TAÉC 21: TRÍ MOÂN HOA SEN LAÙ SEN

LÔØI DAÃN: Döïng phaùp traøng laäp toâng chæ, treân gaám theâm hoa. Loät daây daøm, thaùo yeân cöông laø thôøi tieát thaùi bình. Hoaëc laø bieän ñöôïc caâu caùch ngoaïi neâu moät roõ ba, baèng chöa nhö theá, nhö tröôùc laéng nghe xöû phaân.

COÂNG AÙN: Taêng hoûi Trí Moân: Khi hoa sen chöa ra khoûi nöôùc thì theá naøo ? Trí Moân ñaùp: Hoa sen. Taêng hoûi: Sau khi ra khoûi nöôùc thì theá naøo ? Trí Moân ñaùp: Laù sen.

GIAÛI THÍCH: Trí Moân neáu laø öùng cô tieáp vaät, coøn xa ñoâi phaàn. Neáu laø caét ñöùt caùc doøng thì ngaøn daëm muoân daëm. Haõy noùi, hoa sen ra khoûi nöôùc cuøng chöa ra khoûi nöôùc, laø moät laø hai ? Neáu theá aáy thaáy ñöôïc, höùa oâng coù choã vaøo. Tuy nhieân nhö theá, neáu noùi laø moät thì laãn loän Phaät taùnh, loän xoän Chaân nhö. Neáu noùi laø hai thì taâm caûnh chöa queân, rôi treân ñöôøng tri giaûi, chaïy bieát bao giôø döøng. Thöû noùi yù coå nhaân theá naøo ? Kyø thaät khoâng coù nhieàu vieäc. Vì theá Ñaàu Töû noùi: “OÂng chæ chôù keït danh ngoân soá cuù, neáu roõ caùc vieäc töï nhieân chaúng keït, töùc khoâng coù nhieàu vò thöù chaúng ñoàng, oâng nhieáp taát caû phaùp, taát caû phaùp nhieáp oâng chaúng ñöôïc, voán khoâng ñöôïc maát, moäng huyeãn danh muïc nhieàu nhö theá, khoâng neân gaéng göôïng vì noù an laäp danh töï, doái gaït caùc oâng ñöôïc chaêng ? Vì caùc oâng hoûi neân coù noùi, neáu caùc oâng chaúng hoûi, baûo toâi nhaèm caùc oâng noùi caùi gì ? Chính ñöôïc taát caû vieäc ñeàu do caùc oâng ñem ñöôïc ñeán, troïn chaúng can gì vieäc cuûa ta.” Coå nhaân noùi: Muoán bieát nghóa Phaät taùnh, phaûi xem thôøi tieát nhaân duyeân. Vaân Moân nhaéc vieäc Taêng hoûi Linh Vaân: Khi Phaät chöa ra ñôøi thì theá naøo ? Linh Vaân döïng ñöùng caây phaát töû. Taêng hoûi: Sau khi ra ñôøi thì theá naøo ? Linh Vaân cuõng döïng ñöùng caây phaát töû. Vaân Moân noùi: Ñaàu tröôùc ñaùnh ñöôïc, ñaàu sau ñaùnh chaúng ñöôïc. Laïi noùi: Chaúng noùi ra ñôøi cuøng chaúng ra ñôøi, choã naøo coù thôøi tieát y hoûi: Coå nhaân moät hoûi moät ñaùp, hôïp thôøi hôïp tieát, khoâng coù nhieàu vieäc. Neáu oâng tìm lôøi theo caâu, troïn khoâng giao thieäp. Neáu oâng trong lôøi noùi thaáu ñöôïc lôøi noùi, trong yù thaáu ñöôïc yù, trong cô thaáu ñöôïc cô, buoâng ñi khieán ñöôïc thaûnh thôi, môùi thaáy choã ñaùp thoaïi cuûa Trí Moân. Nhöõng caâu hoûi: Khi Phaät chöa ra ñôøi thì theá naøo ? Khi Ngöu Ñaàu chöa thaáy Töù Toå thì theá naøo ? Khi laãn loän trong ñaù hoãn ñoän chöa phaân thì theá naøo ? Khi cha meï chöa sanh thì theá naøo ? Vaân Moân noùi: Töø xöa ñeán nay chæ laø moät ñoaïn söï, khoâng phaûi khoâng quaáy, khoâng ñöôïc khoâng maát, khoâng sanh cuøng chöa sanh. Coå nhaân ñeán trong aáy tung moät ñöôøng, coù ra coù vaøo. Neáu laø ngöôøi chöa lieãu thì sôø raøo moø vaùch, nöông coû gaù caây. Hoaëc daïy y buoâng saïch ñi, hoaëc ñaùnh cho y chaïy vaøo röøng hoang raäm raïp meânh mang. Neáu laø ngöôøi ñöôïc suoát möôøi hai giôø chaúng gaù nöông moät vaät, tuy chaúng gaù nöông moät vaät, maø baøy moät cô moät caûnh laøm sao moø tìm ? OÂng Taêng naøy hoûi: Khi hoa sen chöa ra khoûi nöôùc thì theá naøo ? Trí Moân ñaùp: Hoa sen. Ñoù chæ laø ngaên hoûi. Moät caâu ñaùp naøy quaû laø kyø ñaëc. Caùc nôi ñeàu goïi laø lôøi ñieân ñaûo, vì sao nhö theá ? Nham Ñaàu noùi: Thöôøng quí tröôùc khi chöa môû mieäng, vaãn coøn so saùnh ñoâi phaàn. Coå nhaân choã baøy cô ñaõ laø loù ñuoâi roài. Hieän nay, hoïc giaû chaúng hieåu yù coå nhaân, chæ caàn lyù luaän, ñaõ ra khoûi nöôùc cuøng chöa ra khoûi nöôùc, coù dính daùng chuùt naøo ? Coù vò Taêng hoûi Trí Moân: Theá naøo laø Baùt-nhaõ theå ? Trí Moân ñaùp: Con trai ngaäm traêng saùng. Taêng hoûi: Theá naøo laø Baùt-nhaõ duïng ? Trí Moân ñaùp: Con thoû mang thai. Xem Sö ñoái ñaùp nhö theá, ngöôøi khaép thieân haï thaûo luaän veà ngöõ maïch cuûa Sö chaúng ñöôïc. Hoaëc coù ngöôøi hoûi Giaùp Sôn: Khi hoa sen chöa ra khoûi nöôùc thì theá naøo ? Giaùp Sôn ñaùp: Coät caùi, loàng ñeøn. Haõy noùi cuøng hoa sen laø ñoàng laø khaùc ? Taêng hoûi: Sau khi ra khoûi nöôùc thì theá naøo ? Ñaùp: Ñaàu gaäy kheâu nhaät nguyeät, döôùi chaân sình raát saâu. OÂng thöû noùi phaûi hay chaúng phaûi ? Chôù laàm nhaän traùi caân baøn (moät tieâu chuaån coá ñònh). Tuyeát Ñaäu quaù ö töø bi ñaäp phaù tình giaûi ngöôøi, tuïng ra:

TUÏNG:   Lieân hoa haø dieäp baùo quaân tri

                Xuaát thuûy haø nhö vò xuaát thì

               Giang Baéc, Giang Nam vaán Vöông laõo

               Nhaát hoà nghi lieãu nhaát hoà nghi.

DÒCH:     Hoa sen laù sen baûo anh tri

                Khoûi nöôùc sao baèng chöa khoûi thì

                Giang Baéc, Giang Nam hoûi Vöông laõo

                Moät hoà nghi laïi moät hoà nghi.

