TAÉC 16: CAÛNH THANH THOÁT TRAÙC CÔ

LÔØI DAÃN: Ñaïo khoâng ngang taét, ngöôøi ñöùng coâ nguy, phaùp chaúng kieán vaên, noùi nghó xa baët. Neáu hay ra khoûi röøng gai goùc, kheùo môû caùi troùi buoäc cuûa Phaät Toå, ñöôïc choã ruoäng ñaát oån maät. Chö Thieân khoâng bieát ñöôøng cuùng hoa, ngoaïi ñaïo khoâng thaáy cöûa ñeå leùn ngoù. Troïn ngaøy ñi maø chöa töøng ñi, troïn ngaøy noùi maø chöa töøng noùi. Beøn khaû dó töï do töï taïi. Xoay caùi cô thoát traùc, döïng caây kieám soáng cheát. Duø ñöôïc nhö theá, caàn phaûi bieát laäp phöông tieän giaùo hoùa, moät tay naâng leân moät tay ñeø xuoáng vaãn ñöôïc ñoâi phaàn. Neáu laø vieäc treân boån phaän coøn chaúng dính daùng. Theá naøo laø vieäc boån phaän, thöû cöû xem ?

COÂNG AÙN: Taêng hoûi Caûnh Thanh: Hoïc nhaân thoát (keâu) thænh Thaày traùc (moå) ? Caûnh Thanh baûo: Laïi ñöôïc soáng chaêng ? Taêng thöa: Neáu chaúng soáng bò ngöôøi cöôøi cheâ. Caûnh Thanh baûo: Cuõng laø keû ôû trong coû.

GIAÛI THÍCH: Caûnh Thanh keá thöøa Tuyeát Phong. Sö cuøng Boån Nhôn, Huyeàn Sa, Sô Sôn, Thaùi Nguyeân Phuø ñoàng thôøi yeát kieán Tuyeát Phong, ñöôïc yeáu chæ. Sau Sö thöôøng duøng cô thoát traùc (keâu moå) ñeå khai thò keû haäu hoïc, kheùo hay öùng cô thuyeát phaùp. Sö daïy chuùng: Phaøm ngöôøi ñi haønh cöôùc phaûi ñuû con maét ñoàng thôøi thoát traùc, coù caùi duïng ñoàng thôøi thoát traùc, môùi goïi laø Thieàn taêng. Nhö meï muoán traùc (moå) thì con khoâng theå chaúng thoát (keâu), con muoán thoát (keâu) thì meï khoâng theå chaúng traùc (moå). Coù vò Taêng ra hoûi: Meï traùc con thoát, ôû treân phaàn cuûa Hoøa thöôïng thaønh ñöôïc vieäc gì ? Caûnh Thanh ñaùp: Tin töùc hay. Taêng hoûi: Meï traùc con thoát, ôû treân phaàn cuûa hoïc nhaân thaønh ñöôïc vieäc gì ? Caûnh Thanh ñaùp: Baøy caùi boä maët. Vì theá ñoà ñeä Caûnh Thanh coù cô thoát traùc.

Vò Taêng naøy cuõng laø khaùch trong moân haï, neân hieåu ñöôïc vieäc trong nhaø, môùi hoûi: Hoïc nhaân thoát thænh Thaày traùc ? Caâu hoûi naøy trong toâng Taøo Ñoäng goïi laø taù söï minh cô (möôïn vieäc roõ cô). Vì sao nhö theá ? Con keâu meï moå töï nhieân ñuùng luùc. Caûnh Thanh cuõng kheùo, ñaùng goïi laø tay chaân töông öng, taâm maét chieáu nhau, lieàn ñaùp: “Laïi ñöôïc soáng chaêng ?” Vò Taêng kia cuõng kheùo, cuõng bieát cô bieán, döôùi moät caâu coù khaùch coù chuû, coù chieáu coù duïng, coù cheát coù soáng, lieàn thöa “neáu chaúng soáng bò ngöôøi cheâ cöôøi”. Caûnh Thanh baûo “cuõng laø keû ôû trong coû”. Baäc nhaát laø vaøo buøn vaøo nöôùc, Caûnh Thanh quaû laø thuû ñoaïn aùc. Vò Taêng naøy ñaõ bieát hoûi theá aáy, vì sao laïi noùi laø “keû ôû trong coû” ? Bôûi vaäy, baäc taùc gia phaûi nhaõn muïc theá aáy, nhö choïi ñaù nhaùng löûa, nhö laøn ñieän chôùp, keát ñöôïc hay keát chaúng ñöôïc chöa khoûi tan thaân maát maïng. Neáu ñöôïc theá aáy, lieàn thaáy Caûnh Thanh noùi “keû ôû trong coû”.

Nam Vieän daïy chuùng: Caùc nôi chæ ñuû con maét thoát traùc ñoàng thôøi, maø khoâng ñuû caùi duïng thoát traùc ñoàng thôøi. Coù vò Taêng ra hoûi: Theá naøo laø caùi duïng thoát traùc ñoàng thôøi ? Nam Vieän baûo: Taùc gia chaúng thoát traùc, thoát traùc ñoàng thôøi maát. Taêng thöa: Vaãn laø choã nghi cuûa con. Nam Vieän baûo: Taïi sao laø choã nghi cuûa oâng ? Taêng thöa: Maát. Nam Vieän lieàn ñaùnh. Vò Taêng khoâng chaáp nhaän. Nam Vieän ñuoåi ra. Vò Taêng naøy sau ñeán trong hoäi Vaân Moân nhaéc laïi thoaïi naøy, coù vò Taêng noùi “caây gaäy cuûa Nam Vieän gaõy”. Vò Taêng boãng nhieân coù tænh. Haõy noùi yù taïi choã naøo ? Vò Taêng naøy trôû laïi yeát kieán Nam Vieän, Nam Vieän vöøa tòch, ñeán yeát kieán Phong Huyeät. OÂng vöøa leã baùi, Phong Huyeät hoûi: Coù phaûi vò Taêng khi tieân sö coøn soáng hoûi thoát traùc ñoàng thôøi aáy chaêng ? Taêng thöa: Phaûi. Phong Huyeät hoûi: Khi aáy oâng hieåu theá naøo ? Taêng thöa: Con buoåi ñaàu gioáng nhö ngöôøi ñi trong aùnh ñeøn. Phong Huyeät baûo: Ngöôi ñaõ hieåu. Haõy noùi laø ñaïo lyù gì ? Vò Taêng naøy chæ noùi “con buoåi ñaàu gioáng nhö ngöôøi ñi trong aùnh ñeøn”, taïi sao Phong Huyeät laïi baûo y “oâng ñaõ hieåu” ? Sau naøy Thuùy Nham nieâm raèng: Nam Vieän tuy nhieân toan tính trong maøn, ñaâu ngôø ñaát roäng ngöôøi thöa, keû tri aâm quaù ít. Phong Huyeät nieâm raèng: Nam Vieän khi aáy ñôïi y môû mieäng ñaùnh ngay xöông soáng, xem y laøm gì ?

Neáu thaáy ñöôïc coâng aùn naøy laø thaáy choã vò Taêng kia cuøng Caûnh Thanh thaáy nhau. Caùc oâng laøm sao khoûi ñöôïc Caûnh Thanh noùi “Keû ôû trong coû” ? Vì theá, Tuyeát Ñaäu thích Caûnh Thanh noùi “Keû ôû trong coû”, lieàn tuïng ra:

TUÏNG:   Coå Phaät höõu gia phong

                Ñoái döông tao bieám baùc

                Töû maãu baát töông tri

                Thò thuøy ñoàng thoát traùc

                Traùc giaùc du taïi xaùc

                Truøng tao phaùc    

                Thieân haï naïp Taêng ñoà danh maïo.

DÒCH:    Coå Phaät coù gia phong

                Ñoái neâu bò loät ñuoåi

                Meï con chaúng bieát nhau

                Thì ai ñoàng keâu moå

                Moå bieát, vaãn trong voû

                Laïi bò voã

               Caû thaûy Thieàn taêng theo danh maïo.

