KINH DUY MA CAÄT GIAÛNG GIAÛI

H.T THÍCH THANH TÖØ

PHAÀN 13

Ngaøi Vaên Thuø noùi:

-Haõy gaùt vieäc ñoù laïi. Cö só, caùi beänh oâng coù theå chòu noåi chaêng? OÂng trò lieäu coù bôùt, khoâng coù theå taêng chaêng?

Toâi ñi thaêm beänh oâng maø noùi chuyeän xa vôøi quaù. Thöïc teá thì gaùt chuyeän ñoù laïi. Baây giôø laø chuyeän thöïc tình laø beänh oâng coù naëng laém khoâng? OÂng chòu noåi khoâng? Vaø oâng trò kieäu noù coù giaûm bôùi hay laø noùi taêng.

Theá Toân aân caàn thaêm hoûi oâng voâ cuøng.

Theá Toân raát laø thöông, thaêm hoûi oâng laém. Ñoù laø boån phaän söù giaû roài ñoù.

Naøy cö só! Beänh aáy do nguyeân nhaân gì maø khôûi? Beänh sanh ñaõ laâu chaêng? Laøm sao maø heát?

Phaûi laøm sao cho heát? Beänh ñoù sanh laâu chöa? Nhö vaäy laø ba caâu hoûi. Caâu hoûi thöù nhaát laø nhaân duyeân gì maø sanh beänh? Caâu hoûi thöù hai, beänh ñoù ñaõ laâu chöa? Caâu hoûi thöù ba laøm sao cho heát beänh ñoù? Ba caâu hoûi ñeå oâng Duy Ma Caät traõ lôøi.

OÂng Duy Ma Caät noùi:

-Töø si maø coù aùi, aét laø caùi beänh cuûa toâi sanh.

Töø si maø coù sai. Nhö vaäy Ngaøi coù si sao? Qua tôùi caâu sau thì thaáy roõ yù nghóa naøy. Choã naøy khoûi caàn giaûi thích ñeå caâu sau thaáy.

Do taát caû chuùng sanh beänh cho neân toâi beänh. Neáu taát caû chuùng sanh ñöôïc laønh thì beänh toâi cuõng laønh.

Nhö vaäy caâu môû ñaàu oâng traû lôøi nghóa laø nguyeân nhaân beänh laø do si coù aùi sanh ra beänh. Ñoù laø nguyeân nhaân töø ñaâu sanh ra beänh. Ñoù laø nguyeân nhaân töø ñaâu sanh ra beänh. Caâu thöù hai laø beänh ñoù bao laâu roài. Ñaây noùi taát caû chuùng sanh coù beänh thì toâi coù beänh, khoâng bieát beänh bao laâu. Roài caâu hoûi khoâng bieát bao laâu maø laønh. Noùi chöøng naøo laønh thì Ngaøi noùi chöøng naøo chuùng sanh heát beänh thì toâi laønh beänh. Nhö vaät toùm taét traû lôøi ba caâu hoûi roài phaûi khoâng? Baây giôø môùi giaûi thích.

Vì côù sao? Boà Taùt vì chuùng sanh neân vaøo sanh töû. Coù sanh töû aét laø coù beänh.

Nhö vaäy môùi giaûi thích tai sao coù beänh. Boà Taùt laø vì chuùng maø vaøo trong sanh töû, maø coù sanh töû thì coù beänh. Ñoù laø nguyeân nhaân beänh. Nhö vaäy coù si, coù aùi töùc laø coù sanh töû. Chuùng sanh do si aùi cho neân coù sanh töû thì Ngaøi lieàn coù beänh. Ngaøi phaûi vaøo sanh töû cho neân Ngaøi coù beänh. Chôù khoâng phaûi Ngaøi coù si coù aùi. Baây giôø chuùng ta vaøo ñaây laø chuùng ta töø si vaø aùi maø coù trong sanh töû naøy. Boà Taùt thöông chuùng ta neân ñi vaøo trong sanh töû, maø ñi vaøo trong sanh töû goïi noù laø beänh.

Neáu chuùng sanh ñöôïc lìa beänh thì Boà Taùt cuõng laïi heát beänh, cuõng khoâng beänh.

Neáu chuùng sanh heát trong sanh töû thì Boà Taùt coøn vaøo trong sanh töû khoâng? Ñaâu coù coøn. Vì vaäy maø chuùng sanh coøn beänh thì Boà Taùt coøn beänh. Chuùng sanh heát beänh thì Boà Taùt heát beänh.

