KINH DUY MA CAÄT GIAÛNG GIAÛI

H.T THÍCH THANH TÖØ

PHAÀN 4

Ñoù laø ba caùi taâm, noù ñôn giaûn maø raát thaâm traàm. Baây giôø môùi noùi caùi haïnh tu.

Boá thí laø tònh ñoä cuûa Boà taùt.

Boà taùt khi thaønh Phaät thì taát caû nhöõng chuùng sinh hay xaû heát taát caû thì ñöôïc sinh veà coõi nöôùc kia.

Trì giôùi laø tònh ñoä cuûa Boà taùt.

Boà taùt khi thaønh Phaät thì nhöõng chuùng sinh naøo haønh ñöôïc thaäp thieän vieân maõn. Maõn nguyeän ñoù. Thì seõ ñöôïc sanh veà coõi nöôùc kia.

Nhaãn nhuïc laø tònh ñoä cuûa Boà taùt.

Boà taùt khi thaønh Phaät, taát caû nhöõng chuùng sinh sieâng naêng tinh taán ñaày ñuû thì sanh veà coõi nöôùc kia.

Thieàn ñònh laø tònh ñoä cuûa Boà taùt.

Boà taùt khi thaønh Phaät nhieáp nhöõng chuùng maø maø nhieáp taâm khoâng loaïn thì sanh veà coõi nöôùc kia.

Trí tueä laø tònh ñoä cuûa Boà taùt.

Boà taùt khi thaønh Phaät taát caû nhöõng chuùng sinh chaùnh ñònh thì ñöôïc sanh veà coõi nöôùc kia.

Nhö vaäy thì chuùng ta thaáy ôû ñaây phaùp tu luïc ñoä. Phaùp tu luïc ñoä laø caùi nhaân ñeå Boà taùt ñöôïc caùi quaû coõi Phaät thanh tònh. Maø caùi nhaân cuûa Boà taùt tu luïc ñoä ñöôïc caùi quaû coõi Phaät thanh tònh. Baây giôø chuùng sinh muoán ñöôïc sanh veà coõi Phaät thanh tònh ñoù thì cuõng phaûi tu caùi gì. Cuõng phaûi tu caùi nhaân luïc ñoä. Nhö vaäy caùi nhaân luïc ñoä Boà taùt tu ñöôïc caùi quaû coõi Phaät thanh tònh. Chuùng sinh muoán sanh veà coõi Phaät thanh tònh cuûa Boà taùt cuõng phaûi tu luïc ñoä.

ÔÛ ñaây chuùng ta thaáy hai phaàn. Boà taùt tu nhaân tònh ñoä roài khi thaønh Phaät ñöôïc caùi quaû. Coøn chuùng ta baây giôø muoán sanh veà coõi tònh ñoä cuûa Phaät ñoù, thì mình laø Phaät chöa, Phaät chöa? Mình muoán sanh veà coõi tònh ñoä cuûa Phaät thì mình cuõng phaûi tu caùi nhaân luïc ñoä môùi ñöôïc sanh veà beân ñoù, nhöng maø mình Phaät chöa. Baây giôø mình laø gì? Mình ñöôïc sanh veà ñoù laø Boà taùt chôù chöa phaûi Phaät. Bôûi vì Boà taùt tu caùi nhaân tònh ñoä laø Boà taùt roài phaûi khoâng?

Tu caùi nhaân tònh ñoä vieân maõn thì thaønh Phaät coù caùi coõi tònh ñoä thanh tònh. Chuùng ta nöông theo nhaân cuûa Boà taùt ñeå maø tu, tu ñeå ñöôïc veà coõi ñoù. Veà coõi ñoù laø ñöôïc caùi quaû laø Boà taùt sanh vaøo tònh ñoä chôù chöa phaûi laø Phaät. Bôûi vì Phaät, mình coù coõi rieâng ñaâu coù ôû chung nöõa phaûi khoâng? Coù oâng Phaät naøo veà ôû ñaäu vôùi oâng Phaät naøo khoâng, coù khoâng? Ñaâu coù phaûi khoâng? Cho neân thaønh Phaät roài thì moãi ngöôøi moãi coõi, khoâng coù ôû ñaäu. Maø mình ôû ñaäu laø Phaät coù coõi ñoù roài, mình tu caùi nhaân gioáng, mình ñöôïc veà ôû coõi ñoù laø mình coøn Boà taùt, chôù mình chöa phaûi laø Phaät. Nhôù nhö vaäy ñoù. Hieåu vaäy thì môùi thaáy caùi yù nghóa, chôù coøn khoâng thì noùi raèng chaéc mình veà beån mình cuõng thanh tònh nhö Phaät. Khoâng phaûi. Ñoù laø noùi caùi nhaân luïc ñoä. Baây giôø noùi tôùi:

Töù voâ löôïng taâm laø tònh ñoä cuûa Boà taùt.

