KINH DUY MA CAÄT GIAÛNG GIAÛI

H.T THÍCH THANH TÖØ

PHAÀN 12

Phaät baûo Thieän Ñöùc, con oâng Tröôûng giaûi:

-OÂng ñi ñeán choã oâng Duy Ma Caät ñeå thaêm beänh.

OÂng Thieän Ñöùc baïch Phaät raèng:

-Baïch Theá Toân! Con khoâng kham ñeán thaêm beänh oâng aáy. Vì côù sao? Con nhôù thuôû xöa con töï ôû trong nhaø ba con maø laäp hoäi ñaïi thí cuùng döôøng taát caû vò Sa moân, Baø la moân vaø nhöõng ngöôøi ngoaïi ñaïo, baàn cuøng, haï tieän, coâ ñoäc, ngöôøi aên xin, ñaày ñuû 7 ngaøy. Khi aáy oâng Duy Ma Caät ñeán trong nhaø baûo con raèng:

-Naøy con oâng Tröôûng giaû, phaøm laøm ñaïi thí hoäi thì khoâng phaûi laø vieäc nhö oâng ñaõ laøm. Phaûi laøm caùi hoäi phaùp thí, ñaâu coù duøng hoäi taøi thí laøm gì.

Con môùi noùi:

-Naøy cö só, theá naøo laø laø hoäi phaùp thí?

OÂng môùi ñaùp:

-Hoäi phaùp thí laø khoâng tröôùc khoâng sau. Ñoàng thôøi cuùng döôøng taát caû chuùng sanh. AÁy goïi laø hoäi phaùp thí.

Con hoûi raèng:

-Laøm theá naøo?

OÂng aáy baûo:

-Do Boà taùt maø khôûi taâm töø. Do cöùu chuùng sanh maø khôûi taâm ñaïi bi. Do gìn giöõ chaùnh phaùp maø khôûi taâm hyû. Do nhieáp trí tueä maø haønh taâm xaû.

Nhö vaäy boán taâmm: Töø, Bi, Hyû, Xaû. Sôû dó coù taâm töø laø nôi taâm Boà ñeà maø khôûi loøng töø. Sôû dó coù taâm Bo vì cöùu chuùng sanh maø khôûi taâm bi. Sôû dó coù taâm Hyû vì gìn giöõ chaùnh phaùp neân coù taâm hyû. Sôû dó coù taâm xaû vì mình nhieáp ñöôïc trí tueä neân coù taâm xaû.

Nhö vaäy ai maø xaû ñöôïc laø ngöôøi coù trí tueä. Coøn ai maø hyû ñöôïc laø do nhieáp teì ñöôïc chaùnh phaùp. Ai coù taâm bi laø vì muoán cöùu chuùng sanh. Sai khôûi taâm töø vì thaáy Boà ñeà laø giaùc, quí troïng, cho neân mình muoán ñem caùi quí troïng an vui cho ngöôøi, laø coù taâm töø. Ñoù laø boán phaùp Töø, Bi, Hyû, Xaû roài. Baây giôø tôùi gì nöõa.

Do nhieáp xan tham cho neân khôûi Boá thí. Do giaùo hoùa phaïm giôùi cho neân khôûi nhaãn nhuïc. Do lìa töôùng thaân taâm cho neân khôûi Tinh Taán. Do töôùng Boà ñeà cho neân khôûi Thieàn Ba La Maät. Do Nhaát Thieát Trí cho neân khôûi Baùt Nhaõ Ba La Maät.

Nhö vaäy laø Luïc Ñoä. tröôùc laø Töù Voâ Löôïng Taâm. Ñaây laø Luïc Ñoä. Luïc Ñoä thì moãi ñoä ñeàu coù caên do. Vì nhieáp keû xan tham cho neân môùi tu boá thí. Vì boá thí keû phaïm gôùi neân mình môùi tu trì giôùi... Nhö vaäy moãi phaùp cuûa luïc ñoä ñeàu trò moät beänh cuûa chuùng sanh.

Do giaùo hoùa chuùng sanh maø khôûi caùi khoâng. Do chaúng xaû phaùp höõu vi maø khôûi voâ töôùng. Do thò hieän thoï sanh maø khôûi voâ taùc

Ñaây laø khoâng. Voâ taùc laø tam giaûi thoaùt moân ñoù. Sôû dó coù tam giaûi thoaùt moân laø vì môùi khôûi ra. Roài do xaû phaùp höõu vi cho neân môùi voâ töôùng. Do thò hieän ñoä sanh neân môùi khôûi voâ taùc. Nhö vaäy ba caùi: Khoâng, voâ töôùng, voâ taùc. Hay khoâng, voâ töôùng, voâ nguyeän ñeàu laø coù lyù do maø khôûi.