GIAÛI TUÏNG: “Coå Phaät coù gia phong”, Tuyeát Ñaäu tuïng moät caâu xong roài. Phaøm laø ngöôøi xuaát ñaàu töùc laø gaàn beân chaúng ñöôïc. Neáu gaàn beân ñöôïc thì muoân daëm Nhai Chaâu, vöøa xuaát ñaàu beøn rôi trong coû. Duø cho baûy doïc taùm ngang chaúng tieâu moät caùi aán tay. Tuyeát Ñaäu noùi “Coå Phaät coù gia phong”, chaúng phaûi hieän nay theá aáy. Ñöùc Thích-ca khi môùi sanh, tay chæ trôøi tay chæ ñaát noùi “Treân trôøi döôùi trôøi, chæ ta hôn heát”. Vaân Moân noùi: “Khi aáy toâi thaáy ñaäp moät gaäy cheát toát, cho choù aên, môùi mong thieân haï thaùi bình.” Nhö theá môùi ñeàn ñöôïc caùi ôn lôùn. Vì theá, caùi cô thoát traùc ñeàu laø “Coå Phaät coù gia phong”. Neáu ngöôøi ñaït ñöôïc ñaïo naøy, lieàn hay moät ñaám, ñaám ngaõ laàu Hoaøng Haïc, moät ñaïp, ñaïp nhaøo Chaâu Anh Voõ. Nhö ñoáng löûa lôùn, gaàn noù thì chaùy heát maët maøy. Nhö kieám Thaùi A toan huôi thì tan thaân maát maïng. Caùi naøy chæ laø ngöôøi thaáu thoaùt ñöôïc ñaïi giaûi thoaùt, môùi hay nhö theá. Neáu laø keû laàm nguoàn keït caâu, nhaát ñònh baùm vaøo loaïi thuyeát thoaïi naøy chaúng ñöôïc. “Ñoái neâu bò loät ñuoåi”, töùc laø moät khaùch moät chuû, moät hoûi moät ñaùp, ôû choã hoûi ñaùp lieàn coù loät toaùc ñuoåi ñi, goïi ñoù laø “Ñoái neâu bò loät ñuoåi”. Tuyeát Ñaäu bieát thaáu vieäc naøy, neân chæ caàn hai caâu laø tuïng xong. Veà sau chæ laø rôi trong coû, vì oâng chuù phaù. “Meï con chaúng bieát nhau, thì ai ñoàng keâu moå”, meï tuy moå maø khoâng theå ñeán con keâu, con tuy keâu maø khoâng theå ñeán meï moå, moãi beân ñeàu khoâng theå bieát nhau. Chính khi keâu moå (gaø con keâu gaø meï moå khi tröùng gaø saép nôû) thì ai ñoàng keâu moå ? Neáu hieåu theá aáy thì vöôït ra caâu sau cuûa Tuyeát Ñaäu khoâng noåi. Vì sao ? Höông Nghieâm noùi: “Con keâu meï moå, con bieát khoâng voû, meï con ñeàu queân, öùng duyeân chaúng toái, ñoàng ñaïo xöôùng hoøa, dieäu huyeàn ñoäc cöôùc.” Tuyeát Ñaäu chaúng ngaïi rôi trong coû laøm saén bìm. Tuïng noùi moät chöõ “moå” laø chæ Caûnh Thanh ñaùp “Laïi ñöôïc soáng chaêng”. Tuïng noùi chöõ “bieát” laø chæ vò Taêng naøy noùi “Neáu chaúng soáng bò ngöôøi cheâ cöôøi”. Vì sao Tuyeát Ñaäu laïi noùi “Coøn trong voû” ? Tuyeát Ñaäu nhaèm trong ñaù nhaùng phaân bieät traéng ñen, trong cô ñieän xeït chia moái goùc. Caûnh Thanh noùi “cuõng laø keû trong coû”, Tuyeát Ñaäu baûo “Laïi bò voã”. Choã khoù naøy chính laø Caûnh Thanh noùi “Cuõng laø keû trong coû”. Baûo laø Caûnh Thanh moùc troøng con maét ngöôøi ñöôïc chaêng ? Caâu naøy coù phaûi coøn “Trong voû” chaêng ? Haún laø chaúng giao thieäp. Vì sao nhö theá, neáu ngöôøi hieåu ñöôïc ñi haønh cöôùc quanh trong thieân haï vaãn coù phaàn ñeàn ôn. Sôn Taêng noùi thoaïi theá aáy cuõng laø keû rôi trong coû. “Caû thaûy Thieàn taêng theo danh maïo”, ai laø ngöôøi chaúng danh maïo ? Ñeán trong ñaây Tuyeát Ñaäu töï chaúng khoûi danh maïo, laïi laøm luïy ñeán caû thaûy Thieàn taêng. Haõy noùi Caûnh Thanh theá naøo laø choã vì vò Taêng kia ? Caû thaûy Thieàn taêng nhaûy chaúng khoûi.

?

TAÉC 17: HÖÔNG LAÂM NGOÀI LAÂU SANH NHOÏC

LÔØI DAÃN: Chaët ñinh caét saét môùi ñaùng laøm boån phaän Toâng sö, neù teân traùnh ñao ñaâu theå laøm taùc giaû thoâng phöông. Choã duøi chaâm chaúng vaøo haõy gaùc laïi, khi soùng daäy ngaäp trôøi thì theá naøo, thöû cöû xem ?

COÂNG AÙN: Taêng hoûi Höông Laâm: Theá naøo laø yù Toå sö töø Taây sang ? Höông Laâm ñaùp: Ngoài laâu sanh nhoïc.

GIAÛI THÍCH: Höông Laâm noùi “ngoài laâu sanh nhoïc”, laïi hieåu chaêng ? Neáu hieåu ñöôïc thì treân ñaàu traêm coû döùt heát can qua, neáu chaúng hieåu thì laéng nghe xöû phaân. Coå nhaân ñi haønh cöôùc choïn löïa baïn ñoàng haønh ñeå vaïch coû xem gioù [Baùt thaûo chieâm phong (buoâng voïng höôùng huyeàn chaân)]. Khi aáy, Vaân Moân thònh hoùa ôû Quaûng Nam, Höông Laâm thöôøng ra ñaát Thuïc ñoàng thôøi vôùi Nga Hoà, Caûnh Thanh, tröôùc ñeán tham vaán Baùo Töø ôû Hoà Nam, sau môùi ñeán trong hoäi Vaân Moân laøm thò giaû möôøi taùm naêm. ÔÛ choã Vaân Moân thaân ñöôïc, thaân nghe, Sö ngoä tuy treã, song quaû laø baäc ñaïi caên khí. Sö ôû beân caïnh Vaân Moân möôøi taùm naêm, Vaân Moân thöôøng keâu thò giaû Vieãn, Sö vöøa ñaùp daï, Vaân Moân hoûi laø caùi gì ? Khi aáy Höông Laâm cuõng haï ngöõ, trình kieán giaûi, ñuøa tinh hoàn, song troïn chaúng kheá hôïp. Moät hoâm Sö boãng nhieân la: Con ñaõ hoäi ! Vaân Moân baûo: Sao chaúng noùi moät caâu höôùng thöôïng xem ? Sö ôû theâm ba naêm. Trong thaát, Vaân Moân phoùng nhöõng ñaïi cô bieän, hôn phaân nöûa vì thò giaû Vieãn, tuøy choã nhaäp taùc. Vaân Moân phaøm coù moät lôøi moät caâu, troïn nhaèm vaøo choã thò giaû Vieãn. Sau Höông Laâm trôû veà ñaát Thuïc, ban ñaàu ôû cung Thuûy Tinh taïi Ñaïo Giang, sau truï chuøa Höông Laâm ôû Thanh Thaønh. Hoøa thöôïng Toä ôû Trí Moân goác ngöôøi Chieát, nghe Höông Laâm giaùo hoùa thaïnh haønh lieàn ñeán ñaát Thuïc ñeå tham leã. Hoøa thöôïng Toä laø thaày cuûa Tuyeát Ñaäu. Vaân Moân tuy tieáp ngöôøi voâ soá, song hieän thôøi ñaïo haønh chæ moät phaùi Höông Laâm laø thaïnh haønh. Sö trôû veà Töù Xuyeân truï vieän boán möôi naêm, ñöôïc taùm möôi tuoåi môùi thieân hoùa. Sö thöôøng noùi: Ta boán möôi naêm môùi thaønh moät maûnh. Phaøm daïy chuùng, Sö noùi: Ñi haønh khöôùc tham taàm tri thöùc, caàn ñeå maét maø ñi, phaûi phaân ñen traéng, thaáy caïn saâu môùi ñöôïc. Tröôùc caàn phaûi laäp chí, ñöùc Thích-ca khi coøn tu nhaân, phaùt moät lôøi moät nieäm ñeàu laø laäp chí. Sau naøy coù vò Taêng ñeán hoûi: Theá naøo laø moät ngoïn ñeøn ôû trong thaát ? Höông Laâm ñaùp: Ba ngöôøi laøm chöùng ruøa thaønh traïnh. Taêng laïi hoûi: Theá naøo laø vieäc cuûa keû aùo naïp ? Höông Laâm ñaùp: Thaùng chaïp löûa chaùy nuùi.