GIAÛI TUÏNG: Trí Moân voán laø ngöôøi ñaát Chieát, thöôøng vaøo ñaát Xuyeân tham vaán Höông Laâm, ñaõ thaáu trieät, trôû veà truï trì chuøa Trí Moân ôû Tuøy Chaâu. Tuyeát Ñaäu laø ñích töû cuûa Sö, thaáy ñöôïc choã cuøng huyeàn cöïc dieäu, neân noùi: “Hoa sen laù sen baûo anh tri, khoûi nöôùc sao baèng chöa khoûi thì.” Trong ñaây coát ngöôøi ngay ñoù beøn hoäi. Sôn taêng noùi: Khi chöa khoûi nöôùc theá naøo ? - Coät caùi, loàng ñeøn - Sau khi ra khoûi nöôùc theá naøo ? - Ñaàu gaäy kheâu nhaät nguyeät, döôùi chaân sình raát saâu. OÂng chôù laàm nhaän traùi caân baøn (moät tieâu chuaån coá ñònh). Hieän nay, ngöôøi gaëm ngoân cuù coù chöøng bao nhieâu ? OÂng noùi khi chöa ra khoûi nöôùc laø thôøi tieát gì ? Khi ra khoûi nöôùc laø thôøi tieát gì ? Neáu nhaèm trong ñaây thaáy ñöôïc, baûo oâng thaân thaáy Trí Moân. Tuyeát Ñaäu noùi: Neáu oâng chaúng thaáy thì ñeán “Giang Baéc, Giang Nam hoûi Vöông laõo”. YÙ Tuyeát Ñaäu noùi oâng chæ quaûn ñeán Giang Baéc, Giang Nam, hoûi toân tuùc ra khoûi nöôùc cuøng chöa ra khoûi nöôùc. Giang Nam theâm hai caâu, Giang Baéc theâm hai caâu, moät lôùp theâm moät lôùp, laàn löôït sanh nghi. Thöû noùi ñeán bao giôø ñöôïc heát nghi ? Nhö con choàn hoang ña nghi, ñi treân khoái baêng laéng nghe tieáng nöôùc, neáu chaúng coù tieáng môùi daùm qua soâng. Ngöôøi tham hoïc neáu “Moät hoà nghi laïi moät hoà nghi”, ñeán khi naøo ñöôïc bình oån ?

?

TAÉC 22: TUYEÁT PHONG CON RAÉN TO

LÔØI DAÃN: Lôùn khoâng gì ngoaøi, nhoû baèng laân hö, baét thaû chaúng phaûi ai, cuoän laïi buoâng ra taïi ta. Neáu muoán gôõ nieâm môû troùi, caàn phaûi laáp daáu nuoát tieáng, ngöôøi ngöôøi ngoài ñoaïn yeáu taân, moãi moãi vaùch ñöùng ngaøn nhaãn. Haõy noùi laø caûnh giôùi cuûa ngöôøi naøo, thöû neâu xem ?

COÂNG AÙN: Tuyeát Phong daïy chuùng: Nuùi Nam coù con raén to, caû thaûy caùc oâng caàn phaûi kheùo xem. Tröôøng Khaùnh noùi: Ngaøy nay trong nhaø coù ngöôøi tan thaân maát maïng. Coù vò Taêng keå laïi cho Huyeàn Sa nghe, Huyeàn Sa noùi: Phaûi laø Laêng huynh môùi ñöôïc, tuy nhieân nhö theá, toâi thì chaúng vaäy. Taêng hoûi: Hoøa thöôïng theá naøo ? Huyeàn Sa ñaùp: Duøng nuùi Nam laøm gì ? Vaân Moân laáy caây gaäy neùm tröôùc Tuyeát Phong, laøm theá sôï.

GIAÛI THÍCH: Neáu oâng an oån maëc tình an oån, neáu oâng ñaäp phaù maëc tình ñaäp phaù. Tuyeát Phong cuøng Nham Ñaàu, Khaâm Sôn laø baïn ñoàng haønh, ba phen ñeán Ñaàu Töû, chín laàn leân Ñoäng Sôn, sau tham Ñöùc Sôn môùi ñaäp beå thuøng sôn. Moät hoâm, Sö hoái thuùc Nham Ñaàu ñi tìm Khaâm Sôn, ñeán quaùn troï taïi Ngao Sôn gaëp trôû tuyeát. Nham Ñaàu moãi ngaøy chæ nguû khoø, Tuyeát Phong moät beà toïa thieàn. Nham Ñaàu naït: Nguû ñi ! Moãi ngaøy ngoài treân giöôøng gioáng nhö thoå ñòa trong baûy thoân, ngaøy sau ma mò nam nöõ nhaø ngöôøi. Tuyeát Phong töï chæ trong ngöïc noùi: Toâi trong aáy chöa oån, chaúng daùm töï doái. Nham Ñaàu baûo: Toâi baûo oâng veà sau leân ngoïn coâ phong caát chieác am coû truyeàn baù ñaïi giaùo, sao vaãn coøn noùi lôøi naøy. Tuyeát Phong noùi: Toâi thaät chöa oån. Nham Ñaàu baûo: Neáu oâng thaät nhö theá, cöù choã thaáy cuûa oâng moãi moãi thoâng qua, choã phaûi toâi chöùng minh cho oâng, choã chaúng phaûi toâi deïp boû. Tuyeát Phong beøn thuaät laïi: Khi thaáy Dieâm Quan thöôïng ñöôøng noùi veà nghóa saéc khoâng lieàn ñöôïc choã vaøo. Nham Ñaàu baûo: Caùi naøy ba möôi naêm toái kî nhaéc laïi. Tuyeát Phong keå tieáp: Thaáy baøi tuïng qua caàu cuûa Ñoäng Sôn lieàn ñöôïc choã vaøo. Nham Ñaàu baûo: Neáu theá aáy töï cöùu chaúng xong. Tuyeát Phong keå: Sau ñeán Ñöùc Sôn hoûi “Vieäc trong Toâng thöøa veà tröôùc, con coù phaàn chaêng”, Ñöùc Sôn ñaùnh moät gaäy, hoûi caùi gì ? Khi aáy toâi nhö thuøng luûng ñaùy. Nham Ñaàu naït baûo: OÂng chaúng nghe noùi “Töø cöûa vaøo chaúng phaûi cuûa baùu trong nhaø” ? Tuyeát Phong hoûi: Sau naøy theá naøo môùi phaûi ? Nham Ñaàu baûo: Ngaøy sau neáu muoán truyeàn baù ñaïi giaùo thì moãi moãi phaûi töø hoâng ngöïc mình löu xuaát, mai kia seõ cuøng ta che trôøi che ñaát ñi. Tuyeát Phong ngay lôøi naøy ñaïi ngoä, leã baùi, ñöùng daäy keâu lieân hoài: Ngaøy nay môùi thaønh ñaïo ôû Ngao Sôn. Sau Sö trôû veà xöù Maân ôû nuùi Töôïng Coát töï laøm keä löu laïi:

TUÏNG:   Nhaân sanh thuùc hoát taïm tu du

                Phuø theá na naêng ñaéc cöûu cö

                Xuaát laõnh taøi ñaêng tam thaäp nhò

                Nhaäp Maân taûo thò töù tuaàn dö.

                Tha phi baát duïng taàn taàn cöû

                Kyû quaù öng tu trieàn trieàn tröø

                Phuïng baùo maõn trieàu chu töû quí

                Dieâm vöông baát phaï boäi kim ngö.

DÒCH:   Kieáp ngöôøi nhanh choùng tôï phuø du

               Coõi taïm ai töøng ñöôïc ôû laâu

               Ba chuïc theâm hai vöøa xuaát laõnh

               Boán möôi tuoåi leû trôû veà Maân.

               Kia sai chaúng thieát thöôøng thöôøng nhaéc

               Mình quaáy caàn neân gaáp gaáp tröø

               Kính baûo caû trieàu haøng sang quí

               Dieâm vöông chaúng sôï muõ kim ngö.

