TAÉC 26: BAÙ TRÖÔÏNG NGOÀI RIEÂNG

NGOÏN ÑAÏI HUØNG

COÂNG AÙN: Taêng hoûi Baù Tröôïng: Theá naøo laø vieäc kyø ñaëc ? Baù Tröôïng ñaùp: Ngoài rieâng ngoïn Ñaïi Huøng. Taêng leã baùi. Baù Tröôïng lieàn ñaùnh.

GIAÛI THÍCH: Gaëp cô ñuû maét chaúng ñoaùi nguy vong, cho neân noùi chaúng vaøo hang coïp ñaâu ñöôïc coïp con. Baù Tröôïng bình thöôøng döôøng nhö coïp theâm caùnh. Vò Taêng naøy cuõng chaúng sôï cheát soáng, daùm nhoå raâu coïp, neân hoûi theá naøo laø vieäc kyø ñaëc ? OÂng Taêng naøy ñaõ ñuû con maét saùng, neân Baù Tröôïng cho oâng gaùnh vaùc, noùi “Ngoài rieâng nuùi Ñaïi Huøng”. OÂng lieàn leã baùi. Thieàn taêng phaûi bieän bieät yù tröôùc khi hoûi môùi ñöôïc. Vò Taêng naøy leã baùi cuøng vieäc leã baùi haèng ngaøy chaúng ñoàng, phaûi laø ngöôøi ñuû maét saùng môùi ñöôïc. Chôù ñem gan maät bình sanh truùt cho ngöôøi, bieát nhau laïi nhö chaúng bieát nhau. Chæ xem vò Taêng hoûi: Theá  naøo  laø vieäc kyø ñaëc ? Baù Tröôïng noùi: Ngoài rieâng nuùi Ñaïi Huøng. Taêng leã baùi, Baù Tröôïng lieàn ñaùnh. Xem kia buoâng ñi ñoàng thôøi ñeàu phaûi, thaâu laïi thì queùt saïch daáu veát. Haõy noùi vò Taêng lieàn leã baùi, yù chæ theá naøo ? Neáu baûo laø toát, taïi sao Baù Tröôïng laïi ñaùnh oâng ? Neáu baûo laø chaúng toát, oâng leã baùi coù choã naøo chaúng ñöôïc ? Ñeán trong ñaây phaûi bieát hay dôû, raønh traéng ñen, ñöùng treân ngaøn ngoïn nuùi môùi ñöôïc. Vò Taêng naøy lieàn leã baùi, gioáng nhö nhoå raâu coïp, chæ giaønh choã chuyeån thaân. May gaëp Baù Tröôïng coù con maét taïi ñaûnh moân, trong tay coù thaàn phuø chieáu thaáu boán thieân haï, bieän roõ lai phong, cho neân lieàn ñaùnh. Neáu laø keû khaùc thì khoâng laøm gì ñöôïc y. Vò Taêng naøy laáy cô ñaàu cô, duøng yù deïp yù, cho neân leã baùi.

Nhö Nam Tuyeàn noùi: Canh ba ñeâm qua Vaên-thuø, Phoå Hieàn, khôûi Phaät kieán, phaùp kieán, cho moãi vò hai möôi gaäy, ñaøy ñeán hai ngoïn nuùi Thieát Vi. Trieäu Chaâu ra chuùng thöa: Gaäy cuûa Hoøa thöôïng baûo ai aên ? Nam Tuyeàn noùi: Vöông laõo sö coù loãi gì ? Trieäu Chaâu lieàn leã baùi.

Baäc Toâng sö bình thöôøng chaúng thaáy choã thoï duïng, vöøa gaëp luùc ñöông cô neâu ra, töï nhieân soáng linh ñoäng. Nguõ Toå tieân sö thöôøng noùi: “Gioáng nhö hai con ngöïa ñaù nhau, oâng chæ thöôøng taäp thaáy nghe thanh saéc, ñoàng thôøi ngoài döùt, naém ñöôïc ñöùng, laøm ñöôïc chuû, môùi thaáy Baù Tröôïng kia.” Haõy noùi khi buoâng ra phaûi laøm sao ? Xem Tuyeát Ñaäu tuïng:

TUÏNG:  Toå vöùc giao trì thieân maõ caâu        

               Hoùa moân thô quyeän baát ñoàng ñoà

               Ñieän quang thaïch hoûa toàn cô bieán

               Kham tieáu nhaân lai loaùt hoå tu.

DÒCH:   Ñaát Toå danh löøng thieân maõ caâu

               Cuoän baøy cöûa hoùa chaúng ñoàng ñöôøng

               Ñieän quang ñaù nhaùng coøn cô bieán

               Cöôøi ngaát ngöôøi kia nhoå raâu huøm.

GIAÛI TUÏNG: Tuyeát Ñaäu thaáy toät môùi tuïng ra. Thieân maõ caâu laø con ngöïa chaïy moät ngaøy moät ngaøn daëm, chaïy doïc chaïy ngang nhanh nhö bay. Tuyeát Ñaäu tuïng yù noùi Baù Tröôïng ôû trong ñaát Toå, beân Ñoâng chaïy sang beân Taây, beân Taây chaïy sang beân Ñoâng, moät qua moät laïi, baûy doïc taùm ngang, toaøn khoâng chuùt ngaïi gioáng nhö thieân maõ caâu. Kheùo hay qua laïi môùi thaáy choã töï do, ñoù laø ñöôïc ñaïi cô ñaïi duïng cuûa Maõ Toå.