Ñaây thí duï nhö oâng Tröôûng giaû chæ coù moät ñöùa con. Ñöùa con kia maéc beänh thì cho meï cuõng beänh. Neáu ñöùa con kia beänh ñöôïc laønh thì cha meï cuõng laønh. Boà Taùt cuõng nhö theá, ñoái vôùi chuùng sanh yeâu meán nhö con. Chuùng sanh beänh thì Boà Taùt beänh. Chuùng sanh beänh laønh thì Boà Taùt cuõng laønh.

Laïi noùi beänh aáy töø nhaân duyeân khôûi.

Nhaân duyeân naøo maø khôûi thì Boà Taùt beänh ñoù laø do loøng ñaïi bi maø khôûi. Bôûi vì beänh laø sanh töû. Maø taïi sao coù sanh töû, laø vì loøng thöông chuùng sinh. Chuùng sinh ñang laên loän trong sinh töû goïi laø beänh. Boà Taùt vì loøng töø bi maø ñeán trong sinh töû ñoä chuùng sanh neân goïi laø Boà Taùt beänh. Boà Taùt beänh laø do ñaïi bi maø beänh chôù khoâng phaûi do töù ñaïi baát hoøa maø beänh. Khoâng phaûi do phieàn naõo maø beänh. Nhö vaäy ôû ñaây chuùng ta môùi thaáy yù nghóa thaâm traàm cuûa Boà Taùt. Vaäy Boà Taùt coù nghó gì cho mình khoâng? Boà Taùt ñoái vôùi chuùng sanh thöông nhö thöông caùi gì? Thöông nhö con. Baây giôø nhöõng ñöùa con naøo maø khoân ngoan, ñöùa con naøo ngu ngoác thì phaûi thöông laøm sao? Noù khoân ngoan cuõng thöông maø möøng cho noù. Noù seõ ñôõ mau tænh. Ñöùa naøo ngu ngoác cuõng thöông, thöông maø toäi nghieäp cho noù phaûi khoâng? Noù ngu quaù khoâng bieát chöøng naøo noù tænh. Cuõng thöông heát chôù khoâng coù ñöùa naøo gheùt. Thaønh ra khi noøa coù taâm gheùt laø taâm chuùng sinh roài, phaûi khoâng? Coøn neáu ai thöïc laø taâm Boà Taùt thì ngöôøi hay mình thöông, ngöôøi dôû mình cuõng thöông, khoâng coù ngöôøi naøo mình gheùt heát.

ÔÛ ñaây quí vò kieåm laïi coi mình taâm Boà Taùt hay taâm chuùng sinh? Deã thaáy quaù. Mieãn ai mình cuõng thöông, duø ngöôøi ñoù coù khoù khaên maáy vôùi mình, mình cuõng thaáy deã thöông. Thöông hoï laém phaûi khoâng? Vaäy ñoù taâm cuõa Boà Taùt laø nhö vaäy. Thaønh ra Boà Taùt sôû dó beänh vì chuùng sinh beänh. Chuùng sinh coøn sanh töû thì Boà Taùt phaûi vaøo trong sanh töû. Nhö vaäy coù muoán ngöôøi naøo vaøo trong sanh töû nöõa ñaâu, phaûi khoâng? Khoâng muoán thì ñaâu coù muoán ai bò nhöõng caûnh khoå. Baây giôø

Ngaøi Vaên Thuø Sö Lôïi noùi:

-Naøy Cö só, caùi thaát naøy vì sao maø troáng khoâng, khoâng coù thò giaû?

Duy Ma Caät noùi:

-Caùi coõi nöôùc chö Phaät cuõng laïi ñeàu khoâng.

Laïi hoûi:

-Vì sao maø khoâng?

Ñaùp raèng:

-Bôûi khoâng, neân khoâng.

-Khoâng sao duøng khoâng? Hay khoâng ñaâu caàn khoâng?

-Do khoâng phaân bieät khoâng cho neân khoâng.

-Khoâng coù theå phaân bieät sao?

-Phaân bieät cuõng khoâng.

-Khoâng, phaûi duøng caùi gì maø caàu?

-Phaûi duøng trong 62 kieán chaáp maø caàu.

-62 kieán chaáp phaûi duøng caùi gì maø caàu.

