KINH DUY MA CAÄT GIAÛNG GIAÛI

H.T THÍCH THANH TÖØ

PHAÀN 9

Baây giôø oâng Duy Ma Caät laïi noùi theâm. Noùi taát caû taâm töôùng cuûa chuùng sanh laø khoâng caáu. Cuõng nhö vaäy ñoù laø khoâng caáu. Baây giôø voïng töôûng laø caáu, maø khoâng voïng töôûng laø tònh. Ñieân ñaûo laø caáu, khoâng ñieân ñaûo laø tònh. Baây giôø mình thaáy roõ caùi tu cuûa mình chöa. Mình boû voïng töôûng laø ñeå laøm chi? Ñeå tònh. Heát voïng töôûng laø tònh. Tònh töùc laø giaûi thoaùt. Giaûi thoaùt töùc laø giaùc ngoä. Neáu coøn voïng töôûng thì ñoù laø caáu laø nhô. Ñieân ñaûo vôùi voïng töôûng cuõng gaàn nhau, laø anh em thoâi, phaûi khoâng? Coù voïng töôûng môùi coù ñieân ñaûo. Khoâng coù voïng töôûng, coù ñieân ñaûo khoâng? Cho neân choã khaùc Baùt Nhaõ keát luaän thì voïng töôûng ñieân ñaûo phaûi khoâng? Hai caùi ñi chung. Nhöng ñaây thì phaân rieâng cho coù thöù töï vaäy thoâi. Coù voïng töôûng môùi coù ñieân ñaûo. Khoâng voïng töôûng laøm gì coù ñieân ñaûo. Nhö vaäy voïng töôûng ñieân ñaûo laø caáu. Khoâng voïng töôûng ñieân ñaûo laø tònh.

Chuyeän naøy thaät laø roõ nhö ban ngaøy. Chuùng ta duø coù giöõ giôùi, giöõ luaät gì ñi nöõa, maø neáu caùi ngaõ mình chaáp naëng thì giöõ giôùi, giöõ luaät ñoù coù giaûi thoaùt ñöôïc khoâng? Thí duï: toâi noùi nhö giôùi luaät thöôøng cuûa mình ñoù. Tyø Kheo khoâng ñöôïc cuoác ñaát. Tyø Kheo khoâng ñöôïc laøm cho caây coû bò haïi. Thí duï nhö khoâng ñöôïc böùt coû töôi... Mình giöõ luaät ñoù heát söùc laø nghieâm trang. Nhöng mình thaáy ngöôøi naøy, thaáy ngöôøi kia khoâng giöõ ñöôïc nhö mình, roài mình khinh hoï. Nhö vaäy coøn ngaõ khoâng. Neáu coøn ngaõ thì giaûi thoaùt noåi khoâng? Giaûi thoaùt laø choã khoâng coù ngaõ, duø cho mình laên loän giöõa quaàn chuùng maø caùi chaáp ngaõ mình khoâng coøn thì mình ñöôïc thanh tònh. Coøn neáu mình laøm caùi gì, ngoài trong ñaïo traøng maø caùi ngaõ mình cuõng cao voøi voïi ñoù, cuõng laø caáu nhö thöôøng. Chuû yeáu laø phaûi ñöøng chaáp ngaõ. Bôûi vì taát caû phieàn naõo, ngaõ maïng, noùng giaän, kieâu caêng v.v... ñeàu phaùt nguoàn töø chaáp ngaõ maø ra, phaûi khoâng? coù khi naøo thaáy mình khoâng ra gì heát, maø ngöôøi ta ñoäng tôùi mình giaän khoâng? Nghóa laø thaáy ta quan troïng, ñoäng tôùi cho neân noåi saân lieàn. Nhö vaäy moïi phieàn naõo goác töø caùi ngaõ. Neáu khoâng ngaõ thì coøn gì phieàn naõo. Khoâng phieàn naõo thì khoâng phaûi tònh laø gì? Coøn neáu coøn ngaõ taát nhieân coøn coù phieàn naõo. Coøn phieàn naõo cho neân goïi laø caáu. Nhö vaäy lôøi giaûng cuûa oâng Duy Ma Caät raát laø chí lyù, chæ thaúng caùi thöïc cho mình bieát. Chôù ñöøng coù chaáp töôùng. Nhieàu khi mình chaáp töôùng. Vì trong kinh Phaät cuõng nhö trong luaät Phaät, Phaät laøm caùi gì noù coù yù nghóa ngay trong thôøi ñoù. Roài mình khoâng bieát, mình laáy yù nghóa ngay trong thôøi ñoù, ñem qua thôøi khaùc mình nhìn. Toâi noùi thí duï: Nhö luaät Tyø Kheo cuûa chuùng ta, trong ñoù phaàn y vaø baùt heát bao nhieâu? Neáu noùi y baùt heát 1/3 soá giôùi luaät roài. Baây giôø y thì mình cuõng khoâng mang ba y. Baùt thì mình cuõng khoâng quaûy baùt ñi khaát thöïc. Nhö vaäy laøm sao? Thí duï: Nhö baây giôø chuùng ta ôû Thieàn vieän, hay laø moät ngoâi Giaø Lam. Chuùng ta tu khoâng coù quaán y, khoâng mang baùt ñi khaát thöïc. Vôùi moät ngöôøi quaán y mang baùt khaát thöïc ñuùng y nhö trong luaät daïy, hoï nhìn chuùng ta hoï khen hay hoï cheâ? Hoï cheâ. Maáy oâng thaày naøy khoâng giöõ giôùi, khoâng giöõ luaät. Neáu chuùng ta ôû trong Thieàn vieän, ôû trong ngoâi Giaø Lam, chuùng ta soáng raát laø bình dò, ñôn giaûn, caùi ngaõ chuùng ta maát ñi. Nhö vaäy ñoái vôùi ngöôøi mang bình baùt, quaán ba y ñi khaát thöïc maø caùi ngaõ coøn, thì ai hôn ai. Ai hôn ai? Nhö vaäy caùi troïng taâm khoâng phaûi laø giöõ caùi hình töôùng. Maø troïng taâm phaûi phaù ñöôïc caùi goác ôû trong. Goác ôû trong laø caùi ngaõ phaûi khoâng? Vì vaäy maø söï tu cuûa chuùng ta phaûi thaáu töôøng taän goác reã cuûa noù. Hieåu vaäy roài, hieåu taïi sao maø tinh thaàn Ñaïi thöøa laïi khoâng quan troïng nhöõng hình thöùc. Bôûi vì hình thöùc laø töôùng beân ngoaøi, taïm trong luùc caàn ñoù. Coøn chuû yeáu laø beân trong. Laøm sao phaù ñöôïc caùi ngaõ ñoù môùi laø goác. Bôûi vaäy chuùng ta tu phaûi thöïc. Noùi vaäy khoâng phaûi moät chieàu. Neáu chuùng ta tu, chuùng ta khoâng quaán y, khoâng mang baùt ñi khaát thöïc, maø chuùng ta laïi theâm caùi ngaõ lôùn nöõa thì truùng hay traät? Neáu maø khoâng chaáp töôùng maø coøn chaáp ngaõ thì laïi coøn traät hôn nöõa, phaûi khoâng? Tuy khoâng chaáp töôùng maø chaáp ngaõ thì ñoù laø beänh thoâi. Cho neân khi khoâng chaáp töôùng thì cuõng ñöøng chaáp ngaõ nöõa môùi truùng, phaûi khoâng? Chôù khoâng chaáp töôùng maø chaáp ngaõ laïi caøng traät.