Coù vò Taêng hoûi Maõ Toå: Theá naøo laø ñaïi yù Phaät phaùp ? Maõ Toå lieàn ñaùnh, noùi: Neáu ta chaúng ñaùnh ngöôi thì ngöôøi trong thieân haï seõ cöôøi ta. Taêng laïi hoûi: Theá naøo laø yù Toå sö Taây sang ? Maõ Toå baûo: Laïi gaàn ñaây, vì oâng noùi. Taêng laïi gaàn, Maõ Toå taùt vaøo tai, noùi: Saùu caùi chaúng ñoàng möu.

Theá laø ñuû thaáy Ngaøi ñöôïc töï do töï taïi. Trong choã döïng laäp hoùa moân, hoaëc baøy ra hoaëc cuoän laïi. Coù khi baøy chaúng ôû choã cuoän, coù khi cuoän chaúng ôû choã baøy, coù khi cuoän baøy ñeàu chaúng coøn. Vì theá noùi ñoàng ñöôøng maø chaúng ñoàng daáu. Caâu tuïng naøy laø noùi Baù Tröôïng coù ñöôïc thuû thuaät aáy.

Tuyeát Ñaäu tuïng “Ñieän quang ñaù nhaùng coøn cô bieán”, laø noùi vò Taêng naøy nhö laøn ñieän chôùp, tôï choïi ñaù nhaùng löûa, chæ ôû trong phuùt giaây cô bieán. Nham Ñaàu noùi: Buoâng vaät laø thöôïng, theo vaät laø haï. Neáu luaän veà phaùp chieán moãi moãi phaûi ôû choã chuyeån. Tuyeát Ñaäu noùi: Baùnh xe töøng chöa chuyeån, chuyeån aét chaïy hai ñaàu. Neáu chuyeån chaúng ñöôïc, coù duøng vaøo choã naøo ? Baäc ñaïi tröôïng phu phaûi bieát chuùt cô bieán môùi ñöôïc. Ngöôøi nay chæ quaûn cung öùng kinh phí cho ngöôøi, bò ngöôøi xoû loã muõi, bieát bao giôø lieãu ngoä. Vò Taêng naøy ôû trong choã ñieän xeït löûa nhaùng kheùo ñöôïc cô bieán, lieàn leã baùi. Tuyeát Ñaäu tuïng “Cöôøi ngaát ngöôøi kia nhoå raâu huøm”, noùi Baù Tröôïng nhö con coïp to, cöôøi ngaát vò Taêng naøy ñeán nhoå raâu coïp.

?

TAÉC 27: VAÂN MOÂN THAÂN BAØY GIOÙ THU

LÔØI DAÃN: Hoûi moät ñaùp möôøi, neâu moät roõ ba, thaáy thoû thaû chim öng, nhaân gioù thoåi löûa, chaúng tieác loâng maøy haõy gaùc laïi, nhö khi vaøo hang coïp thì theá naøo, thöû cöû xem?

COÂNG AÙN: Taêng hoûi Vaân Moân: Khi laù ruïng caønh khoâ thì theá naøo? Vaân Moân ñaùp: Thaân baøy gioù thu.    

