PHAÄT NOÙI ÑAÏI THÖØA CAÂY LUÙA

(Phaät thuyeát Ñaïi Thöøa daïo can kinh)

            Toâi nghe nhö vaày, moät hoâm Phaät ôû thaønh Vöông-xaù nuùi Kyø-xaø-quaät, cuøng chuùng ñaïi Tyø-kheo moät ngaøn hai traêm naêm möôi (1.250) ngöôøi, vaø caùc vò ñaïi Boà-taùt caâu hoäi.

            Khi aáy cuï thoï Xaù-lôïi-töû ñeán choã ñaïi Boà-taùt Di Laëc kinh haønh, ñeán roài cuøng nhau thaêm hoûi ñoàng ngoài treân taûng ñaù lôùn. Luùc ñoù, cuï thoï Xaù-lôïi-töû hoûi ñaïi Boà-taùt Di Laëc theá naøy: Ngaøi Di Laëc ! Hoâm nay ñöùc Theá Toân xem thaáy caây luùa baûo caùc thaày Tyø-kheo nhö vaày: “Chö Ty-kheo ! Neáu thaáy nhaân duyeân kia lieàn thaáy phaùp; neáu thaáy ñöôïc phaùp, lieàn hay thaáy Phaät”. Noùi lôøi aáy roài, Theá Toân im laëng ngoài yeân. Ngaøi Di Laëc: Vì sao ñöùc Thieän Theä noùi nhö theá aáy? Vieäc naøy theá naøo? Theá Toân laø nhaân duyeân? Theá naøo laø phaùp? Theá naøo laø Phaät? Taïi sao thaáy nhaân duyeân lieàn hay thaáy phaùp? Taïi sao thaáy phaùp lieàn hay thaáy Phaät?

            Ñaïi Boà-taùt Di Laëc ñaùp cuï thoï Xaù-lôïi-töû raèng: Nay Phaät Phaùp Vöông Chaùnh Bieán Tri baûo caùc Tyø-kheo “Neáu thaáy nhaân duyeân lieàn hay thaáy phaùp; neáu thaáy ñöôïc phaùp lieàn hay thaáy Phaät” laø: “Trong ñaây caùi gì laø nhaân duyeân? Noùi nhaân duyeân laø, ñaây coù neân kia coù, ñaây sanh neân kia sanh. Nghóa laø voâ minh duyeân haønh, haønh duyeân thöùc, thöùc duyeân danh saéc, danh saéc duyeân luïc nhaäp, luïc nhaäp duyeân xuùc, xuùc duyeân thoï, thoï duyeân aùi, aùi duyeân thuû, thuû duyeân höõu, höõu duyeân sanh, sanh duyeân laõo töû saàu than buoàn khoå ñeàu ñöôïc sanh khôûi; nhö theá chæ sanh nhoùm hoaøn toaøn ñaïi khoå. Trong daõy voâ minh dieät neân haønh dieät, haønh dieät neân thöùc dieät, thöùc dieät neân danh saéc dieät, danh saéc dieät neân luïc nhaäp dieät, luïc nhaäp dieät neân xuùc dieät, xuùc dieät neân thoï dieät, thoï dieät neân aùi dieät, aùi dieät neân thuû dieät, thuû dieät neân höõu dieät, höõu dieät neân sanh dieät, sanh dieät neân laõo töû saàu than buoàn khoå ñeàu dieät; nhö theá chæ dieät nhoùm hoaøn toaøn ñaïi khoå. Ñaây laø Theá Toân noùi phaùp nhaân duyeân.

            Theá naøo laø Phaùp? Nghóa laø ngöôøi bieát taát caû phaùp, goïi laø Phaät. Bôûi vì Ngaøi duøng hueä nhaõn vaø Phaùp thaân, hay kieán taïo phaùp Boà-ñeà cho haøng höõu hoïc vaø voâ hoïc.

