KINH DUY MA CAÄT GIAÛNG GIAÛI

H.T THÍCH THANH TÖØ

PHAÀN 6

Nhö vaäy ñoaïn naøy chæ cho chuùng ta thaáy caùi thaân roõ raøng roài. Baây giôø ñöùng veà maët naøy laø caùi maët Ngaøi chæ cho chuùng ta chaùn cheâ caùi thaân. Nhöng maø chaùn cheâ caùi thaân naøy roài phaûi laøm gì. Roài tôùi ñoù boù tay than thôû hay sao? Ñaây laø phaûi chuyeån qua.

Naøy caùc nhaân giaû, caùi thaân naøy laø caùi beänh hoaïn, laø caùi tai hoïa ñaùng chaùn. Phaûi thích caùi thaân cuûa Phaät.

Caùi thaân cuûa mình laø tai hoïa ñaùng chaùn. Baây giôø mình phaûi thích caùi thaân Phaät.

Vì côù sao? Thaân Phaät laø phaùp thaân.

Noùi thích thaân Phaät laø caùi phaùp thaân ñoù.

Töø voâ löôïng coâng ñöùc trí tueä maø sanh. Töø giôùi, ñònh, tueä, giaûi thoaùt, giaûi thoaùt tri kieán maø sanh. Töø töø bi hyû xaû maø sanh. Töø boá thí, trì giôùi, nhaãn nhuïc, nhu hoøa, caàn haønh tinh taán, thieàn ñònh, giaûi thoaùt tam muoäc, ña vaên, trí tueä, caùc Ba la maät maø sanh.

ÔÛ ñaây noùi tôùi Thaäp Ba la maät.

Töø phöông tieän maø sanh. Töø luïc thoâng maø sanh. Töø tam minh maø sanh. Töø 37 phaåm trôï ñaïo maø sanh. Töø chæ quaùn maø sanh. Töø thaäp löïc, töù voâ sôû uùy, thaäp baùt baát coäng phaùp maø sanh. Töø ñoaïn taát caû phaùp baát thieän nhoùm hoïp taát caû caùc phaùp baát thieän maø sanh. Töø caùi khoâng phoùng daät maø sanh. Töø caùi voâ löôïng. Caùi phaùp thanh tònh nhö theá maø sanh thaân Nhö Lai. Nhö nhaân giaû muoán ñöôïc caùi thaân Phaät phaûi ñoaïn taát caû beänh cuûa chuùng sanh. Phaûi phaùt taâm voâ löôïng chaùnh ñaúng chaùnh giaùc. OÂng Tröôûng giaû Duy Ma noùi nhö theá vì caùc ngöôøi ñeán thaêm beänh neân oâng nhö theá maø thuyeát phaùp. Khieán cho voâ soá ngaøn ngöôøi ñeàu phaùt taâm voâ thöôïng chaùnh ñaúng chaùnh giaùc.

Nhö vaäy oâng Duy Ma Caät oång tuøy theo trình ñoä cuûa nhöõng ngöôøi ñeán thaêm beänh oâng, maø oâng vì hoï noùi phaùp thích hôïp vôùi sôû nguyeän. Hay laø vôùi caùi nghieäp duyeân cuûa hoï maø noùi phaùp. Khieán cho voâ soá nhöõng ngöôøi ñoù ñeàu ñöôïc phaùt taâm voâ thöôïng chaùnh ñaúng chaùnh giaùc. Ñoù laø phaàn cuûa oâng Duy Ma Caät, oâng ñaõ coù caùi khaû naêng, phöông tieän giaùo hoùa nhö vaäy.

Nhö vaäy chuùng ta hoïc qua ñoaïn naøy môùi thaáy tinh thaàn cuûa Boà Taùt moãi moät haønh ñoäng, moãi moät cöõ chæ naøo phaùt ra cuõng laø vì chuùng sanh maø phaùt ra phaûi khoâng? Nhö ñoaïn tröôùc caùc Ngaøi muoán coù tònh ñoä thì cuõng vì ñoä chuùng  sanh maø coù tònh ñoä. ÔÛ ñaây tröôøng hôïp caùc Ngaøi beänh, beänh cuõng vì chuùng sanh maø beänh. Chôù khoâng phaûi vì caùi nghieäp duyeân rieâng cuûa mình. Nhö vaäy thaáy taát caû haønh ñoäng cuûa caùc vò Boà taùt, tröôøng hôïp naøo cuõng laø vì ngöôøi, vì chuùng sanh. Phaàn naøy neáu giaûng cho kyõ thì raát laø daøi. Nhöng toâi nghó ñaây cuõng laø quen roài. Ngoân ngöõ naøy chuùng ta töøng nghe, chæ giaûng sô quí vò cuõng laõnh hoäi ñöôïc.

