KINH DUY MA CAÄT GIAÛNG GIAÛI

H.T THÍCH THANH TÖØ

PHAÀN 8

Nhö vaäy caùi khoâng sanh dieät ñoù, ñaâu rôøi caùi töôùng sanh dieät, phaûi khoâng? Cho neân noùi caùc phaùp cöùu caùnh khoâng sanh, khoâng dieät laø nghóa voâ thöôøng. Nguõ thoï aám roãng suoát khoâng. Khoâng coù khôûi, aáy laø caùi nghóa khoå. Mình baây giôø noùi khoå laø vì naêm aám naøy. Naêm aám naøy laø sinh, giaø, beänh, cheát laø khoå. Baây giôø noùi naêm aám naøy laø roãng suoát, laø khoâng. Khoâng taïi sao noùi nghóa khoå. Bôûi vì töï taùnh cuûa naêm aám laø khoâng, phaûi khoâng? Töï taùnh cuûa naêm aám laø khoâng. Khoâng töùc laø roãng suoát. Nhöng maø duyeân hôïp thì noù coù naêm aám. Bôûi coù naêm aám neân bò sanh, giaø, beänh, cheát laø khoå. Nhö vaäy noùi naêm aám laø roãng suoát, laø khoâng ñoù, laø chæ cho taùnh cuûa naêm aám. Töø caùi taùnh ñoù duyeân hôïp thaønh töôùng, cho neân noùi naêm aám roãng khoâng ñoù khoâng coù choã khôûi, aáy laø nghóa khoå.

Caùc phaùp cöùu caùnh khoâng coù. Khoâng coù aáy laø nghóa khoâng. Caùc phaùp cöùu caùnh khoâng laø vì sao? Bôûi vì caùc phaùp khoâng coù moät phaùp naøo töï coù, maø ñôïi duyeân hôïp môùi coù. Khoâng phaùp naøo töï coù thì cöùu caùnh laø khoâng chôù gì. Nhö vaäy môùi goïi laø nghóa khoâng.

Coøn nôi ngaõ vaø voâ ngaõ khoâng hai, aáy nghóa voâ ngaõ. Ñoù, neáu mình thaáy caùi ngaõ naøy laø thaät. Roài voâ ngaõ cuõng laø thaät. Töùc laø thaáy hai phaûi khoâng? Vì vaäy cho neân thaáy ngaõ vaø voâ ngaõ, hai caùi ñeàu laø giaû doái. Bôûi caùi voâ ngaõ coù rôøi caùi ngaõ khoâng? Nhö baây giôø maáy chuù ñang thaáy mình thaät, ñoù laø gì? Ñoù laø höõu ngaõ. Roài moät ngaøy naøo tu thaáy thaân naøy noù khoâng thaät, khoâng coù chuû, thì luùc ñoù laø gì? Nhö vaäy höõu ngaõ, voâ ngaõ cuõng caên cöù treân thaân naøy maø thoâi. Nhö vaäy cuøng moät thaân naøy maø mình khoâng maéc keït beân höõu ngaõ, beân voâ ngaõ töùc laø moät nieäm bình ñaúng. Nieäm bình ñaúng aáy laø nghóa voâ ngaõ.

Roài noùi raèng phaùp xöa khoâng sanh, nay khoâng dieät, ñoù laø nghóa tòch dieät. Tòch dieät töùc laø Nieát baøn. Baây giôø mình thaáy ñöôïc phaùp taùnh xöa nay khoâng sanh, khoâng dieät. Thaáy ñöôïc nhö vaäy ñoù laø nghóa tòch dieät. Coøn neáu thaáy töôùng cuûa phaùp laø sanh laø dieät, laø ñeïp, laø xaáu laø coù, laø khoâng, ñoù laø chöa ñi tôùi choã tòch dieät ñöôïc. Nhö vaäy muoán ñaït ñöôïc tôùi choã tòch dieät, ñaït ñeán choã Nieát baøn thì thaáy caùc phaùp nguyeân theå laø khoâng sanh laø khoâng dieät.

Nhö vaäy ôû ñaây Ngaøi Ca Chieân Dieân caên cöù treân phaùp töôùng maø noùi nghóa voâ thöôøng, khoå, khoâng, voâ ngaõ vaø Nieát baøn. Coøn ngöôïc laïi vôùi oâng Duy Ma Caät ñöùng treân phaùp taùnh ñeå noùi, cho neân voâ thöôøng, khoå, khoâng, voâ ngaõ vaø tòch dieät ñoù, noù ngöôïc laïi vôùi caùi thaáy, caùi hieåu theo nghóa töông ñoái maø mình ñang hoïc. Tôùi phieân Ngaøi A Na Luaät.