GIAÛI THÍCH: Neáu nhaèm trong aáy tieán ñöôïc môùi thaáy choã vì ngöôøi cuûa Vaân Moân. Kia neáu chaúng ñöôïc theá, vaãn nhö xöa laø keû chæ nai cho laø ngöïa, maét môø tai ñieác, ngöôøi naøo ñeán caûnh giôùi naøy ? Haõy noùi Vaân Moân ñaùp thoaïi cho ngöôøi, hay vì ngöôøi thuø xöôùng ? Neáu noùi ñaùp thoaïi cho ngöôøi laø nhaän laàm traùi caân baøn (moät tieâu chuaån coá ñònh). Neáu noùi vì ngöôøi thuø xöôùng thì naøo coù dính daùng. Ñaõ chaúng theá aáy, cöùu caùnh theá naøo ? Neáu oâng thaáy ñöôïc thaáu thì loã muõi Thieàn taêng chaúng nhoïc moät caùi aán tay. Kia neáu chaúng ñöôïc theá, nhö xöa ñi thaúng vaøo trong hang quæ. Phaøm laø ngöôøi döïng laäp toâng thöøa, phaûi laø toaøn thaân gaùnh vaùc, chaúng tieác loâng maøy, nhaèm mieäng coïp naèm ngang, maëc noù loâi ngang keùo doïc. Neáu chaúng nhö theá ñaâu theå vì ngöôøi ñöôïc. OÂng Taêng naøy ñaët caâu hoûi thaät laø hieåm hoùc, neáu laáy vieäc taàm thöôøng nhìn oâng chæ gioáng moät vò Taêng nhaøn roãi. Neáu caên cöù vaøo döôùi cöûa Thieàn taêng, trong choã maïng maïch maø xem, quaû thaät coù choã dieäu. Thöû noùi laù ruïng caønh khoâ laø caûnh giôùi cuûa ngöôøi naøo ? Trong möôøi taùm loái hoûi, loái hoûi naøy laø “Bieän chuû”, cuõng goïi laø “Taù söï vaán”. Vaân Moân chaúng dôøi ñoåi moät maûy tô, chæ nhaèm oâng noùi “Thaân baøy gioù thu”. Ñaùp raát hay, cuõng chaúng coâ phuï caâu hoûi cuûa ngöôøi. Bôûi vì choã hoûi kia coù maét saùng, choã ñaùp cuõng ñuùng ñaén. Ngöôøi xöa noùi: Muoán ñöôïc thaân thieát chôù ñem hoûi ñeán hoûi. Neáu laø tri aâm, noùi ra lieàn bieát choã rôi. Neáu oâng nhaèm trong ngöõ maïch cuûa Vaân Moân maø tìm thì laàm roài. Chæ laø trong caâu cuûa Vaân Moân, phaàn nhieàu thích gôïi tình giaûi cuûa ngöôøi. Neáu duøng tình giaûi hieåu, chöa khoûi vuøi laáp con chaùu cuûa ta. Vaân Moân thích côõi ngöïa giaëc ñuoåi giaëc nhö theá. Ñaâu chaúng thaáy Taêng hoûi: Theá naøo laø choã phi tö löông ? Vaân Moân ñaùp: Thöùc tình khoù löôøng. Vò Taêng naøy hoûi: Khi laù ruïng caønh khoâ thì theá naøo ? Vaân Moân ñaùp: Thaân baøy gioù thu. Trong caâu quaû thaät chaët ñöùt yeáu taân, chaúng thoâng phaøm Thaùnh, phaûi hieåu Sö cöû moät roõ ba, cöû ba roõ moät. Neáu oâng trong ba caâu ñoù maø tìm thì nhoå teân sau oùt. Trong moät caâu cuûa Sö phaûi ñuû ba caâu: - phuù caùi caøn khoân - tuøy ba truïc laõng - caùt tieät chuùng löu, töï nhieân thích hôïp. Vaân Moân trong ba caâu, haõy noùi duøng caâu naøo tieáp ngöôøi, thöû bieän xem ?

TUÏNG:           Vaán kyù höõu toâng

                        Ñaùp dieäc du ñoàng

                        Tam cuù khaû bieän

                        Nhaát thoác lieâu khoâng.

                        Ñaïi daõ heà löông tieâu taùp taùp

                        Tröôøng thieân heà sô vuõ moâng moâng.

                        Quaân baát kieán

                        Thieáu Laâm cöûu toïa vò qui khaùch

                        Tònh y Huøng Nhó nhaát toøng toøng.

DÒCH:             Hoûi ñaõ coù toâng

                        Ñaùp cuõng vaãn ñoàng

                        Ba caâu khaù bieän

                        Moät muõi baêng khoâng.

                        Ñoàng roäng chöø veøo veøo gioù maùt

                        Trôøi daøi chöø laám taám möa thöa.

                        Anh chaúng thaáy

                        Thieáu Laâm ngoài laâu chöa veà khaùch

                        Laëng nöông Huøng Nhó moät raëng tuøng.