Xöa nay ñaùp yù Toå sö raát nhieàu, chæ coù moät taéc naøy cuûa Höông Laâm laø ngoài caét ñaàu löôõi ngöôøi trong thieân haï, khoâng coù choã cho oâng suy tính ñaïo lyù. Taêng hoûi: Theá naøo laø yù Toå sö töø Taây sang ? Höông Laâm ñaùp: Ngoài laâu sanh nhoïc. Ñaùng goïi laø lôøi khoâng vò, caâu khoâng vò, noùi khoâng vò, laáp bít mieäng ngöôøi, khoâng coù choã ñeå oâng haø hôi. Caàn thaáy lieàn thaáy, neáu chaúng thaáy toái kî khôûi giaûi hoäi. Höông Laâm ñaõ töøng gaëp baäc taùc gia, cho neân coù thuû ñoaïn cuûa Vaân Moân, coù ba caâu theå dieäu. Nhieàu ngöôøi hieåu laàm noùi: Toå sö Taây sang chín naêm ngoài xaây maët vaøo vaùch, haù chaúng phaûi ngoài laâu sanh nhoïc ? Quaû thaät coù truùng vaøo ñaâu. Chaúng thaáy coå nhaân ñöôïc ñaïi töï taïi, chaân ñaïp ñeán ñaát thaät, khoâng coù nhieàu thöù Phaät phaùp, tri kieán, ñaïo lyù, gaëp vieäc lieàn öùng duïng. Theá neân noùi “Phaùp theo phaùp haønh, phaùp traøng tuøy choã döïng laäp”. Tuyeát Ñaäu nhaân gioù thoåi löûa, gheù beân chæ ra moät caùi nöûa caùi.

TUÏNG:    Nhaát caù löôõng caù thieân vaïn caù

                 Thoaùt khöôùc lung ñaàu taù giaùc ñaø

                 Taû chuyeån höõu chuyeån tuøy haäu lai

                 Töû Hoà yeáu ñaû Löu Thieát Ma.

DÒCH:     Moät caùi hai caùi ngaøn muoân caùi

                 Loät boû daây daøm, thaùo yeân cöông

                 Xoay taû xoay höõu tuøy keû sau

                 Töû Hoà caàn ñaùnh Löu Thieát Ma.

GIAÛI TUÏNG: Tuyeát Ñaäu lieàn ñoù nhö choïi ñaù nhaùng löûa, tôï laøn ñieän chôùp ñaåy ra cho oâng thaáy. OÂng nghe noùi ñeán lieàn hoäi môùi ñöôïc. Sö quaû laø con chaùu trong nhaø, môùi hay noùi nhö theá. Neáu kheùo thaúng ñoù lieàn hieåu theá aáy, quaû laø ngöôøi kyø ñaëc. Hai caâu “moät caùi hai caùi ngaøn muoân caùi, loät boû daây daøm, thaùo yeân cöông”, saïch troïi thong dong, chaúng bò sanh töû laøm nhieãm, chaúng bò tình giaûi Thaùnh phaøm troùi buoäc, treân khoâng coù choã vin theo, döôùi baët chaáp ta mình, nhaát nhö döôøng theå Höông Laâm, Tuyeát Ñaäu, ñaâu nhöõng ngaøn muoân caùi, nhaãn ñeán moïi ngöôøi treân quaû ñaát thaûy nhö theá, Phaät tröôùc Phaät sau thaûy nhö theá. Neáu nhö ôû trong ngoân cuù khôûi giaûi hoäi, lieàn nhö Töû Hoà ñaùnh Löu Thieát Ma, vöøa neâu leân theo tieáng lieàn ñaùnh. Töû Hoà tham vaán Nam Tuyeàn cuøng Trieäu Chaâu, Tröôøng Sa Caûnh Saàm laø baïn ñoàng tham. Khi aáy, Löu Thieát Ma caát am ôû döôùi nuùi Qui, caùc nôi ñeàu neå baø. Moät hoâm, Töû Hoà ñeán tham vaán, hoûi: Coù phaûi laø Löu Thieát Ma chaêng ? Thieát Ma ñaùp: Chaû daùm. Töû Hoà hoûi: Xoay beân traùi (maøi) hay xoay beân phaûi (maøi) ? Thieát Ma ñaùp: Hoøa thöôïng chôù ñieân ñaûo. Töû Hoà theo tieáng lieàn ñaùnh. Höông Laâm ñaùp caâu hoûi cuûa vò Taêng theá naøo laø yù Toå sö töø Taây sang, noùi ngoài laâu sanh nhoïc. Neáu theá aáy hoäi ñöôïc thì xoay traùi xoay phaûi tuøy haäu lai. Haõy noùi Tuyeát Ñaäu tuïng ra nhö theá laø yù taïi choã naøo ? Voâ söï toát, xin haõy cöû xem ?

?

TAÉC 18: TRUNG QUOÁC SÖ THAÙP VOÂ PHUØNG

COÂNG AÙN: Hoaøng ñeá Tuùc Toâng hoûi Quoác sö Hueä Trung: Sau khi traêm tuoåi coù caàn vaät gì ? Quoác sö taâu: Vì Laõo taêng xaây caùi thaùp Voâ Phuøng. Vua hoûi: Xin Thaày cho kieåu thaùp. Quoác sö im laëng giaây laâu hoûi: Hieåu chaêng ? Vua noùi: Chaúng hieåu. Quoác sö taâu: Toâi coù ñeä töû phoù phaùp laø Ñam Nguyeân thoâng hieåu vieäc naøy, xin vôøi ñeán hoûi. Sau khi Quoác sö tòch, vua vôøi Ñam Nguyeân hoûi yù naøy theá naøo. Ñam Nguyeân taâu: Phía Nam soâng Töông, phía Baéc caùi ñaàm (Tuyeát Ñaäu tröôùc ngöõ: Moät tay voã chaúng keâu), ôû giöõa vaøng roøng ñaày moät nöôùc (Tuyeát Ñaäu tröôùc ngöõ: Nuùi hình caây gaäy), döôùi caây khoâng boùng neân ñoàng thuyeàn (Tuyeát Ñaäu tröôùc ngöõ: Soâng trong bieån laëng), treân ñieän Löu-ly khoâng tri thöùc (Tuyeát Ñaäu tröôùc ngöõ: Neâu roài vaäy).

GIAÛI THÍCH: Tuùc Toâng, Ñaïi Toâng ñeàu laø con chaùu cuûa Huyeàn Toâng, khi coøn laøm Thaùi töû thích tham thieàn. Vì nöôùc coù nhieàu troäm cöôùp, Huyeàn Toâng dôøi sang ñaát Thuïc. Coá ñoâ nhaø Ñöôøng ôû Tröôøng An, bò An Loäc Sôn chieám cöù, sau dôøi ñoâ sang Laïc Döông. Khi Tuùc Toâng leân nhieáp chaùnh thì Quoác sö Hueä Trung ñang truï am treân nuùi Baïch Nhai thuoäc Ñaëng Chaâu, nay laø ñaïo traøng Höông Nghieâm. Quoác sö hôn boán möôi naêm khoâng xuoáng nuùi, ñaïo haïnh ñoàn ñeán tai vua. Nieân hieäu Thöôïng Nguyeân naêm thöù hai (761), vua sai Trung söù môøi nhaäp noäi, ñaõi theo leã thaày troø raát laø kính troïng. Quoác sö thöôøng vì vua dieãn noùi ñaïo voâ thöôïng. Moãi khi Quoác sö thoaùi trieàu, vua töï vin xe ñöa ñi, quaàn thaàn ñeàu toû veû böïc boäi, muoán taâu vua choã chaúng tieän ñoù. Quoác sö ñuû tha taâm thoâng, khi thaáy vua lieàn taâu: Toâi ôû tröôùc trôøi Ñeá Thích, thaáy Thieân töû Tuùc Taùn nhanh nhö laøn ñieän chôùp. Vua caøng theâm kính troïng. Ñeán Ñaïi Toâng leân ngoâi, laïi môøi Quoác sö ôû chuøa Quang Traïch möôøi saùu naêm, tuøy cô noùi phaùp. Nieân hieäu Ñaïi Lòch thöù möôøi (775), Quoác sö thieân hoùa. Hoøa thöôïng Thanh Toûa ôû phuû Sôn Nam xöa laø baïn ñoàng haønh cuûa Quoác sö, Quoác sö thöôøng taâu vua môøi veà trieàu, vua môøi ba phen maø khoâng ñeán, laïi maéng Quoác sö laø ñam danh aùi lôïi luyeán tröôùc nhaân gian. Quoác sö laøm Quoác sö ñeán ba trieàu ñaïi, cha con nhaø vua ñeàu thích tham thieàn. Cöù theo Truyeàn Ñaêng Luïc khaûo cöùu thì caâu hoûi naøy cuûa Ñaïi Toâng hoûi. Caâu hoûi Quoác sö: “Theá naøo laø möôøi thaân Ñieàu Ngöï”, môùi laø cuûa Tuùc Toâng.