-Phaûi ôû trong caùc phaùp giaûi thoaùt cuûa chö Phaät, nhö Phaät maø caàu.

-Phaùp giaûi thoaùt cuûa chö Phaät phaûi duøng gì maø caàu?

-Phaûi ôû trong taát caû taâm chuùng sinh, taâm haïnh chuùng sinh maø caàu. Laïi nhaân giaû hoûi raèng khoâng coù thò giaû ñoù thì taát caû chuùng ma vaø ngoaïi ñaïo ñeàu laø thò giaû cuûa toâi. Vì côù sao? Chuùng ma öa sanh töû. Boà Taùt ñoái vôùi sanh töû khoâng coù boû. Ngoaïi ñaïo thì öa caùc kieán chaáp. Maø Boà Taùt ñoái vôùi caùc kieán chaáp chaúng ñoäng.

Nhö vaäy ñoaïn lyù luaän nghe raát laø thaâm thuùy. Ñaàu tieân laø Ngaøi Vaên Thuø hoûi taïi sao trong thaát cuûa oâng troáng khoâng, khoâng coù thò giaû. Roài oâng Duy Ma Caät noùi chaúng nhöõng thaát toâi maø thaát cuûa chö Phaät cuõng ñeàu troáng khoâng haø. Taïi sao coõi nöôùc chö Phaät cuõng ñeàu troáng khoâng? Bôûi vì taát caû coõi chö Phaät ñeàu khoâng coù moïi kieán chaáp, khoâng coù moïi phaân bieät môùi thaønh ñöôïc Phaät, môùi thaønh giaùc ngoä. Cho neân coõi chö Phaät noùi laø khoâng.

OÂng hoûi theá naøo laø khoâng? OÂöng ñaùp raèng bôûi khoâng neân khoâng. Khoâng neân khoâng thì nghe khoù hieåu quaù. Cho neân lieàn hoûi theâm caâu, khoâng thì ñaâu caàn khoâng. Ñaõ khoâng thì ñaâu caàn khoâng maø noùi do khoâng neân khoâng. Ñaùp raèng do khoâng phaân bieät khoâng, cho neân khoâng. Caùi khoâng naøy quí vò hieåu cho thaät roõ, noùi khoâng maø thaønh khoâng thì caùi khoâng ban ñaàu laø caùi khoâng cuûa noäi taâm, do taâm khoâng coù phaân bieät. Taâm khoâng phaân bieät cho neân noùi taâm khoâng. Nhö noùi raèng: “Taâm khoâng caäp ñeä qui” ñoù. Taâm khoâng laø khoâng coù nieäm daáy leân phaân bieät, goïi laø taâm khoâng. Maø taâm khoâng cho neân thaáy ngoaïi caûnh noù khoâng. Vì mình khoâng phaân bieät neân ñoái vôùi ngoaïi caûnh duø coù maø khoâng khôûi phaân bieät thì cuõng nhö khoâng. Cho neân noùi do khoâng maø khoâng. Do khoâng töùc laø trong taâm khoâng phaân bieät, cho neân ngoaïi caûnh cuõng thaønh khoâng. Vì vaäy maø goïi laø khoâng khoâng. OÂng lieàn hoûi theâm caùi khoâng coù theå phaân bieät chaêng? OÂng ñaùp raèng phaân bieät cuõng khoâng. Vì caùi khoâng thì coøn gì phaân bieät. Maø vì khoâng phaân bieät neân caùi khoâng cuõng laø khoâng. Caùi phaân bieät khoâng vaø caùi khoâng cuõng khoâng. Nhö vaäy caû hai ñeàu khoâng.

Laïi hoûi caùi khoâng ñoù töø ñaâu maø tìm. Töùc laø tìm lyù do ñeå maø thaáy khoâng taát caû phaân bieät. ÔÛ ñaây noùi phaûi töø 62 kieán chaáp maø tìm. Nghóa laø coøn naèm trong moät caùi kieán chaáp naøo thì chöa, phaûi khoâng? Trong  62 kieán chaáp maø khoâng ñoäng khoâng dính thì ñoù môùi goïi laø khoâng. Muoán tìm caùi khoâng thì töø 62 kieán chaáp maø ra. Maø tìm 62 kieán chaáp töø ñaâu. Ñaùp raèng phaûi töø trong phaùp giaûi thoaùt cuûa chö Phaät maø döùt, chôù khoâng ñaâu xa heát. Hay ôû ñaâu maø tìm ra?