Do hoä trì chaùnh phaùp maø khôûi söùc phöông tieän. Do ñoä chuùng sanh maø khôûi Töù Nhieáp Phaùp. Do kính söï (töùc laø söï kính thôø) taát caû neân khôûi tröø phaùp maïn. Ñoái vôùi thaân, maïng, taøi ba caùi ñoù maø khôûi ba phaùp kieân coá. ÔÛ trong luïc nieäm maø khôûi phaùp Töù nieâmj. ÔÛ trong luïc hoøa kænh maø khôûi taâm chaùnh tröïc.

Nhö vaäy ñoaïn naøy noùi nhöõng phaùp tu. Ñaàu tieân laø vì trì chaùnh phaùp khôûi luïc phöông tieän. Duøng phöông tieän ñoù laø boûa hoä chaùnh phaùp. Roài vì ñoä chuùng sanh maø khôûi Töù Nhieáp Phaùp. Phöông tieän laø Töù Nhieáp Phaùp. Roài do kính thôø taát caû neân môùi tröø phaùp maïn (töùc laø ngaõ maïn ñoù). Maïn naøy noùi chung laø ngaõ maïn, roài Taêng thöôïng maïn... Ñuû trong ñoù heát. Cho neân noùi chöõ maïn laø ñuû trong maáy thöù maïn.

Ñoái vôùi thaân, maïng, taøi. Thaân mình neø, maïng soáng cuûa mình, tieàn cuûa cuûa mình maø khôûi ba phaùp kieân coá. Quí vò bieát ba phaùp kieân coá ñoù laø ba phaùp gì khoâng? Moät laø phaùp thaân. Hai  laø hueä maïng. Ba laø coâng ñöùc, phaùp taøi. Goïi laø ba phaùp kieân coá ñoù. Thay vì mình cuõng ba phaùp laø thaân, maïng, taøi. Thaân naøy thì voâ thöôngf. Maïng naøy laø taïm bôï. Taøi saûn laø voâ thöôøng, phaûi khoâng? Nhö vaâî ba caùi laø taïm bôï voâ thöôøng. Ñoåi laïi ba phaùp kieân coá laø phaùp thaân, laø baát sanh baát dieät. Trí tueä laø maïng, thì maïng ñoù khoâng coù bò sinh dieät. Roài taøi laø coâng ñöùc phaùp taøi. Ba caùi ñoù laø ba phaùp kieân coá ñoù.

ÔÛ trong luïc nieäm maø khôûi nieäm tö phaùp, khôûi phaùp tö nieäm. Luïc nieäm, quí vò bieát luïc nieäm laø caùi gì khoâng? Moät laø nieäm Phaät. Hai laø nieäm Phaùp. Ba laø nieäm Taêng. Boán laø nieäm Thieân. Naêm laø nieäm giôùi. Saùu laø nieäm thí, ñoù laø luïc nieäm, ôû trong luïc nieäm. Nhö vaâî trong luïc nieäm ñoù khôûi ra phaùp tö nieäm. Ñoù laø ñeå chæ cho trong nhöõng phaùp cuûa Phaät maø mình coù khôûi phaùp rieâng.

ÔÛ trong luïc hoøa kænh thì dö bieát phaûi khoâng? Khôûi taâm chaùnh tröïc. Hieän taïi maø mình tröø deïp hoaëc taêng tröôûng nhöõng phaùp tu cuûa mình.

Do chaùnh haønh thieän phaùp maø khôûi tònh maïng. Do taâm thanh tònh hoan hyû maø khôûi gaàn baäc hieàn thaùnh. Do chaúng coù gheùt ngöôøi aùc maø khôûi taâm ñieàu phuïc. Do phaùp xuaát gia maø khôûi thaâm taâm. Do nhö noùi maø thöïc haønh cho neân khôûi ña vaên. Do khoâng thaáy phaùp voâ traùnh maø khôûi ôû choã vaéng veû. Do thuù höôùng Phaät hueä maø khôûi ôû choã yeân tònh. Do giaûi caùc troùi buoäc cho chuùng sanh, maø khôûi choã tu haønh. Do ñaày ñuû caùc töôùng haûo vaø trang nghieâm coõi Phaät thanh tònh maø khôûi nghieäp phöôùc ñöùc.

Nhö vaäy ñaây laø nhöõng lyù do ñeå noùi leân coâng haïnh tu cuûa mình. tröôùc heát vì caùc chaùnh haïnh, thieän phaùp. Töùc laø mình tu haønh ñuùng nhö phaùp laønh cuûa Phaät daïy cho neân mình tònh maïng. Tònh maïng töùc laø maïng soáng thanh tònh. Thay vì tònh maïng thì ngöôïc laïi laø taø maïng. Taø maïng thì trong kinh ñaõ noùi roõ roài.