Quoác sö duyeân heát saép vaøo Nieát-baøn töø giaõ Ñaïi Toâng. Ñaïi Toâng hoûi: “Quoác sö sau khi traêm tuoåi coù caàn vaät gì ?” Chæ laø moät caâu hoûi bình thöôøng, maø oâng giaø khoâng gioù noåi soùng, noùi: “Vì Laõo taêng xaây caùi thaùp Voâ Phuøng.” Haõy noùi baïch nhaät thanh thieân laøm nhö theá laø sao ? Xaây caùi thaùp laø ñöôïc roài. Vì sao laïi noùi xaây thaùp Voâ Phuøng ? Ñaïi Toâng quaû laø tay taùc gia cho oâng moät caùi taùt, lieàn hoûi: “Thænh Thaày cho kieåu thaùp.” Quoác sö im laëng giaây laâu noùi: “Hieåu chaêng ?” Kyø quaùi, caùi naøy thaät khoù tham cöùu. Quoác sö bò vua moät caùi taùt, lieàn mieäng nhö taám bieån. Song tuy nhieân nhö theá, neáu chaúng phaûi laø oâng giaø naøy, cô hoà teù nhaøo roài. Laém ngöôøi noùi choã Quoác sö khoâng noùi chính laø kieåu thaùp. Neáu hieåu theá aáy, moät toâng Ñaït-ma maát saïch. Neáu baûo im laëng laø phaûi thì keû caâm cuõng hoäi Thieàn. Haù chaúng thaáy ngoaïi ñaïo hoûi Phaät: Chaúng hoûi coù lôøi, chaúng hoûi khoâng lôøi. Theá Toân im laëng giaây laâu. Ngoaïi ñaïo leã baùi khen ngôïi: Theá Toân ñaïi töø ñaïi bi veït ñaùm maây môø cho con, khieán con ñöôïc vaøo. Khi ngoaïi ñaïo ñi roài, A-nan hoûi Phaät: Ngoaïi ñaïo coù sôû chöùng gì maø noùi ñöôïc vaøo ? Theá Toân ñaùp: Nhö con ngöïa hay ôû theá gian vöøa thaáy boùng roi lieàn chaïy. Ña soá ngöôøi nhaém vaøo choã im laëng maø hieåu, thaät coù gì laø phaûi. Nguõ Toå tieân sö nieâm raèng: “Maët tröôùc laø traân chaâu maõ naõo, maët sau laø maõ naõo traân chaâu, beân Ñoâng laø Quaùn AÂm, Theá Chí, beân Taây laø Vaên-thuø, Phoå Hieàn, khoaûng giöõa coù caùi phan bò gioù thoåi keâu hoà loâ, hoà loâ.” Quoác sö  hoûi: Hieåu chaêng ? Vua noùi: Chaúng hieåu cuõng ñöôïc chuùt ít. Haõy noùi caùi chaúng hieåu naøy vôùi caùi chaúng bieát cuûa Voõ Ñeá laø ñoàng hay khaùc ? Tuy nhieân gioáng thì gioáng, maø phaûi thì chöa phaûi. Quoác sö noùi: “Toâi coù ñeä töû phoù phaùp laø Ñam Nguyeân thoâng hieåu vieäc naøy, xin vôøi ñeán hoûi.” Tuyeát Ñaäu nieâm: “Moät tay voã chaúng keâu.” Ñaïi Toâng chaúng hieåu thì gaùc laïi, Ñam Nguyeân laïi hieåu chaêng ? Chæ tieâu ñöôïc caùi noùi “Thænh Thaày kieåu thaùp”. Moïi ngöôøi treân quaû ñaát cuõng khoâng laøm sao ñöôïc. Nguõ Toå tieân sö nieâm: “OÂng laø thaày moät nöôùc, vì sao chaúng noùi laïi ñaåy qua ñeä töû.” Sau khi Quoác sö thieân hoùa, vua vôøi Ñam Nguyeân ñeán hoûi yù naøy theá naøo. Ñam Nguyeân laïi vì Quoác sö noùi Hoà noùi Haùn, noùi ñaïo lyù, töï nhieân hieåu lôøi noùi cuûa Quoác sö. Chæ tieâu moät baøi tuïng: “Beân Nam soâng Töông, beân Baéc caùi ñaàm, khoaûng giöõa coù vaøng roøng ñaày moät nöôùc, döôùi caây khoâng boùng neân ñoàng thuyeàn, treân ñieän Löu-ly khoâng tri thöùc.” Ñam Nguyeân teân ÖÙng Chôn laøm thò giaû Quoác sö, sau truï chuøa Ñam Nguyeân ôû Kieát Chaâu.

Khi aáy, Ngöôõng Sôn ñeán tham vaán, Ñam Nguyeân noùi: Troïng taùnh aùc khoâng theå phaïm, truï chaúng ñöôïc. Tröôùc khi Ngöôõng Sôn ñeán tham vaán Ñam Nguyeân, coù tham vaán Thieàn sö Taùnh Khoâng. Coù vò Taêng hoûi Taùnh Khoâng: Theá naøo laø yù Toå sö töø Taây sang ? Taùnh Khoâng ñaùp: Nhö ngöôøi ôû trong gieáng saâu ngaøn thöôùc, chaúng nhôø moät taác daây maø keùo ra ñöôïc, töùc ñaùp oâng yù Taây sang. Taêng thöa: Gaàn ñaây Hoøa thöôïng Xöôùng ôû Hoà Nam cuõng vì ngöôøi noùi Ñoâng noùi Taây. Taùnh Khoâng beøn goïi: Sa-di ! Loâi caùi töû thi naøy ra. Sau Ngöôõng Sôn ñem hoûi Ñam Nguyeân: Theá naøo laø keùo ngöôøi trong gieáng ra ñöôïc ? Ñam Nguyeân baûo: Doát ! Keû si, ai ôû trong gieáng ? Ngöôõng Sôn chaúng kheá hoäi. Sau ñeán Qui Sôn, Sö laïi hoûi. Qui Sôn goïi: Hueä Tòch ! Sö öùng thanh: Daï ! Qui Sôn baûo: Ra roài. Ngöôõng Sôn lieàn ñaïi ngoä, noùi: Con ôû choã Ñam Nguyeân ñöôïc theå, choã Qui Sôn ñöôïc duïng.

Chæ moät baøi tuïng naøy daãn ngöôøi khôûi taø giaûi chaúng ít. Nhieàu ngöôøi hieåu laàm noùi: Töông laø töông kieán, ñaøm laø ñaøm luaän, khoaûng giöõa coù caùi thaùp Voâ Phuøng, cho neân noùi trong coù vaøng roøng ñaày moät nöôùc. Vua cuøng Quoác sö ñoái ñaùp laø döôùi caây khoâng boùng neân ñoàng thuyeàn. Vua khoâng hieåu neân noùi: Treân ñieän Löu-ly khoâng tri thöùc. Laïi coù ngöôøi noùi: Töông laø phía Nam Töông Chaâu, Ñaøm laø phía Baéc Ñaøm Chaâu. Giöõa coù vaøng roøng ñaày moät nöôùc laø tuïng nhaø quan. Lieác maét nhìn xem noùi, caùi naøy laø thaùp Voâ Phuøng. Hieåu theá aáy, thaät chaúng ra ngoaøi tình kieán. Ñeán nhö Tuyeát Ñaäu haï boán chuyeån ngöõ laïi laøm sao hieåu ? Ngöôøi nay toaøn khoâng hieåu yù coå nhaân. Thöû noùi phía Nam soâng Töông, phía Baéc caùi ñaàm, oâng laøm sao hieåu ? Giöõa coù vaøng roøng ñaày moät nöôùc, oâng laøm sao hieåu ? Döôùi caây khoâng boùng neân ñoàng thuyeàn, oâng laøm sao hieåu ? Treân ñieän Löu-ly khoâng tri thöùc, oâng laøm sao hieåu ? Neáu theá aáy thaáy ñöôïc thaät laø thoûa maõn bình sanh. Phía Nam soâng Töông, phía Baéc caùi ñaàm, Tuyeát Ñaäu noùi: Moät tay voã chaúng keâu, baát ñaéc dó cuøng oâng noùi. Giöõa coù vaøng roøng ñaày moät nöôùc, Tuyeát Ñaäu noùi: Nuùi hình gioáng caây gaäy. Coå nhaân noùi: Bieát caây gaäy, vieäc tham hoïc moät ñôøi ñöôïc xong. Döôùi caây khoâng boùng neân ñoàng thuyeàn, Tuyeát Ñaäu noùi: Soâng trong bieån laëng. Ñoàng thôøi môû hoaùc cöûa neûo, taùm maët linh lung. Treân ñieän Löu-ly khoâng tri thöùc, Tuyeát Ñaäu noùi: Nieâm roài vaäy. Ñoàng thôøi vì oâng noùi xong vaäy, quaû laø khoù thaáy, thaáy ñöôïc cuõng toát, chæ laø coù choã nhaän laàm, theo lôøi sanh hieåu. Ñeán roát sau noùi nieâm roài vaäy, laïi coøn chuùt ít so saùnh. Tuyeát Ñaäu phaân minh moät luùc haï ngöõ xong. Ñoaïn sau rieâng tuïng caùi thaùp Voâ Phuøng.

TUÏNG:           Voâ phuøng thaùp

                        Kieán hoaøn nan

                        Tröøng ñaøm baát höùa thöông long baøn.

                        Taèng laïc laïc

                        AÛnh ñoaøn ñoaøn

                        Thieân coå vaïn coå döõ nhaân khan.

DÒCH:             Thaùp Voâ Phuøng       

                        Caøng khoù thaáy

                        Ñaàm trong chaúng cho roàng to cuoän.