Laïi hoûi phaùp giaûi thoaùt cuûa chö Phaät töø ñaâu maø tìm. Baây giôø phaùp giaûi thoaùt cuûa chö Phaät töø ñaâu maø tìm. Chæ thaúng töø nôi taâm haïnh cuûa taát caû chuùng sanh maø tìm. Trong taâm haïnh cuûa taát caû chuùng sanh maø tìm ra phaùp giaûi thoaùt cuûa Phaät, quí vò thaáy nhö vaäy mình quí troïng phaùp giaûi thoaùt cuûa Phaät. Maø phaùp giaûi thoaùt baét nguoàn töø ñaâu? Taâm haïnh cuûa chuùng sinh. Nhö vaäy taâm haïnh mình coù phaùp giaûi thoaùt cuûa Phaät khoâng? Noù ra laøm sao? Neáu con maét thaáy saéc maø khoâng dính vôùi saéc, ñoù laø giaûi thoaùt. Nhö vaäy ngay nôi taâm haïnh cuûa mình maø coù phaùp giaûi thoaùt cuûa Phaät. Tai nghe tieáng maø khoâng maéc keït tieáng. Ñoù laø giaûi thoaùt cuûa Phaät

Nhö vaäy cho tôùi caùi taâm duyeân vôùi phaùp maø khoâng dính vôùi phaùp thì ñoù laø phaùp giaûi thoaùt cuûa Phaät. Taát caû phaùp giaûi thoaùt khoâng coù ôû beân ngoaøi maø töø nôi taâm haïnh cuûa chuùng ta maø ra. Taâm haïnh chuùng ta bieát tu, bieát gôõ môïi caùi dính maéc thì ñöôïc giaûi thoaùt, chôù khoâng tìm giaûi thoaùt ôû ñaâu xa heát. Nhö vaäy traû lôøi veà caùi khoâng ñoù roài.

Baây giôø hoûi taïi sao khoâng coù thò giaû ñaây. Giôø traû lôøi khoâng thò giaû. Nhaân giaû hoûi raèng taïi sao khoâng coù thò giaû ñoù, ñaây ñaùp raèng taát caû chuùng ma vaø ngoaïi ñaïo laø thò giaû cuûa toâi. Taïi sao? Noùi lyù do neø! Vì chuùng ma öa sanh töû. Coøn Boà Taùt ñoái vôùi sanh töû khoâng boû. Vì öa sanh töû noù daãn ngöôøi ñi trong sanh töû. Boà Taùt khoâng boû sanh töû cho neân chuùng ma laø thò giaû cuûa toâi. Roài ngoaïi ñaïo öa coù kieán chaáp, Boà Taùt ñoái vôùi caùc kieán chaáp khoâng ñoäng, cho neân ngoaïi ñaïo laø thò giaû cuûa toâi. Nhö vaäy ma laø thò giaû cuûa Ngaøi, ngoaïi ñaïo laø thò giaû cuûa Ngaøi, vì Ngaøi khoâng boû sanh töû, Ngaøi khoâng ñoáng ñoái vôùi caùc kieán chaáp. Khoâng ñoäng nghóa laø laøm sao? Nghóa laø 62 kieán chaáp ñoù mình khoâng coù deïp maø cuõng khoâng coù keït, khoâng coù maéc, goïi laø khoâng ñoäng. Khoâng ñoäng cho neân noù gaàn ñöôïc vôùi mình. vì vaäy maø noùi raèng noù laø thò giaû. Baây giôø Ngaøi Vaên Thuø hoûi theâm:

-Cö só beänh laø nhöõng töôùng gì?

-Caùc beänh cuûa toâi khoâng coù hình, khoâng coù theå thaáy.

Caùi beänh cuûa oâng laø beänh töôùng gì? Thí duï noùi toâi nhöùc ñaàu, toâi ñau buïng hay caùi gì ñoù thì noù coù töôùng. Ngaøi traû lôøi beänh toâi khoâng coù töôùng, khoâng theå thaáy ñöôïc.

Laïi hoûi:

-Caùi beänh naøy noù hôïp vôùi thaân chaêng? Noù hôïp vôùi taâm chaêng? Beänh ñoù laø beänh ngoaøi thaân hay laø beänh trong taâm?