Ñaây theâm moät ñoaïn, oâng noùi raèng taát caû phaùp sanh dieät khoâng döøng nhö huyeãn, nhö ñieän. Caùc phaùp khoâng ñoái ñaõi cho ñeán moät nieäm cuõng khoâng döøng. Caùc phaùp ñeàu do voïng kieán, nhö moäng, nhö aùnh naéng, nhö laø maët trôøi trong nöôùc, nhö laø boùng trong göông v.v... ñeàu do voïng töôûng sanh. Nhö vaäy neáu ai thaáy ñöôïc caùc phaùp nhö huyeãn nhö hoùa, nhö traêng trong nöôùc, nhö boùng trong göông. Haèng thaáy nhö vaäy vaø bieát taát caû ñeàu do voïng töôûng sanh, thì ngöôøi ñoù laø ngöôøi giöõ giôùi, giöõ luaät. Taïi sao vaäy? Sôû dó giôùi luaät caám laø khoâng cho chuùng ta tham nguõ duïc. Khoâng cho chuùng ta nhieãm nguõ duïc. Khoâng cho chuùng vì nguõ duïc maø taïo neân toäi loãi. Baây giôø chuùng ta thaâyù nguõ duïc nhö laø boùng, nhö laø traêng ñaùy nöôùc, nhö laø huyeãn hoùa thì coøn gì maø tham. Khoâng tham thì coøn gì maø nhieãm. Thaáy ñuùng nhö vaäy ñoù laø mình giöõ giôùi, giöõ luaät roài. Coøn mình thaáy noù thaät thì chöa ñöôïc troïn veïn. Ngaøi cuõng noùi raèng neáu ngöôøi naøo bieát ñöôïc nhö vaäy môùi goïi laø kheùo hieåu.

Nhö vaäy ñoaïn tröôùc oâng chæ cho chuùng ta thaáy ñöôïc raèng taùnh toäi khoâng thaät. Töø taâm maø ra. Taâm cuõng khoâng thaät nöõa, cho neân taâm khoâng thaät, toäi khoâng thaät ñeàu trôû veà nhö.

Roài ñeán ñoaïn hai chæ raèng, taát caû taâm caáu thì ngaõ cuûng laø caáu, chuùng sanh caáu ñoù. Taâm maø nhô thì chuùng sanh cuõng nhô. Taâm maø saïch thì chuùng sanh saïch. Cho tôùi voïng töôûng laø nhô. Heát voïng töôûng laø saïch v.v... Nhö vaäy chæ cho thaáy raèng taát caû toäi goác töø taâm maø ra. Neáu taâm thanh tònh thì muoân toäi theo ñoù ñeàu heát.

Thöù ba laø cho chuùng ta thaáy taát caû phaùp nhö huyeãn nhö hoùa. Bieát roõ caùc phaùp nhö huyeãn nhö hoùa, khoâng keït, ñoù laø ngöôøi chaân chaùnh giöõ luaät. Khi caùc thaày Tyø Kheo naøy nghe oâng Duy Ma Caät noùi nhö vaäy roài, hoï laõnh hoäi ñöôïc, hoï phaùt taâm boà ñeà.