Phaät baûo Ngaøi A Na Luaät:

-OÂng ñi ñeán thaêm beänh oâng Duy Ma Caät.

A Na Luaät baïch Phaät raèng:

-Theá Toân! Con khoâng kham ñeán thaêm beänh oâng aáy. Vì côù sao? Con nhôù laïi ngaøy xöa, ôû moät choã ñi kinh haønh. Khi ñoù coù Phaïm Vöông teân laø Nghieâm Tònh cuøng vôùi caùc vò Phaïm Vöông ñoàng ñeán (hay laø chung ñeán chöõ “Caâu” laø chung). Phoùng haøo quang saùng suoát ñeán choã cuûa con cuùi ñaàu laøm leã, hoûi con raèng:

-A Na Luaät, thieân nhaõn cuûa Ngaøi thaáy ñöôïc bao nhieâu? (hay laø thaáy ñöôïc ñeán ñaâu)

Con lieàn ñaùp vôùi hoï raèng:

-Naøy Nhôn giaû! Toâi thaáy ñöôïc theá giôùi tam thieân, ñaïi thieân. Coõi cuûa ñöùc Phaät Thích Ca Maâu Ni naøy nhö laø xem traùi A Ma Laëc ôû trong loøng baøn tay.

Khi ñoù oâng Duy Ma Caät ñeán hoûi con raèng:

-Vaâng! Ngaøi A Na Luaät, thieân nhaõn cuûa Ngaøi thaáy, ñoù laø laøm ra töôùng thaáy, hay khoâng laøm ra töôùng maø thaáy? Giaû söû laøm ra töôùng thì cuøng vôùi ngoaïi ñaïo nguõ thoâng khoâng khaùc. Neáu khoâng laøm ra töôùng aáy laø voâ vi. Voâ vi thì khoâng neân coù thaáy.

Baïch Theá Toân khi aáy con laëng thinh. Nhöõng vò Phaïm Vöông kia nghe lôøi noùi ngyaø roài thì ñöôïc chöa töøng coù. Lieàn laøm leã maø hoûi raèng:

-ÔÛ treân ñôøi naøy ai coù ñöôïc chaân thieân nhaõn?

OÂng Duy Ma Caät ñaùp:

-Coù Phaät Theá Toân coù ñöôïc chaân thieân nhaõn. Thöôøng ôû trong chaùnh ñònh, phaûi thaáy coõi caùc chö Phaät khoâng do hai töôùng.

Khi aáy ñöùc Phaïm Vöông Nghieâm Tònh vaø quyeán thuoäc, 500 vò Phaïm Thieân ñeàu ñöôïc phaùp taâm voâ thöôïng chaùnh ñaúng chaùnh giaùc. Leã döôùi chaân oâng Duy Ma Caät. Boãng nhieân khoâng hieän, cho neân con khoâng kham ñeán thaêm beänh oâng aáy.

Ñoaïn naøy chuùng ta thaáy cuõng hôi ñôi giaûn. ÔÛ oâng Duy Ma Caät thì oâng nhìn khaùc vôùi Ngaøi A Na Luaät. Ngaøi A Na Luaät ñöôïc thieân nhaõn, thaáy theá giôùi tam thieân, ñaïi thieân cuûa Phaät Thích Ca gioáng nhö nhìn traùi oåi hay traùi xoaøi ôû trong loøng baøn tay. Baây giôø chuùng ta caàm moät traùi oåi, traùi xoaøi ñeå trong loøng baøn tay, nhìn thaáy roõ khoâng? Khoâng coù nghi tí naøo heát. Theá giôùi ñöùc Phaät Thích Ca giaùo hoùa, khoâng phaûi chæ caùi theá giôùi Ta Baø naøy thoâi maø noùi caû theá giôùi tam thieân ñaïi thieân. Coù theå theo mình hieåu baây giôø laø caû moät thaùi döông heä vaäy. Chôù khoâng phaûi chæ trong theá giôùi rieâng cuûa mình. Thaáy theá giôùi nhieàu ñoù baèng thaáy thaáy ñoù moät traùi caây trong loøng baøn tay. Mình thaáy caùi thaáy ñoù quaù möùc phaûi khoâng? Quaù söùc töôûng töôïng cuûa moïi ngöôøi. Nhöng bò oâng Duy Ma Caät hoûi moät caùi roài bí. OÂng hoûi nhö vaäy, Ngaøi thaáy ñoù laø do coù töôùng maø thaáy hay khoâng töôùng maø thaáy. Neáu coù töôùng thì gioáng nhö haøng nguõ thoâng cuûa ngoaïi ñaïo. Ngoaïi ñaïo ñöôïc nguõ thoâng. Trong ñoù coù Thieân Nhaõn Thoâng thì cuõng thaáy ñöôïc roäng nhö laø oâng A Na Luaät. Coøn neáu khoâng taïo ra töôùng maø thaáy ñoù, ñaõ khoâng töôùng thì ñoù laø voâ vi. Voâ vi laøm sao coù thaáy. Nhö vaäy coù töôùng thaáy thì oâng ñoàng vôùi ngoaïi ñaïo. Coøn neáu khoâng taïo ra töôùng maø thaáy ñoù, ñaõ khoâng töôùng thì ñoù laø voâ vi. Voâ vi laøm sao coù thaáy. Nhö vaäy coù töôùng thaáy thì oâng ñoàng vôùi ngoaïi ñaïo. Coøn neáu khoâng töôùng maø thaáy thì khoâng töôùng thì khoâng thaáy, thì nhö vaäy laø sai. Ngang ñoù oâng bí, oâng ñaùp khoâng ñöôïc.