Vì tònh taâm hoan hyû, töùc laø taâm thanh tònh vui veû, cho neân khôûi thaân caän hieàn thaùnh. Mình muoán taâm ñöôïc thanh tònh, mình muoán ñöôïc söï hoan hyû thì gaàn baäc hieàn thaùnh thì taâm deã thanh tònh, taâm deã hoan hyû.

Vì khoâng gheùt ngöôøi aùc neân khôûi taâm ñieàu phuïc. Khôûi caùi ñieàu phuïc taâm. Quí vò thaáy ngöôøi deã thöông maø ít thöông. Ngöôøi aùc gheùt maø khoâng gheùt ñoù deã khoâng? Deã hay khoù? Sao maø khoù. Hoï ñaùng gheùt mình ñöøng gheùt hoï thì thoâi, phaûi khoâng? Nhö vaäy vì chaúng gheùt ngöôøi aùc maø khôûi caùi ñieàu phuïc taâm. Bôûi vì neáu khoâng ñieàu phuïc, thaáy ngöôøi aùc thì sao? Gheùt. Cho neân muoán ñöøng gheùt ngöôøi aùc, kheùo ñieàu phuïc taâm mình ñöøng cho noù coù nhöõng caùi ganh gheùt hay böïc boäi

Do phaùp xuaát gia maø khôûi thaâm taâm. Thaâm taâm böõa hoåm noùi ñoù. Thaâm taâm laø sao? Tröôùc heát laø tröïc taâm hay laø thaâm taâm. Tröïc taâm roài môùi tôùi thaâm taâm. Thaâm taâm töùc laø haønh nhöõng phaùp cuûa Phaät. Goïi noù laø thaâm taâm. Nhö vaäy laø do mình muoán xuaát gia cho neân phaûi haønh nhöõng phaùp Phaät daïy luoân luoân khoâng queân.

Do nhö noùi maø haønh khôûi ña vaên. Ñieàu naøy quí vò thaáy deã hieåu khoâng? Chuùng ta coù caùi beänh hoïc nhieàu maø queân tu, phaûi khoâng? Coøn coù ngöôøi ham tu maø khoâng chòu hoïc. Ñoù ñeàu laø hai caùi cöïc ñoaïn heát. ÔÛ ñaây vì mình muoán nghe noùi. Noùi ñöôïc laø laøm ñöôïc. Cho neân môùi hoïc  nhieàu. Mình hoïc nhieàu laø vì mình hoïc tôùi ñaâu mình tu tôùi ñoù. Chôù khoâng phaûi hoïc ñeå maø noùi. Cho neân do mình muoán nhö noùi maø haønh thì phaûi ña vaên. Coù nghe roài mình môùi hieåu. Hieåu roài mình môùi haønh. Noùi ñöôïc thì haønh ñöôïc. Caùi hoïc ñoù môùi ñuùng laø caùi hoïc cuûa ñaïo. Choneân phaûi do nhö noùi maø haønh môùi khôûi ña vaên. Do phaùp voâ traùnh maø khôûi ôû choã vaéng veû. Voâ traùnh laø khoâng caõi. Vì mình khoâng muoán caõi vôùi thieân haï cho neân ôû choã vaéng veû.

Vì muoán thuù höôngs veà Phaät hueä neân khôûi ra yeân toïa. Ngoài thieàn ñoù. Ngoài thieàn laø höôùng veà Phaät hueä. Trí hueä cuûa Phaät. Khoâng cho nhöõng nieäm theá gian chen laán. Cho neân mình ngoài yeân cho trí hueä Phaät phaùt hieän.

Vì côûi nhöõng troùi buoäc cuûa chuùng sanh cho neân khôûi tu haønh. nhö vaäy minh tu haønh coát laø ñeå coûi nhöõng troùi buoäc cho chuùng sanh. Chôù khoâng phaûi laø tu cho mình.