Tôùi phaåm thöù ba, phaåm ñeä töû. Hai chöõ ñeä töû, chuùng ta ñaõ quen quaù roài, khoûi caàn phaûi giaûi thích.

PHAÅM ÑEÄ TÖÛ

Khi aáy oâng Tröôûng giaû Duy Ma Caät töï nghó, naèm beänh treân giöôøng, Theá Toân laø ñaáng ñaïi bi ñaâu chaúng coù thöông xoùt.

Ñoù laø lôøi oâng coù veû nhö sao mình beänh naèm laâu quaù, Phaät ñaïi bi maø Ngaøi khoâng ñeán thaêm vieáng mình.

Phaät bieát yù oâng cö só Duy Ma Caät, lieàn baûo Xaù Lôïi Phaát:

-OÂng ñi ñeán thaêm beänh oâng Duy Ma Caät.

Xaù Lôïi Phaát baïch Phaät:

-Baïch Theá Toân! Con khoâng kham ñeán thaêm beänh oâng aáy. Vì côù sao? Con nhôù laïi thuôû xöa töøng ôû trong röøng ngoài yeân döôùi coäi caây. Khi aáy oâng Duy Ma Caät ñeán baûo con raèng: “Vaâng! Xaù Lôïi Phaát, khoâng haún ngoài aáy laø ngoài yeân. Phaøm ngoài yeân thì khoâng coù hieän thaân yù ôû tam giôùi, aáy laø ngoài yeân. Khoâng khôûi dieät taän ñònh maø hieän caùc oai nghi, aáy môùi goïi laø ngoài yeân. Khoâng boû ñaïo phaùp maø hay hieän caùi vieäc phaøm phu, aáy môùi laø ngoài yeân. Taâm khoâng truï ôû trong, cuõng khoâng ôû ngoaøi, aáy môùi laø ngoài yeân. Ñoái vôùi kieán chaáp khoâng ñoäng maø hay tu 37 phaåm trôï ñaïo, aáy môùi laø ngoài yeân. Khoâng ñoaïn phieàn naõo maø vaøo Nieát baøn, aáy môùi laø ngoài yeân. Neáu hay nhö theá maø ngoài thì Phaät seõ aán chöùng cho. Khi aáy! Baïch Theá Toân con nghe nhöõng lôøi noùi naøy laëng thinh maø thoâi. Khoâng theå naøo ñaùp ñöôïc. Cho neân con khoâng coù kham ñeán thaêm beänh oâng Duy Ma Caät.

Ñaây laø moät hình aûnh, bôûi thöôøng chuùng ta hay nghó, mình ñeán döôùi coäi caây, ngoài trong röøng vaéng moät mình. Ñoù laø ngoài yeân, phaûi vaäy khoâng? Hoaëc giaû khoâng nhö vaäy thì khuya mình ngoài yeân treân Thieàn ñöôøng hoaëc ngoài trong moät caùi thaát hoaëc ngoài ngoaøi haønh lang chaúng haïn. Coù moät mình laëng leõ, ñoù laø ngoài yeân phaûi khoâng? Quan nieäm mình ngoài nhö vaäy laø ngoài yeân. Nhöng vôùi oâng Duy Ma Caät, oâng khoâng noùi nhö vaäy. OÂng khoâng thaáy mình ngoài moät mình laëng leõ laø ngoài yeân.  Maø oâng baûo muoán ngoài thì phaûi laøm sao? Muoán ngoài yeân laø ôû trong tam giôùi maø khoâng hieän thaân yù ñoù môùi laø ngoài yeân. Taïi sao trong tam giôùi maø khoâng hieän thaân yù. Töùc laø ngay mình ñang soáng trong tam giôùi. Coõi mình laø coõi duïc giôùi. Coøn saéc vaø voâ saéc nöõa. Nhöng hieän soáng trong tam giôùi naøy maø taâm mình yù mình noù khoâng coù duyeân theo tam giôùi. Hay laø thaân mình khoâng hieän trong tam giôùi. AÁy môùi laø ngoài yeân. Noùi moät caùch khaùc cho deã hieåu hôn, nghóa laø ngay trong tam giôùi maø khoâng thaáy taâm mình ñoäng. Thì ñoù môùi thaät laø ngoài yeân.