            Theá naøo laø thaáy nhaân duyeân? Nhö Phaät ñaõ noùi: Neáu hay thaáy phaùp nhaân duyeân: thöôøng, voâ thoï, ly thoï, nhö thaät taùnh, voâ theá maäu taùnh, voâ sanh, voâ khôûi, voâ taùc, voâ vi, voâ chöôùng mhaïi, voâ caûnh giôùi, tòch tónh, voâ uùy, voâ xaâm ñoaït, baát tòch tónh töôùng aáy vaäy. Neáu hay nhö theá, nôi phaùp cuõng thaáy: thöôøng, voâ thoï, ly thoï, nhö thaät taùnh, voâ theá maäu taùnh, voâ sanh, voâ khôûi, voâ taùc, voâ vi, voâ chöôùng ngaïi, voâ caûnh giôùi, tòch tónh, voâ uùy, voâ xaâm ñoaït, baát tòch tónh töôùng. Vì, ñöôïc chaùnh trí, hay ngoä thaéng phaùp, do Voâ thöôïng Phaùp thaân maø thaáy ñöôïc Phaät.

            Hoûi: Theá naøo laø nhaân duyeân?

            Ñaùp: Coù nhaân coù duyeân goïi laø nhaân duyeân, vì khoâng phaûi khoâng nhaân khoâng duyeân, neân goïi laø phaùp nhaân duyeân. Theá Toân löôïc noùi töôùng nhaân duyeân: Duyeân sanh quaû aáy, Nhö Lai ra ñôøi hoaëc khoâng ra ñôøi, phaùp taùnh thöôøng truï, cho ñeán phaùp taùnh, phaùp truï taùnh, phaùp dòch taùnh, cuøng nhaân duyeân töông öùng taùnh, chôn nhö taùnh, voâ theá maäu taùnh, voâ bieán dò taùnh, chôn thaät taùnh, thaät teá taùnh, baát hö voïng taùnh, baát ñieân ñaûo taùnh v.v... noùi nhö theá aáy.

            Phaùp nhaân duyeân naøy do hai thöù kia maø ñöôïc sanh khôûi. Theá naøo laø hai? Nghóa laø nhaân töông öng vaø duyeân töông öng. Noù laïi coù hai, nghóa laø noäi vaø ngoaïi.

            Trong ñaây theá naøo laø phaùp ngoaïi nhaân duyeân nhaân töông öng ? Nghóa laø töø haït gioáng sanh maàm, töø maàm sanh laù, töø laù sanh thaân, töø thaân sanh maéc, töø maéc sanh boâng, töø boâng sanh hoa, töø hoa sanh haït; neáu khoâng coù haït gioáng thì maàm chaúng sanh, cho ñeán neáu khoâng coù hoa thì haït cuõng chaúng sanh. Coù gioáng thì maàm sanh, nhö theá coù hoa thì haït cuõng ñöôïc sanh.

            Haït gioáng kia cuõng chaúng nghó raèng: ta hay sanh maàm. Maàm cuõng chaúng nghó raèng: ta töø haït gioáng sanh. Cho ñeán hoa cuõng chaúng nghó raèng: ta hay sanh haït. Haït cuõng chaúng nghó raèng: ta töø hoa sanh. Tuy nhieân, coù haït gioáng neân maàm ñöôïc sanh, nhö theá coù hoa neân haït lieàn hay thaønh töïu. Neân nhö theá quaùn nghóa phaùp ngoaïi nhaân duyeân töông öng.

