TAÉC 41: TRIEÄU CHAÂU NGÖÔØI ÑAÏI TÖÛ

LÔØI DAÃN: Choã phaûi quaáy keát chaët, Thaùnh cuõng khoâng theå bieát. Khi nghòch thuaän doïc ngang, Phaät cuõng khoâng theå bieän. Laø keû só tuyeät theá sieâu luaân, hieän khaû naêng cuûa baäc ñaïi só sieâu quaàn, nhaèm treân taûng baêng ñi, chaïy treân kieám beùn, lieàn ñoù nhö ñaàu söøng kyø laân, gioáng hoa sen trong loø löûa, caùi thaáy sieâu phöông môùi bieát ñoàng ñaïo. Ai laø ngöôøi tay kheùo, thöû cöû xem ?

COÂNG AÙN: Trieäu Chaâu hoûi Ñaàu Töû: Ngöôøi ñaïi töû khi soáng laïi theá naøo ? Ñaàu Töû ñaùp: Chaúng cho ñi ñeâm, ñôïi saùng seõ ñeán.

GIAÛI THÍCH: Trieäu Chaâu hoûi Ñaàu Töû ngöôøi ñaïi töû khi soáng laïi theá naøo, Ñaàu Töû ñaùp chaúng cho ñi ñeâm ñôïi saùng seõ ñeán, haõy noùi laø thôøi tieát gì ? OÁng saùo khoâng loã naém ñeán lieàn voã nhòp haùt. Ñaây goïi laø hoûi nghieäm chuû, cuõng goïi laø hoûi taâm haïnh. Ñaàu Töû, Trieäu Chaâu caùc nôi ñeàu ngôïi khen, ñöôïc caùi bieän luaän sieâu quaàn. Hai vò tuy keá thöøa khaùc nhau, xem cô phong gioáng nhau moät loaïi. Moät hoâm, Ñaàu Töû vì Trieäu Chaâu thieát tieäc traø ñaõi nhau, töï tay ñöa baùnh cho Trieäu Chaâu, Trieäu Chaâu ngoù lô. Ñaàu Töû sai cö só ñöa baùnh cho Trieäu Chaâu, Trieäu Chaâu leã cö só ba laïy. Haõy noùi yù Trieäu Chaâu theá naøo ? Quaû laø Trieäu Chaâu nhaèm treân caên baûn neâu vieäc boån phaän vì ngöôøi. Coù vò Taêng hoûi: Theá naøo laø ñaïo ? Ñaàu Töû ñaùp: Ñaïo. Hoûi: Theá naøo laø Phaät ? Ñaùp: Phaät. Laïi hoûi: Khi khoùa vaøng chöa môû thì theá naøo ? Ñaùp: Môû. Hoûi: Khi gaø vaøng chöa gaùy thì theá naøo ? Ñaùp:  Khoâng coù aâm höôûng naày. Hoûi: Gaùy xong thì sao ? Ñaùp: Moãi töï bieát thôøi. Bình sanh Ñaàu Töû hoûi ñaùp nhö theá. Xem Trieäu Chaâu hoûi: Ngöôøi ñaïi töû khi soáng laïi thì theá naøo ? Lieàn ñaùp: Chaúng cho ñi ñeâm, ñôïi saùng seõ ñeán. Haún nhö choïi ñaù nhaùng löûa, tôï laøn ñieän chôùp, phaûi laø ngöôøi höôùng thöôïng nhö oâng ta môùi ñöôïc. Ngöôøi ñaïi töû troïn khoâng coù Phaät phaùp ñaïo lyù huyeàn dieäu ñöôïc maát phaûi quaáy daøi ngaén. Ñeán trong naøy chæ theá aáy thoâi ñi. Coå nhaân goïi ñoù laø treân ñaát baèng ngöôøi cheát voâ soá, qua ñöôïc röøng gai goùc laø ngöôøi tay kheùo, cuõng phaûi qua loït beân kia môùi ñöôïc. Tuy nhieân nhö theá, hieän nay ngöôøi ñeán loaïi ñieàn ñòa naøy, sôùm ñaõ khoù ñöôïc. Hoaëc coù nöông töïa, coù giaûi hoäi thì khoâng giao thieäp. Hoøa thöôïng Trieát goïi ñoù laø thaáy chaúng tònh khieát. Nguõ Toå tieân sö baûo ñoù laø maïng caên chaúng ñoaïn, phaûi moät phen ñaïi töû soáng laïi môùi ñöôïc. Hoøa thöôïng Vónh Quang ôû Chieát Trung noùi: Ngoân phong neáu sai thì coång laøng queâ caùch xa muoân daëm, phaûi laø bôø cao voùt buoâng tay, töï nhaän thöøa ñöông, sau khi cheát soáng laïi, doái anh chaúng ñöôïc. YÙ chæ phi thöôøng, ngöôøi naøo che daáu ñöôïc ö ? YÙ Trieäu Chaâu hoûi nhö theá, Ñaàu Töû laø haøng taùc gia cuõng khoâng coâ phuï caâu hoûi kia. Chæ laø tuyeät tình baët daáu, quaû thaät khoù hieåu, chæ hieän baøy tröôùc maét ñoâi chuùt. Vì theá coå nhaân noùi: Muoán ñöôïc thaân thieát chôù ñem hoûi ñeán hoûi, hoûi taïi choã ñaùp, ñaùp taïi choã hoûi. Neáu chaúng phaûi Ñaàu Töû, bò Trieäu Chaâu moät caâu hoûi cuõng khoù ñaùp ñöôïc. Chæ vì kia laø keû taùc gia, nhaéc ñeán lieàn bieát choã rôi:

TUÏNG:    Hoaït trung höõu nhaõn hoaøn ñoàng töû

                 Döôïc kî haø tu giaùm taùc gia

                 Coå Phaät thöôïng ngoân taèng vò ñaùo

                 Baát tri thuøy giaûi taùt traàn sa.