Nhö vaäy caùi ngoài yeân naøy deã hay khoù. Nhö maáy chuù thaáy mình ngoài trong Thieàn ñöôøng thaáy yeân laëng toát quaù. Nhöng maø luùc ñoù yeân khoâng? Thaân thì nghieâm chænh, taïm yeân ñoù nhöng caùi taâm laøm sao? Neáu khoâng phaûi nguû guïc thì noù hay chaïy. Maø chaïy laø ñoäng hay yeân. Nhö vaäy Ngaøi khoâng noùi caùi chaïy leân coõi trôøi saéc giôùi, voâ saéc giôùi cuõng chöa phaûi laø ngoài yeân nöõa. Huoáng nöõa laø nhöõng caùi chaïy laêng xaêng, xoùm laøng gaàn gaàn, caùi ñoù thaät laø thoâng thöôøng. Nhö vaäy khi naøo thaân taâm khoâng ñoäng, luùc ñoù môùi goïi laø ngoài yeân.

Roài moät caâu keá Ngaøi lieàn noùi raèng:

Khoâng coù khôûi töùc laø khoâng coù xaõ laø daäy trong dieät taän ñònh maø hieän caùc oai nghi. Ñoù môùi laø ngoài yeân.

Bôûi thöôøng caùc vò tu theo Nhò Thöøa, khi nhaäp Dieät taän ñònh, luùc ñoù thaân thöôøng nhö cheát vaäy. Chæ coøn coù chuùt hôi aám maø khoâng coøn hôi thôû. Chæ coøn aám maø khoâng coù hôi thôû. Thöôøng thöôøng noùi khoâng thôû thì cheát, phaûi khoâng? Nhö vaäy maø ngoài laëng leõ nhö cheát, thì goïi ñoù laø nhaäp dieät taän ñònh. Nhöng ôû ñaây oâng noùi raèng chöa coù xaõ dieät taän ñònh maø hieän caùc oai nghi. AÁy môùi laø ngoài yeân. Neáu maø ñöùng daäy ñi, ñoù laø xaû Dieät taän ñònh roài. Caùc oai nghi laø ñi, ñöùng, naèm, ngoài phaûi khoâng? Baây giôø khoâng xaû Dieät taän ñònh laøm sao ñi, ñöùng, naèm, ngoài, moïi hoaït ñoäng bình thöôøng maø taâm gioáng nhö ngöôøi nhaäp dieät taän ñònh vaäy. Vaäy môùi goïi laø ngoài yeân. Chôù coøn nhaäp Dieät taän ñònh môùi laø yeân, maø ngoài yeân ñoù, yeân maø nhö cheát, khoâng hoaït ñoäng. Caùi yeân ñoù khoâng phaûi laø yeân thaät.

Bôûi vaäy cho neân trong nhaø Thieàn hay laø Luïc Toå, Ngaøi hay noùi raèng, neáu thaáy coù nhaäp coù xuaát thì chöa phaûi laø ñaïi ñònh ñoù phaûi khoâng? Coøn coù nhaäp, coøn coù xuaát töùc laø coøn coù ñoäng. Bôûi vaäy neân ôû ñaây noùi raèng taâm mình laøm sao maø ñi, ñöùng, naèm, ngoài hoaït ñoäng maø vaãn laëng leõ nhö ngöôøi ôû trong Dieät taän ñònh. Ñoù môùi laø thaät ngoài yeân.

Khoâng xaû ñaïo phaùp maø hieän vieäc phaøm phu, aáy môùi laø ngoài yeân.

Khoâng xaõ ñaïo phaùp töùc laø soáng ñuùng vôùi tinh thaàn ñaïo phaùp, maø laøm caùc vieäc phaøm phu. Ñoù môùi laø ngoài yeân. Nhö chuyeän gì? Nhö laøm sao? Toâi thí duï.

Thí duï: nhö vieäc phaøm phu laø vieäc gì? Vieäc cuoác raãy, phaûi khoâng? Vieäc laøm ruoäng. Ñoù laø vieäc phaøm phu chôù gì? Laøm ruoäng, cuoác raãy ñoù laø vieäc phaøm phu. Khi laøm vieäc phaøm phu nhö vaäy maø taâm hoàn mình khoâng rôøi ñaïo phaùp, ñoù môùi laø ngoài yeân. Chôù coøn laøm vieäc phaøm phu roài tính theo phaøm phu. Tính luùa truùng, luùa thaát. Roài tính caùi naøy, tính caùi kia. Cuoác ñaát maø khoâng cuoác ñaát. Cuoác ñaát maø nhôù chuyeän ôû xöù naøy, xöù noï... caùi ñoù laø chö phaûi ngoài yeân. Cho neân trong khi mình laøm nhöõng vieäc phaøm phu ñoù maø taâm mình khoâng rôøi ñaïo phaùp. Nhö vaäy môùi thaät laø ngoài yeân.