Boà taùt khi thaønh Phaät thì nhöõng chuùng sinh maø thaønh töïu ñöôïc töø bi hyû xaû thì lieàn ñöôïc sanh veà coõi nöôùc kia.

Töù nhieáp phaùp laø tònh ñoä cuûa Boà taùt.

Boà taùt khi thaønh Phaät thì chuùng sinh do caùi giaûi thoaùt maø nhieáp thuoäc hay laø nhieáp phuïc ñoù. Ñöôïc sanh veà coõi nöôùc kia. Doù caùi giaûi thoaùt maø nhieáp phuïc ñoù, thì ñöôïc sanh veà coõi nöôùc kia.

Phöông tieän laø tònh ñoä cuûa Boà taùt.

Boà taùt khi thaønh Phaät ñoái vôùi taát caû phaùp kheùo phöông tieän. Nhöõng chuùng sanh coù phöông tieän voâ ngaïi thì ñöôïc sanh veà coõi nöôùc kia.

Ñoaïn naøy noùi veà Töù Voâ Löôïng Taâm vaø Töù Nhieáp Phaùp phaûi khoâng? Nghóa laø Boà taùt cuõng tu ñuû Töù Voâ Löôïng Taâm, cho neân coõi Phaät cuûa Boà taùt ñöôïc thanh tònh. Khi Ngaøi thaønh Phaät thì coõi Phaät ñöôïc thanh tònh. Chuùng sinh naøo cuõng tu Töù Voâ Löôïng Taâm, khi thaønh töïu vieân maõn thì cuõng ñöôïc sanh veà coõi cuûa caùc Ngaøi.

Roài Töù Nhieáp Phaùp ñoù laø tònh ñoä cuûa Boà taùt. Nhö vaäy cho neân khi Boà taùt thaønh Phaät ñoù thì nhöõng chuùng sinh naøo, do caùi coâng haïnh giaûi thoaùt maø nhieáp phuïc hoï thì nhöõng ngöôøi ñoù ñeàu sanh veà coõi Phaät.

Roài ñeán caùi phöông tieän laø coõi tònh ñoä cuûa Boà taùt. Vaäy khi Boà taùt thaønh Phaät, taát caû nhöõng ngöôøi, nhöõng chuùng sinh ñöôïc phöông tieän voâ ngaïi thì sanh veà coõi Phaät. Nhö vaäy chuùng ta môùi thaáy, nghóa laø muoán sanh veà coõi Phaät hay laø muoán ñöôïc trang nghieâm coõi Phaät thanh tònh thì Boà taùt phaûi tu ñuû moïi coâng haïnh phaûi khoâng? Töø luïc ñoä. Luïc ñoä xong roài thì tôùi caùi gì. Töù voâ löôïng taâm roài tôùi Töù nhieáp phaùp. Roài tôùi phöông tieän.

Baây giôø tôùi coâng haïnh cuûa Thanh Vaên nöõa.

37 phaåm trôï ñaïo laø tònh ñoä cuûa Boà taùt. Boà taùt khi thaønh Phaät thì nhöõng chuùng sinh ñöôïc Nieäm xöù, chaùnh caàn, thaàn tuùc, caên löïc, giaùc chi, baùt chaùnh ñaïo, ñöôïc sanh veà coõi kia.

Hoài höôùng Taêng laø tònh ñoä cuûa Boà taùt. Boà taùt khi thaønh Phaät ñöôïc taát caû coâng ñöùc ñaày ñuû ôû coõi Phaät. Noùi tröø 8 naïn aáy laø tònh ñoä cuûa Boà taùt. Boà taùt khi thaønh Phaät thì caùc coõi nöôùc khoâng coù ba aùc ñaïo vaøo taùm naïn.

Töï giöõ giôùi haïnh chaúng cheâ bai thieáu khuyeát cuûa ngöôøi khaùc. AÁy laø tònh ñoä cuûa Boà taùt. Boà taùt khi thaønh Phaät thì coõi nöôùc khoâng coù teân phaïm giôùi. Thaäp thieän laø tònh ñoä cuûa Boà taùt. Boà taùt khi thaønh Phaät thì maïng khoâng bò cheát yeåu. Baát trung yeåu (ÔÛ giöõa chöøng maø yeåu. ÔÛ giöõa chöøng laø khoaûng naøo? Töø 50 tuoåi trôû xuoáng ñoù. Goïi laø trung yeåu.). Giaøu coù, phaïm haïnh noùi ra nhöõng lôøi chaân thaät. Thöôøng noùi lôøi nhoû nheï. Quyeán thuoäc khoâng coù chia lìa. Kheùo ñieàu hoøa söï thöa kieän. Noùi ra thaûy ñeàu coù lôïi ích cho ngöôøi. Khoâng coù taät ñoá, khoâng coù noùng giaän. Ñöôïc chaùnh kieán. Nhöõng chuùng sanh aáy ñöôïc sanh veà coõi nöôùc kia.