            Neân quaùn theá naøo nghóa phaùp ngoaïi nhaân duyeân töông öng? Nghóa laø luïc giôùi hoøa hôïp. Do gì luïc giôùi hoøa hôïp? Nghóa laø ñaát, nöôùc, löûa, gioù, khoâng, thôøi. Giôùi ñoàng hoøa hôïp phaùp ngoaïi nhaân duyeân ñöôïc sanh khôûi. Neân nhö theá quaùn nghóa phaùp ngoaïi nhaân duyeân töông öng. Ñòa giôùi hay gìn giöõ haït gioáng, thuûy giôùi laøm thaám maùt haït gioáng, hoûa giôùi hay laøm aám haït gioáng, phong giôùi laøm dao ñoäng haït gioáng, khoâng giôùi chaúng che ngaïi haït gioáng, thôøi hay bieán ñoåi haït gioáng. Neáu khoâng coù caùc duyeân naøy, haït gioáng aét khoâng theå sanh maàm. Neáu ngoaïi duyeân ñòa giôùi ñaày ñuû, nhö theá cho ñeán thuûy, hoûa, phong, khoâng, thôøi v.v... thaûy ñaày ñuû, taát caû hoøa hôïp, khi haït gioáng dieät thì maàm ñöôïc sanh.

            Trong ñaây ñòa giôùi chaúng khoûi nghó raèng ta hay gìn giöõ haït gioáng, nhö theá thuûy giôùi cuõng chaúng nghó raèng: ta hay thaám maùt haït gioáng, hoûa giôùi cuõng chaúng nghó raèng: ta hay laøm aám haït gioáng, phong giôùi cuõng chaúng nghó raèng: ta hay laøm dao ñoäng haït gioáng, khoâng giôùi cuõng chaúng nghó raèng: ta chaúng che ngaïi haït gioáng, thôøi cuõng chaúng nghó raèng: ta hay bieán ñoåi haït gioáng. Haït gioáng cuõng chaúng nghó raèng: ta hay sanh maàm, maàm maø ñöôïc sanh khôûi. Theá naøo laø hai? Nghóa laø nhaân töông öng vaø duyeân töông öng. Theá naøo laø nghóa phaùp noäi nhaân duyeân nhaân töông öng? Nghóa laø ban ñaàu töø voâ minh duyeân haønh cho ñeán sanh duyeân laõo töû. Neáu voâ minh chaúng sanh thì haønh cuõng chaúng coù, cho ñeán neáu khoâng coù sanh thì laõo töû cuõng chaúng coù. Nhö theá coù voâ minh neân haønh môùi ñöôïc sanh, cho ñeán coù sanh neân laõo töû ñöôïc coù.

            Voâ minh cuõng chaúng nghó raèng: ta hay sanh haønh, haønh cuõng chaúng nghó raèng: ta töø voâ minh maø sanh, cho ñeán sanh cuõng chaúng nghó raèng: ta hay sanh laõo töû, laõo töû cuõng chaúng nghó raèng: ta töø sanh maø coù. Tuy nhieân, vì coù voâ minh neân haønh môùi ñöôïc sanh; nhö theá vì coù sanh neân laõo töû ñöôïc coù. theá neân phaûi nhö theá quaùn nghóa phaùp noäi nhaân duyeân nhaân töông öng.

            Phaûi quaùn theá naøo phaùp noäi nhaân duyeân duyeân töông öng? Bôûi do luïc giôùi hoøa hôïp. theá naøo laø luïc giôùi hoøa hôïp? Nghóa laø ñòa, thuûy, hoûa, phong, khoâng, thôøi giôùi v.v... hoøa hôïp. Neân nhö theá quaùn vieäc phaùp noäi nhaân duyeân duyeân töông öùng.

            Theá naøo laø töôùng ñòa giôùi phaùp noäi nhaân duyeân? Trong thaân naøy chaát cöùng chaéc goïi laø ñòa giôùi, hay khieán thaân naøy nhoùm hôïp goïi laø thuûy giôùi, hay tieâu hoùa nhöõng thöùc aên uoáng trong thaân goïi laø hoûa giôùi, hôi thôû ra vaøo trong thaân naøy goïi laø phong giôùi, roãng khoâng trong thaân naøy goïi laø khoâng giôùi, naêm thöùc thaân töông vaø yù thöùc höõu laäu vò nhö boù lau, hay thaønh töïu maàm danh saéc thaân naøy goïi laø thöùc giôùi. Neáu khoâng coù caùc duyeân naøy thì thaân aét chaúng sanh. Neáu ñòa giôùi beân trong ñaày ñuû nhö theá cho ñeán thuûy hoûa phong khoâng thôøi giôùi v.v... thaûy ñaày ñuû, taát caû hoøa hôïp thì thaân lieàn ñöôïc sanh.

