ? Ñoäng Sôn ñaùp: Chaúng gaëp moät ngöôøi. Taêng hoûi: Laøm sao ñi ? Ñoäng Sôn ñaùp: Caàn phaûi döôùiï chaân voâ tö ñi. Taêng hoûi: Ñi ñieåu ñaïo coù phaûi laø Baûn lai dieän muïc chaêng ? Ñoäng Sôn ñaùp: Xaø-leâ taïi sao ñieân ñaûo ? Taêng hoûi: Choã naøo laø choã con ñieân ñaûo ? Ñoäng Sôn ñaùp: Neáu khoâng ñieân ñaûo taïi sao nhaän tôù laøm baïn ? Taêng hoûi: Theá naøo laø Baûn lai dieän muïc ? Ñoäng Sôn ñaùp: Chaúng ñi ñöôøng chim. Caàn phaûi thaáy ñeán loaïi ñieàn ñòa naøy, môùi coù ít phaàn töông öng. Thaúng ñoù haï thuû coâng phu, daïy laáp daáu aån tieáng, vaãn laø kieán giaûi ñoàng haïnh Sa-di ôû trong nhaø thieàn. Caàn phaûi quay ñaàu trôû laïi trong traàn lao, daáy khôûi muoân ngaøn ñaïi duïng môùi ñöôïc. Tuyeát Ñaäu tuïng ra:

TUÏNG:  Nhaát quoác chi Sö dieäc cöôõng danh

                Nam Döông ñoäc höùa chaán gia thanh

                Ñaïi Ñöôøng phuø ñaéc chaân Thieân töû

                Taèng ñaïp Tyø-loâ ñaûnh thöôïng haønh

                Thieát chuøy kích toaùi hoaøng kim coát

                Thieân ñòa chi giang caùnh haø vaät

                Tam thieân saùt haûi daï traàm traàm

                Baát tri thuøy nhaäp thöông long huyeät.

DÒCH:   Moät nöôùc laøm thaày cuõng göôïng keâu

               Nam Döông rieâng nhaän tieáng vang neâu

               Ñaïi Ñöôøng phoø ñöôïc nhaø vua toát

               Töøng ñaïp Tyø-loâ treân ñaûnh ñi

               Chuøy saét ñaäp tan xöông vaøng maûnh

               Trong khoaûng ñaát trôøi naøo coù vaät

               Ba ngaøn saùt haûi ñeâm laëng chìm

               Chaúng bieát ai vaøo hang roàng döõ.

GIAÛI TUÏNG: Hai caâu “moät nöôùc laøm thaày cuõng göôïng keâu, Nam Döông rieâng nhaän tieáng vang neâu”, caâu tuïng naøy gioáng heät lôøi taùn chaân dung. Ñaâu chaúng nghe “chí nhaân khoâng danh”, goïi laø Quoác sö cuõng göôïng an danh roài. Ñaïo cuûa Quoác sö khoâng theå so saùnh, kheùo taøi tieáp ngöôøi theá aáy, rieâng nhaän Nam Döông laø haøng taùc gia. Hai caâu “Ñaïi Ñöôøng phoø ñöôïc nhaø vua toát, töøng ñaïp Tyø-loâ treân ñaûnh ñi”, neáu laø Thieàn taêng ñuû maét saùng, phaûi nhaèm treân ñaûnh Tyø-loâ maø ñi, môùi thaáy ñöôïc möôøi thaân Ñieàu Ngöï. Phaät goïi laø Ñieàu Ngöï, laø moät trong möôøi hieäu. Moät thaân hoùa möôøi thaân, möôøi thaân hoùa traêm thaân, cho ñeán ngaøn traêm öùc thaân… Chuû yeáu chæ laø moät thaân. Caâu tuïng naøy cuõng deã noùi. Maáy caâu tuïng sau, Quoác sö noùi: “chôù nhaän Phaùp thaân thanh tònh cuûa chính mình”, tuïng ñöôïc nöôùc röôùi chaúng dính, haún laø khoù môû mieäng. “Chuøy saét ñaäp tan xöông vaøng maûnh, trong khoaûng ñaát trôøi naøo coù vaät”, hai caâu naøy “chôù nhaän Phaùp thaân thanh tònh cuûa chính mình”, Tuyeát Ñaäu raát möïc taùn thaùn kia, moät maûnh xöông vaøng moät chuøy ñaäp naùt roài vaäy. Trong khoaûng trôøi ñaát laïi coù vaät gì ? Haún phaûi loät traàn baøy loà loä, khoâng coù moät vaät khaù ñöôïc, môùi laø baûn ñòa phong quang. Gioáng nhö “ba ngaøn saùt haûi ñeâm laëng chìm”. Tam thieân ñaïi thieân theá giôùi ôû trong bieån Höông Thuûy, coù voâ bieân coõi, moãi coõi coù moät bieån, chính khi ñeâm laëng canh khuya, trôøi ñaát ñoàng thôøi chìm laëng. Haõy noùi aáy laø gì ? Toái kî khôûi hieåu buïm maët nhaém maét. Neáu hieåu theá aáy chính laø rôi vaøo bieån ñoäc. “Chaúng bieát ai vaøo hang roàng döõ”, duoãi chaân hay co chaân. Haõy noùi laø ai ? Loã muõi cuûa quí vò moät luùc bò Tuyeát Ñaäu xoû roài vaäy.