Nhö vaäy Thieân Nhaõn ñoù ñoái vôùi oâng Duy Ma Caät laø Thieân nhaõn coøn naèm ôû treân ñoái ñaõi. Chöa phaûi laø Thieân nhaõn chaân thaät. Con neân sau naøy chö Thieân môùi hoûi oâng: “Theá naøo laø chaân Thieân nhaõn? ÔÛ treân ñôøi naøy ai coù chaân Thieân nhaõn?” OÂng ñaùp: “Chæ coù Phaät môùi coù chaân Thieân nhaõn ñoù thoâi”. Chaân thieân nhaõn cuûa Phaät theá naøo? ÔÛ ngay trong chaùnh ñònh maø thaáy caùi coõi nöôùc cuûa chö Phaät, maø khoâng bò hai töôùng coù vaø khoâng. Nhö vaäy ñöùc Phaät ñi tôùi choã haèng ñöôïc chaùnh ñònh, khoâng coøn keït ôû hai beân. Cho neân Ngaøi thaáy taát caû coõi nöôùc chö Phaät.

Lôøi noùi naøy maáy chuù thaáy coù quaù hay khoâng? Bôûi vì nhö Ngaøi A Na Luaät chæ thaáy theá giôùi trong phaïm vi giaùo hoùa cuûa ñöùc Phaät Thích Ca. Chôù chöa thaáy vò A La Haùn naøo noùi: Toâi thaáy coõi Phaät naøy, coõi Phaät kia, phaûi khoâng? Coøn ñöùc Phaät, Ngaøi thaáy ñoù chính laø caùi thaáy cuûa Ngaøi. Thí duï nhö baây giôø tuïng kinh Di Ñaø thì thaáy ñöùc Phaät thaáy ñöôïc coõi Phaät Di Ñaø khoâng? Roài thaáy coõi Phaät Ñoâng phöông khoâng? Roài thaáy coõi Phaät Döôïc Sö. Thaáy bao nhieâu coõi Phaät. Nhö vaäy caùi thaáy cuûa ñöùc Phaät vöôït haún caùi thaáy cuûa A Na Luaät xa. Quaù xa phaûi khoâng? Bôûi vaäy Ngaøi noùi ôû ñaâu ñoù coù coõi Phaät ñoù, ñöùc Phaät teân gì ñang noùi Phaùp... coøn caùc vò A La Haùn ñaâu thaáy caùi ñoù. Nhö vaäy chuùng ta môùi thaáy raèng treân phöông dieän tu haønh phöông dieän tu haønh coøn ôû trong ñoái ñaõi maø taâm ñöôïc thanh tònh thì caùi thaáy cuõng roäng laém roài. Nhöng khi vöôït khoûi ñoái ñaõi maø taâm hoaøn toaøn thanh tònh. ÔÛ trong chaùnh ñònh töùc laø hoaøn toaøn thanh tònh. Khoâng coù bao giôø ñoäng, thì chaúng nhöõng nhìn ôû moät coõi Phaät maø thaáy voâ soá coõi Phaät nöõa. Nhö vaäy môùi thaáy giaù trò cuûa söï tu.