Do muoán cho ñaày ñuû caùc töôùng toát vaø trang nghieâm coõi Phaät cho neân mình môùi tu nhöõng nghieäp phöôùc ñöùc. Nhöõng nghieäp phöôùc ñöùc, nhöõng ñieàu laønh, ñieàu toát mình laøm cho ngöôøi thì ñoù goïi laø nghieäp phöôùc ñöùc. Laøm nhöõng ñieàu laønh ñieàu toát ñoù coù hai yù nghóa. Yï nghóa thöù nhaát laø trang nghieâm 32 töôùng toát cho mình. Y Ù nghíathö hai laø trang nghieâm coõi thanh tònh cuûa Phaät. Phaät ñoù laø Phaät cuûa mình chöù khoâng phaûi Phaät cuûa ai. Mai kia mình thaønh Phaät coù 32 töôùng toát roài coù coõi thanh tònh luoân phaûi khoâng? Chôù lôõ thaønh Phaät coù 32 töôùng toát maø ôû trong nhaø tranh, chung quanh hoâi haùm quaù, chaéc khoâng ñöôïc phaûi khoâng? Cho neân töôùng toát, ñuû töôùng toài thì phaûi coù coõi thanh tònh theo ñoù. Vì vaäy laøm nhöõng coâng ñöùc ñoù laø ñeå trang nghieâm cho thaân thanh tònh, coõi Phaät thanh tònh. Vaäy quí vò coù chaùn laøm phöôùc ñöùc khoâng? Neáu chaùn laøm phöôùc ñöùc laø chaùn ñôøi sau mình ñeïp. Chaùn choã ôû mình trang nghieâm. Vaäy quí cò muoùn sau thaân ñeïp vaø choã ôû trang nghieâm thì ñoái vôùi phöôùc ñöùc laøm sao? Laøm khoâng coù bieùt moûi meät. Nhö vaäy thì khaû dó. Chôù coøn baây giôø cöù thaáy chuyeän gì, laøm chuyeän gì toát thì xoâ cho ngöôøi ta laøm. Roài mai moát lôõ sinh ra xaáu quaù ñi thì chöøng ñoù tuûi thaân, tuûi phaän. Chöøng ñoù khoâng bieát than thôû vôùi ai.

Vì bieát taát caû taâm nieäm chuùng sanh nhö, neân noùi nhöõng phaùp gì thì lieàn khôûi nghieäp trí

Vì mình muoán cho mình bieát ñöôïc taâm nieäm chuùng sanh. Bieát neân noùi phaùp gì cho hoï nghe. Vì vaäy maø mình khôûi caùi nghieäp trí.

Vì bieát taát caû phaùp khoâng thuû, khoâng xaû ñeå vaøo moân nhaát töôùng maø khoâng khôûi ra nghieäp hueä.

Ñaây chia ra nghieäp trí, nghieäp  hueä.

Vì ñoaïn taát caû phieàn naõo, taát caû chöôùng ngaïi, taát caû phaùp baát thieän maø khôûi ra taát caû nghieäp thieän. Do ñöôïc nhaát thieát trí hueä, nhaát thieát thieän phaùp, khôûi taát caû caùc phaùp trôï Phaät ñaïo.

Nhö vaäy ñeå thaáy raèng taát caû vò Boà taùt maø haønh ñaïo thì chuùng ta thaáy roõ raøng. Ñaây laø ñoaïn choùt noùi raèng vì muoán bieát taát caû taâm chuùng sanh ñeå neân noùi phaùp gì ñoä hoï thì mình noùi. Bôûi vaäy mình môùi tu nghieäp trí, ñeå tìm hieåu, ñeå tu haønh, ñeå thaáu suoát ñöôïc nhöõng gì Phaät daïy. Bieát ñöôïc taâm nieäm cuûa hoï ñeå mình giaùo hoùa hoï. Bieát taát caû phaùp khoâng thuû, khoâng xaû vaøo moân ñeä nhaát töôùng. Ñoù laø mình khôûi ra ñöôïc gì? Tueä roài tôùi sau choùt laø ñoaïn taát caû phieàn naõo, taâts caû chöôùng ngaïi, taát caû phaùp baát thieän maø khôûi taát caû nghieäp thieän. Nhaát thieát trí tueä neø. Nhaát thieát thieän phaùp neø. Khôûi taát caû phaùp trôï ñaïo ñöôïc nhö yù. Nhö vaäy ñaây laø caùi hoäi thí maø ôû treân Ngaøi Thieän Ñöùc hoûi oâng Duy Ma Caät.

Nhö theá naøy thieän nam töû. Caùi hoâi phaùp thí laø nhö theá. Neáu Boà Taùt truï nôi hoäi phaùp thí naøo laø ñaïi thí chuû, cuõng laø phöôùc ñieàn cuûa taát caû theá gian.

OÂng taùn thaùn neáu ai truï ñöôïc hoäi phaùp thí naøy ñoù laø ñaïi thí chuû, ñoù laø phöôùc ñieàn cuûa taát caû theá gian.