Taâm khoâng ôû trong cuõng khoâng ôû ngoaøi, aáy môùi laø ngoài yeân.

Thöôøng chuùng ta coù hai traïng thaùi. Moät laø thaáy taâm ôû trong. Hai laø thaáy taâm chaïy ra ngoaøi, phaûi khoâng? Khi naøo noù khoâng chaïy, luùc ñoù ôû trong hay ôû ngoaøi? Luùc khoâng chaïy maáy chuù thaáy ôû trong hay ôû ngoaøi? Thöôøng thöôøng noù khoâng chaïy, taâm toâi ôû trong ñoù, noù ñang yeân ôû trong. Coøn neáu noù phoùng ra thì noùi taâm ra ngoaøi. Nhöng söï thaät taâm chaïy ra hoaëc laø taâm truï ôû trong, caùi ñoù noù khoâng thaät, phaûi khoâng? Noù laø boùng daùng. Ñaõ laø boùng daùng thì ñaâu coù thaät. Khoâng thaät thì noùi  gì trong, noù gì ngoaøi. Coøn neáu taâm thaät thì noù truøm heát. Noù khoâng ôû trong, khoâng ôû ngoaøi. Coøn mình soáng vôùi caùi taâm chaïy ñoù, khi noù chaïy ra, thaáy ôû ngoaøi. Khi khoâng chaïy ra thaáy noù ôû trong. Ñoù laø soáng vôùi caùi taâm boùng daùng, khoâng thaät. Chöøng naøo mình thaáy  ñöôïc caùi taâm thaät, khoâng phaûi trong, khoâng phaûi ngoaøi, ñoù môùi thaät laø ngoài yeân.

Ñoái vôùi caùc kieán (kieán töùc laø kieán chaáp. Kieán chaáp cuûa ngoaïi ñaïo ñoù). Khoâng ñoäng maø tu 37 phaåm trôï ñaïo, aáy môùi laø ngoài yeân.

Töùc laø thöôøng thöôøng mình muoán tu theo chaùnh phaùp, mình phaûi dieät nhöõng taø kieán, phaûi khoâng? Dieät taø kieán thì môùi theo chaùnh phaùp. Ñaây laø taø kieán khoâng caàn dieät maø vaãn haønh ñöôïc chaùnh kieán. 37 phaåm trôï ñaïo ñoù. Thuoäc veà chaùnh kieán. Nhö vaäy môùi laø ngoài yeân. Caâu naøy vaø caây sau laø chæ cho mình khoâng coøn thaáy coù hai. Khoâng coøn thaáy ñaây laø taø. Kia laø chaùnh. Nhö vaäy môùi thaät laø ngoài yeân. Bôûi vaäy neân caâu keá:

Khoâng coù ñoaïn phieàn naõo maø vaøo nieát baøn, aáy môùi laø ngoài yeân.

Mình coøn thaáy phieàn naõo neân ñoaïn. Nieát baøn neân chöùng. Nhö vaäy vaãn coøn thaáy coù hai. Phieàn naõo khoâng caàn ñoaïn. Nieát baøn khoâng caàn vaøo. Bôûi vì phieàn naõo, Nieát baøn khoâng hai. Bôûi thaáy khoâng hai ñoù môùi laø ngoài yeân. Neáu ñöôïc nhö vaäy môùi goïi laø ñöôïc Phaät aán chöùng.

Nhö vaäy ñoaïn naøy yù cuûa oâng Duy Ma Caät muoán chæ cho Ngaøi Xaù Lôïi Phaát cuõng nhö nhieàu ngöôøi khaùc bieát raèng, muoán ñöôïc yeân, thì khoâng phaûi chæ caùi thaân töôùng ôû choã vaéng veû laø yeân. Maø chính taâm mình khoâng coøn thaáy coù hai beân, caùi ñoù môùi thaät laø yeân. Chôù neáu taâm mình coøn thaáy hai beân, thì ñoù chöa phaûi laø ngoài yeân.

Ñoù laø ñoaïn thöù nhaát. Ñoaïn keá

Phaät baûo:

-Ñaïi Muïc Kieàu Lieân, oâng ñi ñeán thaêm beänh Duy Ma Caät.