            Ñòa giôùi kia cuõng khoâng nghó raèng: ta hay laøm vieäc cöùng chaéc trong thaân, thuûy giôùi cuõng chaúng nghó raèng: ta hay vì thaân laøm vieäc nhoùm hôïp, hoûa giôùi cuõng khoâng nghó raèng: ta hay laøm vieäc tieâu hoùa thöùc aên trong thaân, phong giôùi cuõng khoâng nghó raèng: ta hay laøm hôi thôû ra vaøo, khoâng giôùi cuõng khoâng nghó raèng: ta hay laøm vieäc roãng thoâng trong thaân, thöùc giôùi cuõng khoâng nghó raèng: ta hay thaønh töïu maàm danh saéc thaân naøy, thaân giôùi cuõng khoâng nghó raèng: ta töø caùc duyeân naøy maø sanh. Tuy nhieân, khi coù caùc duyeân naøy thì thaân lieàn ñöôïc sanh. Ñòa giôùi kia cuõng chaúng phaûi laø ngaõ, chaúng phaûi laø chuùng sanh, chaúng phaûi maïng, chaúng phaûi sanh, chaúng phaûi nhö ñoàng (taïo vaät), chaúng phaûi taùc giaû, chaúng phaûi nam, chaúng phaûi nöõ, chaúng phaûi hoaøng hoân, chaúng phaûi töï taïi, chaúng phaûi ngaõ sôû, cuõng chaúng phaûi nhöõng caùc khaùc. Nhö theá cho ñeán thuûy giôùi, hoûa giôùi, phong giôùi, khoâng giôùi, thöùc giôùi cuõng chaúng phaûi laø ngaõ, chaúng phaûi laø chuùng sanh, chaúng phaûi maïng, chaúng phaûi sanh, chaúng phaûi nhö ñoàng (taïo vaät), chaúng phaûi taùc giaû, chaúng phaûi nam, chaúng phaûi nöõ, chaúng phaûi hoaøng hoân, chaúng phaûi töï taïi, chaúng phaûi ngaõ sôû, cuõng chaúng phaûi nhöõng caùi khaùc.

            Theá naøo laø voâ minh? Ñoái luïc giôùi naøy khôûi töôøng moät, töôøng moät hôïp, töôøng beàn chaéc, töôøng chaúng hoaïi, töôøng an laïc, töôøng chuùng sanh, maïng, döôõng duïc, só phu, nhaân, ñoàng (taïo vaät), taùc giaû, ngaõ, ngaõ sôû v.v... vaø caùc thöù khoâng bieát khaùc, ñaây laø voâ minh. Vì coù voâ minh ñoái caùc caûnh giôùi khôûi tham saân si, ñoái caùc caûnh giôùi khôûi tham saân si, ñaây laø voâ minh duyeân haønh, ñoái vôùi caùc vieäc hay lieãu bieät, goïi ñoù laø thöùc, cuøng thöùc ñoàng sanh töù thuû uaån, ñaây laø danh saéc, y danh saéc coù caùc caên, goïi laø luïc nhaäp; ba phaùp hoøa hôïp, goïi ñoù laø xuùc, laõnh thoï caûm giaùc xuùc chaïm goïi laø thoï, ñoái thoï tham ñaém, goïi laø aùi; taêng tröôûng aùi aáy, goïi laø thuû; töø thuû maø sanh hay sanh nghieäp, goïi laø höõu; uaån töø nhaân kia sanh ra, goïi laø sanh; sanh roài uaån thaønh thuïc goïi laø laõo, laõo roài uaån dieät hoaïi, goïi laø töû; khi laâm chung beân trong ñuû tham tröôùc vaø nhieät naõo, goïi laø saàu, töø saàu maø sanh caùc lôøi than thôû, goïi laø thaân; naêm thöùc thaân thoï khoå, goïi laø khoå; taùc yù yù thöùc thoï caùc khoå, goïi laø öu; ñuû nhöõng caùi nhö theá vaø tuøy phieàn naõo goïi laø naõo.