Baïch Theá Toân! OÂng Duy Ma Caät khi noùi phaùp naøy thì trong chuùng Baø La Moân 200 ngöôøi ñeàu phaùt taâm voâ thöôïng chaùnh ñaúng chaùnh giaùc. Con khi aáy taâm ñöôïc thanh tònh, taùn thaùn chöa töøng coù. Cuùi ñaàu ñaûnh leã döôùi chaân oâng Duy Ma Caät. Lieàn côûi xaâu chuoãi anh laïc giaù trò traêm ngaøn ñeå daâng leân cho Ngaøi maø Ngaøi khoâng nhaän. Con noùi raèng:

-Naøy cö só, mong Ngaøi nhaän cho. Tuøy yù maø Ngaøi daân, tuøy yù maø Ngaøi cho.

OÂng Duy Ma caät môùi nhaän chuoãi anh laïc. Phaân laøm hai phaàn. Moät phaàn thí cho ngöôøi aên maøy thaáp nhaát ôû trong hoäi. Coøn moät phaàn daâng cho ñöùc Phaät Nan Thaéng. Taát caû chuùng hoäi ñeàu thaáy coõi Phaät saùng suoát. Coõi Phaät Nan Thaéng raát saùng suoát. Laïi thaáy xaâu chuoãi anh laïc ôû choã Phaät kia noù bieán thaønh boán caây coät truï cuûa baûo ñaøi (boán truï cuûa baûo ñaøi mình cuõng khoâng bieát laøm sao, maø noùi coù boán truï). Boán phía trang nghieâm khoâng coù gì chöôùng ngaïi, khoâng coù gì che laáp ñöôïc.

Nhö vaäy khi daâng xaâu chuoãi leân Phaät Nan Thaéng thì toaøn chuùng trong hoäi nhìn thaáy coõi Phaät Nan Thaéng raát laø saùng suoát. Laïi thaáy phaân nöõa xaâu chuoãi ñoù bieán thaønh boán caây coät truï cuûa ñaøi baùu. Roài 4 phía ñeàu ñeïp ñeõ, khoâng gì che ngaïi heát.

Khi ñoù oâng Duy Ma Caät hieän thaàn bieán roài laïi noùi raèng:

-Neáu vò thí chuû maø taâm bình ñaúng thí cho ngöôøi aên maøy thaáp nhaát cuõng nhö laø töôùng phöôùc ñieàn cuûa Phaät khoâng coù phaân bieät, bình ñaúng ñaïi bi, khoâng caàu quaû baùu, aáy goïi laø ñaày ñuû phaùp thí.

Trong thaønh ngöôøi aên maøy thaáp nhaát thaáy ñöôïc thaàn löïc naøy roài, nghe lôøi ní kia, lieàn phaùt taâm voâ thöôïng chaùnh ñaúng chaùnh giaùc. Cho neân con khoâng kham ñeán thaêm beänh oâng.

Nhö vaäy quyù vò môùi thaáy hai caùi loái thí. ÔÛ tröôùc oâng Duy Ma Caät giaûng traïch cho oâng cö só naøy bieát (hay oâng Thieän Ñöùc bieát), boá thí taøi khoâng baèng boá thí phaùp, phaûi khoâng? Cho neân oâng khoâng baèng hoäi phaùp thí. roài tôùi cuoái cuøng oâng keát thuùc, boá thí bình ñaúng môùi goïi laø hoäi phaùp thí.

Bình ñaúng laø sao? Laø duø cho Phaät ñaày ñuû muoân löôïng coâng ñöùc, keû aên maøy thaáp nhaát trong hoäi ñoù. Treân laø Phaät, döôùc laø keû aên maøy thaáp nhaát maø mình thaáy nhö nhau. Moät xaâu chuoãi anh laïc chia hai. Bình ñaúng khoâng? Boà Taùt nhö vaäy maø khong moät nieäm caàu phöôùc cho mình. ñoù môùi laø hoäi phaùp thí. Goïi laø ñaày ñuû phaùp thí. Phaùp thí  nhö vaäy môùi laø ñaày ñuû.