Nhö baây giôø chuùng ta tu, maáy chuù coù luùc naøo taâm an moät chuùt thì luùc ñoù trí mình saùng moät chuùt. Coøn khi taâm mình baát an thì trí mình roái loaïn. Cho neân tu thieàn laø coát cho taâm yeân ñònh. Maø taâm yeân ñònh thì trí saùng. Trí saùng ñoù khoâng phaûi saùng baèng trí thoâi maø saùng caû ra saùu caên. Bôûi ra saùu caên neân môùi goïi laø luïc thoâng ñoù. Chính nhôø yeân tònh maø phaùt ra, chôù khoâng phaûi nhôø caùi thuaät luyeän taäp maø coù. Nhöõng ngöôøi naøo luyeän taäp môùi coù thaàn thoâng thì thaàn thoâng do luyeän taäp ñöôïc. Maø luyeän taäp ñöôïc thì noù coøn hoaøi hay maát. Ñaõ luyeän taäp ñöôïc thì luùc naøo khoâng luyeän taäp noù khoâng coâng hieäu. Coøn ôû ñaây do taâm mình an ñònh maø trí töï saùng. Cho neân an ñònh ñöôïc taâm mình thì ñoù laø thaàn thoâng chaân thaät. Chôù khoâng phaûi thaàn thoâng do coâng phu luyeän taäp maø ñöôïc. Cho neân ñöùc Phaät, taâm Ngaøi hoaøn toaøn an ñònh thì goïi laø thöôøng ôû trong chaùnh ñònh maø thaáy coõi chö Phaät. Ñoù laø choã tu haønh, khoâng phaûi mình noùi huyeàn bí maø ñaây laø noùi moät leõ thaät. Bôûi vì coù vò A La Haùn naøo maø noùi thaáy theá giôùi nhieàu ñaâu, phaûi khoâng? Noùi chæ thaáy trong phaïm vi theá giôùi naøy. Coøn ñöùc Phaät, Ngaøi thaáy theá giôùi chöøng bao nhieâu? Ngaøi thaáy trong baàu hö khoâng naøy theá giôùi nhieàu nhö caùt soâng Haèng. Con soâng Haèng chaûy töø nuùi tuyeát ra tôùi bieån ñoâng. Tính ra treân 1000 caây soá. Chöøng bao nhieâu caùt? Baây giôø mình noùi soâng Ñoàng Nai thoâi, chöøng hôn 100 caây soá ñoù, maáy chuù thaáy chöøng bao nhieâu caùt? Khoâng theå naøo mình ñeám ñöôïc soá caùt soá caùt soâng ñoàng nai Ñoàng Nai. Huoáng nöõa laø soâng Haèng, noù daøi leâ theâ nhö vaäy. Phaät ví duï Ngaøi thaáy theá giôùi trong baàu hö khoâng naøy nhieàu nhö soá caùt soâng Haèng. Lôøi noùi nhö vaäy ñoù, khoâng phaûi töï Phaät öôùc thuyeát maø noùi. Chính laø do trí tueä saùng suoát cuûa Ngaøi thaáy ñöôïc. Nhöõng ñieàu ñoù coù baèng chöùng trong kinh noùi roõ raøng chôù khoâng phaûi laø öôùc thuyeát hay töôûng töôïng. Nhöõng ñieàu ñoù chuùng ta môùi thaáy coâng phu tu ñem laïi lôïi ích. Vaø lôïi ích ñoù vöôït ra ngoaøi thöôøng tình caùi hieåu bieát cuû con ngöôøi. Cho neân nhöõng ñieàu Phaät noùi maø chuùng ta baây giôø khoù hieåu laø taïi vì caùi thaáy cuûa Ngaøi vöôït quaù taàm voùc cuûa chuùng ta coù theå bieát. Vaäy maø Ngaøi coøn noùi laøm sao? Ngaøi noùi voâ trong röøng Ngaøi thaáy laù caây trong röøng, Ngaøi môùi laáy moät naém laù, Ngaøi naém trong tay, Ngaøi hoûi:

-Naém laù ta naém trong tay ñaây laø nhieàu, hay laø laù caây trong röøng nhieàu ñoù?

Chö Tyø Kheo traû lôøi raèng:

-Laù caây maø Phaät naém trong tay quaù ít. Coøn laù caây trong röøng thì voâ soá keå.

Phaät noùi:

-Cuõng vaäy, caùi bieát cuûa ta maø ñem  daïy caùc ngöôi ñoù, caùi soá ñem ra daïy gioáng nhö laø laù caây trong tay ta  naém vaäy. Coøn caùi ta bieát khoâng daïy, khoâng noùi ñöôïc ñoù nhieàu nhö laù caây trong röøng.

Maáy chuù nghó caùi thaáy, caùi bieát cuûa Phaät ñoái vôùi mình côõ naøo. Noù quaù taàm voùc töôûng töôïng cuûa mình. Ñoù ñeå thaáy raèng nhöõng caùi maø Phaät thaáy chöa caàn thieát, Ngaøi cuõng khoâng, Ngaøi cuõng khoâng noùi cho mình bieát. Maø chính Ngaøi ñaõ thaáy, Ngaøi ñaõ bieát. Cho neân caùi tu ñeán choã taâm thanh tònh bình ñaúng thì hieäu quaû noù khoâng theå naøo löôøng ñöôïc. Khoâng theå naøo duøng trí phaøm tuïc mình maø coù theå bieát ñeán ñöôïc. Keá ñaây laø oâng Öu Baø Ly.