Nhö vaäy ñoan naøy ñeå noùi leân coâng phu tu haønh cuûa Boà taùt. Nhôø coâng phu tu haønh ñoù laø nhaân môùi ñaït ñöôïc coõi thanh tònh laø quaû. Baây giôø chuùng ta thaáy theâm naøo laø 37 phaåm trôï ñaïo. Naøo laø caùi gì nöõa. Naøo laø hoài höôùng taâm. Roài naøo laø khoâng tröø heát caùc naïn. Bôûi tröø heát caùc naïn neân trong coõi Phaät khoâng coù ba ñöôøng aùc cuõng khoâng coù taùm naïn. Trong taát caû naïn naøy toâi thaáy coù caùi naïn maø mình maø nghó thaät laø mình ham maø Phaät cho laø naïn. Maáy chuù bieát caùi naïn gì khoâng? Sanh ôû coõi Trôøi Tröôøng Thoï. Thöôøng thöôøng ôû theá gian maáy chuù thaáy mình thích soáng laâu khoâng? Soáng laâu laø caùi ngöôøi ta thích phaûi khoâng? Roài ñaày ñuû duïc laïc laø caùi ngöôøi ta thích. Hai caùi soáng laâu vaø giaøu coù sung söôùng laø caùi ngöôøi ta thích. Maø coõi Trôøi Tröôøng Thoï, coõi Trôøi ñoù soáng laâu voâ keå. Thích khoâng? Roài laïi ôû coõi Trôøi laø sung söông ñaày ñuû. Nhö vaäy soáng laâu vaø sung söôùng maø taïi sao noùi naïn. Ñoù laø ñieàu toâi hoûi, maáy chuù noùi laøm sao? Soáng laâu vaø sung söôùng laø ñieàu haïnh phuùc cho con ngöôøi bieát maáy. Taïi sao ñaây laïi noùi naïn. Hieåu caùi naøy thì mình môùi hieåu ñöôïc tö caùch tu haønh. Bôûi vì Phaät noùi raèng ngöõng ngöôøi sanh veà coõi Trôøi Tröôøng Thoï soáng raát laø laâu. Töùc laø caû tieåu kieáp maø luoân luoân thuï höôûng sung söôùng ñoù. Soáng laâu ñeå maø höôûng maõi, höôûng maõi khoâng coù laøm chuùt laønh naøo heát trôn. Tôùi chöøng caû trieäu naêm nhö vaäy roài trôû laïi traàn tuïc. Khoâng coù moät chuùt phöôùc ñöùc thì ñoù laø tai naïn. Bôûi vì khoâng coù cô hoäi ñeå hoï tænh giaùc. Maø khoâng phaùt taâm, khoâng tænh giaùc thì laøm sao maø laøm ñieàu thieän maø khoâng laøm ñieàu thieän thì laøm sao tieán leân. Cho neân leân ôû ñoù cuõng nhö bò nhoát trong caùi thaùp ngaø, thuï höôûng ñaõ roài xuoáng.

Baây giôø maáy chuù thích caùi ñoù khoâng? Nghóa laø theá thöôøng ngöôøi ta thích nhö vaäy, nhöng maø trong ñaïo Phaät laø coát chuùng ta soáng theá naøo, trong hoaøn caûnh naøo maø deã phaùt taâm, deã thöùc tænh thì ñoù laø caùi toát. Coøn choã naøo maø mình cöù thuï höôûng ñaõ ñôøi cho tôùi roài heát kieáp, thì ñoù laø khoâng toát. Vaäy maáy chuù nghó mình soáng maø coù sôï tai naïn khoâng? Coù sôï khoå khoâng? Coù sôï bònh hoaïn khoâng? Nhôø bònh hoaïn môùi thaáy thaân naøy voâ thöôøng phaûi khoâng? Nhôø tai naïn môùi thaáy cuoäc ñôøi khoâng gì baûo ñaûm. Nhôø coù cuoäc soáng chaät vaät ngheøo khoå môùi thaáy cuoäc ñôøi laø khoå ñau. Nhö vaäy coù cô hoäi ñeå thöùc tænh phaûi khoâng? Nhö vaäy mình hoan nghinh maáy caùi ñoù hay mình cheâ maáy caùi ñoù. Nhö vaäy caùi maø theá gian sôï ñoù, chíng laø caùi Phaät cho laø caàn. Coøn caùi maø theá gian öa muoán Phaät cho laø naïn.