Nhö vaäy chuùng ta xeùt laïi mình coi, hoäi phaùp thí maø ñaày ñuû nhö tröôùc ñoù thì mình khoù laøm phaûi khoâng? Nhieàu quaù. Hoäi phaùp thí sau choùt naøy deã quaù! Giaû söû baây giôø mình coù moät naûi chuoái söûa soaïn ñem cuùng Phaät. Coù ngöôøi aên maøy ñoùi tôùi xin, mình caàm naûi chuoái ñem ñi cuùng Phaät, mình daùm chia hoï phaân nöõa khoâng? Daùm khoâng? Bao nhieâu ñoù thì quí vò kieåm. Mình thaáy hoï ñoùi thì maëc hoï, chôù nhaát ñònh cuùng Phaät thoâi phaûi khoâng? Chöù khoâng bao giôø noùi ñaây anh ñoùi quaù, toâi chia anh nöõa naûi, coøn nöõa naûi toâi cuùng Phaät. Coøn nöõa naûi kia cuõng vaãn cung kính chia cho hoï chöù khoâng phaûi khinh. Nhö  cung kính ñem daâng cho Phaät vaäy. laøm bao nhieâu ñoù quí vò thaáy deã laøm hay khoù. Sao vaäy? Ñaâu phaûi coù chuoãi anh laïc môùi khoù. Chæ caàn moät naûi chuoãi thoâi maø mình ñöôïc caùi taâm nhö vaäy ñoù thì cuõng goïi laø hoäi phaùp thí vaäy.

Nhöng chuùng ta coù caùi khoå laø kính thì kính, ngöôøi naøo thöôøng thì khinh, phaûi khoâng? Kính thì kính quaù, khinh cuõng khinh quaù. Cho neân caùi gì mình daønh cho ngöôøi mình cung kính ñoù, maø gaëp keû mình khinh tôùi xin laø mình böïc boäi lieàn, phaûi khoâng? Chaüng nhöõng khoâng cho maø coøn raày nöõa chöù. Ñöøng coù xin caùi naøy toäi cheát aø! Ñeå cho toâi cuõng Phaät, phaûi khoâng? Vì mình nghó caùi ñoù laø toäi. Chöù thaät ra mình ñöôïc caùi taâm bình ñaúng maø cho nhö vaäy. ÔÛ ñaây Ngaøi Duy Ma Caät goïi laø cuï tuùc phaùp thí. Ñoù laø ñaày ñuû phaùp thí.

Nhö vaäy ñoaïn naøy chuùng ta thaáy coù moät laø taøi thí. taøi thí laø moät caùi hoäi boá thí taøi saûn 7 ngaøy. Ñoù laø phöôùc roài. Nhöng phöôùc ñoù laø phöôùc theá gian thoâi, khoâng baèng caùi phöôùc phaùp thí. Cho neân Ngaøi môùi daãn bao nhieâu phaùp ñeå daïy ôû ñaây. Ñem nhöõng phaùp ñoù öùng duïng boá thí cho ngöôøi thì goïi ñoù laø hoäi phaùp thí. nhöng keát thuùc laïi, vôùi moät hình aûnh moät xaâu chuoãi, phaân nöõa cuùng Phaät, phaân nöõa cuùng ngöôøi haï tieän. Baàn cuøng haï tieän nhaát trong ñaùm ñoù. Ñoù môùi laø ñaày ñuû phaùp thí. cuoái cuøng caùi thí bình ñaúng laø treân heát. Vaäy mình phaûi hieåu caû ba caû ba tröôøng hôïp thí. Ñoù laø noùi cho thaáy roõ nhöõng caâu chuyeän. Baây giôø tôùi keát thuùc.

Nhö theá caùc vò Boà Taùt moãi moãi ñeàu höôùng veà Phaät ñeå noùi caùi duyeân xöa kia vaø khen ngôïi oâng Duy Ma Caät, lôøi noùi oâng Duy Ma Caät. Ñeàu noùi raèng chuùng con khoâng kham ñeán thaêm beänh oâng aáy.

Caùc vò Boà taùt cuõng ruùt lui luoân. Tröôùc thì ñeä töû Thanh Vaên ruùt lui khoâng daùm ñi thaêm. Baây giôø chæ coù ai cöø khoâi môùi daùm ñi thaêm.

Tôùi phaåm Vaên Thuø Vaán Caät. Töùc laø ñeán phieân Ngaøi Vaên Thuø ñi hoûi thaêm beänh.

Khi aáy Phaät baûo Ngaøi Vaên Thuø Sö Lôïi:

-OÂng ñi ñeán thaêm beänh oâng Duy Ma Caät.

Ngaøi Vaên Thuø Sö Lôïi baïch Phaät raèng:

-Baïch Theá Toân! Baäc Thöôïng Nhaân kia khoù maø ñoái ñaùp ñöôïc vì ñaõ thaâm ñaït ñöôïc thaät töôùng. Kheùo noùi phaùp yeáu. Bieän taøi khoâng chöôùng ngaïi. Trí hueä cuõng khoâng ngaïi. Taát caû caùc phöông thöùc cuûa Boà Taát thaûy ñeàu bieát heát (phöông thöùc töùc laø phöông tieän. Hình thöùc gì cuûa Boà Taùt Ngaøi cuõng thoâng heát. Neân goïi laø phöông thöùc). Nhöõng bí taøng cuûa chö PHaät khoâng choã naøo maø chaúng nhaäp (voâ baát ñaéc nhaäp ñoù, laø thaûy ñeàu ñöôïc nhaäp). Haøng phuïc caùc chuùng ma vaø ñöôïc thaàn thoâng du hí. Toái hueä phöông tieän phöông tieän kia ñeàu ñaõ ñöôïc ñoä. Tuy nhieân con xin vaâng thaùnh chæ cuûa Phaät maø ñeán thaêm beänh oâng.