Phaät baûo La Haàu La:

-OÂng ñi ñeán thaêm beänh oâng Duy Ma Caät.

Ngaøi La Haàu La baïch Phaät raèng:

-Theá Toân con khoâng kham ñeán thaêm beänh oâng aáy. Vì côù sao? Con nhôù thuôû xöa ôû thaønh Tyø Xaù Ly coù caùc oâng tröôûng giaû ñeán choã cuûa con cuùi ñaàu laøm leã, hoûi con raèng:

-Vaâng! Ngaøi La Haàu La. OÂng laø con cuûa Phaät ñaõ boû ngoâi Chuyeãn Luaân Thaùnh Vöông ñi xuaát gia, haønh ñaïo. Xuaát gia ñoù coù lôïi ích gì? Con lieàn ñuùng nhö phaùp vì hoï maø noùi lôïi ích cuûa coâng ñöùc xuaát gia.

Khi aáy oâng Duy Ma Caät ñeán baûo con raèng:

-Vaâng! Ngaøi La Haàu La. Khoâng neân noùi caùi lôïi coâng ñöùc cuûa ngöôøi xuaát gia. Vì côù sao? Khoâng coù lôïi, khoâng coù coâng ñöùc, aáy laø xuaát gia.

Nghe ngöôïc ngaïo quaù phaûi khoâng? Nhö vaäy tôùi choã naøy mình coù hai caùi nhìn. Caùi nhìn cuûa Ngaøi La Haàu La laø nhìn treân hình töôùng. Neáu ngöôøi xuaát gia seõ coù nhöõng lôïi gì, ñöôïc nhöõng coâng ñöùc gì? Trong kinh Phaät cuõng ñaõ noùi caùi lôïi ích ñoù chæ laø caùi ích lôïi ñoái ñaõi cuûa töôùng höõu vi thoâi. Chôù khoâng phaûi laø noùi tôùi ích lôïi cuûa caùi voâ vi.

Coøn oâng Duy Ma Caät thì oâng nhìn ngöôøi xuaát gia laø ñi thaúng veà choã voâ vi, khoâng coù töôùng. Khoâng coù töôùng thì noùi gì coù lôïi, coù coâng ñöùc.

Choã naøy gioáng vôùi choã maø vua Löông Voõ Ñeá hoûi Ngaøi Ñaït Ma, phaûi khoâng? Noùi oâng taïo chuøa, caát chuøa vaø nuoâi Taêng chuùng v.v... raát laø nhieàu. Vaäy coù lôïi ích, coù coâng ñöùc gì khoâng? ngaøi lieàn noùi:

-Khoâng! Khoâng coù coâng ñöùc.

Nhö vaäy caùi nhìn cuûa oâg Duy Ma Caät gaàn vôùi caùi nhìn cuûa nhaø Thieàn. Bôûi vì noùi coâng ñöùc, noùi phöôùc ñöùc thì chæ laø caùi hình töôùng sanh dieät. Coøn choã chaân thaät ñoù ra ngoaøi caùc töôùng ñoái ñaõi. Cho neân noùi laø khoâng. ÔÛ ñaây oâng noùi cuõng gioáng heát nhö vaäy. Nghóa laø neáu noùi xuaát gia thì khoâng coù lôïi, khoâng coù coâng ñöùc. Nhöng maø baây giôø ña soá ngöôøi noùi xuaát gia khoâng lôïi, khoâng coâng ñöùc thì hoï coù muoán xuaát gia khoâng? Coù lôïi. Coù coâng ñöùc gì môùi ham tu chôù. Khoâng lôïi, khoâng coâng ñöùc tu laøm chi. Nhöng ñaây laø leõ thöïc, bôûi vì ñi tôùi choã voâ vi giaûi thoaùt thì khoâng coøn naèm treân giaû töôùng thì laøm gì thaáy coù lôïi, coù coâng ñöùc. Cho neân sau môùi noùi theâm cho roõ.

Phaùp höõu vi thì coù theå noùi coù lôïi, coù coâng ñöùc. Coøn phaøm ngöôøi xuaát gia laø vì phaùp voâ vi. Maø trong phaùp voâ vi thì khoâng coù lôïi, khoâng coù coâng ñöùc.

Nhö vaäy oâng xaùc nhaän, sôû dó oâng noùi khoâng coù lôïi, khoâng coâng ñöùc laø ñöùng treân maët voâ vi maø noùi, phaûi khoâng? Thí duï: Nhö mình mình noùi baây giôø ngöôøi xuaát gia thì khoûi baän chuyeän gia ñình, khoûi lo con caùi neân raûng rang tu haønh. Caùi lôïi ñoù toaøn laø caùi lôïi cuûa hình thöùc thoâi, phaûi khoâng? Chôù ñaâu coù phaûi laø ñi thaúng trong voâ vi. Chuû yeáu ngöôøi xuaát gia coù ngöôøi naøo xuaát gia maø chæ muoán ñöôïc caùi phöôùc töông ñoái ñaâu, phaûi khoâng? Ñeà muoán giaûi thoaùt. Maø giaûi thoaùt töùc laø ñi tôùi choã voâ vi. Cho neân ñaây laø noùi thaúng muïc ñích, cöùu caùnh ñoù. Ñeán tröôøng hôïp thöù hai.