Baây giôø maáy chuù sanh ra trong moät gia caûnh naøo ñoù. Moïi söï sung söôùng ñeàu nhö yù heát maø khoâng bao giôø thaáy caùi gì goïi laø buoàn loøng heát thì tu ñöôïc khoâng? Chaúng bao giôø phaùt taâm tu ñöôïc. Bôûi vì caùi gì muoán laø ñöôïc, muoán laø ñöôïc, khoâng coù buoàn thì laøm sao maø tu. Cho neân hieåu vaäy roài môùi thaáy caùi naïn nhaø Phaät noùi, khoâng phaûi ñôïi thieáu thoán, khoå ñau môùi laø naïn. Maø chính vì cöù choân mình trong ñoù ñeå maø keùo maõi caùi ñôøi si meâ. Ñoù laø tai naïn. Hieåu vaäy thì môùi thaáy caùi yù nghóa cuûa ñaïo Phaät. Bôûi vaäy neân noùi khi sanh ñöôïc leân coõi Trôøi Tröôøng Thoï roài thì moïi nhu caàu ñaày ñuû. Soáng maõi nhö vaäy cho neân coi nhö choân minh trong caùi thaùp ngaø ñoù. Chôù khoâng coù lôïi ích gì heát. Vì vaäy goïi ñoù laø 1 naïn trong 8 naïn ñoù.

Nhö vaäy khi Boà taùt ñöôïc sanh veà coõi tònh ñoä roài, coõi cuûa Ngaøi khoâng coøn nhöõng thöù ñoù nöõa. Roài cho tôùi nhöõng ñieàu trong ñaây noùi, nghóa laø giöõ giôùi haïnh laø tònh ñoä cuûa Boà taùt. Thì khi giöõ giôùi haïnh vaø khoâng cheâ khuyeát ñieåm cuûa ngöôøi khaùc. Ñoù laø tònh ñoä cuûa cuûa Boà taùt. Cho neân khi Boà taùt thaønh Phaät thì coõi nöôùc cuûa caùc Ngaøi khoâng coù teân phaïm giôùi nöõa. Coøn mình baây giôø coù khi mình giöõ giôùi haïnh thì cuõng coù theå raùng phaûi khoâng? Nhöng maø thaáy mình giöõ, coøn ngöôøi khaùc khoâng giöõ, quaïu khoâng? Coù cheâ khoâng? Ñoù laø moät caùi ñieàu chöa ñaày ñuû. Boån phaän mình giöõ thì mình raùng giöõ. Mình giöõ laø mình tu, mình tu laø cho mình. Coøn ngöôøi khaùc hoï khoâng giöõ. Khoâng giöõ ñoù hoaëc hoï laø keû khoâng coù tinh thaàn tænh giaùc. Hoaëc muoán ñi ôû trong quaàn chuùng. Muoán laøm nhöõng ñieàu sai phaïm ñeå roài hoï caûnh tænh nhöõng ngöôøi khaùc. Mình coù bieát ñaâu phaûi khoâng? Mình khoâng lo thaân cuûa mình chöù ngoài lo cheâ ngöôøi ta. Ñoù laø ñieàu khoâng hay. Bôûi vaäy cho neân Boà taùt mình thaáy giöõ giôùi haïnh ñoù laø moät boån phaän, roài cuõng khoâng cheâ caùi khuyeát cuûa ngöôøi khaùc nöõa. Ñoù laø caùi raát ñaëc bieät. Neân chuùng ta hieåu roài, caùi vieäc tu cuûa mình ñoù, nhieàu khi noùi nghe cuõng nhö hay nhö phaûi. Bôûi vì mình giöõ giôùi neân mình gheùt nhöõng ngöôøi phaïm giôùi phaûi phaûi khoâng? Ñoù noùi nhö vaäy ñeå toû raèng mình laø ngöôøi trong saïch. Chính khi ñoù mình ñaõ toån thöông coâng ñöùc cuûa mình roài. Vì vaäy cho neân söï tu haønh cuûa mình khoâng coù boån phaän, khoâng coù traùch nhieäm, thì mình khoûi coù cheâ bai nhöõng caùi khuyeát, caùi dôû cuûa ai. Chæ lo mình giöõ cho thanh tònh phaàn mình thoâi. Roài cho tôùi.

Thaäp thieän laø tònh ñoä cuûa Boà taùt.

Boà taùt khi maø thaønh töïu ñöôïc coõi nöôùc roài, coõi nöôùc tònh ñoä roài, nhöõng chuùng sinh coù ñaày ñuû nhöõng ñieàu kieän naøy: Moät laø soáng laâu neø. Hai laø giaøu coù. Ba laø phaïm haïnh. Boán laø noùi chaân thaät. Naêm laø thöôøng noùi nhoû nheï.