                        Töøng loäng laãy

                        Boùng troøn troøn

                        Ngaøn xöa muoân xöa cho ngöôøi xem.

GIAÛI THÍCH: Tuyeát Ñaäu ngay ñaàu noùi: Thaùp Voâ Phuøng, caøng khoù thaáy. Tuy nhieân rieâng baøy chaúng giaáu, song maø khi caàn thaáy laïi khoù thaáy. Tuyeát Ñaäu töø bi toät ñoä laïi vì oâng noùi “ñaàm trong chaúng cho roàng to cuoän”. Nguõ Toå tieân sö noùi: Tuyeát Ñaäu tuïng coå moät taäp, toâi chæ thích caâu “ñaàm trong chaúng cho roàng to cuoän”. Vaãn coøn ñoâi chuùt so saùnh. Nhieàu ngöôøi nhaèm choã Quoác sö im laëng laøm keá soáng. Neáu hieåu theá aáy moät luùc laàm roài. Ñaâu chaúng nghe noùi: Roàng naèm chaúng choïn nöôùc ñoïng; choã khoâng, coù traêng soùng laëng; choã coù, khoâng gioù daäy soùng. Laïi noùi: Roàng naèm haèng sôï ñaàm trong bieác. Neáu loaïi naøy, duø cho nöôùc daäy meânh moâng, soùng buûa ngaäp trôøi, cuõng chaúng ôû trong ñoù uoán khuùc. Tuyeát Ñaäu tuïng ñeán ñaây ñaõ xong. Phaàn sau theâm ñoâi phaàn nhaõn muïc toâ ñaép neân caùi thaùp Voâ Phuøng. Theo sau noùi: Töøng loäng laãy, boùng troøn troøn, ngaøn xöa muoân xöa cho ngöôøi xem. OÂng laøm sao xem ? Hieän nay ôû choã naøo ? Duø cho oâng thaáy ñöôïc roõ raøng, chôù laàm nhaän traùi caân baøn (moät tieâu chuaån coá ñònh).

?

TAÉC 19: CAÂU CHI ÑÖA MOÄT NGOÙN TAY

LÔØI DAÃN: Giôû moät haït buïi quaû ñaát thaâu, moät hoa nôû theá giôùi ñoäng. Neáu khi buïi chöa giôû, hoa chöa nôû laøm sao ñeå maét ?

Vì theá noùi: Nhö chaët moät cuoän tô, moät chaët thì taát caû ñeàu chaët, nhö nhuoäm moät cuoän tô, moät nhuoäm thì taát caû ñeàu nhuoäm. Chæ nhö hieän nay caét ñöùt saén bìm, vaän xuaát cuûa baùu nhaø mình, thaáp cao khaép öùng, sau tröôùc khoâng sai, moãi moãi hieän thaønh. Neáu chöa ñöôïc vaäy, xem laáy vaên sau.

COÂNG AÙN: Hoøa thöôïng Caâu Chi, phaøm coù ngöôøi hoûi chæ ñöa moät ngoùn tay.

GIAÛI THÍCH: Neáu nhaèm treân ñaàu ngoùn tay hieåu thì coâ phuï Caâu Chi. Neáu chaúng nhaèm treân ñaàu ngoùn tay hieåu thì gioáng nhö ñuùc gang laøm ñoà duøng. Hieåu cuõng theá aáy, chaúng hieåu cuõng theá aáy, cao cuõng theá aáy, thaáp cuõng theá aáy, phaûi cuõng theá aáy, quaáy cuõng theá aáy. Do ñoù noùi: Moät haït buïi vöøa daáy leân thì caû quaû ñaát toaøn thaâu, moät ñoùa hoa chôùm nôû thì toaøn theá giôùi ruùng ñoäng, moät sôïi loâng sö töû thì traêm öùc sôïi loâng hieän. Vieân Minh noùi: “Laïnh thì khaép trôøi khaép ñaát ñeàu laïnh, noùng thì khaép trôøi khaép ñaát ñeàu noùng, nuùi soâng quaû ñaát thaáu toät huyønh tuyeàn, vaïn töôïng sum la thoâng taän hö khoâng.” Haõy noùi laø vaät gì ñöôïc kyø quaùi theá aáy. Neáu bieát ñöôïc thì chaúng tieâu moät caùi aán tay. Neáu bieát chaúng ñöôïc thì chöôùng ngaïi daãy ñaày.

Hoøa thöôïng Caâu Chi laø ngöôøi Kim Hoa Vuï Chaâu. Buoåi ñaàu ôû am, coù vò Ni teân Thaät Teá ñeán am, ñi thaúng vaøo chaúng loät noùn, caàm tích tröôïng ñi nhieãu giöôøng thieàn ba voøng, noùi: Noùi ñöôïc thì loät noùn. Hoûi nhö theá ñeán ba laàn, Caâu Chi khoâng ñaùp ñöôïc. Vò Ni lieàn ñi. Caâu Chi noùi: Trôøi ñaõ chieàu, coâ haõy ôû laïi nghæ. Coâ Ni noùi: Noùi ñöôïc thì ôû laïi. Caâu Chi cuõng khoâng ñaùp ñöôïc. Vò Ni lieàn ñi. Caâu Chi than: Ta tuy mang hình tröôïng phu maø khoâng coù khí tröôïng phu. Lieàn phaùt phaãn quyeát roõ ñöôïc vieäc naøy. Toan boû am ñi caùc nôi tham thænh, laøm ngöôøi haønh cöôùc toâi luyeän. Ñeâm aáy, Sôn thaàn ñeán maùch: Chaúng caàn rôøi choã naøy, ngaøy mai coù nhuïc thaân Boà-taùt ñeán, vì Hoøa thöôïng noùi phaùp. Quaû thaät ngaøy hoâm sau coù Hoøa thöôïng Thieân Long ñeán am. Caâu Chi ñoùn tieáp thöa roõ vieäc qua. Thieân Long lieàn ñöa moät ngoùn tay leân chæ ñoù. Caâu Chi boãng nhieân ñaïi ngoä. Bôûi Caâu Chi  hieän thôøi trònh troïng chuyeân chuù, neân thuøng thoâng deã luûng ñaùy. Sau naøy coù ai hoûi, Sö lieàn ñöa moät ngoùn tay leân. Tröôøng Khaùnh noùi: Thöùc aên ngon chaúng caàn vôùi ngöôøi buïng no. Huyeàn Sa noùi: Ta khi aáy neáu thaáy lieàn beû gaõy ngoùn tay. Huyeàn Giaùc noùi: Huyeàn Sa noùi theá aáy laø yù laøm sao ? Vaân Cö Tích noùi: Huyeàn Sa noùi theá aáy laø thöøa nhaän Sö, laø chaúng thöøa nhaän Sö ? Neáu thöøa nhaän Sö sao noùi beû gaõy ngoùn tay ? Neáu chaúng thöøa nhaän Sö thì Caâu Chi loãi taïi choã naøo ? Tieân Taøo Sôn noùi: Choã thöøa nhaän cuûa Caâu Chi quaù sô saøi, chæ nhaän ñöôïc moät cô, moät caûnh, nhaûy leân moät baäc lieàn voã tay quô muùa, thaáy Taây Vieân raát laø kyø quaùi. Huyeàn Giaùc laïi noùi: Caâu Chi laïi ngoä hay chöa, vì sao choã thöøa ñöông quaù sô saøi ? Neáu laø chaúng ngoä sao oâng noùi “Bình sanh chæ duøng moät ngoùn tay thieàn maø chaúng heát” ? Haõy noùi yù Taøo Sôn taïi choã naøo ? Ñöông thôøi quaû nhieân Caâu Chi chaúng hoäi, ñeán sau khi oâng ngoä, phaøm coù ai hoûi chæ ñöa moät ngoùn tay, vì sao ngaøn ngöôøi muoân ngöôøi buûa vaây oâng chaúng ñöôïc, ñaäp phaù chaúng vôõ ? Neáu oâng laáy ngoùn tay ñeå hieåu, quyeát ñònh chaúng thaáy yù coå nhaân. Loaïi thieàn naøy deã tham maø khoù hoäi. Nhö ngöôøi nay, coù ai hoûi ñeán lieàn ñöa ngoùn tay, ñöa naém tay leân, chæ laø loäng tinh hoàn. Caàn phaûi thaáu coát thaáu tuûy, thaáy thaáu môùi ñöôïc. Trong am Caâu Chi coù moät ñöùa beù, ra ngoaøi bò ngöôøi hoûi: Bình thöôøng Hoøa thöôïng laáy phaùp gì daïy ngöôøi ? Ñöùa beù ñöa moät ngoùn tay leân. Trôû veà noù thöa laïi vôùi Hoøa thöôïng, Caâu Chi laáy dao chaët ngoùn tay noù, ñau quaù noù chaïy keâu khoùc. Caâu Chi goïi moät tieáng, noù xoay ñaàu laïi, Caâu Chi ñöa ngoùn tay leân, noù hoaùt nhieân nhaän hieåu. Haõy noùi thaáy ñöôïc ñaïo lyù gì ? Ñeán khi saép tòch, Sö noùi vôùi chuùng: Ta ñöôïc moät ngoùn tay thieàn cuûa Thieân Long, bình sanh duøng chaúng heát, caàn hieåu chaêng ? Sö ñöa moät ngoùn tay leân lieàn hoùa. Sau naøy Minh Chieâu - con roàng moät maét - hoûi sö thuùc Thaâm ôû chuøa Quoác Thôùi: Ngöôøi xöa noùi “Caâu Chi chæ nieäm ba haøng chuù, lieàn ñöôïc danh sieâu taát caû ngöôøi”, laøm sao vì ngöôøi nieäm ba haøng chuù ? Thaâm cuõng ñöa moät ngoùn tay leân. Chieâu thöa: Chaúng nhaân ngaøy nay ñaâu bieát ñöôïc khaùch Qua Chaâu aáy. Haõy noùi yù theá naøo ? Bí Ma bình sanh chæ duøng moät caây naïng. Hoøa thöôïng Ñaû Ñòa phaøm coù ngöôøi hoûi, ñaäp ñaát moät caùi. Sau bò ngöôøi giaáu maát caây gaäy, laïi hoûi: Theá naøo laø Phaät ? Sö chæ haû mieäng. Theá cuõng laø moät ñôøi duøng chaúng heát. Voâ Nghieäp noùi: Toå sö xem coõi naøy coù caên khí Ñaïi thöøa, rieâng truyeàn taâm aán, vaïch baøy loái meâ. Ngöôøi ñöôïc chaúng choïn ngu hay trí, phaøm cuøng Thaùnh, vaû laïi ña hö chaúng baèng thieåu thaät. Baäc ñaïi tröôïng phu hieän nay, caàn phaûi thoâi heát ñi, choùng döùt muoân duyeân ñi, vöôït khoûi doøng sanh töû, thoaùt ra cung caùch thöôøng tình, duø coù quyeán thuoäc trang nghieâm chaúng caàu töï ñöôïc. Voâ Nghieäp moät ñôøi, phaøm ai hoûi ñieàu gì chæ noùi “Chôù voïng töôûng”. Vì theá noùi: Moät choã thaáu, ngaøn choã muoân choã ñoàng thôøi thaáu, moät cô saùng, ngaøn cô muoân cô ñoàng thôøi saùng. Ngöôøi nay thaûy chaúng theá aáy, chæ thích thaû dong yù theo tình giaûi, chaúng hieåu choã tænh yeáu cuûa coå nhaân. Kia vaãn coù boä maùy nhanh, choã xoay chuyeån kheùo, taïi sao chæ duøng moät ngoùn tay ? Phaûi bieát Caâu Chi ñeán trong ñaây coù choã thaâm maät vì ngöôøi. Coát hieåu ñöôïc bôùt nhoïc söùc bieát maáy. Laïi Vieân Minh noùi: Laïnh thì khaép trôøi khaép ñaát ñeàu laïnh, noùng thì khaép trôøi khaép ñaát lieàn noùng. Nuùi soâng ñeàu thoâng suoát coâ nguy, vaïn töôïng sum la trieät ñeå hieåm tuaán. Choã naøo ñöôïc ngoùn tay Thieàn naøy ?