Muïc Kieàu Lieân baïch Phaät:

-Theá Toân! Con khoâng kham ñeán thaêm beänh oâng aáy. Vì côù sao? Con nhôù laïi thuôû xöa vaøo trong ñaïi thaønh Tyø Da Ly, ôû trong ñöôøng heûm, vì caùc ngöôøi cö só noùi phaùp. Khi aáy oâng Duy Ma Caät ñeán baûo con raèng:

-Vaâng! OÂng Ñaïi Muïc Kieàu Lieân, vì baïch y cö só noùi phaùp khoâng phaûi nhö nhaân giaû ñaõ noùi. Phaøm noùi phaùp phaûi ‘nghi?’ phaùp maø noùi. Phaùp khoâng coù chuùng sanh vì lìa chuùng sanh caáu. (Chöõ caáu laø moät lyù luaän, chöõ caáu laø quan troïng). Phaùp khoâng coù chuùng sanh. Taïi sao? Vì noù ñaõ lìa chuùng sanh caáu. Phaùp khoâng coù ngaõ vì lìa caùi ngaõ caáu. Phaùp khoâng coù ngöôøi vì meù tröôùc meù sau döùt. Phaùp thöôøng laëng leõ vì dieät caùc töôùng. Phaùp lìa hö töôùng vì khoâng coù sôû duyeân. Phaùp khoâng coù vaên töï vì ngoâ ngöõ ñoaïn. Phaùp khoâng coù thuyeát vì lìa giaùc quaùn. Phaùp khoâng coù hình töôùng vì nhö hö khoâng. Phaùp khoâng coù hyù luaän vì cöùu caùnh khoâng. Phaùp khoâng coù ngaõ sôû vì lìa ngaõ sôû. Phaùp khoâng phaân bieät vì lìa caùc thöùc. Phaùp khoâng coù so saùnh vì lìa ñoái ñaõi (chöõ “töông ñoái” chôù khoâng phaûi “töôùng ñoái”). Phaùp chaúng thuoäc nhaân vì khoâng ôû duyeân. Phaùp ñoàng vôùi phaùp taùnh vì vaøo caùc phaùp. Phaùp tuøy nôi nghi vì khoâng coù choã tuøy. Phaùp truï thaät teá vì caùc beân khoâng ñoäng. Phaùp khoâng coù ñeán ñi vì thöôøng truï. Phaùp thuaän vôùi khoâng. Phaùp tuøy voâ töôùng. Phaùp öùng voâ taùc.

Caâu ñoù nhö vaäy môùi roõ. Phaùp thuaän vôùi khoâng. Noù tuøy voâ töôùng, noù öùng vôùi voâ taùc. ÖÙng hôïp vôùi voâ taùc.

Phaùp lìa ñeïp xaáu. Phaùp khoâng coù taêng giaûm. Phaùp khoâng coù sanh dieät. Phaùp khoâng coù choã trôû veà. Phaùp vöôït ra ngoaøi maét, tai, muõi, löôõi, thaân, taâm. Phaùp khoâng coù cao thaáp. Phaùp thöôøng truï chaúng ñoäng. Phaùp lìa taát caû quaùn haïnh.

Vaâng! Ñaïi Muïc Kieàu Lieân, phaùp töôùng noù nhö theá. Haù coù theå noùi ö! Phaøm ngöôøi noùi phaùp khoâng noùi khoâng baøy. Ngöôøi nghe phaùp kia khoâng nghe khoâng ñöôïc. Ví nhö laø ngöôøi huyeãn maø noùi phaùp. Phaûi döïng laäp yù nhö vaäy maø vì noùi phaùp. Phaûi roõ chuùng sinh, caên cô chuùng sinh coù lôïi ñoän. Kheùo nôi tri kieán khoâng coù söï chöôùng ngaïi. Duøng taâm ñaïi bi maø taùn thaùn ñaïi thöøa. Nhôù ñeàn ôn Phaät. Khoâng coù döùt tam baûo. Nhieân haäu môùi noùi phaùp.

OÂng Duy Ma Caät khi noùi lôøi aáy, 800 cö só phaùt taâm voâ thöôïng chaùnh ñaúng chaùnh giaùc. Con khoâng coù caùi bieän taøi naøy. Theá neân khoâng theå ñeán thaêm beänh oâng ñöôïc.