?

TAÉC 100: BA LAÊNG KIEÁM THOÅI LOÂNG

LÔØI DAÃN: Thaâu nhaân keát quaû toät thuûy toät chung, ñoái maët voâ tö voán chaúng töøng noùi. Chôït coù ngöôøi ra noùi: Moät haï thænh môøi, taïi sao chaúng töøng noùi ? Ñôïi oâng ngoä roài vì oâng noùi. Haõy noùi laø ngay maët traùnh neù? Hay laø rieâng coù choã hay ? Thöû cöû xem ?         

COÂNG AÙN: Taêng hoûi Ba Laêng: Theá naøo laø kieám thoåi loâng ? Ba Laêng ñaùp: Caønh caønh san-hoâ choûi ñeán traêng.

GIAÛI THÍCH: Ba Laêng chaúng khôûi chieán tranh, boán bieån naêm hoà bao nhieâu ngöôøi löôõi rôi xuoáng ñaát ? Vaân Moân tieáp ngöôøi ñuùng nhö theá. Sö laø ñích töû cuûa Vaân Moân neân moãi caùi ñeàu coù ñuû taùc löôïc. Theá neân noùi: “Toâi meán Thieàu Döông maùy môùi ñònh, moät ñôøi vì ngöôøi nhoå ñinh thaùo choát.” Lôøi thoaïi naøy chính laø choã theá aáy. ÔÛ trong moät caâu töï nhieân ñuû ba caâu: che ñaäy caøn khoân, caét ñöùt caùc doøng, theo moøi ñuoåi soùng. Lôøi ñaùp quaû thaät kyø ñaëc. Vieãn Luïc coâng ôû Phuø Sôn noùi: Ngöôøi chöa thaáu tham caâu chaúng baèng tham yù, ngöôøi thaáu ñöôïc tham yù chaúng baèng tham caâu. Döôùi Vaân Moân coù ba vò toân tuùc, caâu hoûi “kieám thoåi loâng” ñeàu ñaùp baèng chöõ “Lieãu”. Chæ rieâng Ba Laêng ñaùp hôn moät chöõ “Lieãu”, ñaây laø ñöôïc caâu vaäy. Haõy noùi chöõ “Lieãu” cuøng “caønh caønh san-hoâ choûi ñeán traêng” laø ñoàng laø khaùc ? Tröôùc noùi ba caâu coù theå bieän moät muõi teân thaáu treân khoâng. Caàn hieåu thoaïi naøy, phaûi laø tình traàn yù töôûng heát saïch môùi thaáy. Sö noùi: “Caønh caønh san-hoâ choûi ñeán traêng.” Neáu khôûi ñaïo lyù caøng thaáy doø tìm chaúng ñeán. Caâu naøy laø trích trong thô Thieàn Nguyeät Nhôù Baïn: “Daøy nhö saét treân nuùi Thieát Vi, moûng nhö tô aùo tieân Song Thaønh, maùy Thuïc Phuïng Soà kieãng chaân daãm, caønh caønh san-hoâ choûi ñeán traêng. Kho nhaø Vöông Khaûi giaáu khoù ñaøo. Nhan Hoài keû ñoùi buoàn trôøi tuyeát, thoâng xöa ngoïn thaúng saám gaõy naøo, thaïch nöõ aùo tuyeát baøn ñaøo vaéng, ñeo vaøo Long cung böôùc chaàm chaäm, reøm theâu chieáu baïc naøo khaùc nhau. Chaúng bieát Ly Long maát chaâu baùu, bieát chaúng bieát ?” Ba Laêng ôû trong ñoù ruùt ra moät caâu ñeå ñaùp “kieám thoåi loâng” thaät laø thích. Treân löôõi kieám beùn laáy loâng thoåi qua ñeå thöû noù, sôïi loâng töï ñöùt laø kieám beùn, goïi laø kieám thoåi loâng. Ba Laêng chæ theo choã kia hoûi, lieàn ñaùp lôøi oâng taêng naøy, ñaàu rôi cuõng chaúng bieát.