Sö thöôïng ñöôøng daïy chuùng: Moãi moãi che trôøi che ñaát, laïi chaúng noùi huyeàn noùi dieäu, cuõng chaúng noùi taâm noùi taùnh, ñoät nhieân boãng hieän, nhö ñoáng löûa lôùn, gaàn noù bò chaùy caû maët maøy, nhö kieám Thaùi A vöøa huôi thì tan thaân maát maïng. Neáu laø traàm ngaâm suy nghó thì chaúng dính daùng. Baù Tröôïng hoûi Hoaøng Baù: ÔÛ ñaâu ñeán ? Hoaøng Baù thöa: Nhoå naám döôùi nuùi Ñaïi Huøng ñeán. Baù Tröôïng hoûi: Thaáy coïp chaêng ? Hoaøng Baù lieàn laøm tieáng coïp roáng. Baù Tröôïng caàm buùa ra boä chaëtï. Hoaøng Baù voã Baù Tröôïng moät caùi. Baù Tröôïng laåm baåm cöôøi. Baù Tröôïng veà, leân toøa baûo chuùng: Nuùi Ñaïi Huøng coù con coïp, caû thaûy caùc oâng phaûi kheùo xem, ngaøy nay chính Laõo taêng bò caén moät caùi. Trieäu Chaâu thaáy Taêng lieàn hoûi: Töøng ñeán ñaây chöa ? Taêng thöa: Töøng ñeán. Hoaëc: Chaúng töøng ñeán. Trieäu Chaâu ñeàu ñaùp: Uoáng traø ñi. Vieän chuû thöa: Hoøa thöôïng bình thöôøng hoûi Taêng töøng ñeán vôùi chaúng töøng ñeán, thaûy baûo uoáng traø ñi laø yù chæ theá naøo ? Trieäu Chaâu goïi: Vieän chuû ! Vieän chuû öùng thanh: Daï ! Trieäu Chaâu baûo: Uoáng traø ñi.

Töû Hoà ôû döôùi cöûa coù laøm taám bia, treân taám bia vieát: Töû Hoà coù moät con choù, treân ñaàu ngöôøi, giöõa löng ngöôøi, döôùi chaân ngöôøi, suy nghó aét tan thaân maát maïng. Hoaëc coù Taêng ñeán vöøa xem, Sö lieàn keâu: Coi chöøng choù ! Taêng xoay ñaàu laïi, Sö trôû veà phöông tröôïng.

Chính nhö Tuyeát Phong noùi: Nuùi Nam coù moät con raén to, taát caû caùc oâng caàn phaûi kheùo xem. Ngay luùc naøy oâng laøm sao ñaùp ñöôïc ? Chaúng baét chöôùc theo veát tröôùc, môøi thöû ñaùp xem ? Ñeán trong aáy caàn phaûi hieåu caâu caùch ngoaïi môùi ñöôïc, taát caû coâng aùn ngöõ ngoân nhaéc laïi lieàn bieát choã rôi. Xem Sö daïy chuùng theá aáy, chaúng cuøng oâng noùi haïnh noùi giaûi, laïi ñem tình thöùc ño löôøng ñöôïc chaêng ? Laø con chaùu trong nhaø Sö, töï nhieân noùi kheá hôïp. Vì theá, coå nhaân noùi: Nöông lôøi phaûi hieåu toâng, chôù töï laäp qui cuû. Lôøi phaûi coù caùch ngoaïi, caâu caàn phaûi thaáu quan. Neáu laø lôøi chaúng lìa hang oå thì rôi trong bieån ñoäc. Tuyeát Phong daïy chuùng theá aáy, ñaùng goïi laø lôøi noùi voâ vò, bít laáp mieäng ngöôøi. Tröôøng Khaùnh, Huyeàn Sa ñeàu laø ngöôøi ôû trong nhaø ñoù, môùi hieåu ñöôïc noùi thoaïi cuûa Sö. Tuyeát Phong noùi nuùi Nam coù moät con raén to, caùc oâng bieát choã rôi chaêng ? Ñeán trong ñoù phaûi ñuû con maét thoâng phöông môùi ñöôïc. Ñaâu chaúng thaáy Chôn Tònh tuïng:

TUÏNG:   Ñaû coå loäng tyø baø

                 Töông phuøng löôõng hoäi gia

                 Vaân Moân naêng xöôùng hoøa

                 Tröôøng Khaùnh giaûi tuøy da

                 Coå khuùc voâ aâm vaän

                 Nam Sôn nieát tyû xaø

                 Haø nhaân tri thöû yù

                 Ñoan ñích thò Huyeàn Sa.

DÒCH:    Ñaùnh troáng khaûy tyø baø

                Gaëp nhau hai nhaø hieåu

                Vaân Moân kheùo xöôùng hoøa

                Tröôøng Khaùnh gioûi theo aø.                               

                Nhaïc xöa khoâng aâm vaän

                Raén to ôû nuùi Nam

                Ngöôøi naøo bieát yù ñoù

                Quaû thaät laø Huyeàn Sa.

Tröôøng Khaùnh ñaùp nhö theá laø yù theá naøo ? Ñeán trong aáy phaûi nhanh nhö choïi ñaù nhaùng löûa, nhö laøn ñieän chôùp, môùi coù theå chuïp ñöôïc. Neáu coøn maûy tô sôïi toùc boû chaúng döùt thì chuïp kia chaúng ñöôïc. Ñaùng tieác nhieàu ngöôøi nhaèm döôùi lôøi noùi cuûa Tröôøng Khaùnh sanh tình giaûi, noùi: Trong nhaø vöøa coù ngöôøi nghe lieàn tan thaân maát maïng. Hoaëc noùi: Voán khoâng coù moät vieäc coûn con, treân choã bình thöôøng ban ngaøy. Noùi loaïi thoaïi naøy cho ngöôøi nghi, ngöôøi nghe Sö noùi “nuùi Nam coù moät con raén to” lieàn khôûi nghi. Neáu hieåu theá aáy naøo coù giao thieäp. Chæ treân ngoân ngöõ oâng ta maø laøm keá soáng. Ñaõ chaúng hieåu theá, phaûi hieåu theá naøo ? Sau naøy coù vò Taêng thuaät laïi cho Huyeàn Sa, Huyeàn Sa noùi: Phaûi laø Laêng huynh môùi ñöôïc, tuy nhieân nhö theá, toâi thì chaúng vaäy. Taêng hoûi Hoøa thöôïng thì theá naøo, Huyeàn Sa ñaùp: Duøng nuùi Nam laøm gì ? Chæ xem trong lôøi noùi cuûa Huyeàn Sa lieàn coù choã xuaát thaân. Beøn noùi duøng nuùi Nam laøm gì, neáu chaúng phaûi laø Huyeàn Sa thaät khoù maø ñaùp ñöôïc. Nhö Tuyeát Phong noùi: Nuùi Nam coù moät con raén to, haõy noùi noù ôû choã naøo ? Ñeán trong ñaây phaûi laø ngöôøi höôùng thöôïng môùi hieåu ñöôïc lôøi noùi naøy. Coå nhaân noùi: Taï Tam Lang treân thuyeàn thaû caâu, chaúng thích nuùi Nam con raén to. Ñeán löôït Vaân Moân laáy caây gaäy neùm tröôùc maët Tuyeát Phong, ra boä sôï. Vaân Moân coù taøi giôõn raén, chaúng chaïm muõi nhoïn, beân saùng ñaùnh ñöôïc, beân toái cuõng ñaùnh ñöôïc. Sö bình thöôøng vì ngöôøi nhö muùa kieám Thaùi A, coù khi phi ñeán treân maøy maét cuûa ngöôøi, coù khi phi ñeán ngoaøi ba ngaøn daëm laáy ñaàu ngöôøi. Vaân Moân neùm caây gaäy ra boä sôï, vaû laïi chaúng phaûi ñuøa tinh hoàn, ñaâu khoâng phaûi Sö tan thaân maát maïng sao ? Baäc taùc gia Toâng sö troïn chaúng treân moät lôøi moät caâu maø laøm keá soáng. Tuyeát Ñaäu vì thích Vaân Moân kheá chöùng ñöôïc yù Tuyeát Phong, neân tuïng:

TUÏNG:   Töôïng Coát nham cao nhaân baát ñaùo

                Ñaùo giaû tu thò loäng xaø thuû

                Laêng Sö, Bò Sö baát naïi haø

                Taùn thaân thaát maïng höõu ña thieåu ?

                Thieàu Döông tri, truøng baùc thaûo

                Nam Baéc Ñoâng Taây voâ xöù thaûo

                Hoát nhieân ñoät xuaát truù tröôïng ñaàu

                Phao ñoái Tuyeát Phong ñaïi tröông khaåu.