Tröôùc khi nhaän lôøi, taùn thaùn oâng Duy Ma Caät. Chuùng ta thaáy ñoái vôùi thaät töôùng cuûa caùc phaùp thì oâng ñaõ thaâm nhaäp. OÂng laïi kheùo giaûng phaùp yeáu cho ngöôøi ta. OÂg coù ñuû bieän taøi khoâng chöôùng ngaïi. Ñuû trí tueä khoâng gì ngaên trôû. Taát caû nhöõng phöông thöùc cuûa Boà taùt ñeàu thoâng suoát kho bí maät cuûa Phaät oâng cuõng ñöôïc vaøo. haøng phuïc taát caû ma. Ñöôïc thaàn thoâng du hí. Ñöôïc trí tueä phöông tieän... Nhö caäy oâng ña ccöôïc ñaày ñuû taùt caû caùi ñoù roài thì thaät laø ñaùng neå ñaùng kính. Nhöng tuy vaäy con xin vaâng lôøi PHaät con tôùi thaêm. Ngaøi Vaên Thuø khoâng thaêm nöõa thì bieát ai thaêm. Cho neân tôùi ñaây thì Vaên Thuø phaûi ñi.

Khi ñoù ôû toûng chuùng hoäi caùc vò Boà Taùt vaø cac vò Ñaïi ñeä töû Thích Ñeà Hoaøng Nhaân töùc laø trôøi Ñeá Thích, Phaïm Thieân, Töù Thieân Vöông ñeàu khôûi nghó theá naøy: Nay hai vò ñaïi só laø Vaên Thuø Sö Lôïi vaø Duy Ma Caät cuøng luaän baøn vôùi nhau, aét laø noùi cai dieäu phaùp.

Lieàn khi aáy 8.000 vò Boà Taùt, 500 vò Thanh Vaên, traêm ngaøn vò thieân nhaân ñeàu môùi ñi theo. Khi aáy Ngaøi Vaên Thuø Sô Lôïi cuøng caùc Boà Taùt, caùc vò Ñaïi ñeä töû vaø chö Thieân nhaân cung kính ñi nhieãu ñeå vaøo ñaïi thaønh Tyø Xaù Ly.

Gioáng heät mình baây giôø phaûi khoâng? Khi coù hai vò naøo coù uy tín, coù tieáng taém tôùi ñaøm luaän vôùi nhau, quí vò coù muoán ñi nghe khoâng? Ruû nhau ñi nghe böûa nay luaän baøn caùi gì. Nhö vaäy keå soá ngöôøi ñi, roài mình nhìn laïi caùi thaát oâng Duy Ma Caät. Thaát oâng cao laém khoaûng naøy laø cuøng. Khoaûng naøy mình chöa bao nhieâu ngöôøi? 200 ngöôøi laø cöùng roài. Thaát oâng bao nhieâu maø chöùa 8.000 vò Boà Taùt. Roài 500 vò Thanh Vaên. Roài traêm ngaøn vò Thieân Nhaân nöõa, khoâng bieát bao nhieâu maø tính. Vaäy ñoù maø ñeàu dung heát. Ñoù laø ñieàu ñaëc bieät. Ñoù laø caùi giai ñoaïn ñaàu Ngaøi Vaên Thuø môùi nhaän lôøi ñi thaêm. Tôùi giai ñoaïn keá oâng Duy Ma Caät ngoài trong thaát môùi suy nghó.

Khi aáy oâng Tröôûng giaû Duy Ma Caät taâm khôûi nghó, nay Vaên Thuø Sö Lôïi cuøng vôùi ñaïi chuùng ñoàng ñeán. Lieàn duøng thaàn löïc laøm roãng khoâng trong thaát cuûa oâng. Deïp heát ñoà ñaït (sôû höõu töùc laø ñoà ñaït) vaø caùc thò giaû. Chæ ñeå giöôøng beänh maø naèm.