DÒCH:     Trong soáng coù maét laïi ñoàng cheát

                 Thuoác kî ñaâu caàn chieáu taùc gia

                 Coå Phaät coøn raèng töøng chaúng ñeán

                 Chaúng hay ai bieát neùm traàn sa.

GIAÛI TUÏNG: “Trong soáng coù maét laïi ñoàng cheát”, Tuyeát Ñaäu laø ngöôøi tri höõu neân môùi daùm tuïng. Coå nhaân noùi: Kia tham caâu soáng chaúng tham caâu cheát. Tuyeát Ñaäu noùi: “ Trong soáng coù maét laïi ñoàng cheát. Ñaâu  töøng cheát ? Trong cheát ñuû maét nhö ñoàng ngöôøi soáng. Coå nhaân noùi: Gieát heát ngöôøi cheát môùi thaáy ngöôøi soáng, laøm soáng heát ngöôøi cheát môùi thaáy ngöôøi cheát. Trieäu Chaâu laø ngöôøi soáng taïo caâu hoûi cheát ñeå nghieäm Ñaàu Töû, nhö vaät kî cuûa taùnh döôïc ñem thí nghieäm vaäy. Vì theá Tuyeát Ñaäu tuïng “thuoác kî ñaâu caàn chieáu taùc gia”. Caâu tuïng naøy laø choã hoûi cuûa Trieäu Chaâu. Phaàn sau tuïng veà Ñaàu Töû, “coå Phaät coøn raèng töøng chaúng ñeán”, chæ choã ngöôøi ñaïi töû soáng laïi. Coå Phaät cuõng chaúng töøng ñeán, caùc vò Hoøa thöôïng giaø ôû moïi nôi cuõng chaúng töøng ñeán. Duø cho oâng giaø Thích-ca hay vò Hoà Taêng maét bieác (Ñaït-ma) cuõng phaûi taùi tham môùi ñöôïc. Vì theá noùi, chæ cho laõo Hoà bieát, chaúng cho laõo Hoà hieåu. Tuyeát Ñaäu tuïng “chaúng hay ai bieát neùm traàn sa”. Coù vò Taêng hoûi Tröôøng Khaùnh: Theá naøo laø con maét thieän tri thöùc ? Tröôøng Khaùnh ñaùp: Coù nguyeän chaúng neùm caùt. Baûo Phöôùc noùi: Chaúng neân laïi neùm. Caùc vò Hoøa thöôïng giaø ôû moïi nôi ngoài treân chieác giöôøng goã duøng gaäy duøng heùt, döïng phaát goõ giöôøng, hieän thaàn thoâng, laøm chuû teå, troïn laø neùm caùt. Haõy noùi laøm sao khoûi ñöôïc ?

?

TAÉC 42: BAØNG CÖ SÓ TUYEÁT ÑEÏP MAÛNH MAÛNH

LÔØI DAÃN: Rieâng neâu bieät côït, keït nöôùc maéc laày, nhòp haùt ñoàng thôøi, nuùi baïc vaùch saét. Nghó nghò thì tröôùc ñaàu laâu thaáy quæ, suy tö thì ngoài döôùi haéc sôn. Maët nhaät leân soi saùng khaép trôøi, gioù maùt thoåi vì veøo ñaày ñaát. Haõy noùi coå nhaân laïi coù choã laàm laãn chaêng, thöû cöû xem ?

COÂNG AÙN: OÂng cö só Baøng Uaån töø giaõ Döôïc Sôn, Döôïc Sôn sai möôøi vò Thieàn khaùch tieãn ñeán coång ngoaøi. Cö só chæ tuyeát trong khoâng noùi: Tuyeát ñeïp maûnh maûnh chaúng rôi choã khaùc. Thieàn khaùch Toaøn hoûi: Rôi taïi choã naøo ? Cö só ñaùnh moät taùt. Toaøn baûo: Cö só khoâng ñöôïc thoâ xuaát. Cö só noùi: OÂng theá aáy maø xöng laø Thieàn khaùch, Dieâm vöông chöa tha oâng ñaâu. Toaøn hoûi: Cö só thì sao ? Cö só ñaùnh moät taùt, noùi: Maét thaáy nhö muø, mieäng noùi nhö caâm. (Tuyeát Ñaäu rieâng noùi: Choã môùi hoûi, chæ naém moät hoøn tuyeát, lieàn ñaùnh.)