Möôøi ñieàu lôïi ích naøy, (?) ñoù laø do tu nhaân gì maáy chuù bieát khoâng? Do tu nhaân thaäp thieän maø keát quaû. Giöõ giôùi khoâng saùt sanh thì keát quaû maïng soáng khoâng cheát yeåu, phaûi khoâng? Giöõ giôùi khoâng troäm cöôùp thì ñöôïc giaøu coù. Giöõ giôùi khoâng taø daâm, thì ñöôïc phaïm haïnh. Giöõ giôùi khoâng noùi doái thì ñöôïc noùi lôøi chaân thaät. Giöõ giôùi khoâng noùi aùc khaåu thì ñöôïc caùc lôøi nhu nhuyeán. Giöõ giôùi khoâng coù noùi ly giaùn thì ñöôïc quyeán thuoäc khoâng chia lìa. Giöõ giôùi khoâng noùi nhöõng lôøi goïi laø aùc, vu oan cho ngöôøi ta thì hoøa hôïp ñöôïc söï tranh tuïng. Giöõ giôùi mình khoâng noùi lôøi theâu deät thì ñöôïc noùi ra ñieàu coù ích lôïi. Giöõ giôùi bôùt tham, bôùt taät ñoá. Bôùt tham, khoâng tham töùc laø khoâng taät ñoá thì noù sanh coõi nöôùc khoâng bò taät ñoá. Roài giöõ giôùi khoâng saân thì khoâng bò sanh nhueá. Giöõ giôùi khoâng taø kieán thì ñöôïc chaùnh kieán.

Nhö vaäy caùi toát laønh ñoù ñeàu do tu thaäp thieän maø ra chôù khoâng do ñaâu maø ñeán. Nhö vaäy thì coõi nöôùc cuûa Phaät cuûa Boà taùt, khi Ngaøi tu nhaân ñoù, Ngaøi tu thaäp thieän thì baây giôø chuùng ta laø chuùng sinh, muoán ñöôïc veà coõi Boà taùt khi thaønh Phaät ñoù thì chuùng ta cuõng phaûi tu caùi nhaân thaäp thieän.

Phaät noùi caùi nhaân roài. Baây giôø tôùi Ngaøi muoán keát thuùc laïi.

Nhö theá Baûo Tích, Boà taùt tuøy caùi taâm ngay thaúng kia, töùc laø tröïc taâm kia thì hay phaùt haønh (Nghóa laø mình nhaân coù caùi tröïc taâm, roài mình môùi khôûi ra caùi haønh ñoäng.). Roài tuøy caùi phaùt haønh ñoù lieàn ñöôïc, aét ñöôïc caùi thaâm taâm.

Töø caùi tröïc taâm, taâm ngay thaúng cuûa mình, cho neân mình laøm caùi gì noù ñeàu laø caùi ñieàu hay, ñieàu lôïi ích cho chuùng sinh. Ñoù goïi laø phaùt haønh. Nhôø mình laøm ñieàu hay ñieàu lôïi ích cho chuùng sinh, cho neân môùi ñöôïc caùi thaâm taâm. Roài tuøy caùi thaâm taâm kia aét caùi ñöôïc yù ñieàu phuïc. Roài tuøy caùi yù ñieàu phuïc aét laø ñöôïc nhö noùi maø laøm. Hay laø vieäc laøm nhö lôøi noùi. Nhö vaäy töø thaâm taâm noù môùi ñöôïc caùi yù cuûa mình, noù ñieàu hoøa noù chinh phuïc noù ñöôïc. Töø caùi ñieàu hoøa chinh phuïc ñöôïc yù mình roài, thì lôøi noùi vaø vieäc laøm môùi ñi ñoâi nhau. Khi lôøi noùi vieäc laøm ñi ñoâi nhau roài, thì môùi hay hoài höôùng. Roài tuøy caùi hoài höôùng ñoù maø tieán tôùi phöông tieän. Tuøy phöông tieän ñoù aét thaønh töïu chuùng sinh. Tuøy caùi thaønh töïu chuùng sinh ñoù aét laø ñöôïc coõi Phaät thanh tònh. Roài tuøy caùi coõi Phaät thanh tònh ñoù aét noùi phaùp ñöôïc thanh tònh. Roài tuøy caùi noùi phaùp thanh tònh ñoù thì trí tueä thanh tònh. Roài tuøy caùi trí tueä thanh tònh ñoù taâm ñöôïc thanh tònh. Roài tuøy caùi taâm thanh tònh ñoù aét laø taát caû coâng ñöùc ñöôïc thanh tònh.

Nhö vaäy laø Phaät muoán keát thuùc laïi caû moät ñoaïn treân. Nghóa laø töø tröïc taâm daøi daøi cho ñeán cuoái cuøng taát caû coâng ñöùc ñöôïc thanh tònh.

Roài caâu naøy laø caâu mình phaûi nhôù maõi maõi.

Theá neân Boà taùt, neáu Boà taùt muoán ñöôïc caùi coõi tònh ñoä thì phaûi tònh caùi taâm kia. Tuøy caùi taâm kia tònh thì coõi Phaät tònh.