Phaät baûo Ngaøi Öu Ba Ly:

-OÂng ñi ñeán thaêm beänh oâng Duy Ma Caät.

Ngaøi Öu Ba Ly baïch Phaät raèng:

-Theá Toân! Con khoâng kham ñeán thaêm beänh oâng aáy. Vì côù sao? Con nhôù laïi thuôû xöa coù hai vò Tyø Kheo phaïm veà luaät haïnh (töùc laø phaïm giôùi) cho laø hoå theïn (hay cho laø xaáu hoå) khoâng daùm ñeán hoûi Phaät. Ñeán hoûi con raèng:

-Vaâng! Ngaøi Öu Ba Ly. Chuùng toâi phaïm giôùi luaät, thaät laø xaáu hoå. Khoâng daùm ñeán hoûi Phaät. Cuùi mong Ngaøi Öu Ba Ly giaûi quyeát caùi nghi ngôø cho chuùng toâi ñeå ñöôïc thoaùt khoûi nhöõng loãi naøy.

Con lieàn ñuùng nhö phaùp maø giaûi noùi cho nhöõng vò naøy. Khi aáy oâng Duy Ma Caät ñeán baûo con raèng:

-Vaâng! Ngaøi Öu Ba Ly. Khoâng neân theâm toäi cho hai vò Tyø Kheo naøy. Phaûi thaúng tröø dieät. Chôù coù laøm nhieåu loaïn caùi taâm cuûa hai vò aáy. Vì côù sao? Vì taùnh toäi noù khoâng ôû trong, khoâng ôû ngoaøi, khoâng ôû chaëng giöõa. Nhö lôøi Phaät noùi vì taâm caáu cho neân chuùng sanh caáu. Vì taâm tònh cho neân chuùng sanh tònh. Taâm khoâng ôû trong, khoâng ôû ngoaøi,khoâng ôû chaëng giöõa. Nhö caùi taâm naøy, caùi toäi caáu cuõng vaäy, caùc phaùp cuõng vaäy, khoâng ra ngoaøi caùi nhö. Nhö Ngaøi Öu Ba Ly khi do caùi taâm töôùng maø ñöôïc giaûi thoaùt thì thaät coù caáu chaêng?

Con traû lôøi raèng:

-Khoâng vaäy.

OÂng Duy Ma Caät môùi noùi:

-Taát caû chuùng sanh taâm töôùng khoâng coù caáu. Cuõng laïi nhö vaäy. Vaâng! OÂng Öu Ba Ly, voïng töôûng laø caáu, khoâng voïng töôûng laø tònh. Ñieân ñaûo laø caáu, khoâng ñieân ñaûo laø tònh. Chaáp ngaõ laø caáu, khoâng chaáp ngaõ laø tònh. Naøy Ngaøi Öu Ba Ly, taát caû phaùp sanh dieät khoâng truï, khoâng döøng, nhö huyeãn, nhö ñieän. Caùc phaùp khoâng coù ñoái ñaõi cho ñeán moät nieäm cuõng khoâng döøng. Caùc phaùp ñeàu laø voïng kieán nhö moäng, nhö döông ñieän, nhö maët traêng trong nöôùc, nhö boùng trong göông, do voïng töôûng sanh. Ngöôøi maø bieát ñöôïc nhö theá ñoù, ñoù môùi goïi laø giöõ giôùi luaät. Ngöôøi bieát ñöôïc nhö theá ñoù, aáy môùi goïi laø kheùo hieåu.

Khi aáy hai thaày Tyø Kheo noùi:

-Thaät laø thöôïng trí thay. Ngaøi Öu Baø Ly khoâng coù theå naøo bì kòp Ngaøi laø ngöôøi giöõ giôùi baäc treân ñoù, Ngaøi laø ngöôøi giöõ giôùi hôn heát maø cuõng khoâng theå noùi ñöôïc.

Con lieàn ñaùp raèng:

-Neáu maø töø boû ñöùc Nhö Lai hay laø ngoaøi ñöùc Nhö Lai ra, chöa coù haøng Thanh Vaên, Boà Taùt naøo hay cheá phuïc ñöôïc nhaïo thuyeát bieän taøi cuûa oâng Duy Ma Caät. Trí tueä minh ñaït cuûa oâng laø nhö theá vaäy.

Khi aáy hai thaày Tyø Kheo môùi döùt heát nghi ngôø. Phaùt taâm voâ thöôïng chaùnh ñaúng chaùnh giaùc. Lieàn phaùt nguyeän raèng khieán cho taát caû chuùng sanh ñeàu ñöôïc bieän taøi nhö theá. Cho neân con khoâng theå ñeán thaêm beänh oâng Duy Ma Caät.