GIAÛI THÍCH: Cö só hoï Baøng tham vaán hai nôi Maõ Toå, Thaïch Ñaàu ñeàu coù laøm tuïng. Ban ñaàu yeát kieán Thaïch Ñaàu hoûi: Chaúng cuøng muoân phaùp laøm baïn laø ngöôøi gì ? Chöa döùt lôøi bò Thaïch Ñaàu buïm mieäng, lieàn coù tænh, laøm tuïng: “Vieäc haèng ngaøy khoâng khaùc, chæ toâi töï vui hay, vaät vaät khoâng boû laáy, choã choã khoâng traùi baøy, ñoû tía gì laøm hieäu, nuùi xanh tuyeät ñieåm ai, thaàn thoâng cuøng dieäu duïng, gaùnh nöôùc böûa cuûi taøi.” Sau oâng ñeán tham vaán Maõ Toå hoûi: Chaúng cuøng muoân phaùp laøm baïn laø ngöôøi gì ? Maõ Toå ñaùp: Ñôïi oâng duøng mieäng huùt caïn nöôùc Taây Giang, lieàn vì oâng noùi. Cö só boãng nhieân ñaïi ngoä, laøm tuïng: “Möôøi phöông ñoàng tuï hoäi, moãi moãi hoïc voâ vi, ñaây laø tröôøng thi Phaät, taâm Khoâng ñöôïc ñaäu veà.” Vì oâng laø haøng taùc gia, sau naøy caùc nôi ñeàu troïng voïng ñeán ñaâu cuõng ñöôïc khen ngôïi. OÂng qua laïi Döôïc Sôn nhieàu laàn vaø ôû laâu, töø giaõ ra veà, Döôïc Sôn raát troïng neân sai möôøi Thieàn khaùch ñi tieãn. Khi aáy gaëp tuyeát rôi, cö só chæ tuyeát noùi: Tuyeát ñeïp maûnh maûnh chaúng rôi choã khaùc. Thieàn khaùch Toaøn hoûi: Rôi taïi choã naøo ? Cö só lieàn taùt. Thieàn khaùch Toaøn ñaõ khoâng theå haønh leänh, cö só haønh phaân nöûa. Leänh tuy haønh, Thieàn khaùch Toaøn ñoái ñaùp theá aáy chaúng phaûi khoâng bieát choã rôi cuûa oâng, chæ vì moãi ngöôøi coù cô phong cuoän tung chaúng ñoàng. Song vaãn coù choã chaúng ñeán kòp cö só, vì theá rôi döôùi giaù cuûa oâng, khoù thoaùt khoûi caùi loàng cuûa oâng. Cö só ñaùnh roài laïi vì noùi ñaïo lyù: Maét thaáy nhö muø, mieäng noùi nhö caâm. Tuyeát Ñaäu rieâng noùi: Choã môùi hoûi, chæ naém moät hoøn tuyeát, lieàn ñaùnh. Tuyeát Ñaäu theá aáy coát chaúng coâ phuï lôøi hoûi cuûa Toaøn, chæ vì caên cô chaäm luït. Taïng chuû Khaùnh noùi: Cô phong cuûa cö só nhö ñieän chôùp, ñôïi caùc oâng naém hoøn tuyeát ñeán bao giôø ? Hoâ leân lieàn ñaùp, hoâ leân lieàn ñaùnh, môùi laø döùt baët. Tuyeát Ñaäu töï tuïng choã oâng ñaùnh raèng:

TUÏNG:   Tuyeát ñoaøn ñaû, tuyeát ñoaøn ñaû

                 Baøng laõo cô quan moät khaû baû

                 Thieân thöôïng nhaân gian baát töï tri

                 Nhaõn lyù nhó lyù tuyeät tieâu saùi.

                 Tieâu saùi tuyeät

                 Bích nhaõn Hoà Taêng nan bieän bieät.

DÒCH:     Hoøn tuyeát ñaùnh, hoøn tuyeát ñaùnh

                 Cô quan laõo Baøng khoân naém ñöôïc

                 Treân trôøi nhaân gian chaúng töï hay

                 Trong maét trong tai laém thích thuù.

                 Thích thuù laém

                Hoà Taêng maét xanh cuõng khoù bieän.

GIAÛI TUÏNG: “Hoøn tuyeát ñaùnh, hoøn tuyeát ñaùnh, cô quan laõo Baøng khoân naém ñöôïc”, Tuyeát Ñaäu coát ñi treân ñaàu cö só. Coå nhaân laáy tuyeát ñeå roõ vieäc beân nhaát saéc. YÙ Tuyeát Ñaäu noùi, khi aáy neáu naém hoøn tuyeát lieàn ñaùnh thì cö só duø coù cô quan theá naøo cuõng khoù xoay trôû kòp. Tuyeát Ñaäu töï khoe choã ñaùnh cuûa mình, ñaâu chaúng bieát coù choã bò thua. “Treân trôøi nhaân gian chaúng töï hay, trong maét trong tai laém thích thuù”, trong maét cuõng laø tuyeát, trong tai cuõng laø tuyeát. Chính ôû beân nhaát saéc cuõng goïi laø caûnh giôùi Phoå Hieàn, vieäc beân nhaát saéc cuõng goïi laø nhoài thaønh moät khoái. Vaân Moân noùi: “Duø ñöôïc caû caøn khoân ñaïi ñòa khoâng moät maûy may loãi laàm vaãn laø chuyeån cuù, chaúng thaáy nhaát saéc môùi laø baùn ñeà, neáu caàn toaøn ñeà phaûi bieát coù moät con ñöôøng höôùng thöôïng môùi ñöôïc.” Ñeán trong ñaây phaûi laø ñaïi duïng hieän tieàn, kim chaâm chaúng vaøo, chaúng cho ngöôøi khaùc xöû phaân. Vì theá noùi kia tham caâu soáng chaúng tham caâu cheát. Coå nhaân noùi: Moät caâu hôïp ñaàu ngöõ, muoân kieáp coïc coät löøa, coù duøng vaøo choã naøo. Ñeán ñaây Tuyeát Ñaäu tuïng xong, laïi chuyeån cô noùi “thích thuù laém”, duø cho “Hoà Taêng maét xanh cuõng khoù bieän”. Hoà Taêng maét xanh (Toå Ñaït-ma) coøn khoù bieän bieät, laïi baûo Sôn taêng noùi caùi gì ?

?

TAÉC 43: ÑOÄNG SÔN KHOÂNG LAÏNH NOÙNG

LÔØI DAÃN: Caâu ñònh caøn khoân muoân ñôøi cuøng toân troïng, cô baét hoå huûy (huûy : teâ giaùc caùi) ngaøn Thaùnh khoù bieän. Lieàn ñoù laïi khoâng maûy che ngaên, toaøn cô tuøy choã ñoàng baøy. Caàn roõ kieàn chuøy höôùng thöôïng, phaûi laø loø reøn cuûa baäc taùc gia. Haõy noùi töø tröôùc ñeán nay laïi coù gia phong theá aáy hay khoâng, thöû cöû xem ?

COÂNG AÙN: Taêng hoûi Ñoäng Sôn: Khi laïnh noùng ñeán laøm sao neù traùnh ? Ñoäng Sôn ñaùp: Sao chaúng nhaèm choã khoâng laïnh noùng ñi ? Taêng hoûi: Theá naøo laø choã khoâng laïnh noùng ? Ñoäng Sôn ñaùp: Khi laïnh laïnh cheát Xaø-leâ, khi noùng noùng cheát Xaø-leâ.