Nhö vaäy ñaây laø tröôøng hôïp Ngaøi Muïc Kieàu Lieân. Ngaøi Xaù Lôïi Phaát vaø Muïc Kieàu Lieân laø hai vò thöôïng thuû ôû trong giaùo ñoaøn cuûa Phaät. Môû ñaàu Ngaøi Xaù Lôïi Phaát ñaõ lui roài, baây giôø tôùi Ngaøi Muïc Kieàu Lieân. Caâu chuyeän Ngaøi Xaù Lôïi Phaát deã hieåu hôn Ngaøi Muïc Kieàu Lieân, phaûi khoâng? Ngaøi Muïc Kieàu Lieân ôû trong ñöôøng heûm noùi phaùp cho cö só nghe, oâng Duy Ma Caät môùi baûo raèng:

-Vì baïch y cö só maø noùi phaùp, khoâng phaûi nhö nhôn giaû noùi. Vì baïch y cö só khoâng phaûi noùi kieåu ñoù ñaâu. Phaûi noùi laøm sao? Phaûi nhö phaùp maø noùi. Nhö phaùp maø noùi laø laøm sao? Töùc laø thöôøng thì caùc vò ñeä töû cuûa Phaät cuõng nhö chuùng ta baây giôø noùi phaùp laø ñöùng treân töôùng cuûa phaùp maø phaân bieät giaûng noùi. Thaønh ra noùi laø noùi caùi phaùp. Coøn oâng Duy Ma Caät baûo nhö phaùp maø noùi, töùc laø ñi thaúng vaøo phaùp taùnh maø noùi. Chôù khoâng phaûi noùi theo phaùp töôùng nöõa.

Ví duï: nhö mình noùi 37 phaåm Trôï Ñaïo. Roài mình noùi naøo Töù ñeá, naøo Thaäp Nhò Nhaân Duyeân... Ñoù laø treân töôùng. Coøn nhö phaùp taùnh maø noùi thì theá naøo. Phaùp taùnh laø phaùp khoâng coù chuùng sinh. Vì sao? Vì lìa chuùng sanh vì khoâng coøn caáu nhô cuûa chuùng sanh. Roài phaùp taùnh ñoù khoâng coù ngaõ vì lìa ngaõ caáu...

Nhö vaäy ñöùng veà maët phaùp taùnh thì noù khoâng coù taát caû caùi naøy. Vì sao? Vì noù lìa taát caû caùi ñoù. Hieåu moät caâu thì maáy caâu sau hieåu, phaûi khoâng? Roài tôùi ñoaïn sau nhö oâng noùi raèng Phaät tuøy nôi nhö: Töùc laø phaùp taùnh, Nhö laø Nhö Nhö. Phaùp taùnh kaø baát sanh baát dieät, baát dao ñoäng. Cho neân noù khoâng coù choã tuøy. Noùi tuøy maø khoâng coù choã tuøy. Phaùp truï thaät teá. Phaùp taùnh choïn neùt chaân thaät cho neân noù khoâng coù meù naøy meù noï, khoâng ñoäng. Cho tôùi ñoaïn sau noùi raèng, phaùp thuaän khoâng tuøy voâ töôùng öùng voâ taùc. Bôûi vì phaùp taùnh noù khoâng töôùng neân goïi laø thuaän khoâng. Maø ñaõ khoâng töôùng neân goïi laø tuøy voâ töôùng öùng voâ taùc.

Bôûi vì phaùp taùnh noù khoâng töôùng neân goïi laø thuaän khoâng. Maø ñaõ khoâng töôùng neân khoâng coù taïo taùc. Cho neân goïi laø voâ taùc. Bôûi vì phaùp taùnh neân ñaâu noùi ñeïp, noùi xaáu. Mình noùi ñeïp xaáu, noùi theâm bôùt, noùi sanh dieät, laø ñöùng treân phaùp töôùng maø noùi. Phaùp taùnh khoâng coù taát caû caùi ñoù. Bôûi vaäy ta môùi noùi raèng phaùp taùnh vöôït ra ngoaøi caû maét, tai, muõi, löôõi, taâm. Taâm töùc yù ñoù.