La Haàu La, ngöôøi xuaát gia ñoù, khoâng kia, khoâng ñaây, cuõng khoâng trung gian. Lìa 62 kieán chaáp ôû nôi Nieát baøn, ngöôøi trí thoï nhaän (töùc laø choã thoï nhaän cuûa ngöôøi trí) laø choã sôû haønh cuûa haøng thaùnh giaû, haøng phuïc chuùng ma (nhö vaäy thì ngöôøi xuaát gia laø ngöôøi thoaùt khoûi ngaõ, chuùng sinh. Bæ thöû töùc laø ngaõ, nhôn, chuùng sanh ñoù) vaø lìa taát caû kieán chaáp höøng ôû nôi Nieát baøn. Ñoä ñöôïc 5 ñaïo (ñoä töùc laø qua ñöôïc nguõ thuù ñoù. Nguõ ñaïo hoaëc nguõ thuù cuõng gioáng nhau. Qua ñöôïc nguõ thuù töùc laø khoâng coøn sanh trong naêm ñöôøng ñoù nöõa.). Trong saïch ñöôïc nguõ nhaõn, ñöôïc nguõ löïc, ñöùng treân nguõ caên (hay thaønh laäp ñöôïc nguõ caên). Khoâng coù naõo haïi ngöôøi khaùc. Lìa caùc taïp aùc, deïp phaùp caùc ngoaïi ñaïo. Vöôït khoûi caùc giaû danh. Ra khoûi choã buøn laày. Khoâng bò troùi buoäc. Khoâng coù ngaõ sôû. Khoâng coù sôû thoï. Khoâng coù bò nhieãu loaïn. ÔÛ thì oâm loøng vui veû, baûo hoä caùi yù kia. Tuøy thuaän Thieàn ñònh, lìa caùc loãi aùc. Nhö vaäy ñoù laø tinh thaàn xuaát gia. Neáu hay nhö vaäy ñoù, aáy laø ngöôøi chôn xuaát gia.

Chôn xuaát gia ôû ñaây oâng noùi laø mình phaûi rôøi caû ngaõ vaø ngaõ sôû vaø haèng ñöùng treân bôø Nieát baøn. Haèng vöôït ra khoûi moïi troùi buoäc, nhieãm oâ vaø haèng ôû trong Thieàn ñònh. Nhö vaäy môùi thaät laø xuaát gia.

Xuaát gia chuùng ta nhôù coù maáy nghóa? Moät laø xaát theá tuïc gia. Hai laø xuaát phieàn naõo gia. Ba la xuaát tam giôùi gia. Nhö vaäy choã naøy oâng noùi laø xuaát caùi gì gia? Töùc laø chuùng ta phaûi ra khoûi tam giôùi, phaûi ñöùng treân bôø Nieát baøn. Chôù khoâng phaûi chæ ra khoûi nhaø theá tuïc thoâi. Baây giôø phaàn nhieàu chuùng ta hay noùi xuaát gia coù lôïi ích laø xuaát gia ôû trong nhaø theá tuïc. Töø nhaø theá tuïc maø ra khoûi coù lôïi ích gì? Chôù maø ít coù xuaát phieàn naõo gia. Xuaát tam giôùi gia maø xuaát phieàn naõo gia laø hai choã maø ôû ñaây oâng muoán noùi. Nhö vaäy taát caû moïi ngöôøi neáu chuùng ta nhìn laïi,noùi raèng chæ khi naøo boû nhaø cha meï vaøo chuøa laø xuaát gia. Neáu hieåu ngang chöøng ñoù thì ñôøi tu chöa coù giaù trò gì, phaûi khoâng. Neáu chöa phaù ñöôïc phieàn naõo, mình chöa ra khoûi tam giôùi töùc laø chöa ñöôïc giaûi thoaùt, thì xuaát gia chöa ñuùng nghóa xuaát gia. Muoán ñuùng nghóa xuaát gia laø phaûi deïp saïch phieàn naõo, phaûi ñöôïc giaûi thoaùt sanh töû. Ra khoûi tam giôùi töùc laø giaûi thoaùt sanh töû. Ñoù môùi laø muïc ñích cöùu caùnh cuûa ngöôøi xuaát gia. Cho neân ôû ñaây oâng noùi chôn chaùnh xuaát gia laø phaûi nhö vaäy ñoù. Nhö vaäy ñoù laø laøm cho saùng toû theâm nghóa xuaát gia cuûa ngöôøi tu. Chôù khoâng phaûi laø oâng noùi lyù suoâng.

Khi ñoù oâng Duy Ma Caät baûo caùc Tröôûng giaû raèng: “Caùc oâng neân ôû trong chaùnh phaùp maø phaùt taâm xuaát gia. Vì côù sao? Vì Phaät ra ñôøi raát khoù ñöôïc gaëp.

Nhö vaäy thì caùc oâng neân ôû trong chaùnh phaùp maø phaùt taâm xuaát gia. Taïi sao? Bôûi vì khoù gaëp ñöôïc ñöùc Phaät ra ñôøi. Caùc oâng Tröôûng giaû môùi noùi raèng (Tröôûng giaû naøy laø Tröôûng giaû töû laø con ñoù, chôù khoâng phaûi Tröôûng giaû lôùn.