Nhö vaäy ñoaïn naøy chuùng ta thaáy Ngaøi Öu Ba Ly ñöùng treân phöông dieän naøo maø keát toäi, maø giaûi nghi cho maáy vò ñoù? Töùc laø ñöùng treân maët giôùi töôùng. Ñöùng treân maët giôùi töôùng maø giaûi nghi. Maø ñaõ ñöùng treân maët giôùi töôùng thì thí duï ngöôøi phaïm giôùi uoáng röôïu hay laø phaïm giôùi daâm duïc chaúng haïn, thì giôùi töôùng coù tha ñöôïc khoâng? Khi keát toäi thì ñoù laø toäi khoâng theå choái ñöôïc, khoâng theå boû ñöôïc, khoâng theå thoaùt ñöôïc. Cho neân ñöùng veà maët giôùi töôùng thì khi ñaõ laøm toäi roài, toäi ñoù laø toäi thaät, chôù khoâng theå naøo giaûm cheá ñöôïc.

Coøn oâng Duy Ma Caät oâng ñöùng veà phöông dieän naøo maø oâng noùi veà toäi? Töùc laø veà caùi taùnh. Beân kia ñöùng veà töôùng thì beân ñaây ñöùng veà taùnh. Nhö moãi ñeâm chuùng ta saùm hoái thì coù caâu sau, noùi gì ñoù. nguyeân chöõ Haùn laø:

            Toäi taùnh boån khoâng do taâm taïo.

            Taâm nhöôïc dieät thôøi toäi dieät vong.

            Toäi vong taâm dieät löôõng caâu khoâng.

            Thò taéc danh vi chôn saùm hoái.

Taùnh toäi voán laø khoâng. Maø taùnh toäi voán laø khoâng ñoù, laøm sau maø keát ñöôïc raèng toäi ñoù coá ñònh, phaûi khoâng? Baây giôø toâi noùi töø töø cho maáy chuù thaáy. Nhö chuùng ta laøm toäi, thì tröôùc töø caùi gì maø coù. Caùi gì maø khôûi ra taïo toäi? Tröôùc laø do yù thöùc noù nhieãm, phaûi khoâng? Nhieãm tröôùc maø khôûi ra taïo toäi. Töø yù thöùc khôûi, roài thaân, mieäng môùi baét ñaàu thöïc haønh. Thaân, mieäng thöïc haønh thì thaønh ra caùi nghieäp, thaønh ra toäi. Nhö vaäy caùi ñoäng cô chuû yeáu taïo toäi laø yù thöùc. Nhöng baây giôø hoûi yù thöùc noù ôû ñaâu, noù thaät hay khoâng thaät? Cho neân ôû ñaây môùi noùi nhöõng caâu, caùi toäi ñoù, taùnh noù khoâng phaûi ôû trong, khoâng phaûi ôû ngoaøi, khoâng phaûi ôû chaëng giöõa. Baây giôø tìm coi yù thöùc mình khôûi taïo ñoù, noù ôû ñaâu. Noù ôû trong, hay noù ôû ngoaøi, hay noù ôû chaëng giöõa. Y Ù thöùc tìm laïi laø maát phaûi khoâng? Y Ù thöùc chæ laø moät môùi voïng töôûng noù lieân tuïc taïm goïi laø yù thöùc. Nhö vaäy voïng töôûng lieân tuïc ñoù noù khoâng thaät, baûn chaát noù laø khoâng? Khi bieát caùi goác taïo toäi noù laø khoâng, thì caùi nghieäp do toäi taïo ra noù thaät ñöôïc khoâng? Ñöôïc khoâng? Caùi nghieäp khoâng thaät thì töôùng cuûa toäi thaät ñöôïc khoâng?

Baây giôø toâi thí duï: Nhö coù ngöôøi caát nhaø laàu ba töøng. Taàng soá moät, taàng soá hai, taàng soá ba. Baây giôø taàng soá moät ñoù laïi laø taàng dôû. Hoûng, hö, khoâng beàn, khoâng chaéc. Taàng soá 2, soá 3 beàn chaéc ñöôïc khoâng? Taát caû 2 taàng kia töø taàng soá 1 maø thaønh, neáu taàng soá 1 maø hö, hoaïi, 2 taàng kia thì sao? Cuõng theo ñoù maø hö maø hoaïi. Cuõng nhö vaäy, töø caùi taâm khôûi toäi, töùc laø khôûi caùi nieäm taïo toäi loãi. Taïo thaønh nghieäp toäi loãi cho neân coù keát quaû thoï toäi loãi phaûi khoâng.