GIAÛI THÍCH: Hoøa thöôïng Taân ôû Hoaøng Long nieâm: Ñoäng Sôn laáy tay aùo laøm coå, döôùi naùch khoeùt baâu, theá maø vò Taêng naøy khoâng cam, nhö nay coù ngöôøi ra hoûi Hoaøng Long, haõy noùi laøm sao ñuoåi deïp ? Sö im laëng giaây laâu, tieáp: “An thieàn ñaâu haún nhôø soâng nuùi, dieät saïch taâm sanh löûa töï laønh.” Caùc ngöôi haõy noùi loàng baåy cuûa Ñoäng Sôn rôi vaøo choã naøo ? Neáu bieän ñöôïc raønh roõ môùi bieát Ñoäng Sôn nguõ vò, hoài hoã, chaùnh thieân, tieáp ngöôøi thaät laø kyø ñaëc. Ñeán ñöôïc caûnh giôùi höôùng thöôïng naøy môùi ñöôïc nhö theá, chaúng caàn an baøi töï nhieân kheùo hôïp. Vì theá noùi: CHAÙNH TRUNG THIEÂN - Canh ba ñaàu hoâm tröôùc traêng saùng, chôù laï gaëp nhau chaúng bieát nhau, thaàm thaàm vaãn oâm hieàm ngaøy tröôùc. THIEÂN TRUNG CHAÙNH - Maét saùng laõo baø gaëp coå kính, roõ raøng ñoái maët laïi khoâng chaân, thoâi chôù queân ñaàu nhaän laáy boùng. CHAÙNH TRUNG LAI - Trong khoâng coù loä thoaùt traàn ai, chæ hay chaúng chaïm huùy hieän taïi, cuõng hôn tieàn trieàu caét löôõi taøi. THIEÂN TRUNG CHÍ - Hai muõi giao phong chaúng caàn traùnh, tay kheùo laïi ñoàng sen trong loø, quaû nhieân töï coù xung thieân khí. KIEÂM TRUNG ÑAÙO - Chaúng rôi coù khoâng ai daùm hoøa, moãi ngöôøi troïn muoán ra doøng thöôøng, roát cuoäc lui veà ngoài trong tro Vieãn Luïc Coâng ôû Phuø Sôn laáy coâng aùn naøy laøm maãu cho Nguõ vò. Neáu hieåu moät taéc thì caùc taéc töï nhieân deã hieåu. Nham Ñaàu noùi: Gioáng nhö traùi baàu ñeå treân maët nöôùc, ñoäng ñeán lieàn xoay vaãn chaúng maát maûy tô khí löïc. Coù vò Taêng hoûi Ñoäng Sôn: Khi Vaên-thuø, Phoå Hieàn ñeán tham vaán thì theá naøo ? Ñoäng Sôn ñaùp: Ñuoåi vaøo trong baày traâu ñi. Taêng noùi: Hoøa thöôïng vaøo ñòa nguïc nhanh nhö teân. Ñoäng Sôn noùi: Toaøn nhôø tha löïc. Ñoäng Sôn baûo, sao chaúng nhaèm choã khoâng laïnh noùng ñi, ñaây laø Thieân Trung Chaùnh. Taêng hoûi theá naøo laø choã khoâng laïnh noùng ? Ñoäng Sôn noùi khi laïnh laïnh cheát Xaø-leâ, khi noùng noùng cheát Xaø-leâ, ñaây laø Chaùnh Trung Thieân. Tuy Chaùnh laïi Thieân, tuy Thieân laïi Vieân. Trong taäp luïc cuûa toâng Taøo Ñoäng cheùp ñaày ñuû kyõ löôõng. Neáu laø döôùi toâng Laâm Teá thì khoâng coù nhieàu vieäc. Loaïi coâng aùn naøy thaúng ñoù lieàn hoäi. Coù ngöôøi noùi “raát toát khoâng laïnh noùng”, coù ñuùng söï thaät chuùt naøo ? Coå nhaân noùi: Neáu nhaèm treân kieám beùn chaïy thì nhanh, neáu nhaèm treân tình thöùc thì chaäm. Coù vò Taêng hoûi Thuùy Vi: Theá naøo laø yù Toå sö Taây sang ? Thuùy Vi baûo: Ñôïi khoâng coù ngöôøi seõ noùi vôùi oâng. Sö ñi vaøo trong vöôøn. Taêng thöa: Choã naøy khoâng ngöôøi, thænh Hoøa thöôïng noùi. Thuùy Vi chæ buïi tre noùi: Caây tre naøy ñöôïc daøi theá aáy, caây tre kia ñöôïc ngaén theá aáy. Vò Taêng boãng nhieân ñaïi ngoä. Taøo Sôn hoûi Taêng: Noùng theá aáy ñeán choã naøo aån troán ? Taêng thöa: AÅn troán trong chaûo daàu loø löûa. Taøo Sôn hoûi: Chaûo daàu loø löûa laøm sao aån troán ? Taêng thöa: Caùc khoå khoâng theå ñeán. Xem ngöôøi trong nhaø kia töï nhieân hieåu nhöõng lôøi noùi trong nhaø kia. Tuyeát Ñaäu duøng vieäc trong nhaø kia tuïng ra:

TUÏNG:   Thuøy thuû hoaøn ñoàng vaïn nhaãn nhai

                Chaùnh thieân haø taát taïi an baøi

                Löu-ly coå ñieän chieáu minh nguyeät

                Nhaãn tuaán Haøn loâ khoâng thöôïng giai.

DÒCH:    Tay duoãi laïi ñoàng muoân tröôïng bôø

                Chaùnh thieân naøo haún taïi an baøi

                Ñieän coå löu-ly traêng saùng chieáu

                Cam chòu Haøn loâ luoáng ñeán theàm.