            Vì raát ñen toái neân goïi laø voâ minh; vì taïo taùc neân goïi laø haønh; vì lieãu bieät neân goïi laø thöùc vì nöông nhau neân goïi laø danh saéc; vì sanh ra cöûa neân goïi laø luïc nhaäp, vì xuùc chaïm neân goïi laø xuùc; vì thoï nhaän neân goïi laø thoï; vì khaùt aùi neân goïi laø aùi; vì chaáp thuû neân goïi laø thuû; vì sanh haäu höõu neân goïi laø höõu; vì sanh nguõ uaån neân goïi laø sanh; vì nguõ uaån thaønh thuïc neân goïi laø laõo; vì nguõ uaån hoaïi neân goïi laø töû; vì saàu bi neân goïi laø saàu; vì than thôû neân goïi laø thaân; vì thaân naõo neân goïi laø khoå; vì taâm khoå neân goïi laø öu; vì phieàn naõo neân goïi laø laõo.

            Laïi nöõa, chaúng roõ chaân taùnh, ñieân ñaûo voâ tri laø voâ minh. Nhö theá vì coù voâ minh hay thaønh tam haønh; nghóa laø phöôùc haønh, toäi haønh, baát ñoäng haønh. Töø phöôùc haønh maø sanh phöôùc haønh thöùc, ñaây goïi laø voâ minh duyeân haønh; töø toäi haønh maø sanh toäi haønh thöùc, ñaây goïi laø haønh duyeân thöùc; töø baát ñoäng haønh maø sanh baát ñoäng haønh thöùc, ñaây goïi laø thöùc duyeân danh saéc. Vì saéc taêng tröôûng töø trong cöûa luïc nhaäp hay thaønh söï, ñaây laø danh saéc duyeân luïc nhaäp. Töø luïc nhaäp maø sanh saùu nhoùm xuùc, ñaây laø luïc nhaäp duyeân xuùc. Töø caùi bò xuùc chaïm maø sanh nhöõng thöù thoï, ñaây goïi laø xuùc duyeân thoï. Lieãu bieät thoï roài maø sanh nhieãu aùi ñaém tröôùc, ñaây goïi laø thoï duyeân aùi. Bieát roài lieàn sanh nhieãm aùi ñaém tröôùc, chaúng muoán xa lìa saéc ñeïp vaø ñoåi vieäc an vui maø sanh mong ñöôïc vui, ñaây laø aùi duyeân thuû. Sanh mong ñöôïc vui roài, töø thaân khaåu yù taïo nghieäp haäu höõu, ñaây laø thuû duyeân höõu. Töø nghieäp ñaây kia sanh nguõ uaån, ñaây laø höõu duyeân sanh. Sanh roài caùc uaån thaønh thuïc vaø dieät hoaïi, ñaây goïi laø sanh duyeân laõo töû.

            Theá neân phaùp möôøi hai nhaân duyeân kia, laãn nhau laøm nhaân, laãn nhau laøm duyeân, chaúng phaûi thöôøng, chaúng phaûi voâ thöôøng, chaúng phaûi höõu vi, chaúng phaûi voâ vi, chaúng phaûi khoâng nhaân maø sanh.

            Tuy nhieân, khi cha meï hoøa hôïp vaø khi caùc duyeân hoøa hôïp, phaùp voâ ngaõ, voâ ngaõ ngaõ sôû, ví nhö hö khoâng, caùc phaùp huyeãn kia, vì nhaân vaø caùc duyeân ñaày ñuû, nöông choã sanh kia vaøo thai meï, hay thaønh töïu thöùc chaáp thoï thai meï laøm voâ nhaân, chaúng phaûi voâ duyeân, chaúng phaûi höõu thoï, chaúng phaûi phaùp taän, chaúng phaûi phaùp hoaïi, chaúng phaûi phaùp dieät, töø voâ thuûy ñeán nay nhö thaùc nöôùc ñoå khoâng coù ñoaïn tuyeät.