GIAÛI TUÏNG: Ngöôøi xöa noùi: Nöông lôøi caàn hieåu toâng, chôù töï laäp qui cuû. Lôøi noùi ngöôøi xöa khoâng roãng, neân noùi phaøm hoûi vieäc caàn bieát chuùt ít toát xaáu, neáu chaúng bieát toân ti ñi ñeán, chaúng bieát chaïm tònh, tha hoà noùi loaïn, coù choã naøo lôïi ích. Phaøm phaùt lôøi nhaû hôi phaûi nhö caùi keàm, caùi nhíp, coù moùc, coù khoùa, phaûi laø töông tuïc chaúng döùt môùi ñöôïc. Vò Taêng naøy choã hoûi coù toâng chæ, Vaân Moân choã ñaùp cuõng vaäy. Vaân Moân bình thöôøng duøng ba caâu tieáp ngöôøi, ñaây laø cöïc taéc. Tuyeát Ñaäu tuïng coâng aùn naøy vôùi coâng aùn cuûa Ñaïi Long töông tôï. “Ba caâu khaù bieän”, trong moät caâu ñuû ba caâu, neáu bieän ñöôïc thì thoaùt ngoaøi ba caâu. “Moät muõi baêng khoâng”, chöõ “thoác” laø muõi teân baén ñi raát xa, phaûi chuù maét nhìn nhanh môùi thaáy. Neáu thaáy ñöôïc roõ raøng coù theå döôùi moät caâu khai trieån caû ñaïi thieân sa giôùi. Ñeán ñaây ñaõ tuïng xong. Tuyeát Ñaäu coù dö taøi, trieån khai tuïng ra: “Ñoàng roäng chöø veøo veøo gioù maùt, trôøi daøi chöø laám taám möa thöa.” Haõy noùi laø taâm hay caûnh, laø huyeàn hay dieäu ? Ngöôøi xöa noùi: Phaùp phaùp chaúng aån taøng, xöa nay thöôøng hieån loä. Taêng hoûi: Khi laù ruïng caønh khoâ thì theá naøo ? Vaân Moân ñaùp: Thaân baøy gioù thu. Tuyeát Ñaäu yù chæ laøm moät caûnh, nhö hieän nay tröôùc maét gioù phaát phaát, chaúng phaûi gioù Ñoâng Nam töùc gioù Taây Baéc, caàn phaûi hieåu theá aáy môùi ñöôïc. Neáu oâng khôûi hieåu thieàn ñaïo, lieàn khoâng dính daùng. “Anh chaúng thaáy Thieáu Laâm ngoài laâu chöa veà khaùch”, khi Toå Ñaït-ma chöa veà Taây thieân, chín naêm ngoài xaây maët vaøo vaùch laëng yeân. Ñaây laø “Laù ruïng caønh khoâ” hay “Thaân baøy gioù thu”? Neáu nhaèm trong ñaây saïch coå kim phaøm Thaùnh, caøn khoân ñaïi ñòa nhoài thaønh moät khoái, môùi thaáy roõ choã vì ngöôøi cuûa Vaân Moân, Tuyeát Ñaäu. “Laëng nöông Huøng Nhó moät raëng tuøng”, Huøng Nhó töùc laø Thieáu Laâm taïi Tung Sôn ôû Taây Kinh. Phía tröôùc nuùi coù ngaøn vaïn lôùp tuøng, sau nuùi cuõng coù ngaøn vaïn lôùp tuøng. Caùc oâng nhaèm choã naøo thaáy ? Laïi thaáy choã Tuyeát Ñaäu vì ngöôøi chaêng ? Cuõng laø ruøa linh leâ ñuoâi.

?

TAÉC 28: NAM TUYEÀN PHAÙP CHAÚNG NOÙI

COÂNG AÙN: Nam Tuyeàn ñeán tham vaán Hoøa thöôïng Nieát-baøn ôû nuùi Baù Tröôïng. Baù Tröôïng hoûi: Töø tröôùc chö Thaùnh laïi coù phaùp chaúng vì ngöôøi noùi chaêng ? Nam Tuyeàn ñaùp: Coù. Baù Tröôïng hoûi: Theá naøo laø phaùp chaúng vì ngöôøi noùi ? Nam Tuyeàn ñaùp: Chaúng phaûi taâm, chaúng phaûi Phaät, chaúng phaûi vaät. Baù Tröôïng baûo: Noùi roài vaäy. Nam Tuyeàn hoûi: Con chæ theá aáy, Hoøa thöôïng theá naøo ? Baù Tröôïng baûo: Ta chaúng phaûi ñaïi thieän tri thöùc, ñaâu bieát coù noùi chaúng noùi. Nam Tuyeàn thöa: Con chaúng hoäi. Baù Tröôïng baûo: Ta raát vì oâng noùi xong.

GIAÛI THÍCH: Ñeán trong ñaây cuõng chaúng tieâu töùc taâm chaúng töùc taâm, chaúng tieâu phi taâm chaúng phi taâm, thaúng ñoù töø ñaàu ñeán chaân moät sôïi loâng maøy cuõng khoâng, vaãn coøn ñoâi chuùt so saùnh. Töùc taâm phi taâm, Thieàn sö Thoï cho ñoù laø bieåu thuyeân vaø giaù thuyeân. Hoøa thöôïng Nieát-Baøn töùc laø Thieàn sö Phaùp Chaùnh, khi xöa ôû Baù Tröôïng laøm Taây Ñöôøng, baûo chuùng khai ñieàn vì noùi ñaïi nghóa. Khi aáy, Nam Tuyeàn ñaõ gaëp Maõ Toå xong, chæ caàn ñeán caùc nôi ñeå quyeát traïch. Baù Tröôïng ñaët caâu hoûi raát khoù ñaùp: “Töø tröôùc chö Thaùnh laïi coù phaùp chaúng vì ngöôøi noùi chaêng?” Neáu laø Sôn taêng chæ bòt tai ñi ra, xem oâng giaø naøy moät tröôøng roái loaïn. Neáu laø haøng taùc gia, thaáy Sö hoûi theá aáy lieàn bieát phaù ñöôïc. Nam Tuyeàn cöù choã thaáy ñaùp: Coù. Theá laø Maïnh Baùt Lang. Baù Tröôïng beøn ñem laàm ñeán laàm, theo sau noùi: Theá naøo laø phaùp chaúng vì ngöôøi noùi ? Nam Tuyeàn ñaùp: Chaúng phaûi taâm, chaúng phaûi Phaät, chaúng phaûi vaät. Laõo naøy thích xem maët traêng treân trôøi, rôi maát haït chaâu trong tay. Baù Tröôïng baûo: Noùi roài vaäy. Ñaùng tieác thay! Vì kia chuù phaù. Ngay khi aáy chæ nhaèm xöông soáng maø ñaùnh, cho kia bieát ñau nhöùc. Tuy nhieân nhö theá, oâng haõy noùi choã naøo laø choã noùi roài ? Cöù choã thaáy cuûa Nam Tuyeàn “Chaúng phaûi taâm, chaúng phaûi Phaät, chaúng phaûi vaät” laø chöa töøng noùi ñeán. Thöû hoûi caùc oâng, taïi sao laïi baûo “Noùi roài”? Döôùi lôøi cuûa Sö khoâng coù daáu veát. Neáu baûo Sö chaúng noùi, vì sao Baù Tröôïng laïi noùi theá aáy ? Nam Tuyeàn laø ngöôøi bieán thoâng, lieàn theo sau moät caùi ñaåy, “Con chæ theá aáy, Hoøa thöôïng laïi theá naøo?” Neáu laø keû khaùc chöa khoûi boái roái, ñaâu ngôø Baù Tröôïng laø haøng taùc gia, choã ñaùp quaû thaät kyø ñaëc. “Ta chaúng phaûi laø ñaïi thieän tri thöùc, ñaâu bieát coù noùi khoâng noùi.” Nam Tuyeàn thöa: Con chaúng hoäi. Theá laø Sö hoäi roài maø noùi chaúng hoäi hay thaät khoâng hoäi ? Baù Tröôïng baûo: Ta raát vì oâng noùi xong. Haõy noùi choã naøo laø choã noùi ? Neáu laø keû ñuøa hoøn ñaát thì caû hai loän xoän. Neáu caû hai ñeàu laø taùc gia thì nhö göông saùng taïi ñaøi. Kyø thaät phaàn tröôùc caû hai ñeàu taùc gia, phaàn sau caû hai ñeàu boû qua. Neáu laø ngöôøi ñuû maét saùng thì roõ raøng nghieäm laáy. Haõy noùi laøm sao nghieäm kia, xem Tuyeát Ñaäu tuïng:

TUÏNG:  Toå Phaät tuøng lai baát vò nhaân

               Naïp taêng kim coå caïnh ñaàu taåu

               Minh caûnh ñöông ñaøi lieät töôïng thuø

               Nhaát nhaát dieän Nam khaùn Baéc Ñaåu

               Ñaåu bænh thuøy, voâ xöù thaûo

               Nieâm ñaéc tyû khoång, thaát khöôùc khaåu.

DÒCH:   Toå Phaät xöa nay chaúng vì ngöôøi

               Thieàn taêng kim coå ñua nhau chaïy

               Göông saùng taïi ñaøi töôùng laï baøy

               Moãi moãi höôùng Nam nhìn Baéc Ñaåu

               Chuoâi sao duoãi, khoâng choã tìm

               Naém ñöôïc loã muõi, maát ñi mieäng.

GIAÛI TUÏNG: Phaät Thích-ca ra ñôøi boán möôi chín naêm chöa töøng noùi moät lôøi, tröôùc töø nöôùc Quang Dieäu sau ñeán soâng Baït-ñeà, ôû trong khoaûng giöõa chöa töøng noùi moät lôøi. Noùi theá aáy laø coù noùi hay chaúng noùi ? Nhö hieän nay ñaày Long Cung traøn Haûi Taïng, laøm sao baûo chaúng noùi? Haõy nghe Tu Sôn Chuû noùi: Chö Phaät chaúng xuaát theá, boán möôi chín naêm noùi, Ñaït-ma chaúng Taây sang, Thieáu Laâm coù dieäu quyeát. Laïi noùi: Chö Phaät chaúng töøng ra ñôøi, cuõng khoâng moät phaùp cho ngöôøi, chæ xem taâm chuùng sanh, tuøy cô hôïp beänh cho thuoác, baøy phöông tieän, neân coù ba thöøa möôøi hai phaàn giaùo. Kyø thaät Phaät Toå töø xöa ñeán nay chöa töøng vì ngöôøi noùi. Chæ caùi khoâng vì ngöôøi, phaûi kheùo tham cöùu töôøng taän. Sôn taêng thöôøng noùi: Neáu laø theâm moät caâu, neám ngoït ngaøo nhö ñöôøng maät, chín chaén xem ra quaû laø ñoäc döôïc. Neáu nhaèm xöông soáng ñaùnh, nhaèm mieäng vaû, ñaåy ra ngoaøi, môùi laø thaân thieát vì ngöôøi. Thieàn taêng xöa nay ñua nhau chaïy, khaép nôi phaûi cuõng hoûi, chaúng phaûi cuõng hoûi, hoûi Phaät, hoûi Toå, hoûi höôùng thöôïng höôùng haï. Tuy nhieân nhö theá, neáu chöa ñeán trong ñieàn ñòa naøy, cuõng khoâng theå thieáu ñöôïc nhö “Göông saùng taïi ñaøi töôùng laï baøy”, chæ tieâu moät caâu coù theå bieän ñöôïc roõ raøng. Ngöôøi xöa noùi: Vaïn töôïng sum la laø sôû aán cuûa moät phaùp. Laïi noùi: Sum la vaø vaïn töôïng thaûy ôû trong aáy troøn ñaày. Ñaïi sö Thaàn Tuù noùi: “Thaân laø caây boà-ñeà, taâm nhö ñaøi göông saùng, luoân luoân phaûi lau chuøi, chôù ñeå dính buïi baëm.” Ngaøi Ñaïi Maõn baûo: “OÂng chæ ôû ngoaøi cöûa.” Tuyeát Ñaäu noùi theá aáy, haõy noùi ôû trong cöûa hay ôû ngoaøi cöûa ? Caû thaûy caùc oâng moãi ngöôøi coù moät taám göông xöa, sum la vaïn töôïng daøi ngaén vuoâng troøn, moãi moãi ñeàu hieån hieän ôû trong ñoù. Neáu oâng ñeán choã daøi ngaén maø hieåu, chôït doø tìm chaúng ñöôïc. Theá neân, Tuyeát Ñaäu noùi: “Göông saùng taïi ñaøi töôùng laï baøy”, laïi phaûi laø “Moãi moãi höôùng Nam nhìn Baéc Ñaåu”. Ñaõ laø höôùng Nam taïi sao laïi xem Baéc Ñaåu? Neáu theá aáy hoäi ñöôïc, môùi thaáy choã Baù Tröôïng, Nam Tuyeàn thaáy nhau. Hai caâu naøy tuïng choã Baù Tröôïng ñaåy taït qua, noùi: “Ta chaúng phaûi ñaïi thieän tri thöùc, ñaâu bieát coù noùi khoâng noùi.” Tuyeát Ñaäu tuïng ñeán ñaây bò rôi vaøo nöôùc cheát, ngaïi ngöôøi hieåu laàm, lieàn ñeà khôûi leân: Chính nay tröôùc maét chuoâi sao duoãi, oâng laïi ñeán choã naøo tìm ? OÂng vöøa naém ñöôïc loã muõi, maát ñi mieäng, naém ñöôïc mieäng maát ñi loã muõi roài vaäy.        