                Ñaïi tröông khaåu heà ñoàng thieåm ñieän

                Dòch khôûi mi mao hoaøn baát kieán

                Nhö kim taøng taïi Nhuõ Phong tieàn                                           

                Lai giaû nhaát nhaát khaùn phöông tieän.

DÒCH:   Töôïng Coát nuùi cao ngöôøi chaúng ñeán

               Ngöôøi ñeán phaûi laø tay ñuøa raén

               Sö Laêng, Sö Bò chaúng laøm gì

               Tan thaân maát maïng coù nhieàu ít ?

               Thieàu Döông bieát, laïi vaïch coû

               Nam Baéc Ñoâng Taây khoâng choã xeùt

               Boãng nhieân ñoät xuaát caây gaäy naøy

               Neùm tröôùc Tuyeát Phong mieäng haù hoác.

               Mieäng haù hoác chöø ñoàng ñieän chôùp

               Veùn heát loâng maøy laïi chaúng thaáy

               Hieän nay aån taïi ngoïn Nhuõ  Phong

               Ngöôøi ñeán moãi moãi xem phöông tieän.

               Tuyeát Ñaäu to tieáng quaùt: Xem döôùi chaân !

GIAÛI TUÏNG: Hai caâu “Töôïng Coát nuùi cao ngöôøi chaúng ñeán, ngöôøi ñeán phaûi laø tay ñuøa raén”, döôùi nuùi Tuyeát Phong coù nuùi Töôïng Coát. Tuyeát Phong cô phong cao voùt ít coù ngöôøi ñeán ñöôïc choã Sö. Tuyeát Ñaäu laø ngöôøi trong nhaø Sö, loâng caùnh töông tôï, ñoàng thanh töông öùng, ñoàng khí töông caàu, phaûi laø taùc gia thoâng phöông môùi cuøng chöùng minh nhau. Chæ con raén to naøy thaät khoù ñuøa, phaûi laø tay kheùo ñuøa môùi ñöôïc. Neáu chaúng phaûi laø tay kheùo ñuøa, seõ bò raén caén. Nguõ Toå tieân sö noùi: Con raén to naøy, phaûi laø tay taøi kheùo môùi khoûi bò raén caén, gaàn ñaàu noù ñoä baûy taác (0,28m), naém moät caùi ñöùng khöïng, beøn cuøng Laõo taêng naém tay ñoàng ñi. Tröôøng Khaùnh, Huyeàn Sa coù tay kheùo naøy. Tuyeát Ñaäu noùi: “Sö Laêng, Sö Bò chaúng laøm gì ?” Caâu naøy nhieàu ngöôøi noùi: Tröôøng Khaùnh, Huyeàn Sa chaúng laøm gì, vì theá Tuyeát Ñaäu rieâng khen Vaân Moân. Quaû laø khoâng dính daùng. Ñaâu chaúng bieát trong ba ngöôøi cô khoâng ñöôïc maát, chæ coù thaân sô maø thoâi. Thöû hoûi quí vò choã naøo laø choã Sö Laêng, Sö Bò chaúng laøm gì ? Caâu “tan thaân maát maïng coù nhieàu ít” laø Tröôøng Khaùnh noùi “Ngaøy nay trong nhaø coù nhieàu ngöôøi tan thaân maát maïng”. Ñeán trong aáy phaûi laø tay ñuøa raén, caån thaän môùi ñöôïc. Tuyeát Ñaäu xuaát thaân trong doøng Vaân Moân, cho neân baùc heát, rieâng ñeå moät mình Vaân Moân, noùi “Thieàu Döông bieát laïi vaïch coû”, bôûi vì Vaân Moân bieát choã rôi cuûa Tuyeát Phong, noùi “Nuùi Nam coù moät con raén to”, vì theá “Laïi vaïch coû”. Tuyeát Ñaäu tuïng ñeán trong ñaây laïi coù choã dieäu, noùi “Ñoâng Taây Nam Baéc khoâng choã xeùt”. OÂng noùi ôû choã naøo ? “Boãng nhieân ñoät xuaát caây gaäy naøy”, xöa nay chæ laø trong aáy. OÂng chôù neân nhaèm treân caây gaäy laøm keá soáng. Vaân Moân laáy caây gaäy neùm tröôùc maët Tuyeát Phong, laøm theá sôï. Vaân Moân duøng caây gaäy laøm caùi duïng con raén to. Coù khi Vaân Moân noùi: “Caây gaäy hoùa laøm roàng nuoát heát caøn khoân, nuùi soâng ñaát lieàn choã naøo coøn ?” Chæ moät caây gaäy, coù khi laøm roàng, coù khi laøm raén. Vì sao nhö theá ? Ñeán trong ñoù môùi bieát coå nhaân noùi: “Taâm theo muoân caûnh chuyeån, choã chuyeån thaät u vi.” Hai caâu “Neùm tröôùc Tuyeát Phong mieäng haù hoác, mieäng haù hoác chöø ñoàng ñieän chôùp”, Tuyeát Ñaäu coù dö taøi, ñöa con raén ñoäc cuûa Vaân Moân ra, noùi “Mieäng haù hoác chöø ñoàng ñieän chôùp”. OÂng vöøa nghó nghò lieàn tan thaân maát maïng. “Veùn heát loâng maøy laïi chaúng thaáy”, nhaèm choã naøo ñi ? Tuyeát Ñaäu tuïng xong phaûi ñeán choã soáng vì ngöôøi, ñem con raén cuûa Tuyeát Phong töï naém töï ñuøa, chaúng ngaïi soáng cheát laâm thôøi. Caàn thaáy chaêng ?  Noùi “Hieän nay aån taïi ngoïn Nhuõ Phong”, Nhuõ Phong laø teân nuùi Tuyeát Ñaäu. Tuyeát Ñaäu coù tuïng: “Cöûa ñaù boán beân nhìn trôøi heïp, vaéng tanh chaúng cho maây traéng bay.” Tröôøng Khaùnh, Huyeàn Sa, Vaân Moân ñuøa xong maø chaúng thaáy. Laïi noùi: “Hieän nay aån taïi ngoïn Nhuõ Phong, ngöôøi ñeán moãi moãi xem phöông tieän.” Tuyeát Ñaäu vaãn keït chuùt ít. Khoâng noùi lieàn duøng, laïi to tieáng quaùt: “Xem döôùi chaân !” Töø tröôùc ñeán nay coù nhieàu ngöôøi nieâm loäng, haõy noùi laïi töøng chaïm ñeán ngöôøi, chaúng töøng chaïm ñeán ngöôøi ? Sö lieàn ñaùnh.

?

TAÉC 23: BAÛO PHÖÔÙC, TRÖÔØNG KHAÙNH DAÏO NUÙI

LÔØI DAÃN: Ngoïc ñem löûa thöû, vaøng laáy ñaù thöû, kieám duøng loâng thöû, nöôùc duøng gaäy doø, ñeán trong cöûa Thieàn taêng moät lôøi moät caâu, moät cô moät caûnh, moät ra moät vaøo, moät xoâ moät ñaåy, coát thaáy saâu caïn, coát thaáy thuaän nghòch, haõy noùi ñem caùi gì thöû, môøi cöû xem ?

COÂNG AÙN: Baûo Phöôùc, Tröôøng Khaùnh daïo nuùi. Baûo Phöôùc laáy tay chæ noùi: Chæ trong ñaây laø ngoïn Dieäu Phong. Tröôøng Khaùnh noùi: Phaûi thì phaûi, ñaùng tieác thay ! (Tuyeát Ñaäu tröôùc ngöõ: Ngaøy nay cuøng keû naøy daïo nuùi mong laøm caùi gì ? Laïi noùi: Traêm ngaøn naêm sau chaúng noùi khoâng, chæ laø ít.) Sau thuaät laïi cho Caûnh Thanh nghe, Caûnh Thanh noùi: Neáu chaúng phaûi Toân Coâng, lieàn thaáy ñaàu laâu ñaày ñaát.           