ñaùp raèng:

-Khoâng hôïp vôùi thaân maø vì thaân töôùng noù lìa hay laø lìa thaân töôùng cuõng chaúng hôïp vôùi taâm vì taâm nhö huyeãn.

Vì thaân thì toâi ñaõ lìa thaân töôùng. Vì taâm thì toâi ñaõ thaáy taâm nhö huyeãn. Cho neân noù khoâng hpöï ôû thaân cuõng khoâng hôïp ôû taâm.

Laïi hoûi:

-Ñòa ñaïi, thuûy ñaïi, hoûa ñaïi, khoâng ñaïi. Nôi töù ñaïi thì caùi ñaïi naøo laø beänh?

-Caùi beänh aáy khoong phaûi ñòa ñaïi cuõng chaúng lìa ñòa ñaïi. Thuûy hoûa phong ñaïi cuõng laïi nhö theá. caùc chuùng sanh beänh laø töø töù ñaïi maø khôûi. Do kia coù beänh cho neân toâi beänh.

Nhö vaäy chuùng sanh beänh laø töø töù ñaïi maø ra, phaûi khoâng? Baây giôø chuùng sanh beänh thì toâi beänh, cho neân beänh toâi khoâng töø töù ñaïi. Bôûi vì sao? Vì töù ñaïi  thì thaät ra ñaát coù beänh khoâng? Ñaát, nöôùc, gioù, löûa noù khoâng beänh. Nhöng maø vì hoïp laïi roài sanh beänh. Cho neân ñoái vôùi Ngaøi, Ngaøi thaáy töù ñaïi khoâng beänh. Maø töù ñaïi khoâng beänh cho neân Ngaøi cuõng khoâng phaûi beänh nhöng vì chuùng sanh beänh, chuùng sanhi beänh vì chaáp töù ñaïi laø thaät cho neân thaáy töù ñaïi khôûi beänh. Töù ñaïi khôûi beänh cho neân Boà Taùt cuõng beänh laø ñeå noùi beänh cuûa Ngaøi töø nôi chuùng sanh maø coù.

Khi aáy Boà Taùt Vaên Thuø Sö Lôïi hoûi oâng Duy Ma Caät:

-Boà Taùt neân laøm theá naøo ñeå an uûi nhöõng vò Boà Taùt beänh?

Baây giôø Boà Taùt beänh, Boà Taùt khaùc ñeán thaêm thì phaûi laøm sao ñeå an uûi hoï. Nhöõng caùi naøy phaûi hoïc cho thaät kyõ ñeå lôõ coù ai, huynh ñeä mình laøm Boà Taùt, roài mình cuõng ñöôïc laøm Boà Taùt nöõa, ñi thaêm nhau mình hoûi beänh nhau cho noù hôïp. Ñaây Ngaøi noùi chuyeän Boà Taùt an uûi Boà Taùt beänh.

OÂng Duy Ma Caät môùi noùi:

-Noùi thaân voâ thöôøng maø khoâng noùi chaùn lìa thaân.

Caùi thöù nhaát laø tôùi thaêm beänh. ÔØ! Thaân naøy laø voâ thöôøng. Thöôøng thöôøng theo Thanh Vaên thaáy voâ thöôøng thì chaùn, phaûi khoâng? Nhöng Boà Taùt thaáy thaân voâ thöôøng maø khoâng chaùn lìa thaân. Ñoù laø an uûi beänh thöù nhaát. Taïi sao vaäy? Neáu mình chaùn lìa thaân thì ñaâu coù vaøo sanh töû ñoä chuùng sanh ñöôïc. Bieát thaân laø voâ thöôøng maø khoâng chaùn lìa noù. Noùi thaân coù khoå maø khoâng coù öa Nieát Baøn. Noùi thaân naøy laø khoå, maø thöôøng thöôøng nhöõng haøng Thanh Vaên thaáy thaân laø khoå cho neân caàu Nieát Baøn laø vui. Baây giôø noùi thaân naøy laø khoå maø khoâng caàu Nieát Baøn. Vì caàu Nieát Baøn mình ñöôïc nhaäp roài ñaâu cöùu chuùng sanh ñöôïc, cho neân khoâng caàu Nieát Baøn. Ñoù laø an uûi Boà Taùt beänh.

Noùi thaân laø voâ ngaõ maø noùi phaùp ñeå giaùo hoùa chuùng sanh.