Nhö vaäy mình môùi thaáy, Boà taùt maø muoán trang nghieâm tònh ñoä ñoù thì phaûi laøm sao? Tröôùc, caùi taâm mình phaûi thanh tònh. Neáu taâm mình thanh tònh thì coõi nöôùc Phaät ñöôïc thanh tònh. Nhö vaäy mình tu maø muoán coõi nöôùc Phaät thanh tònh thì tröôùc heát mình phaûi laøm sao? Caùi taâm mình phaûi thanh tònh. Nhö vaäy caùi taâm thanh tònh laø caùi nhaân maø coõi Phaät thanh tònh laø caùi quaû. Coøn neáu taâm mình noù cong queo. Taâm mình noù nhô nhôùp maø muoán veà coõi Phaät tònh ñöôïc khoâng? Vì vaäy maø chuùng ta thaáy nhieàu ngöôøi nguyeän sanh veà tònh ñoä maø khoâng lo tònh caùi taâm phaûi khoâng? Muoán sanh veà tònh ñoä maø caùi taâm khoâng tònh. Taâm khoâng tònh thì coõi Phaät laøm sao maø tònh ñöôïc. Cho neân ngöôøi bieát tu thì ngay caùi nhaân chuùng ta phaûi taïo cho ñuû. Caùi nhaân ñuû thì caùi quaû noù seõ troøn. Maø caùi nhaân laø gì? Laø caùi taâm mình thanh tònh laø ñaàu. Taâm mình thanh tònh thì caùi quaû coõi Phaät thanh tònh.

Bôûi vaäy taát caû nhöõng ngöôøi bieát tu roài luùc naøo mình cuõng nhaém vaøo caùi taâm cuûa mình laøm goác, chôù ñöøng coù leä thuoäc vaøo caûnh. Muoán caùi caûnh noù ñeïp maø taâm mình khoâng ñeïp thì caùi caûnh cuõng khoù maø ñeïp ñöôïc. Bôûi vaäy cho neân caùi taâm laø chuû. Thöôøng thöôøng noùi caùi thaân laø chaùnh baùo. Caûnh laø y baùo phaûi khoâng? Nhöng ôû ñaây Phaät noùi thaúng, caùi taâm môùi laø chaùnh cuûa chaùnh baùo. Vì vaäy maø chuùng ta phaûi söûa taâm cuûa chuùng ta tröôùc thì coõi Phaät môùi ñöôïc thanh tònh. Ñieàu ñoù laø caên baûn cuûa söï tu.

Ñaây laø moät ñoaïn giaûi nghi.

Khi aáy Ngaøi Xaù Lôïi Phaát nöông nôi oai thaàn cuûa Phaät, khôûi nghó theá naøy, neáu taâm cuûa Boà taùt thanh tònh thì coõi nöôùc thanh. Ñöùc Theá Toân cuûa ta ngaøy xöa khi laøm Boà taùt yù ñaâu chaúng thanh tònh. Maø coõi Phaät naøy noù baát tònh nhö theá aáy.

Khôûi caùi nghi naøy thaät laø hôïp lyù phaûi khoâng? Vì noùi raèng Boà taùt cai taâm thanh tònh neân coõi nöôùc ñöôïc thanh tònh. Baây giôø oâng Phaät Thích Ca laø oâng Phaät cuûa mình ñi. Baây giôø ñaây hoài tu haïnh Boà taùt chaû leõ luùc ñoù taâm Ngaøi khoâng thanh tònh phaûi khoâng? Taïi sao baây giôø ñöôïc caùi nöôùc Phaät laø coõi Ta baø naøy, noù oâ ueá theá naøy, thì noùi taâm Boà taùt thanh tònh thì coõi nöôùc tònh. Ñoù laø moät caùi nghi raát hôïp lyù. Phaät bieát caùi nghó cuûa Ngaøi Xaù Lôïi Phaát, lieàn baûo Ngaøi Xaù Lôïi Phaát raèng.

Y Ù oâng nghó sao, maët trôøi, maët traêng haù chaúng saùng sau (chöõ tònh coù nghóa laø saùng). Maø ngöôøi muø hoï khoâng thaáy.

Ngaøi Xaù Lôïi Phaát ñaùp:

Khoâng phaûi vaäy, baïch Theá Toân. Caùi loãi laø taïi ngöôøi muø, chôù khoâng phaûi loãi taïi maët trôøi, maët traêng.

Maët trôøi, maët traêng luùc naøo cuõng saùng, nhöng vì ngöôøi muø hoï khoâng coù maét, cho neân hoï thaáy toái. Thaáy toái laø loãi taïi ngöôøi muø. Chôù khoâng phaûi loãi taïi maët trôøi, maët traêng thì hôïp lyù quaù!