            Tuy nhieân, phaùp möôøi hai duyeân naøy, laãn nhau laøm nhaân, laãn nhau laøm duyeân, chaúng phaûi thöôøng, chaúng phaûi voâ thöôøng, chaúng phaûi höõu vi, chaúng phaûi voâ vi, chaúng phaûi voâ nhaân, chaúng phaûi voâ duyeân, chaúng phaûi höõu thoï, chaúng phaûi phaùp taän, chaúng phaûi phaùp hoaïi, chaúng phaûi phaùp dieät, töø voâ thuûy ñeán nay nhö thaùc nöôùc ñoå khoâng coù ñoaïn tuyeät.

            Tuy nhieân, phaùp möôøi hai duyeân naøy, laãn nhau laøm nhaân, laãn nhau laøm duyeân, chaúng phaûi thöôøng, chaúng phaûi voâ thöôøng, chaúng phaûi höõu vi, chaúng phaûi voâ vi, chaúng phaûi voâ nhaân, chaúng phaûi voâ duyeân, chaúng phaûi höõu thoï, chaúng phaûi phaùp taän, chaúng phaûi phaùp hoaïi, chaúng phaûi phaùp dieät, töø voâ thuûy ñeán nay nhö thaùc nöôùc ñoå khoâng coù ñoaïn tuyeät; coù boán chi kia hay nhieáp phaùp möôøi hai nhaân duyeân. Theá naøo laø boán? Nghóa laø voâ minh, aùi, nghieäp, thöùc. Thöùc laáy taùnh chuûng töø laøm nhaân. Nghieäp laáy taùnh ñieàn (ruoäng) laøm nhaân. Voâ minh vaø aùi laáy taùnh phieàn naõo laøm nhaân.

            Trong ñaây nghieäp vaø phieàn naõo hay sanh chuûng töû thöùc. Nghieäp thì hay laøm ruoäng cho chuûng töû thöùc, aùi thì hay laøm öôùt maùt chuûng töû thöùc, voâ minh hay gieo chuûng töû thöùc, neáu khoâng coù caùc duyeân naøy thì chuûng töû thöùc khoâng theå thaønh.

            Nghieäp kia cuõng chaúng nghó raèng: nay ta hay laøm ruoäng cho chuûng töû thöùc; aùi cuõng chaúng nghó raèng: nay ta hay laøm öôùt maùt chuûng töû thöùc; voâ minh cuõng khoâng nghó raèng: nay ta hay gieo chuûng töû thöùc, chuûng töû thöùc kia cuõng chaúng nghó raèng: nay ta töø nhöõng duyeân naøy maø sanh.

            Tuy nhieân, chuûng töû thöùc nöông choã ruoäng nghieäp kia, nöôùc maùt aùi vaø phaân ñaát voâ minh sanh ra, vaøo thai meï, hay sanh maàm danh saéc. Maàm danh saéc kia cuõng chaúng phaûi töï taùc, cuõng chaúng phaûi tha taùc, chaúng phaûi töï tha chung taùc, chaúng phaûi töï taïi hoùa, cuõng chaúng phaûi thôøi bieán, chaúng phaûi töï taùnh sanh, chaúng phaûi nhôø laøm ra, cuõng chaúng phaûi maàm danh saéc.