Nhö vaäy ôû ñaây caâu keát thuùc cuûa oâng, ngöôøi noùi phaùp khoâng noùi khoâng baøy. Coøn ngöôøi nghe phaùp, khoâng nghe khoâng ñöôïc. Bôûi vì phaùp taùnh, maø phaùp taùnh laøm sao noùi ñöôïc. Môû mieäng noùi thì treân caùi ñoái ñaõi. Maø ñoái ñaõi laø töôùng chôù khoâng phaûi taùnh nöõa. Cho neân phaùp taùnh thì khoâng noùi, khoâng baøy. Coøn vì phaùp taùnh thì laáy gì nghe. Neáu nghe, ngoân ngöõ thì caùi nghe ñoù naèm trong ñoái ñaõi. Ngoân ngöõ thuoäc veà ñoái ñaõi. Vì vaäy maø noùi ngöôøi nghe khoâng nghe khoâng ñöôïc. Nhö vaäy phaùp taùnh laø töï mình kheá hôïp. Coøn nghe phaùp taùnh laø cuõng töï mình nhaän ra chôù khoâng phaûi coù noùi coù nghe. Coù noùi coù nghe laø khoâng thaät. Cho neân caâu oâng muoán nhaéc cho chuùng ta bieát roõ, ví nhö ngöôøi huyeãn vì ngöôøi huyeãn noùi phaùp phaûi kieán laäp yù ñoù, thì noùi phaùp môùi ñöôïc. Nhö vaäy ngöôøi huyeãn laø gì, ngöôøi huyeãn noùi phaùp laøm sao? Mình noùi phaùp thì thöôøng thöôøng mình noùi ñaây laø caùi phaùp thieän, ñaây laø caùi phaùp aùc. Thieän thì mình raùng tu. Caùi naøy aùc mình raùng boû, phaûi khoâng? Thöôøng chuùng ta noùi phaùp laø nhö vaäy.

Nhöng neáu noùi vaäy laø phaùp töôùng hay phaùp taùnh? Ñoù laø phaùp töôùng. Phaùp töôùng thì naèm trong sinh dieät. Neáu mình noùi nhö vaäy mình ñöøng thaáy ñaây laø thieän thaät, ñaây laø aùc thaät. Mình noùi ñoù mình phaûi thaáy raèng, chuyeän giaûng daïy cuûa mình baây giôø gioáng nhö ngöôøi huyeãn noùi phaùp cho ngöôøi huyeãn nghe vaäy thoâi. Ngöôøi noùi cuõng laø huyeãn, ngöôøi nghe cuõng laø huyeãn, ngöôøi nghe cuõng laø huyeãn. Thaáy nhö vaäy ñöøng coù chaáp thaät thì môùi ñuùng laø tinh thaàn noùi phaùp maø mình thaáy noùi ra laø phaùp ñoái ñaõi, maø ñoái ñaõi laø khoâng thaät, maø mình thaáy mình noùi thaät thì phaùp thaät ñoù laø ñaõ khoâng ñuùng tinh thaàn noùi phaùp roài, phaûi khoâng? Neân oâng nhaéc laïi caâu ñoù. Phaûi nhôù roõ raøng nhö vaâî. Ñoù laø moät yù nghóa thöù nhaát.

Roài yù nghóa thöù hai laø oâng baûo mình noùi phaùp thì phaûi bieát caên cô chuùng sanh lôïi ñoän. Kheùo ñoái vôùi caùi thaáy  bieát khoâng bò chöôùng ngaïi. Duøng ñaïi bi taùn thaùn ñaïi thöøa roài ñeå ñeàn ôn Phaät, khoâng coù döùt tam baûo thì môùi neân noùi phaùp. Ñoù laø yù thöù hai.

Thöôøng thöôøng mình chöa ñöôïc tha taâm thoâng thì laøm sao mình bieát caên cô chuùng sanh lôïi ñoän maø noùi phaùp. Baây giôø maáy chuù laøm sao bieát. Baây giôø coù ngöôøi tôùi mình, hoï muoán hoûi ñaïo. Khi tôùi mình keâu ngoài ñaây roài giaûng aøo aøo moät hoài, roài thoâi ñi. Nhö vaäy ñoù ñöôïc khoâng? Hay phaûi laøm sao? Ñoù laø caùi toâi chæ cho phaûi bieát. Phaàn nhieàu ngöôøi ta tôùi, töùc laø nhöõng ngöôøi coù taùnh caùch nhö laø khao khaùt tìm hieåu. Tôùi coù khi naøo toâi noùi, toâi hoûi: “Ñaïo höõu muoán hoûi caùi gì? Ñaïo höõu tu laøm sao? ÔÛ nhaø ñoïc kinh saùch gì?” Mình chöa coù tha taâm thoâng thì ñaâu bieát trình ñoä hoï cao thaáp. Chính caùi hoï trình baøy cho mình ñoù. Noùi ôû nhaø ñaõ tu theá naøy. Hoaëc tu theá kia. Hoaëc ñoïc kinh saùch naøo, thì mình môùi bieát ngöôøi ñoù trình ñoä tôùi ñaâu. Nhaân ñoù mình noùi seõ deã gaàn vôùi hoï hôn. Chôù maø tôùi, coù nhieàu sö mình vì thaáy ñaïo lyù hay quaù, thích, gaëp ai cuõng muoán xoå cho hoï nghe. Cho neân ôû ñaây baûo, tröôùc phaûi bieát caên cô hoï lôïi ñoän. Roài keá ñoù mình phaûi laøm sao? Mình kheùo ñoái vôùi caùi thaáy bieát ñöøng bò chöôùng ngaïi vaø khôûi taâm ñaïi bi ñeà cao phaùp ñaïi thöøa.