Phaät noùi: Xaù Lôïi Phaát, vì chuùng sinh toäi nghieäp khoâng thaáy ñöôïc coõi Phaät cuûa Nhö Lai trang nghieâm thanh tònh. Chôù khoâng phaûi laø loãi cuûa Nhö Lai.

Vì chuùng sanh toäi nghieäp naëng neà, neân hoï khoâng thaáy coõi Phaät laø trang nghieâm thanh tònh. Chôù khoâng phaûi laø loãi cuûa Phaät.

Ngaøi Xaù Lôïi Phaát coõi nöôùc cuûa ta noù thanh tònh maø oâng khoâng thaáy. (Coõi nöôùc cuûa ta ñaây thanh tònh maø oâng khoâng thaáy). Khi ñoù Loa Keâ Phaïm Vöông töùc laø Phaïm Vöông teân laø Loa Keá môùi noùi vôùi Ngaøi Xaù Lôïi Phaát raèng:

Chôù khôûi nghó coõi Phaät naøy laø khoâng thanh tònh. Vì côù sao toâi thaáy coõi Phaät thanh tònh cuûa ñöùc Thích Ca Maâu Ni (hay laø toâi thaáy caùi coõi nöôùc cuûa Ñöùc Thích Ca Maâu Ni thaät laø thanh tònh.). Ví nhö laø caùi cung cuûa vua Trôøi Töï Taïi vaäy.

Nhö vaäy thì coõi Ta baø naøy, Ngaøi Xaù Lôïi Phaát thì thaáy khoâng thanh tònh. Nhöng maø Loa Keá Phaïm Vöông laïi thaáy noù thanh tònh.

Ngaøi Xaù Lôïi Phaát noùi: Toâi thaáy coõi naøy goø noãng, haàm hoá, gai goùc, caùt soûi, ñaát ñaù, nuùi non, nhöõng caùi nhôùp nhuùa daãy ñaày.

OÂng thaáy coõi naøy thanh tònh, coøn toâi thaáy noù nhö vaäy ñoù. daãy ñaày nhöõng ñieàu nhô nhôùp.

Loa Keá Phaïm Vöông noùi noùi: Caùi taâm nhaân gæa coù cao thaáp. Khoâng coù yù nhö trí hueä Phaät, cho neân thaáy coõi naøy noù nhô nhôùp nhö vaäy. Xaù lôïi Phaát, Boà taùt ñoái vôùi taát caû chuùng sinh thaûy ñeàu ñöôïc bình ñaúng, thaâm taâm thanh tònh y nhö trí tueä Phaät, thì hay thaáy coõi Phaät ñöôïc thanh tònh.

Nhö vaäy nghóa laø ai maø y theo caùi taâm bình ñaúng thì ñöôïc caùi thaâm taâm thanh tònh. Nöông nôi trí tueä Phaät seõ thaáy coõi Phaät thanh tònh. Nhö vaäy caùi thaáy cuûa Ngaøi Xaù Lôïi Phaát vôùi caùi thaáy cuûa Trôøi Phaïm Vöông Loa Keá thì hai vò cuøng nhìn coõi Phaät Thích Ca. Moät beân laø cho laø ueá, moät beân cho laø tònh, laø taïi sao? Ñeàu theo nghieäp.

Baây giôø toâi thí duï cuï theå. Toâi noùi giaû söû nhö ôû ñaây, ôû Thöôøng Chieáu naøy, caûnh naøy maø ôû trong chuùng coù moät ngöôøi naøo ñoù, taâm hoàn hoï ñöông baát an ñöông roái loaïn. Coøn coù moät ngöôøi naøo ñoù taâm hoàn hoï ñöôïc töï taïi thoaûi maùi. Thì hai ngöôøi ñoù nhìn caûnh Thöôøng Chieáu naøy coù khaùc nhau khoâng? Khaùc khoâng? Cuõng caûnh Thöôøng Chieáu thoâi, maø ngöôøi taâm hoàn hoï ñang roái loaïn, ñang baát an ñoù thì hoï thaáy caûnh naøy tôùi ñaâu hoï cuõng thaáy böïc boäi heát, phaûi khoâng? Coøn ngöôøi taâm hoàn hoï töï taïi thoaûi maùi thì tôùi ñaâu hoï cuõng thaáy cuõng vui töôi heát. Caûnh naøy laø vui töôi hay caûnh naøy laø böïc boäi. Laø sao? Vui töôi hay böïc boäi laø tuøy taâm phaûi khoâng? Nhö vaäy taâm cuûa mình noù böïc boäi duø cho caûnh theá naøo ñi nöõa cuõng thaáy böïc boäi. Taâm mình an laønh töï taïi, caûnh naøo cuõng thaáy an laønh töï taïi.