            Nhö khi nhaõn thöùc sanh, neáu ñuû naêm duyeân thì ñöôïc sanh. Theá naøo laø naêm? Nghóa laø nöông con maét, saéc, aùnh saùng, hö khoâng, taùc yù neân nhaõn thöùc ñöôïc sanh. Trong ñaây con maét hay laøm choã nöông nhaõn thöùc, saéc thì hay laøm caûnh cho nhaõn thöùc, aùnh saùng hay laøm vieäc hieån hieän, hö khoâng hay laøm vieäc chaúng chöôùng, taùc yù hay laøm vieäc tö töôûng; neáu khoâng laøm ñuû caùc duyeân naøy thì nhaõn thöùc chaúng sanh. Neáu noäi nhaäp nhaõn ñaày ñuû, nhö theá cho ñeán saéc, aùnh saùng hö khoâng, taùc yù ñaày ñuû, khi taát caû hoøa hôïp thì nhaõn thöùc sanh. Con maét kia cuõng chaúng nghó raèng: nay ta hay laøm choã nöông cho nhaõn thöùc; saéc cuõng chaúng nghó raèng: aùnh saùng ta hay laøm caûnh cho nhaõn thöùc; aùnh saùng cuõng chaúng nghó raèng: nay ta laøm vieäc hieån hieän cho nhaõn thöùc; hö khoâng cuõng khoâng nghó raèng: nay ta hay laøm vieäc khoâng chöôùng cho nhaõn thöùc; taùc yù cuõng khoâng nghó raèng: nay ta hay laøm tö töôûng cho nhaõn thöùc; nhaõn thöùc kia cuõng khoâng nghó raèng: ta töø caùc duyeân naøy maø coù. Tuy nhieân, coù caùc duyeân naøy thì nhaõn thöùc ñöôïc sanh; cho ñeán caùc caên khaùc v.v... tuøy loaïi maø bieát ñoù. Nhö theá khoâng coù chuùt phaùp töø ñôøi naøy sang ñôøi khaùc; tuy nhieân vì nhaân duyeân vaø caùc duyeân ñaày ñuû thì nghieäp quaû cuõng hieän.

            Thí nhö trong göông saùng hieän maët ngöôøi, tuy maët maøy kia chaúng dôøi ñeán trong göông, nhaân vaø caùc duyeân ñaày ñuû neân maët maøy cuõng hieän. Nhö theá khoâng coù moät ít töø nôi ñaây dieät maø sanh ôû nôi khaùc, vì nhaân vaø caùc duyeân ñaày ñuû neân nghieäp quaû cuõng hieän.

            Thí nhö vaàng traêng, di chuyeån caùch ñaây muoân hai ngaøn do tuaàn, boùng vaàng traêng kia hieän trong chaäu nöôùc nhoû, vaàng traêng cuõng chaúng töø treân khoâng dôøi ñeán trong chaäu nöôùc. Tuy nhieân, vì nhaân vaø caùc duyeân ñaày ñuû, neân vaàng traêng cuõng hieän. Nhö theá khoâng coù moät ít töø ñaây dieät maø sanh ôû nôi khaùc vì nhaân vaø caùc duyeân ñaày ñuû neân nghieäp quaû cuõng hieän.

            Thí nhö löûa, nhaân vaø caùc duyeân neáu khoâng ñaày ñuû thì khoâng theå chaùy. Nhö theá phaùp voâ ngaõ, voâ ngaõ ngaõ sôû ví nhö hö khoâng; y huyeàn phaùp kia, vì nhaân vaø caùc duyeân ñaày ñuû, choã ñeå sanh lieàn vaøo thai meï, thì hay thaønh töïu chuûng töû thöùc, nghieäp vaø phieàn naõo sanh ra maàm danh saéc. Theá neân phaûi nhö theá, quaùn vieäc phaùp noäi nhaân duyeân töông öng.