TUÏNG:   Ñoái döông thaâm aùi laõo Caâu Chi

                Vuõ truï khoâng lai caùnh höõu thuøy ?

                Taèng höôùng thöông minh haï phuø moäc

                Daï ñaøo töông coäng tieáp manh qui.

DÒCH:   Ñoái döông raát thích laõo Caâu Chi

                Vuõ truï (töø) khoâng (ñeán) nay coù nhöõng gì ?

                Töøng ñeán beå saâu thaû caây noåi

                Soùng ñeâm cuøng tieáp gaõ manh qui.

GIAÛI TUÏNG: Tuyeát Ñaäu hieåu vaên chöông töù luïc baûy thoâng taùm suoát, phaøm laø coâng aùn laï luøng kyø ñaëc, rieâng thích lieàn tuïng. Hai caâu “ñoái döông raát thích laõo Caâu Chi, vuõ truï (töø) khoâng (ñeán) nay coù nhöõng gì” ? Hoïc giaû thôøi nay öùc döông coå nhaân, hoaëc khaùch hoaëc chuû, moät hoûi moät ñaùp, ñoái dieän ñeà trì coù choã vì ngöôøi nhö theá, cho neân noùi “Ñoái Döông raát thích laõo Caâu Chi”. Tuyeát Ñaäu thích Caâu Chi caùi gì ? Töø môû mang trôøi ñaát ñeán nay laïi coù ngöôøi naøo ? Chæ laø moät laõo Caâu Chi. Neáu laø ngöôøi khaùc phaûi tham taïp nhaïp, duy laõo Caâu Chi chæ duøng moät ngoùn tay cho ñeán suoát ñôøi. Thôøi nhaân nhieàu taø giaûi noùi: Nuùi soâng ñaát lieàn cuõng khoâng, ngöôøi khoâng phaùp cuõng khoâng, duø cho vuõ truï moät luùc khoâng roài, chæ coøn moät laõo Caâu Chi. Theá laø khoâng dính daùng. Caâu “töøng ñeán bieån saâu thaû caây noåi”, nhö nay noùi bieån sanh töû, chuùng sanh ôû trong bieån nghieäp vöøa ra laïi vaøo, chaúng roõ chính mình, khoâng coù ngaøy ra khoûi. Caâu Chi buoâng loøng töø tieáp vaät, ôû trong bieån sanh töû duøng moät ngoùn tay tieáp ngöôøi, gioáng nhö thaû moät khuùc goã noåi ñeå tieáp ruøa muø, khieán caùc chuùng sanh ñöôïc ñeán bôø giaùc. Caâu “Soùng ñeâm cuøng tieáp gaõ manh qui”, kinh Phaùp Hoa noùi: “Nhö con ruøa moät maét gaëp ñöôïc boäng caây noåi, khoâng coøn caùi hoaïn chìm ñaém.” Baäc ñaïi thieän tri thöùc tieáp ñöôïc moät ngöôøi nhö roàng tôï coïp, daïy y ñeán theá giôùi coù Phaät laøm chuû khaùch, ñeán theá giôùi khoâng Phaät ngoài ñoaïn yeáu taân. Tieáp ñöôïc moät con ruøa muø kham duøng laøm gì ?

?

TAÉC 20: THUÙY VI THIEÀN BAÛN

LÔØI DAÃN: Boài non ñaép nuùi va töôøng chaïm vaùch, döøng tö ngöng cô moät tröôøng khoå khuaát. Hoaëc coù keû hay laät nghieâng beå caû, ñaïp ngaõ Tu-di, heùt tan maây traéng, ñaäp naùt hö khoâng, lieàn ñoù nhaèm moät cô moät caûnh, ngoài caét ñaàu löôõi ngöôøi trong thieân haï, khoâng coù choã cho oâng gheù beân. Haõy noùi töø tröôùc ñeán nay ngöôøi naøo töøng laøm theá aáy, thöû cöû xem ?

COÂNG AÙN: Long Nha hoûi Thuùy Vi: Theá naøo laø yù Toå sö töø Taây sang ? Thuùy Vi baûo: Ñem thieàn baûn laïi cho ta. Long Nha ñem thieàn baûn laïi cho Thuùy Vi. Thuùy Vi nhaän lieàn ñaùnh. Long Nha noùi: Ñaùnh maëc ñaùnh, coát khoâng coù yù Toå sö Taây sang. Long Nha laïi ñeán hoûi Laâm Teá: Theá naøo laø yù Toå sö töø Taây sang ? Laâm Teá baûo: Ñem boà ñoaøn laïi cho ta. Long Nha laáy boà ñoaøn ñem laïi cho Laâm Teá. Laâm Teá nhaän, lieàn ñaùnh. Long Nha noùi: Ñaùnh maëc ñaùnh, coát khoâng coù yù Toå sö Taây sang.