Voâ ngaõ laø khoâng coù ta thaät maø luoân luoân noùi phaùp giaùo hoùa chuùng sanh. Ñoù laø an uûi Boà Taùt.

Noùi thaân naøy khoâng tòch töùc laø roãng laëng maø khoâng noùi cöùu caùnh tòch dieät.

Noùi roãng laëng nhöng khoâng phaûi hoaøn toaøn roãng khoâng.

Noùi phaûi hoái nhöõng loãi veà tröôùc maø khoâng noùi vaøo quaù khöù.

Caâu ñoù deã hieåu khoâng? Noùi raèng taát caû loãi veà tröôùc cuûa mình ñoù, mình neân hoái caûi, neân chöøa boû maø khoâng noùi vaøo quaù khöù. Thöïc coù quaù khöù bôûi vì maø thôøi khoâng thaät maø moùi coù quaù khöù thaät laø chaáp nhaän ba thôøi thaät sao. Bieát nhöõng loãi veà tröôùc mình phaûi hoái caûi nhö maø khoâng coù quù khöù thaät. Ñoù laø caùi ñaëc bieät cuûa Boà Taùt.

Do mình beänh neân thöông nhöõng ngöôøi kia beänh.

Tuïi con phaûi hoïc caâu naøy cho thaáu ñoù nha. Do mình beänh neân thöông nhöõng ngöôøi kia beänh. Mình thaáy mình ñau noù haønh haï theá naøo, noù nhöùc nhoái theá naøo, roài nhôù tôùi ngöôøi khaùc khi ñau mình thöông xoùt hoï cuõng nhö mình vaäy. chuùng ta coù caùi thaät hay queân. Khi mình beänh reân thoâi laø reân, khoùc söôùt möôùt. Tôùi chöøng ngöôøi ta beänh mình ngoù lô. Caùi taät ñoù thaät laø ñaùng traùch. Nghóa laø khi mình beänh, mình nhôù noù ñau khoå nhö theá naøo, buoàn baõ nhö theá naøo. Nghó tôùi ngöôøi khaùc mình thöông xoùt hoï nhö laø luùc mình ñang beänh. Vaäy ñoù thì theá gian naøy ñôõ khoå bieát bao nhieâu. Coøn caùi naøy mình beänh thì hoài ñoù mình reân mình khoùc. Tôùi phieân ngöôøi ta beänh mình ngoù lô thì caùi ñoù thaät laø voâ tình voâ nghóa. Ñoù laø khoâng thaáy ñöôïc, khoâng caûm thoâng ñöôïc caùi gì giöõa mình vôùi ngöôøi heát.

Phaûi bieát ñôøi tröôùc (tuùc theá töùc laø ñôøi tröôùc) coù voâ soá kieáp khoå maø phaûi nhôù nghó lôïi ích cho taát caû chuùng sanh.

Phaûi nhôù raèng chuùng ta töø ñôøi tröôùc tôùi giôø sinh ra töû laïi khoâng bieát bao nhieâu kieáp, chòu khoâng bieát bao nhieâu khoå. Bôûi vaäy chuùng sanh coøn ñöông laên loän ñaây. Chuùng ta phaûi raùng ñoä hoï, raùng giaûi thoaùt cho hoï ñeå hoï heát khoå. Chôù mình nghó mình ñaõ ñöôïc caùi giaùc, mình ñaõ coù khaû naêng thoaùt ly sanh töû khoå maø mình khoâng thöông chuùng sanh thì khoâng ñöôïc. Cho neân mình nghó khi mình ñaõ coù phöông tieän, thoaùt ly chuùng khoå roài thì phaûi nhôù raèng voâ soá kieáp veà tröôùc mình cuõng khoå nhö hoï vaäy. Cho neân baây giôø mình phaùt taâm ñoä taát caû chuùng sanh ñeå cho hoï thoaùt ly caùi khoå ñoù.

Nhôù vieäc tu phöôùc tröôùc maø nghó tôùi tònh maïng (caùi maïng soáng noù phaûi thanh tònh), coù sanh öu naõo.