Caùc Tröôûng giaû naøy thöa raèng:

-Thöa cö só, chuùng toâi nghe Phaät noùi cha meï khoâng cho thì khoâng ñöôïc xuaát gia (töùc laø cha meï khoâng cho pheùp thì khoâng ñöôïc xuaát gia).

OÂng Duy Ma Caät noùi:

-Ñuùng vaäy! Caùc oâng lieàn phaùt taâm voâ thöôïng chaùnh ñaúng chaùnh giaùc. AÂuùy laø xuaát gia, aáy töùc laø thoï giôùi cuï tuùc.

ÔÛ ñaây oâng khoâng naëng veà hình thöùc xuaát gia laø caïo toùc, voâ chuøa phaûi khoâng? OÂng baûo xuaát gia laø phaûi phaùt taâm caàu thaønh Phaät, ñoù laø xuaát gia, ñoù laø thoï giôùi cuï tuùc. Bôûi vì taát caû ngöôøi xuaát gia coù ngöôøi naøo khoâng caàu thaønh Phaät maø xuaát gia khoâng. Phaûi khoâng? Caàu thaønh Phaät laø muïc tieâu cöùu caùnh. Nhö vaäy mình nhaém vaøo muïc tieâu cöùu caùnh ñoù maø laøm maø tieán. Ñoù goïi laø xuaát gia.

Khi aáy32 ngöôøi con oâng tröôûng giaû ñeàu phaùt taâm voâ thöôïng chaùnh ñaúng chaùnh giaùc. Cho neân con khoâng kham ñeán thaêm beänh oâng aáy.

Nhö vaäy chuùng ta coù theå toùm laïi cho deã nhôù. ÔÛ ñaây Ngaøi Duy Ma Caät muoán noùi caùi nghóa xuaát gia laø ñi thaúng vaøo giaûi thoaùt, laø phaùp voâ vi. Chôù khoâng phaûi xuaát gia laø phaùp höõu vi. Cho neân khuyeân Ngaøi La Haàu La ñöøng laáy caùi lôïi cuûa phaùp höõu vi maø noùi vôùi caùc con oâng Tröôûng giaû. Roài tôùi ñoaïn keá muoán giaûng traïch raèng ngöôøi xuaát gia laø ngöôøi phaù ñöôïc taát caû phieàn naõo ra ra khoûi nhaø tam giôùi. Ñöùng ôû treân bôø Nieát baøn. Ñoù môùi laø ngöôøi chaân thaät xuaát gia. Nhö vaäy chuùng ta thaáy yù nghóa xuaát gia naøy thaät laø thaâm saâu. Keá ñoù laø Ngaøi A Nan. Ngaøi A Nan thaät laø ñaùng thöông.

Phaät baûo Ngaøi A Nan:

-OÂng ñi ñeán thaêm beânh oâng Duy Ma Caät.

A Nan baïch Phaät raèng:

-Theá Toân! Con khoâng kham ñeán thaêm beänh oâng aáy. Vì côù sao? Con nhôù thuôû xöa Theá Toân thaân coù chuùt ít beänh, phaûi duøng söûa boø. Con lieàn mang baùt ñeán nhaø ñaïi Baø La Moân ñöùng ôû döôùi coång (hay laø döôùi cöûa. Ñöùng ôû döôùi coång vì nhaø ngöôøi coù coù caùi coång lôùn ôû tröôùc. Ñöùng ôû döôùi coång töùc laø ngay tröôùc cöûa nhìn voâ, chôø ngöôøi ta thaáy ñeå ngöôøi ta keâu voâ cho). Khi aáy oâng Duy Ma Caät ñeán hoûi con raèng:

-Vaâng! Ngaøi A Nan, vì sao maø saùng sôùm mang baùt ñeán ñöùng ñaây (chöõ naøy laø “Trieâu” chôù khoâng ñoïc laø “Trieàu” ñöôïc)?

Con noùi raèng:

-Naøy cö só! Thaân Theá Toân coù chuùt ít beänh phaûi duøng söûa boø. Cho neân toâi ñeán ñöùng ñaây.

OÂng Duy Ma Caät noùi:

-Thoâi! Thoâi! A Nan chôù coù noùi lôøi aáy. Thaân Nhö Lai laø theå Kim cang. Caùc caùi aùc ñaõ döùt. Caùc caùi thieän ñaõ ñaày ñuû. Laøm gì maø coù beänh, laøm gì maø coù naõo. Thoâi laëng leõ ñi A Nan. Chôù coù cheâ bai Nhö Lai (ñuoåi ñi). Chôù coù khieán nhöõng ngoaïi ñaïo nghe lôøi thoâ naøy. Khoâng khieán cho nhöõng chö Thieân coù ñaày ñuû oai ñöùc vaø nhöõng vò Boà taùt ôû caùc coõi Tònh ñoä khaùc ñöôïc nghe lôøi naøy. Thoâi oâng ñi ñi (laëng leõ ñi ñi. Chôù ñöøng ñeå ngoaïi ñaïo nghe hoaëc chö Thieân hoaëc caùc vò Boà taùt ôû coõi khaùc nghe. Caùi naøy xaáu hoå laém.). A Nan! Vò Chuyeån Luaân Thaùnh Vöông chæ coù moät chuùt ít phöôùc maø coøn ñöôïc khoâng beänh. Huoáng nöõa laø Nhö Lai ñöôïc voâ löôïng phöôùc ñöùc, khaép caû thuø thaéng thay (Khaép thaéng giaû tai töùc laø khaép heát thuø thaéng ñoù ö!) Haõy ñi A Nan! Chôù khieán chuùng toâi nhaän ra lôøi naøy maø sanh hoå theïn (Hay laø chôù khieán cho chuùng toâi phaûi sinh ra hoå theïn)! Ngoaïi ñaïo thaäm chí neáu nghe ñöôïc lôøi naøy thì khôûi nghó theá naøy: Sao goïi laø thaày. Töï mình beänh maø khoâng coù theå cöùu ñöôïc maø hay cöùu beänh cho ngöôøi khaùc. Nhö vaäy thoâi ñi A Nan. OÂng ñöøng ñeå cho chuùng toâi hoå theïn.

Taïi sao hoå theïn? Vì ngoaïi ñaïo thaäm chí nghe noùi lôøi naøy thì hoï lieàn ñaët caâu hoûi. Taïi sao maø Thaày laø Thaày maø beänh mình khoâng cöùu ñöôïc maø noùi cöùu beänh ngöôøi khaùc. Voâ lyù phaûi khoâng? Bôûi vaäy toâi noùi maáy chuù tu raùng. Beänh coù hai thöù: Beänh thaân vaø beänh taâm. Thaân cuõng khuyeân Phaät töû tu haønh. Ngoài thieàn ít beänh maø mình beänh reà reà. Thaät laø xaáu hoå cho toâi bieát maáy, phaûi khoâng? Moãi khi noùi vôùi Phaät töû, toâi noùi ngöôøi ngoài thieàn ít beänh maø maáy chuù cöù reà reà, reà reà hoaøi. Thöïc laø ñieàu tuûi nhuïc cho toâi, phaûi khoâng? Toâi noùi ít beänh, maáy chuù ngoài thieàn gioûi thì ít beänh. Chôù thaày noùi ngoài thieàn ít beänh, maø maáy thaày ñaây ñeâm naøo cuõng ngoài thieàn maø thaày naøo cuõng reân beänh heát thì coù phaûi xaáu hoå cho toâi khoâng? Ñoù laø noùi veà thaân.

Noùi veà taâm, mình laø ngöôøi tu. Mình noùi tu laø ñeå dieät phieàn naõo, ñeå heát khoå ñau, phaûi vaäy khoâng? coù ngöôøi naøo noùi toâi tu laø toâi nuoâi phieàn naõo. Ñaâu coù ai noùi vaäy. Ñaõ noùi laø dieät phieàn naõo thì ít ra vaøo chuøa ôû 5 thaùng, 10 thaùng cuõng thaáy maáy thaày cöôøi hoaøi môùi phaûi chôù. Heát phieàn naõo. Coøn neáu khoâng heát cuõng bôùt phieàn naõo roài. Chôù ít böõa thaáy ngöôøi naøy saân. Ít böõa thaáy ngöôøi kia quaïu. Ít böõa nöõa thaáy ngöôøi kia khoùc. Nhö vaäy coøn phieàn naõo khoâng? Noùi raèng tu ñeå dieät phieàn naõo thì cuõng chöa coù nöõa. Neáu mình chöa dieät ñöôïc phieàn naõo maø daïy ngöôøi ta dieät phieàn naõo laø laøm sao. Ñöôïc khoâng?