GIAÛI THÍCH: Baûo Phöôùc, Tröôøng Khaùnh, Caûnh Thanh ñeàu laø keá thöøa Tuyeát Phong. Ba ngöôøi ñoàng ñaéc ñoàng chöùng, ñoàng kieán ñoàng vaên, ñoàng nieâm ñoàng duïng, moät ra moät vaøo, thay nhau xoâ ñaåy. Bôûi vì nhöõng vò naøy ñoàng ñieàu sanh, neân noùi ñeán lieàn bieát choã rôi. ÔÛ trong hoäi Tuyeát Phong thöôøng vaán ñaùp chæ coù ba vò naøy. Coå nhaân ñi ñöùng ngoài naèm laáy ñaïo naøy laøm choã nieäm, do ñoù cöû ñeán lieàn bieát choã rôi. Moät hoâm daïo nuùi, Baûo Phöôùc laáy tay chæ noùi: Chæ trong ñaây laø ñaûnh Dieäu Phong. Neáu nhö Thieàn taêng hieän nay hoûi ñeán theá aáy, mieäng tôï taám bieån, cuõng may laø hoûi Tröôøng Khaùnh. OÂng noùi Baûo Phöôùc noùi theá aáy laø mong laøm gì ? Coå nhaân nhö theá, coát nghieäm kia coù maét khoâng maét, laø ngöôøi ôû trong nhaø aáy, töï nhieân bieát choã rôi. Neân ñaùp: Phaûi thì phaûi, ñaùng tieác thay ! Haõy noùi, Tröôøng Khaùnh noùi theá aáy laø yù chæ laøm sao ? Khoâng theå moät beà theá aáy maø ñi, gioáng thì gioáng, ít ñöôïc thaûnh thôi khoâng moät vieäc, may laø Tröôøng Khaùnh bieát roõ kia. Tuyeát Ñaäu tröôùc ngöõ: Ngaøy nay cuøng keû naøy daïo nuùi mong laøm gì ? Haõy noùi rôi choã naøo ? Laïi noùi: Traêm ngaøn naêm sau chaúng noùi khoâng, chæ laø ít. Tuyeát Ñaäu kheùo ñieåm ngöïc, gioáng nhö Hoaøng Baù noùi “chaúng noùi khoâng thieàn, chæ laø khoâng Sö”. Tuyeát Ñaäu noùi theá quaû laø hieåm hoùc, neáu chaúng phaûi ñoàng thanh töông öùng, thì ñaâu theå coâ nguy kyø quaùi nhö theá. Ñaây goïi laø tröôùc ngöõ rôi taïi hai beân, tuy rôi hai beân maø chaúng truï hai beân. Sau thuaät laïi cho Caûnh Thanh nghe, Caûnh Thanh noùi: Neáu chaúng phaûi laø Toân Coâng lieàn troâng thaáy ñaàu laâu ñaày ñaát. Toân Coâng laø hoï cuûa Tröôøng Khaùnh. 

Coù vò Taêng hoûi Trieäu Chaâu: Theá naøo laø ñaûnh Dieäu Phong ? Trieäu Chaâu baûo: Laõo taêng khoâng ñaùp caâu hoûi naøy cuûa oâng. Taêng hoûi: Taïi sao khoâng ñaùp caâu hoûi naøy ? Trieäu Chaâu noùi: Neáu ta ñaùp oâng sôï e rôi xuoáng ñaát baèng.

Trong kinh Hoa Nghieâm noùi: “Tyø-kheo Ñöùc Vaân ôû treân ñaûnh Dieäu Phong töø laâu khoâng xuoáng nuùi. Thieän Taøi ñeán tham vaán baûy ngaøy khoâng gaëp, moät hoâm taïi ngoïn khaùc gaëp nhau. Yeát kieán xong, Ñöùc Vaân vì Thieän Taøi noùi moät nieäm ba ñôøi, phaùp moân taát caû chö Phaät trí tueä quang minh phoå kieán.” Ñöùc Vaân ñaõ töø laâu khoâng xuoáng nuùi, taïi sao laïi gaëp nhau ôû ngoïn nuùi khaùc ? Neáu baûo Ñöùc Vaân xuoáng nuùi, trong kinh noùi Tyø-kheo Ñöùc Vaân töø laâu khoâng xuoáng nuùi, thöôøng ôû treân ñaûnh Dieäu Phong. Ñeán trong ñaây, Ñöùc Vaân, Thieän Taøi quaû laø ôû ñaâu ? Veà sau, Lyù Thoâng Huyeàn taïo saén bìm, taïo raát kheùo, noùi: “Ngoïn Dieäu Phong laø phaùp moân nhaát vò bình ñaúng, moãi moãi ñeàu chaân, moãi moãi ñeàu toaøn, nhaèm choã khoâng ñöôïc khoâng maát, khoâng phaûi khoâng quaáy rieâng baøy. Vì theá, Thieän Taøi khoâng thaáy ñeán choã xöùng taùnh, nhö con maét chaúng töï thaáy, loã tai chaúng töï nghe, ngoùn tay chaúng töï xuùc, ñao chaúng töï caét, löûa chaúng töï ñoát, nöôùc chaúng töï röûa.” Ñeán ñaây, chuùng ta thaáy trong kinh thaät ñaïi töø bi coù choã vì nhau. Vì theá, phoùng moät ñöôøng noùi veà nghóa moân thöù hai, laäp khaùch laäp chuû, laäp cô laäp caûnh, laäp vaán laäp ñaùp. Do ñoù noùi: Chö Phaät chaúng ra ñôøi, cuõng khoâng coù Nieát-baøn, vì phöông tieän ñoä chuùng sanh, hieän vieäc nhö theá. Haõy noùi cöùu kính laøm sao khoûi ñöôïc Caûnh Thanh, Tuyeát Ñaäu noùi theá aáy ? Khi ñoù, neáu khoâng phaûi cung nhòp töông öng thì, haún laø ngöôøi caû quaû ñaát thaáy ñaàu laâu ñaày ñaát. Caûnh Thanh chöùng theá aáy ñöa ra, hai ngöôøi kia duøng theá aáy ñöa ra. Tuyeát Ñaäu döôùi ñaây tuïng raát roõ raøng:

TUÏNG:           Dieäu Phong coâ ñaûnh thaûo ly ly

                        Nieâm ñaéc phaân minh phoù döõ thuøy                       

                        Baát thò Toân Coâng bieän ñoan ñích

                        Ñoäc laâu tröôùc ñòa kyû nhaân tri.

DÒCH:             Dieäu Phong cao voùt coû xanh rì

                        Naém ñöôïc roõ raøng gôûi ñeán ai

                        Chaúng phaûi Toân Coâng baøn thaáu ñaùo

                        Ñaàu laâu khaép ñaát maáy ngöôøi hay.

GIAÛI TUÏNG: Caâu “Dieäu Phong cao voùt coû xanh rì”, trong coû nghieàn ngaãm coù ngaøy naøo xong. Caâu “naém ñöôïc roõ raøng gôûi ñeán ai”, choã naøo laø choã roõ raøng ? YÙ caâu tuïng naøy noùi, Baûo Phöôùc noùi chæ trong naøy laø ngoïn Dieäu Phong. Caâu “chaúng phaûi Toân Coâng baøn thaáu ñaùo”, Toân Coâng thaáy ñaïo lyù gì lieàn noùi: Phaûi thì phaûi, ñaùng tieác thay ! Ñeán caâu “ñaàu laâu khaép ñaát maáy ngöôøi hay”, caùc oâng laïi hay chaêng ? Muø !

?

TAÉC 24: LÖU THIEÁT MA TRAÂU CAÙI GIAØ

LÔØI DAÃN: Ñöùng cao voùt treân ngoïn Cao Phong, ma ngoaïi khoâng theå bieát. Ñi saâu trong bieån saâu, con maét Phaät nhìn cuõng chaúng thaáy. Duø cho maét tôï sao baêng, cô nhö ñieän chôùp, chöa khoûi nhö ruøa linh leâ ñuoâi. Ñeán trong aáy neân laøm sao ? Thöû cöû xem ?