Töùc laø mình nhôù raèng mình ñaõ coù coâng phu tröôùc kia tu haønh nhöõng phöôùc ñöùc. Maø tröôùc ñaõ coù tu roài cho neân ngaøy nay mình môùi ñöôïc tu. Ngaøy nay ñöôïc tu roài thì ñôøi naøy raùng soáng cho ñöôïc ñôøi soáng thanh tònh. Ñöøng coù oâ ueá, ñöøng coù nhôùp nhuùa. Nhö vaäy thöôøng thöôøng baûo nhôù laïi goác tröôùc cuûa mình. cuõng ñöøng sanh chuyeän buoàn raàu. Maáy ñöùa coù buoàn raàu khoâng? Coù. Xaáu quaù! Bôûi vì neáu mình khoâng coù duyeân laønh ñôøi tröôùc thì ñôøi naøy laøm sao gaëp Phaät phaùp sôùm nhö vaày. Vaày thì ñôøi tröôùc gieo troàng caên laønh, ñôøi nay môùi ñöôïc gaëp Phaät phaùp sôùm, thì möøng raèng mình ñaõ cua tuùc duyeân laønh. Taïi sao laïi buoàn, taïi sao laïi chaùn, phaûi khoâng? Buoàn chaùn ñoù laø caùi taâm nieäm raát laø xaáu, phuûi boû nhöõng coâng lao tröôùc cuûa mình. Khi buoàn chaùn laø luùc ñoù queân caùi coâng lao tröôùc cuûa mình roài. Thaønh ra neân töï möøng raèng tuùc duyeân mình saâu daày, cho neân ñôøi nay gaëp Phaät phaùp sôùm. Nhöõng ñöùa naøo 15, 17 maø bieát ñöôïc vaøo ñaïo roài laø caøng möøng hôn nöõa. Cöôøi hoaøi. Mình coù phöôùc hôn maáy coâ. Maáy coâ tôùi treã hôn mình phaûi khoâng? Chôù coù ñaâu laïi buoàn. Nhö vaâî ñoù laø chuyeän tu haønh ñaïo ñöùc noùi môùi saâu daày chôù. Bôûi vaäy neân baûo mình phaûi nhôù caùi tu phöôùc ñôøi tröôùc cuûa mình maø hieän taïi ñôøi soáng mình raùng cho trong saïch. Ñöøng buoàn phieàn maø phaûi thöôøng tinh taán. Phaûi laøm hay seõ laøm y vöông ñeå trò beänh cho taát caû chuùng sanh. Phaieû tuyeân boá raèng mai kia ta laøm oâng vua thaày thuoác, ñeå trò beänh cho taát caû chuùng sanh, môùi ñöôïc chôù. Phaûi coù caùi nieäm, caùi taâm hoàn maïnh meõ, nhö vaäy sau naøy môùi xöùng ñaùng laø Boà Taùt.

Boà Taùt neân nhö theá maø an uûi nhöõng Boà Taùt beänh. Khieán cho nhöõng vò naøy ñöôïc hoan hæ.

Nhö vaäy thì quí vò thuoäc ñoaïn naøy haù. Ñeå mai chieàu huynh ñeä coù beänh, mình laïi an uûi. Bieát ñaâu mai kia ngöôøi ta cuõng thoï giôùi Boà Taùt phaûi khoâng? Thoï giôùi Boà Taùt thì ngöôøi ta cuõng Boà Taùt roài. Chôù ñöøng laïi roài vuoát ve noùi huynh coù nhôù nhaø khoâng? Huynh beänh vaäy maø muoán maù thaêm khoâng? Ñöøng coù hoûi nhöõng ñieàu ñoù. Maø mình phaûi noùi nhöõng ñieàu cao sieâu. Nhö vaâî môùi goïi laø bieát an uûi nhöõng vò Boà Taùt coù beänh. Cho neân tuïi con thaáy chuùng ta hoïc ñaïo laø hoïc caùi göông toát, göông cao thöôïng cuûa nhöõng vò Boà Taùt, chôù khoâng phaûi chuùng ta hoïc nhöõng caùi phaøm tuïc. Vì vaâî caùi gì cao thöôïng chuùng ta raùng.

Ngaøi Vaên Thuø Sö Lôïi noùi:

-Naøy cö só, Boà Taùt coù beänh thì laøm sao maø haøng phuïc taâm, ñieàu phuïc caùi taâm kia.

Töùc laø taâm cuûa cuûa Boà Taùt kia beänh. Nhö vaäy choã naøy laø choã tuïi con phaûi hoïc nöõa. Hoài naõy hoïc an uûi, baây giôø hoïc ñieàu phuïc mình. khi beänh mình phaûi laøm sao ñieàu phuïc caùi beänh cuûa mình ñaây.