Nhö vaäy laø coát ñeàn ôn Phaät, môùi ñaùng laø ngöôøi noùi phaùp. Noùi phaùp laø coát ñeàn ôn Phaät, chôùi khoâng phaûi noùi phaùp laø toû mình hay.

Nhö vaäy ñoaïn naøy keát luaän laïi laø Ngaøi Muïc Kieàu Lieân, Ngaøi noùi phaùp cho cö só laø ñöùng veà maët phaùp töôùng, chia cheû, phaân tích cho hoï hieåu. OÂng Duy Ma Caät, oâng nhìn baèng phaùp taùnh. Cho neân oâng cheâ noùi nhö vaäy khoâng hôïp, phaûi noùi noùi thaúng nôi phaùp taùnh. Nhöng maø phaùp taùnh roát cuøng khoâng coù ngöôøi hay noùi vaø cuõng khoâng coù ngöôøi nghe. Ñoù laø caùi choã chaân thaät.

Baây giôø tôùi Ngaøi Ñaïi Ca Dieáp.

Phaät baûo Ngaøi Ca Dieáp:

-OÂng ñeán thaêm beänh oâng Duy Ma Caät.

Ngaøi Ca Dieáp baïch Phaät raèng:

-Theá Toân, con khoâng kham ñeán thaêm beänh oâng aáy. Vì côù sao? Con nhôù laïi thuôû xöa ôû trong xoùm ngheøo maø ñi khaát thöïc. Khi aáy oâng Duy Ma Caät ñeán baûo con raèng: Vaâng! Ñaïi Ca Dieáp coù loøng töø bi, maø khoâng theå khaép heát. Boû nhaø giaøu coù ñeå ñi ñeán nhöõng nhaø ngheøo khaát thöïc. Vì khoâng aên neân haønh khaát thöïc. Vì phaù hoaïi caùi hoøa hôïp töôùng neân nhaän thöùc aên töøng naém, töøng muoãng. Vì khoâng thoï neân nhaän thöùc aên kia. Vì duøng caùi töôngr khoâng tuï (khoâng tuï töùc laø hoïp laïi). Töø caùi choã khoâng maø vaøo trong xoùm laøng. Choã thaáy coù saéc cuøng vôùi ngöôøi muø ñoàng. Choã nghe tieáng cuøng vôùi vang ñoàng. Ñöôïc ngöûi maø khoâng phaân bieät caùc xuùc nhö trí chöùng. Bieát caùc phaùp nhö töôùng huyeãn. Khoâng töï taùnh, khoâng tha taùnh. Voán töï xöa khoâng sanh, nay cuõng khoâng dieät (Baûn töï taát nhieân töùc laø xöa töï khoâng sanh, nay cuõng khoâng dieät). Naøy Ca Dieáp, neáu nay khoâng xaû 8 caùi taø, vaøo 8 giaûi thoaùt. Duøng töôùng taø maø vaøo caùi phaùp chaùnh. Duøng 1 thöùc aên maø thí taát caû. Cuùng döôøng chö Phaät vaø caùc baäc hieàn thaùnh, nhieân haäu môùi coù theå aên. Ngöôøi aên nhö theá khoâng coù phieàn naõo, khoâng coù lìa phieàn naõo. Khoâng coù vaøo ñònh yù, cuõng khoâng coù khôûi ñònh yù. Khoâng truï theá gian cuõng khoâng truï Nieát Baøn. Caùi ngöôøi thí cho hoï khoâng coù phöôùc lôùn, khoâng coù phöôùc nhoû, khoâng coù theâm, khoâng coù bôùt. AÁy môùi goïi laø chaùnh vaøo Phaät ñaïo. Khoâng y nôi haøng Thanh Vaên. Ngaøi Ca Dieáp neáu aên nhö theá laø khoâng uoång cuûa ngöôøi thí chuû.

]

THIEÀN TOÂNG VIEÄT NAM