TUÏNG:           Yeáu bình baát bình

                        Ñaïi xaûo nhöôïc chuyeát

                        Hoaëc chæ hoaëc chöôûng

                        YÛ Thieân chieáu tuyeát.

                        Ñaïi trò heà ma lung baát haï

                        Löông coâng heà phaát thöùc vò kieät.

                        Bieät bieät       

                        San-hoâ chi chi chöôûng tröôùc nguyeät.

DÒCH:             Caàn bình chaúng bình

                        Quaù kheùo thaønh vuïng

                        Hoaëc chæ hoaëc chöôûng

                        YÛ Thieân soi tuyeát.

                        Ñaïi trò chöø giuõa maøi chaúng ñöôïc

                        Thôï gioûi chöø chuøi queùt chöa xong.

                        Khaùc khaùc

                        Caønh caønh san-hoâ choûi ñeán traêng.

GIAÛI TUÏNG: Hai caâu “caàn bình chaúng bình, quaù kheùo thaønh vuïng”, xöa coù moät hieäp khaùch ñi ñöôøng thaáy vieäc baát bình, duøng maïnh hieáp yeáu, lieàn phi kieám laáy ñaàu keû maïnh. Sôû dó nhaø toâng sö mi maét aån baûo kieám, trong tay aùo giaáu chuøy vaøng ñeå döùt vieäc baát bình. Quaù kheùo thaønh vuïng, choã ñaùp cuûa Ba Laêng coát bình vieäc baát bình. Song lôøi cuûa Sö quaù kheùo trôû thaønh vuïng. Vì sao ? Vì Sö khoâng ñoái dieän huôi kieám, laïi aån choã vaéng leùn chaët ñaàu ngöôøi maø ngöôøi khoâng hay. Hai caâu “hoaëc chæ hoaëc chöôûng, YÛ Thieân soi tuyeát”, hieåu ñöôïc nhö kieám daøi YÛ Thieân thaàn uy laãm laãm. Coå nhaân noùi: “Taâm nguyeät rieâng troøn, saùng truøm vaïn töôïng, saùng khoâng chieáu caûnh, caûnh cuõng chaúng coøn, saùng caûnh ñeàu queân, laïi laø vaät gì ?” Kieám baùu naøy hoaëc hieän treân ngoùn tay, chôït hieän trong baøn tay. Ngaøy xöa Taïng chuû Khaùnh noùi ñeán ñaây, ñöa tay leân noùi: “Laïi thaáy chaêng?” Khoâng haún ôû treân ngoùn tay vaäy. Tuyeát Ñaäu möôïn ñöôøng ñi qua, daïy cho oâng thaáy yù coå nhaân. Neân noùi: Taát caû choã thaûy laø kieám thoåi loâng vaäy. Vì theá noùi: “Ba caáp soùng cao caù hoùa roàng, ngöôøi si vaãn muùc nöôùc soâng Ñöôøng.” Toå Ñình Söï Uyeån cheùp truyeän Hieáu Töû raèng: “Phu nhaân cuûa vua Sôû thöôøng muøa haï ñi hoùng gioù ñöùng töïa caây truï saét, caûm thoï thai, sau sanh moät khoái saét. Vua Sôû sai Can Töông luyeän laøm kieám, ba naêm môùi thaønh hai caây kieám, moät Thö moät Huøng. Can Töông thaàm löu caây Huøng, ñem caây Thö daâng leân vua Sôû, vua Sôû ñeå trong giaùp, thöôøng nghe tieáng keâu buoàn. Vua hoûi quaàn thaàn, thaàn taâu: Kieám coù Thö vaø Huøng, keâu buoàn laø nhôù Huøng vaäy. Vua noåi giaän baét Can Töông gieát