Bôûi vaäy nhieàu khi toâi noùi toâi xaáu hoå khi coù maáy ngöôøi Phaät töû noùi: “Thaày con hoâm tröôùc giaän maáy oâng ñieäu, muoán boû ñi. Tuïi con laïi naên nó heát söùc Thaày môùi ôû laïi”. Nghe vaäy coù xaáu hoå khoâng? Neáu Thaày khoâng coù phieàn naõo thì Thaày ñaâu coù boû ñi. Maø Thaày boû ñi töùc laø Thaày phieàn naõo quaù. Nhôø Phaät töû an uûi Thaày môùi bôùt phieàn naõo. Nhö vaäy khi phieàn naõo cuûa Phaät töû, hoï khoå sôû, hoï tôùi hoï nhôø Thaày an uûi cho bôùt. Roài baây giôø Thaày phieàn naõo thì nhôø Phaät töû tôùi an uûi laïi. Nhö vaäy mình vaø Phaät töû coù hôn bao nhieâu khoâng? Kieåm laïi coi hôn bao nhieâu? Nhö vaäy caùi ñoù laø ñeå thaáy xaáu hoå cuûa ngöôøi tu. Mình tu phaûi laø ngöôøi ñeå an uûi, ñeå daïy doã, ñeå khuyeân lôn hoï. Maø muoán an uûi, daïy doã, khuyeân lôn hoï, caùi ñoù mình ñaõ qua roài, phaûi khoâng? Qua roài môùi daïy hoï chôù. Neáu mình chöa qua, mình baûo hoï laøm, thì ñieàu ñoù thöïc laø... theo theá thöôøng laø ñoåi coâng cho nhau ñoù. Böõa nay hoï phieàn naõo tôùi mình an uûi. Mai mình phieàn naõo thì hoï tôùi an uûi. Ñoåi qua ñoåi laïi chôù khoâng ai hôn ai heát. Nhö vaäy khoâng coù nghóa laø Thaày nöõa. Cho neân maáy chuù raùng. Nhieàu khi toâi thaáy coù nhöõng luùc muoán böïc, muoán la laän. Maø nghó neáu la maáy chuù noùi mình saân, phaûi khoâng? Coøn khoâng la thì maáy chuù cöù töôûng laøm nhö vaäy laø hay. Cöù nay chuù naøy reân, con beänh quaù. Mai chuù kia reân, beänh quaù, ngoài thieàn khoâng noåi. Nhö vaäy taïi sao khoâng gan. Ñoù roài theâm moät caùi, ít böûa chuù naøy phieàn naõo chuù kia. Chuù kia phieàn naõo chuù noï. Nhö vaäy thieät laø... ñi tôùi ñaây ñeå coát döùt tröø phieàn naõo, maø noùi bò phieàn naõo. Voâ lyù quaù! Bò thì boû ñi. Bò phieàn naõo thì boû ñi phöùc ñi cho roài. Khoûi thöa hoûi cho maát thì giôø. Nhöng maø khoâng chòu, cuõng oâm ñoù ñeå ñi thöa, ñi trình. Nhö vaäy môùi thaáy raèng chöa gan, chöa daùm döùt khoaùt. Chôù taát caû nhöõng caùi ñoù laø nhöõng caùi mình boû ñöôïc deã ôït chôù gì.

Thí duï: Baây giôø huynh naøo ñoù noùi hôn mình hoaëc chæ trích mình khoâng ñuùng. Hoï chæ trích khoâng ñuùng, thì hoï thaáy sai, hoï thaáy baäy, boû qua cho roài, phaûi khoâng? Thöa kieän laøm chi cho maát thì giôø. Ñoù laø nhöõng ñieàu maø toâi noùi leõ thöïc nhö vaäy, ñoù maø cuõng ñi thöa. Deã noåi giaän khoâng? Noåi giaän maø naït thì... Muoán naït laø naït ñeå cho thaáy caùi ñoù khoâng xöùng ñaùng. Lyù ñaùng laø mình ñaõ qua roài maø coøn mang laïi laøm gì. Nhöng neáu naït thì noùi Thaày coøn saân, cuõng coøn phieàn naõo. Thoâi boû qua ñöøng giaän. Ñoù laø nhöõng caùi maáy chuù thaáy, nghóa laø söï thöïc cuûa tu ñoù. Noù laø goác ñeå mình ñi tôùi choã giaûi thoaùt. Goác giaûi thoaùt maø mình khoâng chòu oâm caùi goác ñoù. mình cöù vin nhöõng caønh phieàn naõo, nhöõng laù phieàn naõo maø mình meät nhoïc vôùi noù laøm chi, phaûi khoâng? bôûi vaäy mình phaûi gan. Gan daï moät chuùt môùi coù theå tieán ñöôïc. Toâi khoe vôùi ngöôøi ta, toâi noùi toâi hoài xöa beänh phoåi, trò chöa ñöôïc heát laém maø toâi ngoài thieàn rieát heát. Baây giôø maáy chuù ho kheït kheït 3,4 böõa, laïi thöa thaày chaéc con beänh phoåi roài. Toâi raày, toâi noùi khoâng coù beänh phoåi ñaâu maø sôï. Noùi vaäy maáy chuù noùi mình khoâng thöông, phaûi khoâng? Thaønh ra noù khoù thaät. Coøn neáu ngöôøi naøo ngoài thieàn roài ít böõa ho cuõng la beänh phoåi heát. Nhö vaäy loái tu maø mình noùi vôùi thieân haï trôû thaønh maâu thuaãn. Maâu thuaãn ngay trong haøng nguõ cuûa mình phaûi khoâng? Cho neân maáy chuù taäp gan moät chuùt ñeå giöõ uy tín. Khoâng phaûi toâi noùi giöõ uy tín suoâng maø chính laø ñeå cho maáy chuù coù moät söùc chòu ñöïng, thaéng ñöôïc nhöõng côn beänh nhoû vaø gan daï trong cuoäc tu haønh, chôù ñöøng yeáu ñuoái. Yeáu ñuoái roài trôû thaønh maâu thuaãn vôùi vieäc laøm cuûa mình. Ñoù laø toâi noùi caâu oâng thaày maø oång coøn beänh thì laøm sao cöùu ñöôïc ngöôøi beänh khaùc, ngöôøi khaùc beänh, phaûi khoâng? Vaäy maáy chuù muoán khi naøo khuyeân lôn ai thì nhôù doøm laïi mình coi ñaõ. Mình beänh nhieàu, beänh ít. Neáu mình gaàn heát beänh thì khuyeân hoï deã. Coøn mình beänh nhö hoï, e raèng khuyeân maéc côõ laém. Hoå theïn laém ñoù.