            Neân duøng naêm thöù quaùn phaùp noäi nhaân duyeân. Theá naøo laø naêm? Chaúng thöôøng, chaúng ñoaïn, chaúng dôøi, töø nhaân nhoû maø sanh quaû lôùn, cuøng vôùi kia gioáng nhau. Theá naøo laø chaúng thöôøng? Nghóa laø uaån haäu dieät kia, cuøng sanh phaàn kia moãi caùi rieâng khaùc, vì uaån haäu dieät khoâng phaûi sanh phaàn; vì uaån haäu dieät kia dieät, sanh phaàn cuõng ñöôïc hieän neân chaúng thöôøng. Theá naøo chaúng ñoaïn? Chaúng phaûi nöông uaån haäu dieät khi hoaïi dieät maø sanh phaàn ñöôïc sanh, cuõng chaúng phaûi chaúng dieät, uaån haäu dieät kia dieät, chính khi aáy uaån sanh phaàn nhö caùi caân song baèng cao thaáp maø ñöôïc sanh, neân chaúng ñoaïn. Theá naøo chaúng dôøi? Vì caùc höõu tình töø choã phi chuùng ñoàng phaàn hay sanh choã chuùng ñoàng phaàn, theá neân chaúng dôøi. Theá naøo laø töø nhaân nhoû hay sanh quaû lôùn? Taïo taùc nghieäp nhoû chieâu caûm quaû vò thuïc lôùn theá neân töø nhaân nhoû hay sanh quaû lôùn. Nhö nhaân taïo ra, chieâu caûm quaû kia cuøng caùi nhaân aáy töông töï. Theá neân phaûi duøng naêm thöù quaùn phaùp nhaân duyeân.

            Toân giaû Xaù-lôïi-töû: Neáu laïi coù ngöôøi hay duøng chaùnh trí thöôøng quaùn phaùp nhaân duyeân do Nhö Lai noùi: voâ thoï, ly thoï, nhö thaät taùnh, voâ theá maäu taùnh, voâ sanh, voâ khôûi, voâ taùc, voâ vi, voâ chöôùng ngaïi, voâ caûnh giôùi, tòch tónh, voâ uùy, voâ xaâm ñoaït, voâ taän, baát tòch tónh töôùng, baát höõu, hö, cuoáng, voâ kieân thaät, nhö beänh, nhö ung, nhö tieån, quaû thaát, voâ thöôøng, khoå, khoâng, voâ ngaõ. Ngaõ ôû quaù khöù coù sanh chaêng? Khoâng sanh chaêng? Maø chaúng phaân bieät meù quaù khöù. Ñôøi vò lai sanh ôû choã naøo? Cuõng chaúng phaân bieät meù vò laïi. Ñaây laø gì? Ñaây laø theá naøo? Laøm vaät gì? Caùc höõu tình naøy töø ñaâu maø ñeán? Töø ñaây dieät seõ sanh choã naøo? Cuõng chaúng phaân bieät coù hieän taïi.

            Laïi hay dieät caùc kieán baát ñoàng cuûa haøng Sa-moân, Baø-la-moân ôû theá gian, nhö laø ngaõ kieán, chuùng sanh kieán, thoï giaû kieán, nhaân kieán, hy höõu kieán, kieát töôøng kieán, khai hieäp kieán. Vì kheùo roõ bieát, raønh reõ ñoaïn tröø nhö chaët reã caây ña la roài, ôû ñôøi vò lai chöùng ñöôïc phaùp voâ sanh voâ dieät.

            Toân giaû Xaù-lôïi-töû: Neáu laïi coù ngöôøi ñaày ñuû voâ sanh phaùp nhaãn nhö theá, kheùo hay raønh roõ phaùp nhaân duyeân naøy thì Nhö Lai, ÖÙng Cuùng, Chaùnh Bieán Tri, Minh Haïnh Tuùc, Thieän Theä, Theá Gian Giaûi, Voâ Thöôïng Só, Ñieàu Ngöï Tröôïng Phu, Thieân Nhaân Sö, Phaät, Theá Toân lieàn thoï kyù cho voâ Thöôïng Chaùnh ñaúng chaùnh giaùc.

            Khi aáy, ñaïi Boà-taùt Di Laëc noùi lôøi naøy roài, Xaù-lôïi-phaát vaø taát caû theá gian Trôøi, Ngöôøi, A-tu-la, Caøn-thaùt-baø v.v... nghe Ñaïi Boà-taùt Di Laëc noùi phaùp xong ñeàu tín thoï phuïng haønh.

]