GIAÛI TUÏNG: Toâng Taøo Ñoäng coù xuaát theá (giaùo hoùa) chaúng xuaát theá (chaúng giaùo hoùa), coù tay duoãi, chaúng tay duoãi. Neáu chaúng xuaát theá thì maét xem maây xanh. Neáu xuaát theá thì ñaàu tro maët ñaát. Maét xem maây xanh töùc laø ñænh  muoân tröôïng. Ñaàu tro maët ñaát töùc laø vieäc beân tay duoãi. Coù khi ñaàu tro maët ñaát töùc ôû ñænh muoân tröôïng. Coù khi ñænh muoân tröôïng töùc laø ñaàu tro maët ñaát. Kyø thaät duoãi tay vaøo chôï cuøng ñöùng rieâng treân ngoïn Coâ phong moät loaïi. Veà nguoàn ngoä taùnh cuøng sai bieät trí khoâng khaùc. Toái kî chia hai ñoaïn ñeå hieåu. Vì theá noùi “tay duoãi laïi ñoàng muoân tröôïng bôø”, haún laø khoâng coù choã cho oâng gaù nghó. “Chaùnh thieân naøo haún taïi an baøi”, neáu ñeán khi duøng töï nhieân nhö theá, chaúng taïi an baøi. Caâu tuïng naøy laø choã ñaùp cuûa Ñoäng Sôn. Phaàn sau noùi “ñieän coå löu-ly traêng saùng chieáu, cam chòu Haøn loâ luoáng ñeán theàm”, ñaây laø tuïng vò Taêng ñuoåi theo lôøi noùi. Toâng Taøo Ñoäng coù möôøi taùm loaïi: gaùi ñaù, ngöïa goã, gioû khoâng ñaùy, minh chaâu ban ñeâm, raén cheát… Ñaïi cöông chæ roõ chaùnh vò nhö traêng chieáu ñieän coå löu-ly hình nhö coù boùng troøn. Ñoäng Sôn ñaùp sao chaúng ñeán choã khoâng laïnh noùng ñi, vò Taêng kia gioáng nhö con Haøn loâ ñuoåi boùng, chaïy gaáp ñeán theàm chuïp boùng traêng - Taêng laïi hoûi theá naøo laø choã khoâng laïnh noùng, Ñoäng Sôn ñaùp khi laïnh laïnh cheát Xaø-leâ, khi noùng noùng cheát Xaø-leâ, nhö Haøn loâ ñuoåi boùng ñeán treân theàm laïi khoâng thaáy boùng maët traêng. Haøn loâ laø xuaát phaùt töø Chieán Quoác Saùch, trong aáy noùi: “Con loâ cuûa hoï Haøn laø con choù gioûi. Con thoû trong nuùi laø thoû tinh lanh. Phaûi laø con choù kia môùi hay ñuoåi ñöôïc con thoû naøy.” Tuyeát Ñaäu daãn laøm thí duï cho vò Taêng naøy. Caùc oâng laïi bieát choã Ñoäng Sôn vì ngöôøi chaêng ? Sö laëng thinh giaây laâu, noùi: Tìm con thoû naøo.

?

TAÉC 44: HOØA SÔN BIEÁT ÑAÙNH TROÁNG

COÂNG AÙN: Hoøa Sôn daïy chuùng: Taäp hoïc goïi laø nghe, tuyeät hoïc goïi laø gaàn, qua ñöôïc hai caùi naøy laø thaät qua. Coù vò Taêng ra hoûi: Theá naøo laø thaät qua ? Hoøa Sôn ñaùp: Bieát ñaùnh troáng. Taêng laïi hoûi: Theá naøo laø chaân ñeá ? Hoøa Sôn ñaùp: Bieát ñaùnh troáng. Taêng hoûi: Töùc taâm töùc Phaät thì chaúng hoûi, theá naøo laø phi taâm phi Phaät ? Hoøa Sôn ñaùp: Bieát ñaùnh troáng. Taêng hoûi: Khi ngöôøi höôùng thöôïng ñeán laøm sao tieáp ? Hoøa Sôn ñaùp: Bieát ñaùnh troáng.    