?

TAÉC 29: ÑAÏI TUØY THEO KIA ÑI

LÔØI DAÃN: Caù loäi nöôùc ñuïc, chim bay loâng ruïng, bieän roõ chuû khaùch phaân raønh traéng ñen. Gioáng nhö göông saùng taïi ñaøi, minh chaâu trong tay, Hoà ñeán hieän Hoà, Haùn ñeán hieän Haùn, baøy thanh hieån saéc. Haõy noùi vì sao nhö theá, thöû cöû xem?

COÂNG AÙN: Taêng hoûi Ñaïi Tuøy: Kieáp hoûa chaùy röïc ñaïi thieân ñeàu hoaïi, chöa bieát caùi naøy hoaïi chaúng hoaïi? Ñaïi Tuøy ñaùp: Hoaïi. Taêng hoûi: Theá thì theo kia ñi? Ñaïi Tuøy ñaùp: Theo kia ñi.

GIAÛI THÍCH: Hoøa thöôïng Chôn Nhö ôû Ñaïi Tuøy keá thöøa Thieàn sö Ñaïi An. Sö ngöôøi huyeän Dieâm Ñình, Ñoâng Xuyeân, ñi tham vaán hôn saùu möôi vò thieän tri thöùc. Xöa khi ôû trong hoäi Qui Sôn, Sö laøm ñaàu beáp, moät hoâm Qui Sôn hoûi: Con ôû ñaây nhieàu naêm maø khoâng bieát ñaët moät caâu hoûi xem theá naøo ? Sö  thöa: Baûo con hoûi caùi gì môùi ñöôïc ? Qui Sôn baûo: Sao con chaúng hoûi theá naøo laø Phaät ? Sö lieàn laáy tay buïm mieäng Qui Sôn. Qui Sôn noùi: Ngöôi veà sau tìm moät ngöôøi queùt ñaát cuõng khoâng. Sau Sö trôû veà Ñoâng Xuyeân, tröôùc caát quaùn traø treân con ñöôøng leân nuùi Baèng Khaåu ñeå tieáp ñaõi ngöôøi qua laïi, ñeán ba naêm. Sau Sö khai ñöôøng daïy chuùng, truï ôû Ñaïi Tuøy. Coù vò Taêng hoûi: Kieáp hoûa chaùy röïc ñaïi thieân ñeàu hoaïi, chöa bieát caùi naøy hoaïi chaúng hoaïi ? Vò Taêng naøy chæ y cöù vaøo kinh ñieån ñeán hoûi. Trong kinh noùi: Thaønh truï hoaïi khoâng, khi kieáp tam tai daáy khôûi hoaïi ñeán coõi trôøi Tam Thieàn. Vò Taêng naøy xöa nay chöa bieát choã rôi cuûa thoaïi ñaàu. Caùi naøy laø gì ? Nhieàu ngöôøi khôûi tình giaûi noùi: caùi naøy laø baûn taùnh cuûa chuùng sanh. Ñaïi Tuøy noùi: Hoaïi. Vò Taêng hoûi: Theá aáy thì theo kia ñi ? Ñaïi Tuøy ñaùp: Theo kia ñi. Chæ caùi naøy bao nhieâu ngöôøi tình giaûi doø tìm chaúng ñöôïc. Neáu noùi theo kia ñi thì ôû choã naøo ? Neáu noùi chaúng theo kia ñi, laïi taïi sao khoâng thaáy ? Neân noùi: Muoán ñöôïc thaân thieát chôù ñem hoûi ñeán hoûi. Sau coù vò Taêng hoûi Tu Sôn Chuû: Kieáp hoûa chaùy röïc ñaïi thieân ñeàu hoaïi, chöa bieát caùi naøy hoaïi chaúng hoaïi ? Tu Sôn Chuû ñaùp: Chaúng hoaïi. Taêng hoûi: Vì sao chaúng hoaïi ? Tu Sôn Chuû ñaùp: Vì ñoàng vôùi ñaïi thieân, hoaïi cuõng bít laáp gieát ngöôøi, chaúng hoaïi cuõng bít laáp gieát ngöôøi. Vò Taêng kia ñaõ chaúng hieåu lôøi noùi cuûa Ñaïi Tuøy, song y chaúng ngaïi laáy vieäc naøy laøm nieäm, mang nghi vaán thaúng ñeán nuùi Ñaàu Töû ôû Thô Chaâu. Ñaàu Töû hoûi: Vöøa rôøi choã naøo ? Taêng thöa: Nuùi Ñaïi Tuøy ôû Taây Thuïc. Ñaàu Töû hoûi: Ñaïi Tuøy coù ngoân cuù gì ? Taêng lieàn nhaéc laïi lôøi hoûi tröôùc. Ñaàu Töû thaép höông leã baùi noùi: Taây Thuïc coù coå Phaät ra ñôøi, oâng neân trôû laïi mau. Vò Taêng trôû veà ñeán Ñaïi Tuøy thì Ñaïi Tuøy ñaõ tòch. Vò Taêng naøy moät tröôøng roái loaïn. Sau ñôøi Ñöôøng coù vò taêng Caûnh Tuaân ñeà Ñaïi Tuøy:

               Roõ raøng khoâng phaùp khaùc

               Ai noùi aán Nam Naêng       

               Moät caâu theo lôøi hoï

               Thieàn taêng chaïy nuùi ngaøn

               Deá laïnh keâu ñoáng laù

               Quæ ñeâm leã loàng ñeøn

               Ngaâm xong ngoaøi song leû

               Boài hoài haän chaúng cuøng.

Vì theá, döôùi ñaây Tuyeát Ñaäu daãn hai caâu naøy tuïng ra. Hieän nay chaúng ñöôïc khôûi hieåu hoaïi, cuõng chaúng ñöôïc khôûi hieåu khoâng hoaïi, cöùu kính hieåu theá naøo ? Ñeå maét xem nhanh!

TUÏNG:  Kieáp hoûa quang trung laäp vaán ñoan

               Naïp taêng du treä löôõng truøng quang

               Khaû laân nhaát cuù tuøy tha ngöõ

               Vaïn lyù khu khu ñoäc vaõng hoaøn.

DÒCH:   Kieáp hoûa saùng ngôøi hoûi thaønh caâu

               Thieàn taêng coøn keït coång hai voøng

               Ñaùng thöông chæ moät lôøi theo ñaáy

               Muoân daëm nhoïc nhaèn rieâng tôùi lui.     

GIAÛI TUÏNG: Tuyeát Ñaäu ñöông cô tuïng ra, trong caâu coù choã xuaát thaân “Kieáp hoûa saùng ngôøi hoûi thaønh caâu, Thieàn taêng coøn keït coång hai voøng”, choã hoûi cuûa vò Taêng tröôùc oâm aáp hoaïi cuøng chaúng hoaïi laø keït hai taàng coång. Neáu laø ngöôøi ñöôïc thì noùi hoaïi cuõng coù choã xuaát thaân, noùi chaúng hoaïi cuõng coù choã xuaát thaân. Hai caâu “Ñaùng thöông chæ moät lôøi theo ñaáy, muoân daëm nhoïc nhaèn rieâng tôùi lui”, tuïng vò Taêng mang caâu hoûi ñeán Ñaàu Töû, laïi trôû veà Ñaïi Tuøy, ñaùng goïi laø muoân daëm nhoïc nhaèn.

?

TAÉC 30: TRIEÄU CHAÂU CUÛ CAÛI TO

COÂNG AÙN: Taêng hoûi Trieäu Chaâu: Ñöôïc nghe Hoøa thöôïng thaân kieán Nam Tuyeàn phaûi chaêng? Trieäu Chaâu ñaùp: ÔÛ Traán Chaâu phaùt xuaát cuû caûi to.