ñi. Can Töông bieát seõ öùng ñieàu naøy, laáy caây kieám giaáu trong caây coät trong nhaø, daën vôï laø Maïc Da raèng: Maët trôøi moïc cöûa Baéc caây tuøng ôû nuùi Nam, tuøng sanh nôi ñaù, kieám ôû giöõa ñoù. Sau vôï oâng sanh con trai teân Mi Gian Xích, ñöôïc möôøi laêm tuoåi hoûi meï: Cha ôû ñaâu ? Meï thuaät laïi vieäc tröôùc. Noù suy nghó laâu, cheû caây coät ñöôïc kieám, ngaøy ñeâm muoán vì cha traû thuø. Vua Sôû cuõng ra leänh tìm kieám noù, leänh raèng ai baét ñöôïc Mi Gian Xích seõ haäu thöôûng. Mi Gian Xích troán ñi, chôït coù ngöôøi khaùch hoûi: Con coù phaûi Mi Gian Xích chaêng ? Xích ñaùp: Phaûi. Khaùch baûo: Ta laø Chaân Sôn Nhaân coù theå vì con traû thuø cha con. Xích thöa: Cha toâi xöa voâ côù bò gieát oan, nay oâng thöông xoùt coù caàn ñieàu gì ? Khaùch baûo: Phaûi ñöôïc ñaàu cuûa con vaø caây kieám. Xích beøn daâng kieám vaø ñaàu. Khaùch ñöôïc roài, ñeán daâng vua Sôû. Vua Sôû raát vui möøng. Khaùch taâu: Xin naáu daàu chöng noù. Vua beøn ñeå trong ñaûnh. Khaùch noùi doái vua raèng: Ñaàu noù chaúng tan. Vua ñeán gaàn xem. Khaùch ôû sau duøng kieám chaët ñaàu vua rôi trong ñaûnh. Hai caùi ñaàu caén loän nhau. Khaùch sôï Mi Gian Xích khoâng thaéng, lieàn töï caét ñaàu boû vaøo giuùp noù. Ba caùi ñaàu caén nhau, töø töø tan heát. Tuyeát Ñaäu noùi “caây kieám naøy hay töïa trôøi soi tuyeát”. Bình thöôøng noùi “tröôøng kieám YÛ Thieân saùng hay soi tuyeát”, choã duøng naøy thaúng ñöôïc, “ñaïi trò chöø giuõa maøi chaúng ñöôïc”, duø laø thôï gioûi chuøi queùt cuõng chöa xong. Thôï gioûi töùc laø Can Töông aáy vaäy, vieäc xöa ñaõ roõ. Tuyeát Ñaäu tuïng xong, roát sau baøy ra noùi “khaùc, khaùc”, cuõng thaät kyø ñaëc, rieâng coù choã hay cuøng vôùi kieám taàm thöôøng chaúng ñoàng. Haõy noùi theá naøo laø choã khaùc ? “Caønh caønh san-hoâ choûi ñeán traêng”, ñaùng goïi laø suoát tröôùc toät sau, ñöùng rieâng trong hoaøn vuõ, khoâng coù ai saùnh baèng. Cöùu kính theá naøo ? Caùc oâng ñaàu rôi vaäy. Laõo taêng laïi coù tieåu keä:

               Vaïn hoäc doanh chu tín thuû noa

               Khöôùc nhaân thaát lieäp uùng thoân xaø

               Nieâm ñeà baùch chuyeån cöïu coâng aùn

               Taùt khöôùc thôøi nhaân kyû nhaõn sa.

DÒCH:   Thuyeàn ñaày muoân hoäc deã daøng keùo

               Laïi nhaân moät haït gheø ñöïng raén

               Neâu leân traêm chuyeån coâng aùn xöa

               Neùm caùt thôøi nhaân bao maét ñaày.

]


[muïc luïc][lôøi ngöôøi dòch][bích nham luïc giaûi ñeà]

[p1][p2][p3][p4][p5][p6][p7][p8][p9][p10][p11][p12][p13][p14][p15][p16][p17][p18][p19][p20]

[Trang chuû] [Kinh saùch]