Nhö vaäy 3 giai ñoaïn taâm, roài thaân, khaåu taïo thaønh toäi, goïi laø nghieäp taïo. Hay laø taïo thaønh nghieäp toäi. Roài môùi chòu quaû baùo cuûa toäi. Nhöng ngay taâm laø caùi goác ñoù, noù laïi khoâng thaät. Noù khoâng thaät thì hai phaàn kia thaät ñöôïc khoâng. Nhö vaäy neáu ñöùng treân töôùng toäi maø luaän thì noù chöa coù cöùu caùnh. Phaûi ñi thaúng veà taùnh toäi thì thaáy noù khoâng thaät. Neáu noù khoâng thaät thì toâò coøn hay heát.

Nhö vaäy ñeå trôû laïi baøi saùm hoái haèng ñeâm chuùng ta ñoù “Toäi taùnh boån khoâng”, taùnh toäi voán laø khoâng. Do caùi gì taïo? Do taâm taïo. Maø taâm ñoù laïi khoâng thaät nöõa. Khoâng thaät neân khi nhìn laïi noù maát thì taâm noù dieät. Taâm dieät thì toäi theo ñoù cuõng khoâng coøn. Nhö vaäy goïi laø chôn saùm hoái, veà taùnh toäi ñoù. coøn nhö Ngaøi Öu Ba Ly noùi ñaây laø veà töôùng toäi.

Nhö vaäy ñoaïn soá moät naøy, Ngaøi Duy Ma Caät muoán chæ cho chuùng ta thaáy taùnh toäi noù laø khoâng töôùng. Vì noù khoâng phaûi trong, khoâng phaûi ngoaøi, khoâng phaûi chaëng giöõa. Noù khoâng töôùng. Maø khoâng töôùng töùc laø noù khoâng thaät. Neáu chuùng ta trôû veà töï taùnh tìm ra khoâng coù, nhö vaäy ngay ñoù toäi seõ thanh tònh.

Cho neân ñaây oâng daãn ñoaïn sau ñeå thaáy. Phaät noùi vì taâm caáu cho neân chuùng sanh caáu, taâm tònh cho neân chuùng sanh tònh. Hoài naõy daãn veà taùnh toäi. Baây giôø noùi taùnh cuûa taâm phaûi khoâng? Chuùng sanh thaønh caáu laø do taâm caáu. Chuùng sanh thaønh tònh laø do taâm tònh. Coù phaûi vaäy khoâng? Nhö mình baây giôø thaønh ngöôøi xaáu laø do caùi gì? Do caùi taâm nghó xaáu cho neân môùi thaønh ngöôøi xaáu phaûi khoâng. Do taâm nghó toát môùi thaønh ngöôøi toát. Nhö vaäy thaønh toát, thaønh xaáu, goác töø taâm. Toát, xaáu goác töø taâm, maø baây giôø taâm ôû ñaâu? Taâm cuõng khoâng ôû trong, khoâng ôû ngoaøi, khoâng ôû chaëng giöõa. Caùi taâm nhö theá, toäi cuõng vaäy. Nhö vaäy thì caùc phaùp cuõng vaäy. Noù khoâng ra ngoaøi caùc duyeân. Töùc laø xeùt cho kyõ thì taâm cuõng khoâng ôû trong, khoâng ôû ngoaøi, khoâng ôû chaëng giöõa, ñeå thaáy raèng taâm khoâng thaät coù, phaûi khoâng? maø neáu taâm khoâng thaät coù, tìm cho cuoái cuøng thì trôû veà laëng leõ, nhö nhö. Taâm ñaõ nhö nhö thì caùc toäi cuõng nhö. Caùc toâi nhö thì chuùng sanh cuõng nhö. Chung ta tu neáu bieát phaûn quang laïi caùi taâm thì thaáy noù khoâng thaät. Thaáy noù khoâng thaät thì theo ñoù toäi loãi döùt. Thaáy ñöôïc nhö vaäy môùi laø thaáy toät cuøng cuûa toäi loãi. Chôù coøn treân giaû töôùng maø noùi thì toäi loãi laø töôùng hö doái. Bôûi vì thaân naøy vaø nghieäp, hai caùi ñoù ñeàu laø töôùng bieán dòch, khoâng coù thaät. Nhö vaäy trôû laïi söï tu haønh laø phaûi tìm taän caùi taùnh toäi vaø tìm taän caùi taùnh cuûa taâm.