Bôûi vaäy caùc Thieàn sö ôû trong röøng trong nuùi maø thaáy noù ñeïp hay xaáu. Coøn mình nhieàu khi ôû trong chuøa trang nghieâm thanh tònh maø sao noù böïc boäi, noù raàu ró, muoán boû chuøa maø ñi quaù! Ñoù laø taïi laøm sao? Ñoù laø vì trong taâm mình ñang roái loaïn. Bôûi noù khoâng an neân duø trong caûnh naøo roài cuõng baát an. Vì vaäy maø chuùng ta môùi thaáy roõ caùi troïng taâm ñaët ôû choã naøo.

Khi aáy Phaät duøng caùi chaân, ngoùn chaân aán xuoáng ñaát. Lieàn khi ñoù tam thieân ñaïi thieân theá giôùi, bao nhieâu traêm ngaøn traân baûo trang söùc, ví nhö laø caùc thöù baùu maø trang nghieâm coõi Phaät. Voâ löôïng coâng ñöùc nhöõng baùu maø trang nghieâm coõi naøy. Taát caû ñaïi chuùng khen ngôïi chöa töøng coù, maø ñeàu töï thaáy ñang ngoài treân ñaøi lieân hoa (Ñaøi baùu lieân hoa. Ñaøi baùu hoa sen.).

Nhö vaäy Phaät chæ caàn aán ngoùn chaân thì moïi ngöôøi thaáy coõi naøy thanh tònh trang nghieâm. Thaáy mình ngoài treân toøa sen ñeïp ñeõ. Toøa sen baùu. Luùc ñoù taát caû ñeàu trang nghieâm thanh tònh heát.

Phaät baûo Ngaøi Xaù Lôïi Phaát:

OÂng haõy xem coõi nöôùc Phaät trang nghieâm thanh tònh chaêng. Ngaøi Xaù Lôïi Phaát thöa: Baïch Theá Toân: Vaâng. Xöa choã Phaät khoâng theå thaáy, xöa choã khoâng theå nghe. Maø nay coõi Phaät trang nghieâm thanh tònh ñeàu hieän baøy.

Hoài tröôùc tôùi giôø con chöa töøng thaáy. Hoài tröôùc tôùi giôø con chöa töøng nghe. Baây giôø môùi thaáy coõi Phaät trang nghieâm thanh tònh nhö theá naøy.

Phaät baûo Ngaøi Xaù Lôïi Phaát:

Coõi Phaät cuûa ta thöôøng thanh tònh nhö theá. Vì muoán ñoä nhöõng chuùng sanh, nhöõng ngöôøi taâm haï lieät maø hieän baøy ra caûnh xaáu nhôùp. Coõi nöôùc xaáu nhôùp khoâng trong saïch. Ví nhö chö thieân cuøng moät baùt baùu ñöïng thöùc aên, tuøy phöôùc ñöùc cuûa nhöõng ngöôøi kia maø saéc côm trong baùt hieän khaùc nhau. Nhö theá Xaù Lôïi Phaát neáu ngöôøi taâm tònh lieàn thaáy coõi naøy coâng ñöùc trang nghieâm.

Ngöôøi naøo taâm tònh lieàn thaáy coõi naøy coâng ñöùc trang nghieâm, phaûi khoâng? Coøn taâm khoâng tònh thì sao? Thì coõi naøy nhôùp nhuùa. Maáy chuù môùi thaáy roõ ñieàu naøy laø moät leõ thöïc. Khoâng coù choái caõi ñöôïc. Bôûi vì taát caû chuùng ta ôû nôi naøo, caûnh naøo maø thaáy taâm thanh tònh thì coõi ñoù töï noù thanh tònh. Baây giôø maáy chuù thöû moät hoâm naøo ñoù, taâm mình thaät nheï nhaøng thoaûi maùi. Mình ra ngoài maáy goác ñaøo (ñieàu), mình thaáy vui khoâng? Vui quaù phaûi khoâng? Coøn khi naøo mình ñang bò ai noùi naëng noùi nheï. Bò ngöôøi naøy laøm khoù deã. Ra ngoài goác ñaøo thaáy vui khoâng? Ngoài goác ñaøo maø coi nhö tuø nguïc phaûi khoâng? Nhö vaäy môùi thaáy roõ raèng, taâm tònh lieàn thaáy coõi tònh. Coøn taâm khoâng tònh thì duø coõi tònh cuõng bieán thaønh khoâng tònh.

Chuû yeáu laø nhö vaäy. Muoán thaáy coõi nöôùc Phaät thanh tònh thì tröôùc chuùng ta phaûi tònh caùi taâm cuûa mình. Taâm mình ñònh thì coõi nöôùc môùi ñöôïc thanh tònh. Coøn taâm mình nhô nhôùp thì muoán sanh leân coõi tònh cuõng khoâng gao giôø sanh ñöôïc. Ñoù laø troïng taâm cuûa söï tu.

]

THIEÀN TOÂNG VIEÄT NAM