COÂNG AÙN: Löu Thieát Ma ñeán Qui Sôn, Qui Sôn baûo: Traâu caùi giaø, ngöôi môùi ñeán. Löu Thieát Ma thöa: Ngaøy mai ôû Ñaøi Sôn coù ñaïi hoäi trai, Hoøa thöôïng coù ñi döï chaêng ? Qui Sôn buoâng thaân naèm xuoáng. Löu Thieát Ma lieàn ñi ra.

GIAÛI THÍCH: Baø Ni Löu Thieát Ma nhö choïi ñaù nhaùng löûa, tôï laøn ñieän chôùp, nghó nghò thì tan thaân maát maïng. Thieàn ñaïo neáu ñeán choã khaån yeáu, ñaâu coù nhieàu vieäc. Hai vò laø haøng taùc gia gaëp nhau, nhö caùch töôøng thaáy söøng lieàn bieát laø traâu, caùch nuùi thaáy khoùi lieàn bieát laø löûa, ñaåy ñeán lieàn ñoäng, keùo laïi lieàn xoay. Qui Sôn noùi: Sau khi Laõo taêng traêm tuoåi ñeán nhaø thí chuû ôû döôùi nuùi laøm moät con traâu, hoâng traùi coù vieát naêm chöõ “Qui Sôn Taêng Linh Höïu”. Chính khi aáy goïi Qui Sôn Taêng laø phaûi, goïi con traâu laø phaûi ? Nhö hieän nay bò ngöôøi hoûi ñeán cam chòu boái roái. Löu Thieát Ma laø baäc tham thieàn ñaõ laâu, cô phong cao voùt, thôøi nhaân goïi laø Löu Thieát Ma (Löu maøi saét), caát am caùch Qui Sôn ñoä möôøi daëm. Moät hoâm ñeán phoûng vaán Qui Sôn, Qui Sôn thaáy ñeán lieàn noùi: Traâu caùi giaø, ngöôi môùi ñeán. Löu Thieát Ma thöa: Ngaøy mai ôû Ñaøi Sôn coù ñaïi hoäi trai, Hoøa thöôïng coù ñi döï chaêng ? Qui Sôn buoâng thaân naèm xuoáng. Löu Thieát Ma lieàn ñi ra.

OÂng xem kia döôøng nhö noùi chuyeän thöôøng,  chaúng phaûi thieàn cuõng chaúng phaûi ñaïo, goïi laø voâ söï hieåu ñöôïc khoâng ? Qui Sôn caùch Ñaøi Sôn ñeán maáy ngaøn daëm, taïi sao Löu Thieát Ma laïi hoûi Qui Sôn ñi thoï trai ? Haõy noùi yù chæ nhö theá naøo ? Bôûi baø laõo naøy hieåu ñöôïc lôøi noùi cuûa Qui Sôn, neân tô ñeán thì chæ ñi, moät  buoâng moät  baét, ñoái  ñaùp  laãn nhau, nhö hai göông soi nhau, khoâng coù aûnh töôïng naøo khaù thaáy, cô cô xöùng nhau, cuù cuù hôïp nhau. Nhö ngöôøi nay ba phen keùo chaúng xoay ñaàu, coøn baø laõo naøy moät ñieåm gaït baø chaúng ñöôïc. Choã naøy chaúng phaûi laø theá ñeá tình kieán, göông saùng treân ñaøi, minh chaâu trong tay, Hoà ñeán hieän Hoà, Haùn ñeán hieän Haùn. Do kia bieát coù vieäc höôùng thöôïng, cho neân nhö theá. Hieän nay chæ chuù troïng hieåu laø voâ söï. Hoøa thöôïng Dieãn noùi: “Chôù ñem höõu söï laøm voâ söï, höõu söï thöôøng töø voâ söï sanh.” Neáu oâng tham ñöôïc thaáu, thaáy kia noùi theá aáy, gioáng nhö ngöôøi bình thöôøng thuyeát thoaïi, phaàn nhieàu bò ngoân ngöõ caùch ngaïi, cho neân khoâng hieåu, chæ laø tri aâm môùi hoäi ñöôïc kia. Nhö Caøn Phong daïy chuùng: Cöû moät chaúng ñöôïc cöû hai, boû qua moät baäc rôi taïi thöù hai. Vaân Moân ñöùng daäy thöa: Hoâm qua coù Taêng töø Thieân Thai ñeán, laïi sang Nam Nhaïc. Caøn Phong noùi: Ñieån toïa ! Ngaøy nay chaúng ñöôïc phoå thænh. Xem hai vò naøy buoâng thì caû hai ñeàu buoâng, thaâu thì caû hai ñeàu thaâu. Döôùi toâng Qui Ngöôõng goïi ñoù laø caûnh trí gioù thoåi buïi daáy coû lay, tham cöùu ñeán taän ñaàu moái, cuõng goïi laø caùch thaân cuù, yù thoâng maø ngöõ caùch. Ñeán trong ñoù phaûi laø vaïch traùi xoay phaûi, môùi laø taùc gia.

TUÏNG: Taèng kî thieát maõ nhaäp truøng thaønh

               Saéc haï truyeàn vaên luïc quoác thanh

               Du aùc kim tieân vaán qui khaùch

               Daï thaâm thuøy coäng ngöï nhai haønh.

DÒCH:   Töøng côõi ngöïa saét vaøo truøng thaønh

               Saéc leänh truyeàn ra saùu nöôùc thanh

               Vaãn naém roi vaøng hoûi qui khaùch

               Ñeâm khuya, ñöôøng vua ai ñoàng haønh.

GIAÛI TUÏNG: Baøi tuïng naøy cuûa Tuyeát Ñaäu, caùc nôi cho laø hay toät. Trong moät traêm baøi tuïng, baøi tuïng naøy raát ñuû yeáu lyù, ñeán choã cöïc dieäu, hieän theå phaân minh tuïng ra, “Töøng côõi ngöïa saét vaøo truøng thaønh” laø noùi Löu Thieát Ma ñeán nhö theá. Caâu “Saéc leänh truyeàn ra saùu nöôùc thanh” laø noùi Qui Sôn hoûi nhö theá. Caâu “Vaãn naém roi vaøng hoûi qui khaùch” laø Löu Thieát Ma noùi ngaøy mai ôû Ñaøi Sôn coù ñaïi hoäi trai, Hoøa thöôïng coù ñi döï chaêng ? Caâu “Ñeâm khuya ñöôøng vua ai ñoàng haønh” laø Qui Sôn buoâng thaân naèm xuoáng, Löu Thieát Ma ñi ra. Tuyeát Ñaäu coù loaïi taøi ñieäu naøy, choã caáp thieát thì tuïng caáp thieát, choã hoøa hoaõn thì tuïng hoøa hoaõn. Phong Huyeät cuõng töøng nieâm ñoàng vôùi yù Tuyeát Ñaäu. Tuïng naøy caùc nôi ñeàu khen hay:

TUÏNG:   Cao Cao Phong ñaûnh laäp

                Ma ngoaïi maïc naêng tri

                Thaâm thaâm haûi ñeå haønh

                Phaät nhaõn thöù baát kieán.

DÒCH:    Treân ñaûnh Cao Phong ñöùng

                Ma ngoaïi naøo hieåu chi

                Döôùi ñaùy bieån saâu ñi

                Maét Phaät xem chaúng thaáy.

Xem moät ngöôøi buoâng thaân naèm xuoáng, moät ngöôøi lieàn ñi ra. Neáu laïi che khaép ñoàng thôøi tìm ñöôøng chaúng thaáy. Tuyeát Ñaäu tuïng yù raát hay, “Töøng côõi ngöïa saét vaøo truøng thaønh”. Neáu chaúng phaûi ñoàng haønh ñoàng chöùng thì ñaâu theå noùi ñöôïc nhö theá. Thöû noùi ñöôïc yù gì ? Ñaâu chaúng thaáy vò Taêng ñeán hoûi Phong Huyeät: Qui Sôn noùi traâu caùi giaø ngöôi môùi ñeán, laø yù chæ gì ? Phong Huyeät ñaùp: Choã maây traéng daày roàng vaøng muùa. Taêng hoûi: Löu Thieát Ma noùi ngaøy mai ôû Ñaøi Sôn coù ñaïi hoäi trai, Hoøa thöôïng coù ñi döï chaêng, laø yù chæ theá naøo ? Phong Huyeät ñaùp: Trong loøng soùng bieác maët traêng ñoäng. Taêng hoûi: Qui Sôn laøm theá naèm laø yù chæ theá naøo ? Phong Huyeät ñaùp: Giaø ñeán thaân gaày ngaøy voâ söï, naèm cao raûnh nguû ngoïn nuùi xanh. YÙ naøy cuõng ñoàng vôùi Tuyeát Ñaäu.