Choã naøy noùi coù caùi lyù. Lyù raèng caùi thaát cuûa oâng cuõng chæ cho caùi taâm cuûa taát caû chuùng sanh hay laø cuûa chö Boà Taùt. Nghóa laø taâm ñoù muoán ñaày ñuû tueä giaùc thì phaûi deïp taát caû. Deïp heát thì môùi ñöôïc tueä giaùc. Cuõng nhö thaát cuûa oâng muoán cho troáng roãng ñeå cho dung chöùa ñöôïc bao nhieâu ngöôøi ñoù, thì oâng phaûi deïp taát caû. Ñoù laø caùi lyù seõ noùi ôû ñaây.

Ngaøi Vaên Thuø Sö Lôïi ñaõ vaøo trong caùi nhaø kia thaáy thaát troáng roãng khoâng coù vaät gì, rieâng chæ coù moät caùi giöôøng naèm. Khi aáy oâng Duy Ma Caät môùi noùi:

-Laønh thay! Vaên Thuø Sö Lôïi! Caùi töôùng khoâng ñeán maø ñeán. Caùi töôùng khoâng thaáy maø thaáy (gaëp nhau chaøo moät moät caâu nghe teû laïnh laøm sao).

Ngaøi Vaên Thuø lieàn ñaùp:

-Nhö theá cö só! Neáu ñeán ñaõ laïi chaúng ñeáng. Neáu ñi ñaõ laïi chaúng ñi. Vì côù sao? Ñeá ñoù khoâng choã maø ñeán. Ñi ñoù khoâng coù choã maø ñi. Coøn caùi ñaõ thaáy laïi khoâng coù choã ñeå thaáy.

Nhö vaäy môû maøn hai oâng noùi chuyeän nghe thaáy treân trôøi xanh khoâng, phaûi khoâng? OÂng naøy oâng vaøo khoâng coù möøng rôõ gì heát maø chaøo baèng moät caâu raèng: Caùi töôùng chaúng ñeán maø ñeán. Caùi töôùng chaúng thaáy maø thaáy. Taïi sao töôùng chaúng thaáy maø thaáy. Taïi sao töôùng chaúng ñeán maø ñeán? Caùi naøy hoïc trong Trung Quaùn chaéc deã nhôù roài. Bôûi vì noù khoâng coù caùi ñeán thaät, khoâng coù caùi ñi thaät. Khoâng coù ñeán thaät, khoâng coù ñi thaät, nhöng coù giaû töôùng ñeán giaû töôùng ñi hay khoâng? Nhö vaäy khoâng ñeán maø ñeán, ñoù laø caùi töôùng thaät thì khoâng ñeán nhöng caùi giaû töôùng thì coù ñeán. Töôùng thaät khoâng thaáy giaû töôùng thì coù thaáy. Chính vì vaäy maø Ngaøi Vaên Thuø môùi ñaùp laïi raèng, nhö theá ñuùng nhö cö só noùi. Neáu caùi ñeán ñaõ thì khoâng laïi khoâng ñeán, ñeán roài thì laïi khoâng ñeán. Coøn neáu caùi ñi roài thì laïi khoâng ñi. Caùi naøy trong kia ñaõ noùi roài vì côù sao? Vì ngöôøi ñeán thì khoâng coù töø ñaâu ñeán. Ngöôøi ñi thì khoâng ñi veà ñaâu. Nhö vaäy caùi ñeán vaø caùi ñi, ñaõ thì khoâng coøn ñeán ñaõ thì khoâng coøn ñi. Ñeán roài goïi laø ñaõ phaûi khoâng? Vì vaäy tìm caùi ñeán caùi ñi thaät khoâng coù. Baây giôø ñaõ thaáy laïi khoâng thaáy. Cho neân noùi raèng töôùng thaáy thì khoâng thaáy.

Nhö vaäy hai oâng gaëp nhau noùi chuyeän möøng rôõ hay noùi caùi gì. Chaøo hoûi baèng moät caùch, môû maøn baèng moät loái ñeán maø khoâng thaät ñeán. Ñi khoâng thaät ñi. Thaáy khoâng thaät thaáy. Nhö mình gaëp chaøo anh môùi ñeán, phaûi khoâng? Chaøo anh môùi ñeán laø töôùng ñeán. Nhöng maø ñeán thì khoâng coù thöïc ñeán. Neáu noùi thaät coù ñeeùn thì phaøm phu roài. Cho neân Boà Taùt thaáy coù ñeán maø khoâng thaät ñeán. Coù ñi maø khoâng thaät ñi. Gaëp nhau laø thaáy, maø thaáy cuõng khoâng thaät thaáy. Ñoù laø tinh thaàn cuûa Boà Taùt. Ngang ñaây hai oâng lyù söï moät chuùt roài trôû laïi thöïc teá.

]

THIEÀN TOÂNG VIEÄT NAM