GIAÛI THÍCH: Vò Taêng naøy cuõng thuoäc haïng tham cöùu laâu, trong caâu hoûi quaû laø coù maét. Ñaâu ngôø Trieäu Chaâu laø haøng taùc gia, lieàn ñaùp: ÔÛ Traán Chaâu phaùt xuaát cuû caûi to. Ñaùng goïi laø lôøi noùi voâ vò, bít laáp mieäng ngöôøi. Laõo naøy gioáng nhö keû cöôùp ban ngaøy, oâng vöøa môû mieäng lieàn moùc troøng maét cuûa oâng. Neáu laø keû ñaëc ñaït anh linh, ngay ñoù nhaèm trong khoaûng ñaù nhaùng ñieän xeït, vöøa nghe noùi ñeán lieàn ñi. Neáu laø laëng nghó döøng suy chaúng khoûi tan thaân maát maïng. ÔÛ Giang Taây, Tröøng Taùn Thaùnh Phaùn noùi ñoù laø hoûi ñoâng ñaùp Taây, baûo laø chaúng  ñaùp  thoaïi, chaúng vaøo loàng vaøo loïp cuûa ngöôøi. Neáu hieåu theá aáy ñaâu theå ñöôïc. Vieãn Luïc Coâng noùi: Ñaây laø lôøi nhìn beân, naèm trong cöûu ñôùi. Neáu hieåu theá aáy, khi moäng cuõng chöa moäng  thaáy, laïi coøn ñôùi luïy Trieäu Chaâu. Coù ngöôøi noùi: ÔÛ Traán Chaâu töø xöa ñeán giôø saûn xuaát cuû caûi to, moïi ngöôøi ñeàu bieát, Trieäu Chaâu töø khi ñeán tham kieán Nam Tuyeàn moïi ngöôøi ñeàu bieát. Vò Taêng naøy ñeán hoûi: Ñöôïc nghe Hoøa thöôïng thaân kieán Nam Tuyeàn phaûi chaêng ? Vì theá Trieäu Chaâu duøng Traán Chaâu xuaát phaùt cuû caûi to ñeå ñaùp. Hieåu theá thaät laø khoâng dính daùng. Troïn chaúng ñöôïc hieåu theá aáy, cöùu caùnh laøm sao hieåu ? Nhaø moãi ngöôøi töï coù ñöôøng thaáu trôøi. Ñaâu chaúng thaáy coù vò Taêng hoûi Cöûu Phong: ñöôïc nghe Hoøa thöôïng thaân kieán Dieân Thoï phaûi chaêng, Cöûu Phong ñaùp: Tröôùc nuùi maïch chín chöa ? Ñaây hôïp vôùi lôøi Trieäu Chaâu ñaùp cho vò Taêng, gioáng nhö hai caùi chuøy saét khoâng loã. Laõo Trieäu Chaâu laø ngöôøi voâ söï, oâng nheø nheï hoûi ñeán, lieàn moùc troøng maét oâng. Neáu laø ngöôøi “tri höõu” nhai kyõ thaáy thuù vò. Neáu laø ngöôøi “chaúng tri höõu” gioáng nhö ngoán nuoát traùi taùo.

TUÏNG:   Traán Chaâu xuaát ñaïi la baëc

                Thieân haï Naïp taêng thuû taéc

                Chæ tri töï coå töï kim

                Tranh bieän hoäc baïch oâ haéc

                Taëc ! Taëc !

                Naïp taêng tyõ khoång taèng nieâm ñaéc.

DÒCH:    Traán Chaâu saûn xuaát cuû caûi

                Thieàn taêng khaép nôi giöõ taéc

                Chæ bieát töï xöa töï nay

                Naøo bieän quaï ñen hoäc traéng

                Giaëc ! Giaëc !

                Loã muõi Thieàn taêng töøng naém ñöôïc.

GIAÛI TUÏNG: Caâu “Traán Chaâu saûn xuaát cuû caûi to”, neáu oâng chaáp ñoù laøm cöïc taéc sôùm ñaõ laàm roài. Ngöôøi xöa naém tay tieán leân nuùi cao chöa khoûi keû baøng quan cöôøi. Moïi ngöôøi ñeàu bieát noùi caùi naøy laø cöïc taéc, maø cöùu caùnh khoâng bieát choã cöïc taéc. Vì theá Tuyeát Ñaäu noùi “Thieàn taêng khaép nôi giöõ taéc, chæ bieát töï xöa töï nay, naøo bieän quaï ñen hoäc traéng”. Tuy bieát ngöôøi nay ñaùp  theá  aáy, ngöôøi xöa cuõng ñaùp theá aáy, maø ñaâu töøng phaân bieät traéng ñen. Tuyeát Ñaäu noùi cuõng phaûi ñeán trong khoaûng ñaù nhaùng ñieän xeït bieän bieät quaï ñen hoäc traéng môùi ñöôïc. Coâng aùn ñeán ñaây tuïng xong. Tuyeát Ñaäu xuaát yù nhaèm choã soáng linh ñoäng vaø nhaèm caùc oâng noùi “Giaëc! Giaëc! Loã muõi Thieàn taêng töøng naém ñöôïc”. Chö Phaät ba ñôøi cuõng laø giaëc, Toå sö nhieàu ñôøi cuõng laø giaëc, kheùo hay laøm giaëc moùc troøng maét ngöôøi, maø chaúng traày tay chaân, chæ rieâng moät Trieäu Chaâu. Haõy noùi choã naøo laø choã Trieäu Chaâu kheùo laøm giaëc ? Traán Chaâu xuaát phaùt cuû caûi to.

]