OÂng Duy Ma Caät noùi:

-Boà Taùt coù beänh neân khôûi nghó theá naøy. Nay ta beänh ñaây ñeàu laø töø ñôøi tröôùc. Voïng töôûng ñieân ñaûo, do caùc phieàn naõo maø sanh. Khoâng coù moät phaùp thaät thì ai maø nhaän beänh. Vì côù sao? Ai maø thoï beänh naøy?

Ñaây laø caâu thöù nhaát. Töø voâ soá ñôøi tröôùc roài sanh ra caùc phieàn naõo. Roài caùc phieàn naõo ñoù sanh ra beänh. Nhö vaäy thì voïng töôûng ñieân ñaõo sanh phieàn naõo. Voïng töôûng, phieàn naõo maáy caùi ñoù thaät khoâng? Khoâng thì beänh coù thaät khoâng? Cho neân khoâng coù caùi phaùp thaät, caùi beänh thaät. Nhö vaäy luùc ñoù ñau ñaàu, ñau coå gì ñoù cuõng khoâng coù ñau thaät, phaûi khoâng? Caùi ñoù laø do caùi gì/ töùc laø do voïng töôûng, phieàn naõo, ñieân ñaûo töø voâ soá kieáp roài môùi sanh phieàn naõo, sanh beänh vaäy.

Phieàn naõo, voïng töôûng, ñieân ñaûo ñeàu khoâng thaät thì caùi beänh ñaâu coù thaät. Beänh khoâng thaät maø reân laø khoùc laøm gì. Vaäy thì cai caùi beänh laøm sao, noù haønh laøm sao, chôi vaäy. Noù laøm sao noù laøm ñöøng theøm leä thuoäc vaøo noù. Khi naøo ñau tuïi con leän thuoäc noù khoâng? Nhö vaäy mình bieát caùi troïng taâm phaùt khôûi ra beänh laø do voïng töôûng ñieân ñaûo, do phieàn naõo maø sanh thì voïng töôûng ñieân ñaûo, phieàn naõo laø khoâng thaät, beänh khoâng thaät. Beänh khoâng thaät thì ai laø ngöôøi chòu beänh, laø ngöôøi ñang ñau ñaây. Ñaâu coù ai thaät maø ñau. Nhö vaäy mình thaâyù noù khoâng thaät thì töï nhieân beänh khoâng thaät. Ngöôøi chòu beänh cuõng khoâng thaät thì coù gì ñaâu laø beänh. Ñaây môùi giaûi thích.

Vì côù sao? Vì töù ñaïi hieäp neân giaû danh laø thaân.

Caùi thaân naøy do töù ñaïi hôïp, giaû danh taïm noùi laø thaân.

Töù ñaïi hôïp laø khoâng chuû thì thaân cuõng laø voâ ngaõ.

Vì töù ñaïi caùi gì laø chuû. Noù khoâng coù chuû neân thaânn naøy voâ ngaõ, thaân naøy khoâng chuû.

Laïi caùi beänh naøy khôûi ñeàu do chaáp ngaõ maø ra. Theá neân nôi ngaõ khoâng neân sanh chaâps tröôùc.

Caùi ngaõ mình ñöøng sanh chaáp tröôc.

Ñaõ bieát caùi goác beänh töùc laø tröø caùi ngaõ töôûng vaø caùi chuùng sanh töôûng, phaûi khôûi phaùp töôûng.

Mình bieát caùi goác beänh laø do chaáp ngaõ vì vaäy phaûi tröø caùi ngaõ töôûng vaø chuùng sanh töôûng. Tröø caùi ngaõ töôûng laø töôûng mình thaät. Chuùng sanh töôûng, töôûng ngöôøi thaät. Baây giôø phaûi khôûi phaùp töôûng. Phaùp töôûng laø gì? Phaùp töôûng ñaây neân khôûi nghó theá naøy.

Chæ do caùi phaùp duyeân hay laø caùc phaùp neáu hôïp maø thaønh thaân naøy. Chuùng laø caùc phaùp hôïp thaønh thaân naøy. Khôûi chæ laø phaùp khôûi. Dieät chæ laø phaùp dieät.

]

THIEÀN TOÂNG VIEÄT NAM