Ñaây môùi daãn chöùng cho Ngaøi Öu Ba Ly deã hieåu. Nhö laø Ngaøi Öu Ba Ly do taâm töôùng maø khi ñöôïc giaûi thoaùt thì thaät coù caùi caáu chaêng? Vaäy thì caùi taâm töôùng cuûa Ngaøi do tu haønh ñöôïc thanh tònh maø ñöôïc giaûi thoaùt. Khi giaûi thoaùt noù coøn coù caáu hay khoâng? Ngaøi Öu Ba Ly ñaùp raèng “khoâng”. Ngaøi Duy Ma Caät môùi keát luaän raèng taát caû taâm chuùng sanh, taâm töôùng chuùng sanh khoâng caáu. Cuõng laïi gioáng nhö vaäy, nghóa laø neáu taâm chuùng sanh coá ñònh laø caáu thì mình coù boû caùi caáu ñöôïc caùi tònh khoâng? Neáu noù coá ñònh thì ñaâu boû ñöôïc, phaûi khoâng? Nhö vaäy caáu chæ laø lôùp voû beà ngoaøi. Chôù khi mình phaù ñöôïc lôùp voû beà ngoaøi ñoù thì taâm caáu ñeàu trôû thaønh thanh tònh. Cho neân môùi noùi ai tu cuõng coù theå trôû thaønh Phaät ñöôïc. Hay laø ai tu cuõng coù theå giaûi thoaùt ñöôïc. Bôûi vì coù theå giaûi thoaùt hay laø caùi theå cuûa Phaät ñaõ saün ôû moïi ngöôøi. Chæ bò nhöõng phieàn naõo caáu noù phuû che beân ngoaøi. Khi chuùng ta phaù vôû ñöôïc lôùp phieàn naõo caáu ñoù thì töï mình giaûi thoaùt, töï mình giaùc ngoä, chôù khoâng coù gì laï heát. Nhö vaäy môùi thaáy raèng treân ñöôøng tu khoâng phaûi mình laøm chuyeän khoâng theå laøm ñöôïc. Bôûi vì noù ñaõ coù saün, maø ñaõ coù saün thì taát nhieân kheùo tìm. Kheùo keâu baèng gaït boû nhô nhôùp phieàn naõo ñoù thì noù seõ saïch. Cuõng nhö toâi thöôøng duï, nhö mình coù cuûa baùu. Nhö hoøn ngoïc hay soá vaøng, mình ñeå trong huû mình choân. Giaû söû ngöôøi cha choân roài baûo con raèng: “Ba coù choân huû vaøng hay huû ngoïc ôû ñaâu ñoù, baây giôø ba coù cheát thì con ñaøo leân, con laáy xaøi”. Khi ngöôøi cha cheát, ngöôøi con bieát roõ choã cha choân, chæ ñoù bieát raønh reõ. Khi bieát mình coù huû ngoïc ngay ôû choã ñoù, ñaøo leân lieàn laáy ñöôïc vaø xaøi ñöôïc. Ngöôøi ñoù coù ngaùn ñaøo khoâng? Ngaùn ñaøo khoâng? Ngaùn quaù! Sao maø ñaát khoâng, khoâng thaáy, toâi khoâng muoán ñaøo chuùt naøo heát. Coù nghó vaäy khoâng? Maø sao? Cha cheát roài lieàn laáy cuoác, laáy xuoång ra ñaøo lieàn, phaûi khoâng? Bôûi vì mình ñaõ coù maø daïi gì khoâng laáy ra xaøi.

Baây giôø cuõng vaäy, taát caû chuùng ta Phaät ñaõ chæ mình coù taâm giaùc ngoä, mình coù ñöôïc caùi giaûi thoaùt ngay nôi mình chôù khoâng thieáu. Phaät chæ cho mình roõ raøng. Mình nghe kinh Phaät, mình hieåu ñöôïc ñieàu ñoù roõ raøng. Baây giôø mình coù ngaùn tu khoâng? Ngaùn khoâng? Noù coù roài, maø khoâng chòu khôi ra xaøi ñeå caàu giaùc ngoä giaûi thoaùt nhö Phaät. Chaúng leõ ngoài luùc laéc hoaøi, ngaùn quaù! Neáu maø luùc laéc hoaøi, ngaùn quaù! Thaät laø ngöôøi bieát coù cuûa maø khoâng chòu tìm xaøi. Ngöôøi ta khen laø saùng suoát khoân ngoan hay laø ngu daïi. Ñoù thaät laø daïi khôø, phaûi khoâng? Cho neân chuùng ta la ngöôøi vinh haïnh nhaát trong bao nhieâu chuùng sanh, bieát ñöôïc mình coù cuûa baùu, giaùc ngoä, giaûi thoaùt ñoù. Bieát roõ roài thì moãi ngöôøi coá gaéng, noã löïc maø khôi daäy noù. Deïp heát nhöõng nhô caáu chung quanh ñeå caùi ñoù noù hieän ra. Chôù ñöøng chaàn chôø, ñöøng nhuùt nhaùt, uoång moät ñôøi cuûa mình. Ñoù laø noùi ñeå cho thaáy roõ tinh thaàn ôû ñaây.

]

THIEÀN TOÂNG VIEÄT NAM