GIAÛI THÍCH: Hoøa thöôïng Chi ôû Thuùy Nham noùi: Ñöông thôøi nhö theá, thôøi nay Thieàn taêng trong da laïi coù maùu chaêng ? Thieàn sö Hieät ôû Qui Sôn noùi: Thuùy Vi, Laâm Teá ñaùng goïi laø boån phaän Toâng sö, Long Nha laø baäc vaïch coû xem gioù, chaúng ngaïi laøm moâ phaïm cho ngöôøi sau. Sau khi Long Nha truï vieän, coù vò Taêng hoûi: Ñöông thôøi Hoøa thöôïng chaáp nhaän hai vò toân tuùc chaêng ? Long Nha ñaùp: Nhaän töùc nhaän, chæ laø khoâng coù yù Toå sö Taây sang. Long Nha xem tröôùc ngoù sau hôïp beänh cho thuoác. Ñaïi Qui aét khoâng theá, ñôïi y hoûi ñöông thôøi Hoøa thöôïng laïi chaáp nhaän hai vò toân tuùc chaêng, roõ chaúng roõ cuõng maëc, nhaèm ngay xöông soáng ñaùnh, chaúng nhöõng ñôõ vöõng Thuùy Vi, Laâm Teá, cuõng chaúng coâ phuï ngöôøi hoûi. Thieàn sö Thoâng ôû Thaïch Moân noùi: Long Nha khoâng ngöôøi taùt ñöôïc, vaãn ñaùng bò Thieàn taêng moùc moät con maét. Tuyeát Ñaäu noùi: Laâm Teá, Thuùy Vi chæ bieát naém ñöùng, chaúng bieát buoâng ra, neáu toâi ñöông thôøi laøm Long Nha, ñôïi Sö ñoøi boà ñoaøn, thieàn baûn, naém ñöa leân lieàn neùm ngay maët. Thieàn sö Giôùi ôû nuùi Nguõ toå noùi: Hoøa thöôïng ñöôïc maët daøi theá aáy. Hoaëc noùi: Toå sö bò ñaát dính ñaàu. Thieàn sö Taân ôû Hoaøng Long noùi: Long Nha ñoaït traâu cuûa keû caøy, cöôùp côm cuûa ngöôøi ñoùi, ñaõ saùng thì saùng vaäy, nhaân sao laïi khoâng coù yù Toå sö Taây sang ? Hieåu chaêng ? Ñaàu gaäy coù maét saùng nhö nhaät, caàn bieát vaøng roøng trong löûa xem. Ñaïi phaøm kích döông yeáu dieäu, ñeà xöôùng toâng thöøa, nhaèm döôùi cô thöù nhaát roõ ñöôïc, khaû dó ngoài caét ñaàu löôõi ngöôøi trong thieân haï. Neáu do döï thì rôi vaøo cô thöù hai. Hai oâng giaø naøy tuy nhieân ñaùnh gioù ñaäp möa kinh thieân ñoäng ñòa, vaãn chaúng töøng ñaùnh ñöôïc keû maét saùng. Ngöôøi xöa tham thieàn quaù nhieàu cay ñaéng, laäp chí khí tröôïng phu, vöôït qua soâng nuùi, tham kieán toân tuùc.

Long Nha tröôùc tham Thuùy Vi, Laâm Teá, sau tham Ñöùc Sôn hoûi: Hoïc nhaân caàm kieám Maïc Da toan laáy ñaàu Thaày thì theá naøo ? Ñöùc Sôn ñöa ñaàu noùi: Ñaây ! Long Nha noùi: Ñaàu Thaày rôi ! Ñöùc Sôn cöôøi chuùm chím roài thoâi. Keá ñeán Ñoäng Sôn, Ñoäng Sôn hoûi: Vöøa rôøi choã naøo ? Long Nha thöa: Ñöùc Sôn. Ñoäng Sôn hoûi: Ñöùc Sôn coù ngoân cuù gì ? Long Nha thuaät laïi vieäc tröôùc. Ñoäng Sôn hoûi: OÂng aáy noùi gì ? Long Nha thöa: Thaày khoâng noùi. Ñoäng Sôn baûo: Chôù baûo khoâng noùi, thöû ñem caùi ñaàu Ñöùc Sôn rôi trình Laõo taêng xem ? Long Nha nôi ñaây coù tænh, beøn thaép höông troâng xa veà Ñöùc Sôn leã baùi saùm hoái. Ñöùc Sôn nghe, noùi: Laõo giaø Ñoäng Sôn khoâng bieát toát xaáu, keû naøy cheát ñaõ laâu roài, cöùu ñöôïc duøng vaøo choã naøo ? Maëc y gaùnh ñaàu Laõo taêng chaïy quanh trong thieân haï.

Long Nha caên taùnh thoâng minh, mang moät buïng thieàn ñi haønh cöôùc, thaúng ñeán Tröôøng An yeát kieán Thuùy Vi, hoûi: Theá naøo laø yù Toå sö töø Taây sang ? Thuùy Vi baûo: Ñem thieàn baûn laïi cho ta. Long Nha laáy thieàn baûn ñem laïi cho Thuùy Vi. Thuùy Vi nhaän, lieàn ñaùnh. Long Nha noùi: Ñaùnh maëc ñaùnh, coát khoâng coù yù Toå sö Taây sang. Laïi ñeán hoûi Laâm Teá: Theá naøo laø yù Toå sö töø Taây sang. Laâm Teá baûo: Ñem boà ñoaøn laïi cho ta. Long Nha ñem boà ñoaøn laïi, Laâm Teá nhaän, lieàn ñaùnh. Long Nha noùi: Ñaùnh maëc ñaùnh, coát khoâng coù yù Toå sö Taây sang. Sö ñaët caâu hoûi, coát yeáu thaáy ñöôïc laõo giaø ngoài treân giöôøng goã, cuõng coát saùng ñöôïc moät ñoaïn ñaïi söï cuûa chính mình. Ñaùng goïi laø baøy lôøi chaúng roãng, phaùt cô chaúng roái, xuaát phaùt töø choã thöïc haønh coâng phu. Nhö Nguõ Dueä ñeán tham vaán Thaïch Ñaàu töï öôùc heïn: Neáu moät lôøi kheá hôïp thì ôû, chaúng hôïp thì ñi. Thaïch Ñaàu ngoài treân toøa, Nguõ Dueä phuûi aùo ra ñi, Thaïch Ñaàu bieát laø phaùp khí, lieàn buoâng lôøi chæ daïy. Nguõ Dueä khoâng laõnh hoäi ñöôïc yeáu chæ, caùo töø ra ñi. Ra ñeán cöûa, Thaïch Ñaàu goïi: Xaø-leâ ! Nguõ Dueä xoay laïi nhìn. Thaïch Ñaàu baûo: Töø sanh ñeán töû chæ laø caùi naøy, xoay ñaàu chuyeån naõo laïi chôù tìm rieâng. Nguõ Dueä ngay lôøi noùi ñoù ñaïi ngoä. Ma Coác caàm tích tröôïng ñeán Chöông Kænh nhieãu giöôøng thieàn ba voøng, choáng tích tröôïng moät caùi, ñöùng thaúng. Chöông Kænh noùi: Phaûi ! Phaûi ! Laïi ñeán Nam Tuyeàn laøm nhö tröôùc, nhieãu giöôøng thieàn choáng tích tröôïng ñöùng thaúng. Nam Tuyeàn noùi: Chaúng phaûi ! Chaúng phaûi ! Ñaây laø söùc gioù chuyeån troïn thaønh baïi hoaïi. Ma Coác hoûi: Chöông Kænh noùi phaûi, vì sao Hoøa thöôïng noùi chaúng phaûi ? Nam Tuyeàn noùi: Chöông Kænh töùc phaûi, oâng chaúng phaûi. Coå nhaân chaúng ngaïi, coát ñeà trì thaáu thoaùt moät vieäc naøy. Ngöôøi nay vöøa hoûi ñeán toaøn khoâng coù ñoâi chuùt coâng phu, ngaøy nay chæ theá aáy, ngaøy mai cuõng chæ theá aáy. Neáu oâng chæ theá aáy, toät meù vò lai cuõng chöa coù ngaøy lieãu ngoä, caàn phaûi phaán phaùt tinh thaàn môùi coù ñoâi phaàn töông öng. OÂng xem Long Nha phaùt ra moät caâu hoûi: Theá naøo laø yù Toå sö töø Taây sang ? Thuùy Vi noùi: Ñem thieàn baûn laïi cho ta. Long Nha ñem thieàn baûn laïi, Thuùy Vi nhaän, lieàn ñaùnh. Long Nha khi aáy laáy thieàn baûn laïi, haù chaúng bieát Thuùy Vi muoán ñaùnh Sö, cuõng chaúng ñöôïc noùi Sö chaúng hoäi, vì sao laïi ñem thieàn baûn laïi cho Thuùy Vi ? Haõy noùi khi ñöông cô thöøa ñöông ñöôïc phaûi laøm sao ? Sö chaúng nhaém ñeán choã nöôùc soáng duøng, töï vaøo trong nöôùc cheát laøm keá soáng, moät beà laøm chuû teå, noùi ñaùnh maëc ñaùnh, coát khoâng coù yù Toå sö Taây sang. Sö laïi chaïy sang Haø Baéc tham Laâm Teá, vaãn hoûi caâu nhö tröôùc. Laâm Teá baûo: Ñem boà ñoaøn laïi cho ta. Sö ñem boà ñoaøn laïi, Laâm Teá nhaän lieàn ñaùnh. Sö noùi: Ñaùnh maëc ñaùnh, coát khoâng coù yù Toå sö Taây sang. Thöû noùi hai vò toân tuùc khoâng ñoàng phaùp töø, vì sao choã ñaùp laïi gioáng nhau, choã duïng cuõng moät loaïi ? Neáu bieát coå nhaân thoá loä moät caâu moät lôøi ñeàu laø maãu möïc. Sau Sö truï vieän, coù vò Taêng hoûi: Ñöông thôøi Hoøa thöôïng thaáy hai vò toân tuùc laø thöøa nhaän hay chaúng thöøa nhaän ? Long Nha noùi: Thöøa nhaän thì thöøa nhaän, coát khoâng coù yù Toå sö Taây sang. Trong buøn laày coù gai, buoâng ra cho ngöôøi ñaõ rôi vaøo cô thöù hai. Laõo giaø naøy naém ñöôïc ñöùng, chæ ñöôïc laøm ñoà ñeä trong toâng Taøo Ñoäng. Neáu laø ñoà ñeä Laâm Teá, Ñöùc Sôn phaûi bieát rieâng coù choã sanh nhai. Neáu laø Sôn taêng thì khoâng theá, noùi vôùi y: Nhaän thì chöa nhaän, coát khoâng coù yù Toå sö Taây sang. Chaúng thaáy Taêng hoûi Ñaïi Mai: Theá naøo laø yù Toå sö Taây sang ? Ñaïi Mai ñaùp: Taây sang khoâng coù yù. Dieâm Quan nghe, noùi: Moät caùi quan taøi hai caùi töû thi. Huyeàn Sa nghe, noùi: Dieâm Quan laø baäc taùc gia. Tuyeát Ñaäu noùi: Ba caùi cuõng coù. Chæ nhö vò Taêng naøy hoûi yù Toå sö Taây sang, laïi noùi vôùi y Taây sang khoâng yù.  Neáu oâng hieåu nhö theá, seõ rôi trong voâ söï. Vì theá noùi caàn tham caâu soáng, chôù tham caâu cheát. Caâu soáng tieán ñöôïc ñeán vónh kieáp chaúng queân, caâu cheát tieán ñöôïc töï cöùu chöa xong. Long Nha noùi theá aáy haún laø toaøn thieän. Coå nhaân noùi noái ñöôïc nhau cuõng raát khoù. Coå nhaân moät lôøi moät caâu thoát ra ñeàu laøm maãu möïc, tröôùc sau soi nhau, coù quyeàn coù thaät, coù chieáu coù duïng, khaùch chuû roõ raøng, laãn xoay ngang doïc. Neáu caàn bieän choã thaân thieát, Long Nha tuy chaúng laàm toâng thöøa, ñaâu ngôø rôi vaøo meù thöù hai. Ñöông thôøi hai vò toân tuùc ñoøi thieàn baûn, boà ñoaøn, Long Nha chaúng phaûi khoâng bieát yù kia, song caàn duøng ñöôïc vieäc trong hoâng ngöïc cuûa mình. Tuy nhieân nhö theá, quaû laø duøng ñöôïc quaù tuyeät. Long Nha hoûi theá aáy, hai vò toân tuùc ñaùp theá aáy, vì sao laïi khoâng coù yù Toå sö Taây sang ? Trong naøy phaûi bieát rieâng coù choã kyø ñaëc. Tuyeát Ñaäu nieâm ra cho ngöôøi xem:

TUÏNG:   Long Nha sôn lyù long voâ nhaõn

                Töû thuûy haø taèng chaán coå phong

                Thieàn baûn boà ñoaøn baát naêng duïng

                Chæ öng phaân phoù döõ Loâ Coâng.

DÒCH:    Trong nuùi Long Nha roàng khoâng maét

                Nöôùc cheát ñaâu töøng chaán coå phong

                Thieàn baûn boà ñoaøn khoâng theå duïng

                 Chæ neân phaân phoù laõo Loâ Coâng.         

GIAÛI TUÏNG: Tuyeát Ñaäu cöù ñieàu leä keát aùn, Sö tuy tuïng nhö theá, haõy noùi yù ôû choã naøo ? Choã naøo laø khoâng maét ? Choã naøo laø trong nöôùc cheát ? Ñeán trong ñaây phaûi laø ngöôøi coù bieán thoâng môùi ñöôïc. Vì theá noùi: Ñaàm trong chaúng cho roàng to cuoän vaø nöôùc cheát ñaâu töøng coù roàng to. Ñaâu chaúng thaáy noùi: Nöôùc cheát chaúng chöùa roàng. Neáu laø roàng soáng phaûi ñeán choã nöôùc daäy meânh moâng soùng to ngaäp trôøi. ÔÛ ñaây noùi Long Nha chaïy vaøo choã nöôùc cheát bò ngöôøi ñaùnh, Sö laïi noùi ñaùnh maëc ñaùnh, coát khoâng coù yù Toå sö Taây sang, chuoác laáy Tuyeát Ñaäu noùi “Nöôùc cheát ñaâu töøng chaán coå phong”. Tuy nhieân nhö theá, thöû noùi Tuyeát Ñaäu phuø trì Sö hay laøm giaûm uy quang Sö ? Nhieàu ngöôøi hieåu laàm noùi: Vì sao chæ neân phaân phoù laõo Loâ Coâng ? Ñaâu chaúng bieát Long Nha phaân phoù cho ngöôøi. Phaøm tham thænh phaûi nhaèm treân cô bieän bieät môùi thaáy ñöôïc choã coå nhaân thaáy nhau. Caâu “Thieàn baûn boà ñoaøn khoâng theå duïng”, Thuùy Vi baûo ñem thieàn baûn laïi cho ta, Long Nha ñem thieàn baûn laïi, haù chaúng phaûi trong nöôùc cheát laøm keá soáng ? Roõ raøng taëng roàng xanh, chæ vì Sö khoâng bieát côõi, laø khoâng theå duïng vaäy. Caâu “Chæ neân phaân phoù laõo Loâ Coâng”, thöôøng thöôøng goïi laø Luïc Toå, chaúng phaûi vaäy. Chaúng töøng phaân phoù cho ngöôøi, neáu noùi phaân phoù cho ngöôøi, caàn duïng ñaùnh ngöôøi, laïi thaønh caùi gì ? Xöa Tuyeát Ñaäu töï goïi laø Loâ Coâng. Sö ñeà “Hoái Tích Töï Di” raèng:

TUÏNG:   Ñoà hoïa ñöông nieân aùi Ñoäng ñình

                Ba taâm thaát thaäp nhò phong thanh

                Nhi kim cao ngoïa tö tieàn söï

                Thieâm ñaéc Loâ Coâng yû thaïch bình.

DÒCH:    Böùc veõ naêm kia thích Ñoäng ñình

                Baûy möôi tuoåi leû thích non xanh

                Nhö nay naèm thaúng suy vieäc tröôùc

                Theâm ñöôïc Loâ Coâng töïa thaïch bình.

Tuyeát Ñaäu muoán chaïy treân ñaàu Long Nha, laïi sôï e ngöôøi hieåu laàm. Vì theá rieâng tuïng coát caét heát nghi giaûi cho ngöôøi. Tuyeát Ñaäu laïi nieâm: caùi laõo naøy cuõng chöa ñöôïc döùt baët, laïi laøm moät baøi tuïng:

TUÏNG:   Loâ Coâng phoù lieãu dieäc haø baèng

                Toïa yû höu töông keá Toå ñaêng

                Kham ñoái moä vaân qui vò hieäp

                Vieãn sôn voâ haïn bích taèng taèng.

DÒCH:    Loâ Coâng giao phoù gì laøm baèng

                Ngoài töïa thoâi ñem noái Toå ñaêng

                Cam ñoái maây chieàu veà chöa hieäp

               Nuùi xa voâ haïn vaùch töøng töøng.

Caâu “Loâ Coâng giao phoù gì laøm baèng” töùc laø coù baèng cöù gì. Caàn phaûi nhaèm thaúng trong ñaây hieåu theá aáy, chôù oâm caây ñôïi thoû, tröôùc ñaàu laâu moät luùc ñaäp tan, khoâng coù moät ñieåm ôû trong ngöïc, buoâng saïch trôn thong dong, laïi ñaâu caàn phaûi coù baèng cöù. Hoaëc ngoài hoaëc töïa chaúng maát laøm Phaät phaùp ñaïo lyù. Vì theá noùi: Ngoài töïa thoâi ñem noái Toå ñaêng. Tuyeát Ñaäu moät luùc nieâm xong, Sö coù choã chuyeån thaân. Roát sau töï baøy tin töùc coù ñoâi choã ñeïp, noùi “Cam ñoái maây chieàu veà chöa hieäp”. Haõy noùi yù Tuyeát Ñaäu ôû choã naøo ? Maây chieàu veà khi muoán hieäp maø chöa hieäp, oâng noùi theá naøo ? “Nuùi xa voâ haïn vaùch töøng töøng”, nhö tröôùc nhaûy vaøo trong hang quæ. Ñeán trong ñaây, ñöôïc maát phaûi quaáy ñoàng thôøi ngoài döùt, saïch trôn thong dong môùi ñöôïc ñoâi phaàn. “Nuùi xa voâ haïn vaùch töøng töøng”, thöû noùi laø caûnh giôùi Vaên-thuø, laø caûnh giôùi Phoå Hieàn, laø caûnh giôùi Quaùn AÂm ? Ñeán ñaây laø treân phaàn vieäc cuûa ngöôøi naøo ?

]