?

TAÉC 25: LIEÂN HOA PHONG CAÀM CAÂY GAÄY

LÔØI DAÃN: Cô chaúng rôøi vò rôi trong bieån ñoäc, lôøi chaúng kinh quaàn rôi vaøo löu tuïc. Chôït trong luùc choïi ñaù nhaùng löûa bieän bieät traéng ñen, trong khoaûng ñieän chôùp bieän ñöôïc soáng cheát, khaû dó ngoài döùt möôøi phöông, vaùch ñöùng ngaøn nhaãn. Laïi bieát coù thôøi tieát theá aáy chaêng, thöû cöû xem ?

COÂNG AÙN: Am chuû Lieân Hoa Phong caàm caây gaäy ñöa leân daïy chuùng: Coå nhaân ñeán trong ñaây vì sao khoâng chòu truï, chuùng khoâng ñaùp ñöôïc. Töï ñaùp theá: Vì kia ñöôøng saù chaúng ñaéc löïc. Laïi noùi: Cöùu kính theá naøo ? Töï ñaùp theá: Caây gaäy töùc laät vaùc ngang chaúng ñoaùi ngöôøi, ñi thaúng vaøo ngaøn ngoïn muoân ngoïn.

GIAÛI THÍCH: Caùc oâng laïi bieän bieät ñöôïc Am chuû Lieân Hoa Phong chaêng ? Goùt chaân cuõng chöa chaám ñaát. Thôøi quoác sô, Sö caát am treân choùt Lieân Hoa ôû nuùi Thieân Thai, coå nhaân sau khi ñaéc ñaïo ôû trong nhaø tranh thaát ñaù, naáu reã rau röøng trong noài meû aên qua ngaøy, chaúng caàu danh lôïi, phoùng khoaùng tuøy duyeân, buoâng moät chuyeån ngöõ coát ñeàn ôn Phaät Toå, truyeàn taâm aán cuûa Phaät. Vöøa thaáy Taêng ñeán, Sö caàm caây gaäy leân noùi: Coå nhaân ñeán trong ñaây vì sao khoâng chòu truï ? Tröôùc sau hôn hai möôi naêm maø khoâng coù ngöôøi ñaùp ñöôïc. Chæ moät caâu hoûi naøy coù quyeàn coù thaät, coù chieáu coù duïng. Neáu ngöôøi bieát ñöôïc caùi baåy cuûa Sö thì chaúng tieâu moät caùi aán tay. OÂng haõy noùi vì sao hai möôi naêm chæ hoûi nhö theá ? Ñaõ laø Toâng sö côù sao chæ giöõ moät caùi coïc ? Neáu nhaèm trong ñaây thaáy ñöôïc, töï nhieân chaúng chaïy treân tình traàn. Trong hai möôi naêm coù nhieàu ngöôøi cuøng Sö pheâ phaùn ñoái ñaùp, trình kieán giaûi, laøm heát moïi caùch. Duø coù ngöôøi noùi ñöôïc cuõng chaúng ñeán choã cöïc taéc cuûa Sö. Huoáng laø vieäc naøy, tuy chaúng ôû trong ngoân cuù, maø khoâng phaûi ngoân cuù thì khoâng theå bieän luaän. Ñaâu chaúng nghe noùi “ñaïo voán khoâng lôøi, nhaân lôøi hieån ñaïo” ? Vì theá, nghieäm ngöôøi ñeán choã cuøng toät, môû mieäng beøn laø tri aâm. Coå nhaân buoâng moät lôøi nöûa caâu cuõng khoâng coù gì khaùc, coát thaáy oâng “tri höõu” hay “chaúng tri höõu”. Sö thaáy ngöôøi khoâng hoäi neân ñaùp thay: Vì kia ñöôøng saù chaúng ñaéc löïc. Xem Sö noùi töï nhieân kheá lyù kheá cô, chöa töøng maát toâng chæ. Coå nhaân noùi: Nöông lôøi caàn hieåu toâng, chôù töï laäp qui cuû. Ngöôøi nay chæ quaûn loâi ñöôïc ñi laø xong, ñöôïc thì ñöôïc vaãn laø hoãn ñoän taïp nhaïp. Neáu tröôùc baäc taùc gia ñem ba yeáu ngöõ “aán khoâng, aán neâ, aán thuûy” maø nghieäm, lieàn thaáy caây vuoâng raùp loã troøn, khoâng coù choã vaøo vaäy. Ñeán trong ñaây tìm moät ngöôøi ñoàng ñaéc, ñoàng chöùng, khi aáy caên cöù vaøo ñaâu maø tìm ? Neáu ngöôøi “tri höõu” môû loøng thoâng tin töùc thì coù gì laø khoù. Neáu chaúng gaëp tri aâm neân cuoän laïi ñeå trong loøng. Thöû hoûi caùc oâng, caây gaäy laø ñoà duøng tuøy thaân cuûa Thieàn taêng, taïi sao noùi ñöôøng saù chaúng ñaéc löïc ? Coå nhaân ñeán ñaây chaúng chòu truï.  Kyø thaät maït vaøng tuy quí, rôi vaøo maét cuõng thaønh beänh. Hoøa thöôïng Thieän Ñaïo ôû Thaïch Thaát ñöông thôøi bò sa thaûi, thöôøng laáy caây gaäy daïy chuùng: Chö Phaät quaù khöù cuõng theá aáy, chö Phaät vò lai cuõng theá aáy, chö Phaät hieän taïi cuõng theá aáy.

Tuyeát Phong moät hoâm ôû tröôùc Taêng ñöôøng caàm caây gaäy ñöa leân daïy chuùng: Caùi naøy chæ vì ngöôøi trung, haï caên. Coù vò Taêng ra hoûi: Chôït gaëp ngöôøi thöôïng thöôïng caên ñeán thì sao ? Tuyeát Phong caàm gaäy leân roài ñi. Vaân Moân noùi: Toâi chaúng gioáng Tuyeát Phong ñaäp phaù tan hoang. Taêng hoûi: Chöa bieát Hoøa thöôïng theá naøo ? Vaân Moân lieàn ñaùnh. Phaøm tham vaán khoâng coù nhieàu vieäc, vì oâng ngoaøi thaáy coù nuùi soâng ñaát lieàn, trong thaáy coù thaáy nghe hieåu bieát, treân thaáy coù chö Phaät ñeå caàu, döôùi thaáy coù chuùng sanh ñeå ñoä, caàn phaûi moät luùc möûa heát, nhieân haäu trong möôøi hai giôø ñi ñöùng ngoài naèm laøm thaønh moät maûnh. Tuy ôû treân ñaàu sôïi loâng maø roäng nhö ñaïi thieân sa giôùi; tuy ôû trong vaïc daàu loø löûa maø nhö ôû coõi nöôùc an laïc; tuy ôû trong baûy traân taùm baûo nhö ôû döôùi nhaø tranh, vaùch laù.Vieäc naøy neáu laø haøng thoâng phöông taùc giaû ñeán choã thaät cuûa coå nhaân, töï nhieân chaúng phí löïc. Sö thaáy khoâng coù ngöôøi hieåu ñöôïc yù mình, neân töï gaïn laïi: Cöùu kính theá naøo ? Laïi khoâng ai laøm gì ñöôïc, Sö töï noùi: Caây gaäy töùc laät vaùc ngang chaúng ñoaùi ñeán ngöôøi, ñi thaúng vaøo ngaøn ngoïn muoân ngoïn. YÙ naøy laïi theá naøo ? Haõy noùi chæ nôi naøo laø ñòa ñaàu ? Quaû laø trong caâu coù maét, ngoaøi lôøi coù yù, töï ñöùng töï ngaõ, töï buoâng töï thaâu. Haù chaúng thaáy Toân giaû Nghieâm Döông ñi ñöôøng gaëp moät vò Taêng, lieàn ñöa caây gaäy leân hoûi: Laø caùi gì ? Taêng thöa: Chaúng bieát ! Toân giaû noùi: Moät caây gaäy cuõng chaúng bieát. Toân giaû laïi laáy caây gaäy khôi döôùi ñaát moät loã, hoûi: Laïi bieát chaêng ? Taêng thöa: Chaúng bieát ! Toân giaû noùi: Caùi loã ñaát cuõng chaúng bieát. Toân giaû laáy caây gaäy ñeå treân vai noùi: Hoäi chaêng ? Taêng thöa: Chaúng hoäi ! Toân giaû noùi: Caây gaäy töùc laät vaùc ngang chaúng ñoaùi ñeán ngöôøi, ñi thaúng vaøo ngaøn ngoïn muoân ngoïn.