GIAÛI THÍCH: Hoøa Sôn daïy chuùng: “Taäp hoïc goïi laø nghe, tuyeät hoïc goïi laø gaàn, qua ñöôïc hai caùi naøy laø thaät qua.” Ñoaïn naøy xuaát xöù töø boä luaän Baûo Taïng. Hoïc ñeán voâ hoïc goïi laø tuyeät hoïc. Vì theá noùi, nghe caïn ngoä saâu, nghe saâu chaúng ngoä goïi laø tuyeät hoïc. Vónh Gia noùi: “Bao naêm veà tröôùc toâi hoïc vaán, cuõng töøng thaûo sôù taàm kinh luaän.” Taäp hoïc ñaõ heát goïi laø “tuyeät hoïc voâ vi nhaøn ñaïo nhaân”. Ñeán choã tuyeät hoïc môùi cuøng ñaïo gaàn nhau, qua ñöôïc hai caùi hoïc naøy goïi laø thaät qua. Vò Taêng naøy quaû laø minh maãn, lieàn ñöa lôøi naøy ra hoûi Hoøa Sôn. Hoøa Sôn ñaùp “bieát ñaùnh troáng”. Neân noùi lôøi voâ vò noùi voâ vò. Muoán roõ coâng aùn naøy phaûi laø ngöôøi höôùng thöôïng môùi hay thaáy lôøi naày chaúng dính lyù taùnh, cuõng khoâng choã nghò luaän. Thaúng ñoù lieàn hoäi, gioáng nhö thuøng luûng ñaùy, môùi laø choã an oån cuûa Thieàn taêng, kheá hôïp vôùi yù Toå sö töø Taây sang. Vì theá Vaân Moân noùi: Tuyeát Phong ñaù caàu, Hoøa Sôn ñaùnh troáng, Quoác sö cheùn nöôùc, Trieäu Chaâu uoáng traø, troïn neâu leân vieäc höôùng thöôïng. Taêng laïi hoûi, theá naøo laø chaân ñeá ? Ñaùp bieát ñaùnh troáng. Chaân ñeá laø chaúng laäp moät phaùp. Neáu laø tuïc ñeá thì muoân vaät ñaày ñuû. Chaân tuïc khoâng hai laø Thaùnh ñeá nghóa thöù nhaát. Taêng laïi hoûi, töùc taâm töùc Phaät thì chaúng hoûi, theá naøo laø phi taâm phi Phaät ? Ñaùp bieát ñaùnh troáng. Töùc taâm töùc Phaät thì deã tìm, ñeán phi taâm phi Phaät thì raát khoù, ít coù ngöôøi ñeán. Taêng laïi hoûi, khi ngöôøi höôùng thöôïng ñeán laøm sao tieáp ? Ñaùp bieát ñaùnh troáng. Ngöôøi höôùng thöôïng töùc laø ngöôøi thaáu thoaùt töï taïi. Boán caâu ñaùp naøy, caùc nôi laáy laøm toâng chæ, goïi laø Hoøa Sôn Boán Ñaùnh Troáng. Ñeán nhö Taêng hoûi Caûnh Thanh: ñaàu naêm môùi laïi coù Phaät phaùp hay khoâng, Caûnh Thanh ñaùp: Coù. Taêng hoûi: Theá naøo laø Phaät phaùp ñaàu naêm ? Caûnh Thanh noùi: Ñaàu naêm môùi môû phuùc, muoân vaät ñeàu môùi. Taêng thöa: Taï Thaày ñaùp thoaïi. Caûnh Thanh noùi: Laõo taêng ngaøy nay maát lôïi. Gioáng loaïi ñaùp thoaïi naøy coù möôøi taùm thöù maát lôïi. Laïi coù vò Taêng hoûi Ñaïi sö Tònh Quaû: Khi haïc ñaäu tuøng coâi thì theá naøo ? Tònh Quaû ñaùp: Döôùi goùt chaân moät tröôøng hoå theïn. Taêng laïi hoûi: Khi tuyeát phuû ngaøn nuùi thì theá naøo ? Ñaùp: Sau khi maët trôøi leân, moät tröôøng hoå theïn. Taêng hoûi: Khi Hoäi Xöông sa thaûi thaàn Hoä phaùp ñi veà ñaâu ? Ñaùp: Hai keû ngoaøi ba cöûa, moät tröôøng hoå theïn. Caùc nôi goïi laø Ba Hoå Theïn. Baûo Phöôùc hoûi Taêng: Trong ñieän laø Phaät gì ? Taêng ñaùp: Hoøa thöôïng ñònh ñuùng xem ? Baûo Phöôùc noùi: OÂng giaø Thích-ca. Taêng thöa: Chôù löøa ngöôøi. Baûo Phöôùc noùi: Laïi laø ngöôi löøa ta. Laïi hoûi Taêng: OÂng teân gì ? Taêng thöa: Haøm Traïch. Baûo Phöôùc noùi: Neáu gaëp khi khoâ caïn thì theá naøo ? Taêng thöa: Ai laø ngöôøi khoâ caïn ? Baûo Phöôùc noùi: Ta. Taêng thöa: Hoøa thöôïng chôù löøa ngöôøi. Baûo Phöôùc noùi: Laïi laø ngöôi löøa ta. Laïi hoûi Taêng: OÂng laøm ngheà gì maø aên to theá ? Taêng thöa: Hoøa thöôïng cuõng chaúng nhoû. Baûo Phöôùc laøm theá ngoài xoåm. Taêng thöa: Hoøa thöôïng chôù löøa ngöôøi. Baûo Phöôùc noùi: Laïi laø ngöôi löøa ta. Laïi hoûi Taêng coi phoøng taém: Noài nöôùc taém roäng bao nhieâu ? Taêng thöa: Thænh Hoøa thöôïng löôøng xem. Baûo Phöôùc laøm theá löôøng. Taêng thöa: Hoøa thöôïng chôù löøa ngöôøi. Baûo Phöôùc noùi: Laïi laø ngöôi löøa ta. Caùc nôi goïi laø Baûo Phöôùc Boán Löøa Ngöôøi. Ñeán nhö Tuyeát Phong boán thuøng sôn, ñeàu laø baäc Toâng sö töø tröôùc, moãi vò xuaát phaùt yù chæ thaâm dieäu laøm cô tieáp ngöôøi. Tuyeát Ñaäu ôû sau daãn moät ñoaïn, y Vaân Moân daïy chuùng, tuïng ra coâng aùn naøy:

TUÏNG:           Nhaát dueä thaïch

                        Nhò ban thoå

                        Phaùt cô tu thò thieân quaân noã

                        Töôïng Coát laõo sö taèng coân cöøu

                        Tranh tôï Hoøa Sôn giaûi ñaû coå.

                        Baùo quaân tri

                        Maïc maõng loã

                        Ñieàm giaû ñieàm heà khoå giaû khoå.

DÒCH:             Moät khuaân ñaù

                        Hai ban ñaát

                        Phaùt cô phaûi laø ngaøn quaân noû

                        Laõo sö Töôïng Coát töøng ñaù caàu

                        Naøo gioáng Hoøa Sôn bieát ñaùnh troáng.

                        Baûo anh hay

                        Chôù böôùng bænh

                        Ngoït laø ngoït chöø ñaéng laø ñaéng.