Coå nhaân ñeán trong ñoù vì sao khoâng chòu truï ? Tuyeát Ñaäu coù tuïng: “Ai ñöông cô, neâu chaúng laàm laïi ít coù. Phaù hoaïi cao voùt, nung chaûy huyeàn vi. Nhieàu lôùp coång to töøng môû roäng. Taùc giaû chöa ñoàng veà. Thoû ngoïc chôït troøn chôït khuyeát, quaï vaøng tôï bay chaúng bay. Laõo Loâ chaúng bieát ñi ñaâu taù ? Maây traéng nöôùc troâi thaûy nöông nhau.” Bôûi côù sao ? Sôn taêng noùi: “Döôùi ñaàu thaáy maù, chôù cuøng laïi qua, vöøa khôûi so saùnh, lieàn laø trong nuùi ñen, hang quæ laøm keá soáng.” Neáu thaáy ñöôïc trieät, tin ñöôïc ñeán, ngaøn ngöôøi muoân ngöôøi buûa vaây, töï nhieân khoâng theå chaän ñöùng ñöôïc, ñoäng ñeán, chaïm ñeán töï nhieân coù cheát coù soáng. Tuyeát Ñaäu hieåu ñöôïc yù kia noùi, thaúng vaøo ngaøn ngoïn muoân ngoïn, môùi taïo thaønh tuïng. Caàn bieát choã rôi, xem tuïng cuûa Tuyeát Ñaäu:

TUÏNG:  Nhaõn lyù traàn sa nhó lyù thoå

               Thieân phong vaïn phong baát khaúng truï

               Laïc hoa löu thuûy thaùi man man

               Dòch khôûi mi mao haø xöù khöù ?

DÒCH:   Buïi caùt trong maét, ñaát loã tai

               Ngaøn ngoïn muoân ngoïn chaúng chòu döøng

               Hoa rôi nöôùc chaûy troâi baùt ngaùt

               Vaïch ñöùng loâng maøy xem nôi naøo ?

GIAÛI TUÏNG: Tuyeát Ñaäu tuïng thaät hay coù choã chuyeån thaân, chaúng giöõ moät goùc. Lieàn noùi “buïi caùt trong maét, ñaát loã tai”, caâu tuïng naøy yù noùi Am chuû Lieân Hoa Phong khi Thieàn khaùch ñeán thì treân khoâng ngöûa vin, döôùi baët chính mình, trong taát caû thôøi nhö khôø tôï daïi. Nam Tuyeàn noùi: Ngöôøi hoïc ñaïo nhö keû si ñoän cuõng khoù ñöôïc. Thieàn Nguyeät thi: Thöôøng nhôù lôøi hay cuûa Nam Tuyeàn, nhö kia si ñoän vaãn coøn ít. Phaùp Ñaêng noùi: Ngöôøi naøo bieát yù naøy, khieán ta nhôù Nam Tuyeàn. Nam Tuyeàn laïi noùi: “Baûy traêm Cao taêng troïn laø ngöôøi hieåu Phaät phaùp, duy oâng cö só Lö chaúng hieåu Phaät phaùp, chæ hieåu ñaïo thoâi, vì theá ñöôïc y baùt cuûa Nguõ Toå.” Haõy noùi Phaät phaùp vôùi ñaïo caùch nhau xa gaàn ? Tuyeát Ñaäu nieâm: “Trong maét dính caùt chaúng ñöôïc, trong tai dính nöôùc chaúng ñöôïc. Neáu coù keû tin ñöôïc ñeán, naém ñöôïc ñöùng, chaúng bò ngöôøi löøa thì lôøi daïy cuûa Phaät Toå coù khaùc gì tieáng khua baùt. Môøi treo ñaõy baùt treân cao, beû gaäy boû, chæ giöõ moät keû ñaïo nhaân voâ söï.” Laïi noùi: Trong maét ñeå ñöôïc nuùi Tu-di, trong tai chöùa ñöôïc nöôùc bieån caû, baäc naøy chòu ngöôøi thöông löôïng. Lôøi daïy cuûa Phaät Toå nhö roàng gaëp nöôùc, nhö coïp töïa nuùi, laïi neâu quaûy ñaõy baùt, vaùc caây gaäy, cuõng laø moät keû ñaïo nhaân voâ söï. Laïi noùi: Theá aáy cuõng chaúng ñöôïc, chaúng theá aáy cuõng chaúng ñöôïc, nhieân haäu khoâng coøn dính daùng gì.

Trong ba vò ñaïo nhaân voâ söï, coát choïn moät ngöôøi laøm thaày, chính laø ngöôøi coù khaû naêng ñuùc saét thaønh duïng cuï. Vì sao ? Vì ngöôøi naøy gaëp caûnh giôùi aùc, hoaëc gaëp caûnh giôùi kyø ñaëc, ñeán tröôùc maét thaûy ñeàu gioáng nhö moäng, chaúng bieát coù saùu caên, cuõng chaúng bieát coù saùng chieàu. Duø cho ñeán loaïi ñieàn ñòa naøy, toái kî giöõ tro laïnh nöôùc cheát, thaúng vaøo choã toái môø mòt, phaûi coù moät con ñöôøng chuyeån thaân môùi ñöôïc. Coå nhaân noùi: Chôù giöõ nuùi laïnh coû xanh laï, ngoài ñôïi maây bay troïn chaúng kheùo. Vì theá, Am chuû Lieân Hoa Phong noùi “vì kia ñöôøng saù chaúng ñaéc löïc”, phaûi laø ñaïp treân ngaøn ngoïn muoân ngoïn môùi ñöôïc. Haõy noùi, baûo caùi gì laø ngaøn ngoïn muoân ngoïn ? Tuyeát Ñaäu chæ thích Sö noùi “caây gaäy töùc laät vaùc ngang chaúng ñoaùi ñeán ngöôøi, ñi thaúng vaøo ngaøn ngoïn muoân ngoïn”, vì ñoù tuïng ra. Haõy noùi ñi choã naøo ? Laïi coù bieát ñöôïc choã ñi chaêng ? Caâu “hoa rôi nöôùc chaûy troâi baùt ngaùt”, hoa rôi loaïn xaï, nöôùc chaûy meânh moâng. Ngöôøi coù cô ñieän chôùp, tröôùc maét laø caùi gì ? Caâu “vaïch ñöùng loâng maøy xem nôi naøo”, vì sao Tuyeát Ñaäu cuõng chaúng bieát ñi nôi naøo ? Nhö sôn taêng noùi: Caây phaát töû ñöa khi naõy, thöû noùi hieän giôø ôû choã naøo ? Caùc oâng neáu thaáy ñöôïc cuøng Am chuû Lieân Hoa Phong ñoàng tham. Neáu chöa thaáy ñöôïc thì döôùi ba caây ñoøn tay, tröôùc caùi ñôn baûy taác, thöû tham cöùu töôøng taän xem ?

]