GIAÛI TUÏNG: Moät hoâm Qui Toâng coâng taùc coâng coäng khieâng ñaù. Qui Toâng hoûi: Duy na ñi choã naøo ? Duy na thöa: Ñi khuaân ñaù. Qui Toâng baûo: Ñaù töø oâng khuaân, töùc chaúng ñöôïc ñoäng ñeán giöõa caây ñoøn. Moäc Bình coù Taêng môùi ñeán, tröôùc sai ba laàn gaùnh ñaát. Moäc Bình coù tuïng daïy chuùng: “Nuùi Ñoâng loä heïp, nuùi Taây thaáp, môùi ñeán chôù töø ba gaùnh ñaát, thöông oâng giöõa ñöôøng ñaõ nhieàu naêm, roõ raøng chaúng hieåu laïi thaønh toái.” Sau coù vò Taêng hoûi: Trong ba gaùnh khoâng hoûi, vieäc ngoaøi ba gaùnh laø theá naøo ? Moäc Bình ñaùp: Thieân töû thieát luaân hoaøn trung leänh. Taêng caâm hoïng, Moäc Bình lieàn ñaùnh. Vì theá noùi “moät khuaân ñaù, hai ban ñaát”. “Phaùt cô phaûi laø ngaøn quaân noû”, Tuyeát Ñaäu duøng caây noû ngaøn quaân duï cho lôøi naøy, caàn thaáy choã kia vì ngöôøi. Ba möôi caân laø moät quaân, moät ngaøn quaân töùc laø ba muoân caân. Phaûi laø roàng to, coïp maïnh, thuù döõ môùi duøng ñeán caây noû naøy. Neáu laø chim haïc hay vaät nhoû aét khoâng neân khinh thöôøng maø phaùt. Vì theá, caây noû ngaøn quaân chaúng vì gaø chuoät maø phaùt cô. “Laõo sö Töôïng Coát töøng ñaù caàu”, moät hoâm Tuyeát Phong thaáy Huyeàn Sa ñeán, ba traùi caàu goã ñoàng thôøi phoùng ra, Huyeàn Sa lieàn laøm theá cheû bia. Tuyeát Phong thaâm nhaän ñoù. Tuy nhieân thaûy laø choã toaøn cô ñaïi duïng, ñeàu khoâng baèng Hoøa Sôn “bieát ñaùnh troáng”. Quaû thaät thaúng taét, chæ laø khoù hoäi. Vì theá Tuyeát Ñaäu noùi “naøo gioáng Hoøa Sôn bieát ñaùnh troáng”. Laïi ngaïi ngöôøi chæ ôû treân ñaàu lôøi noùi laøm keá soáng, chaúng bieát lai do, laïi sanh caøn caøn rôõ rôõ. Cho neân noùi “baûo anh hay, chôù böôùng bænh”, phaûi thaät ñeán loaïi ñieàn ñòa naøy môùi ñöôïc. Neáu thaät khoâng böôùng bænh, “ngoït laø ngoït chöø ñaéng laø ñaéng”. Tuy nhieân Tuyeát Ñaäu nieâm loäng nhö theá, cöùu kính cuõng nhaûy chaúng khoûi.

?

TAÉC 45: TRIEÄU CHAÂU AÙO VAÛI BAÛY CAÂN

LÔØI DAÃN: Caàn noùi lieàn noùi caû thaûy khoâng ñoái, neân ñi lieàn ñi toaøn cô chaúng nhöôïng, nhö choïi ñaù nhaùng löûa, tôï laøn ñieän chôùp, nhanh nhö chôùp, leï nhö gioù, mau nhö nöôùc chaûy, gaáp nhö ñi treân ñao beùn, ñöa leân kieàm chuøy höôùng thöôïng, chöa khoûi maát côû líu löôõi. Ñöa ra moät ñöôøng, thöû cöû xem ?

COÂNG AÙN: Taêng hoûi Trieäu Chaâu: Muoân phaùp veà moät, moät veà choã naøo ? Trieäu Chaâu ñaùp: Ta ôû Thanh Chaâu deät ñöôïc moät aùo vaûi naëng baûy caân.

GIAÛI THÍCH: Neáu nhaèm choã moät kích ñoäng lieàn ñi maø hoäi ñöôïc, loã muõi caùc vò Hoøa thöôïng giaø ôû moïi nôi, moät luùc xoû xong, khoâng laøm gì ñöôïc oâng, töï nhieân nöôùc tuï thaønh ñaàm. Neáu do döï thì Laõo taêng ôû döôùi goùt chaân oâng. Choã tænh yeáu cuûa Phaät phaùp chaúng phaûi ôû nhieàu lôøi, chaúng phaûi ôû noùi laém. Chæ nhö vò Taêng naøy hoûi Trieäu Chaâu “muoân phaùp veà moät, moät veà choã naøo”? Trieäu Chaâu laïi ñaùp “ta ôû Thanh Chaâu deät ñöôïc moät aùo vaûi naëng baûy caân”, neáu nhaèm treân ngöõ cuù maø bieän thì laàm nhaän ñònh baøn tinh (moät tieâu chuaån coá ñònh). Neáu chaúng nhaèm treân ngöõ cuù maø bieän, taïi sao laïi noùi theá aáy ? Coâng aùn naøy tuy khoù thaáy maø deã hoäi, tuy deã hoäi laïi khoù thaáy. Khoù thì nuùi baïc vaùch saét, deã thì lieàn ñoù tænh tænh, khoâng coù choã cho oâng suy nghó phaûi quaáy. Thoaïi naøy cuøng caâu Phoå Hoùa noùi “ngaøy mai ôû trong vieän Ñaïi Bi coù trai”, laïi khoâng coù hai thöù. Moät hoâm, coù Taêng hoûi Trieäu Chaâu: Theá naøo laø yù Toå sö töø Taây sang ? Trieäu Chaâu ñaùp: Caây baù ôû tröôùc saân. Taêng thöa: Hoøa thöôïng chôù ñem caûnh chæ ngöôøi. Trieäu Chaâu baûo: Laõo taêng chaúng töøng ñem caûnh chæ ngöôøi. Xem kia theá aáy, nhaèm choã cöïc taéc chuyeån chaúng ñöôïc maø chuyeån ñöôïc, töï nhieân che trôøi che ñaát. Neáu chuyeån chaúng ñöôïc thì chaïm ñeán thaønh keït. Haõy noùi Trieäu Chaâu coù Phaät phaùp thöông löôïng hay khoâng ? Neáu noùi coù Phaät phaùp, Trieäu Chaâu ñaâu töøng noùi taâm noùi taùnh, noùi huyeàn noùi dieäu. Neáu noùi khoâng coù chæ thuù Phaät phaùp, Trieäu Chaâu chaúng töøng coâ phuï lôøi hoûi cuûa oâng. Ñaâu chaúng thaáy Taêng hoûi Hoøa thöôïng Moäc Bình: theá naøo laø ñaïi yù Phaät phaùp, Moäc Bình ñaùp: Traùi bí ñao naøy lôùn nhö theá. Laïi Taêng hoûi Coå ñöùc: Choã nuùi saâu vöïc thaúm vaéng baët khoâng ngöôøi, laïi coù Phaät phaùp hay khoâng ? Coå ñöùc ñaùp: Coù. Taêng hoûi: Theá naøo laø Phaät phaùp trong nuùi saâu ? Coå ñöùc ñaùp: Cuïc ñaù lôùn laø lôùn, nhoû laø nhoû. Xem loaïi coâng aùn naøy lôøi kyø quaùi taïi choã naøo ? Tuyeát Ñaäu bieát choã rôi cuûa kia, neân vaïch baøy nghóa loä vì oâng tuïng ra:

TUÏNG:   Bieân tòch taèng ai laõo coå chuøy

                 Thaát caân sam troïng kyû nhaân tri

                 Nhö kim phao tròch Taây Hoà lyù

                 Haï taûi thanh phong phoù döõ thuøy.

DÒCH:    Bieân tòch töøng ñöa laõo coå chuøy

                AÙo vaûi baûy caân maáy ngöôøi tri

                Nhö nay neùm thaúng Taây Hoà aáy

                Haï taûi gioù laønh gôûi cho ai.

GIAÛI TUÏNG: Trong möôøi taùm loái hoûi, caâu hoûi naøy goïi laø bieân tòch. Tuyeát Ñaäu noùi “bieân tòch töøng ñöa laõo coå chuøy”, bieân tòch muoân phaùp ñem veà moät moái. Vò Taêng naøy coát xoâ ñaåy Trieäu Chaâu. Trieäu Chaâu quaû laø haøng taùc gia gaëp choã chuyeån khoâng ñöôïc, coù con ñöôøng xuaát thaân, daùm môû mieäng to noùi “ta ôû Thanh Chaâu deät moät aùo vaûi naëng baûy caân”. Tuyeát Ñaäu noùi “AÙo vaûi baûy caân maáy ngöôøi tri, nhö nay neùm thaúng Taây Hoà aáy”, muoân phaùp veà moät, moät cuõng chaúng caàn. AÙo vaûi baûy caân cuõng chaúng caàn, ñoàng thôøi neùm xuoáng Taây Hoà. Tuyeát Ñaäu ôû Thuùy Phong Ñoäng Ñình coù Taây Hoà. Caâu “Haï taûi gioù laønh gôûi cho ai”, ñaây laø Trieäu Chaâu daïy chuùng: Neáu oâng höôùng Baéc ñeán vì oâng thöôïng taûi, neáu oâng höôùng Nam ñeán vì oâng haï taûi. Neáu oâng töø Tuyeát Phong, Vaân Cö ñeán cuõng laø keû gaùnh baûn. Tuyeát Ñaäu noùi gioù laønh nhö theá kham gôûi cho ai. Thöôïng taûi laø vì oâng noùi taâm noùi taùnh, noùi huyeàn noùi dieäu, caùc thöù phöông tieän. Neáu laø haï taûi thì khoâng coù nhöõng thöù nghóa lyù huyeàn dieäu. Coù ngöôøi gaùnh moät gaùnh thieàn ñeán choã Trieäu Chaâu, moät ñieåm cuõng söû duïng khoâng ñöôïc, ñoàng thôøi vì y nhoài thaønh khoái khieán saïch trôn thong dong, khoâng coù moät söï kieän naøo goïi laø ngoä roài ñoàng chöa ngoä. Nhö nay coù ngöôøi troïn laøm voâ söï ñeå hoäi. Coù ngöôøi noùi: “Khoâng meâ khoâng ngoä, chaúng caàn laïi caàu. Chæ nhö khi Phaät chöa ra ñôøi, khi Toå Ñaït-ma chöa sang xöù naøy, chaúng phaûi chaúng theá aáy, duøng Phaät ra ñôøi laøm gì, Toå sö Taây sang laøm gì ?” Thaûy nhö theá naøo coù dính daùng. Caàn phaûi ñaïi trieät ñaïi ngoä roài, nhö xöa nuùi laø nuùi nöôùc laø nöôùc, cho ñeán muoân phaùp thaûy ñeàu hieän thaønh, môùi laøm ngöôøi voâ söï. Long Nha noùi: “Hoïc ñaïo tröôùc caàn coù ngoä do, laïi nhö töøng döï hoäi ñua thuyeàn, tuy nhieân gaùc cuõ ñaát nhaøn roãi, moät phen gaùnh vaùc môùi neân thoâi.” Chæ nhö aùo vaûi baûy caân naøy cuûa Trieäu Chaâu, xem thaáy ngöôøi xöa noùi nhö vaøng nhö ngoïc. Sôn taêng noùi theá aáy, caùc oâng nghe theá aáy, thaûy ñeàu laø thöôïng taûi. Haõy noùi theá naøo laø haï taûi ? Döôùi ba caây ñoøn tay nhaø, xem laáy.

]