Phaûi leùn ñi mau chôù khieán cho ngöôøi ta nghe. Phaûi bieát! A Nan thaân Nhö Lai töùc laø phaùp thaân khoâng phaûi thaân tö duïc. Phaät laø baäc Theá Toân vöôït qua caû tam giôùi. Thaân Phaät khoâng coù laäu, caùc laäu ñaõ döùt (laäu töùc laø maàm phieàn naõo laøm rôi trong tam giôùi ñaõ döùt). Thaân Phaät laø voâ vi, khoâng coù rôi vaøo caùc soá (soá töùc laø caùc loaïi. Loaïi ngöôøi baäc naøy, baäc noï). Thaân nhö theá aáy thì naøo coù beänh gì. Ñaâu coù beänh gì.

Nhö vaäy ôû ñaây bieåu Ngaøi A Nan phaûi leùn ñi cho nhanh, chôù ñöøng ñeå cho ngöôøi ta nghe. Taïi sao vaäy? Vì oâng phaûi bieát thaân Phaät laø phaùp thaân. Phaùp thaân laø thaân ñaõ vöôït ra khoûi tam giôùi. Caùi thaân ñoù noù laø voâ vi, noù khoâng coøn beänh gì nöõa heát.

Baïch Theá Toân! Khi aáy con thaät laø hoå theïn. Ñöôïc gaàn guõi Phaät maø coù theå nghe laàm hay sao?

Nhö vaäy luùc ñoù oâng hoå theïn quaù! Con bò ñuoåi ñi hoaøi, cho neân töï tuûi. Roài khoâng bieát mình gaàn Phaät maø khoâng bieát mình coù nghe laàm khoâng? Phaät noùi Phaät beänh. Baây giôø mình ñi xin söõa cho Phaät maø oång ñuoåi nhö vaäy ñoù. vaäy mình coù nghe laàm chaêng?

Nhöng lieàn khi aáy ôû trong khoâng trung coù tieáng: Naøy! A Nan! Nhö lôøi cuûa cö só noùi.

Nhö vaäy xaùc nhaän theâm nöõa. Trong ñoù xaùc nhaän oâng cö só noùi ñuùng.

Chæ vì Phaät muoán ra khoûi ñôøi nguõ tröôïc aùc theá maø hieän phaùp naøy ñeå ñoä thoaùt chuùng sanh.

Hieän caùi phaùp naøy laø hieän trong caûnh coøn coù giaø, coøn coù beänh, coøn coù töû ñoù, ñeå ñoä thoaùt chuùng sanh.

Vaäy thì haõy ñi A Nan. OÂng nhaän laáy söõa chôù coù hoå theïn.

Baïch Theá Toân! OÂng Duy Ma Caät trí tueä bieän taøi nhö theá. Theá neân con khoâng coù daùm ñeán thaêm beänh oâng.

Nhö vaäy ñeán choã choùt naøy laø noùi thaúng quan nieäm veà thaân Phaät. Haøng Nhò Thöøa quan nieäm veà thaân Phaät theá naøo? Haøng Boà taùt quan nieäm veà thaân Phaät theá naøo?

Haøng Nhò Thöøa quan nieäm thaân Phaät laø thaân coù 32 töôùng toát hieän ôû theá gian. Cho neân chuùng ta ñoïc söû maø muoán tìm söï thaät thì caùc phaàn trong kinh söû cuûa Nguyeân Thuûy raát laø xaùc thöïc. Coøn neáu chuùng ta ñoïc söû maø laáy nhöõng phaàn ôû trong giaùo lyù Ñaïi Thöøa naøy thì söû ñoù thuoäc veà lyù töôûng khoâng xaùc thöïc. Taïi sao vaäy? Taïi vì beân kia nhìn Phaät laø thaân hieän höõu ôû theá gian naøy, coù 32 töôùng toát, 80 veû ñeïp v.v... Thaân ñoù laø thaân Phaät.

Nhöng beân tinh thaàn Ñaïi thöøa thaáy Phaät laø phaùp thaân. Phaùp thaân laø theå kim cöông, baát sanh, baát dieät. ÔÛ theá gian coù gì goi laø cöùng nhaát? Ñoù laø kim cöông. Cho neân duøng chöõ kim cöông laøm thí duï. Vì thaân Phaät laø khoâng sanh khoâng dieät. Ñoù laø phaùp thaân.

Nhö vaäy moät beân nhìn thaân Phaät hieän taïi goïi laø baùo thaân hay laø öùng thaân. Coøn beân kia nhìn veà phaùp thaân. Phaùp thaân laø caùi thaân lyù töôûng chôù khoâng phaûi thaân cuï theå trong khi Phaät coøn ôû AÁn Ñoä. Nhôù roõ nhö vaäy. Beân ñaây nhìn laø baùo thaân hay laø öùng thaân cho neân thaáy coù beänh. Roài ñi xin thuoác trò beânh. Coøn beân kia nhìn Phaät laø phaùp thaân. Phaùp thaân thì khoâng coù töôùng. Khoâng coù töôùng laøm sao coù beänh. Khoâng coù beänh maø noùi laø ñi xin thuoác trò beänh laø chuyeän voâ lyù.

Nhö vaäy hai vò, moãi vò nhìn khaùc nhau, mình noùi ai ñuùng? Ai cuõng ñuùng heát. Vì moät beân nhìn veà baùo thaân, beân nhìn veà phaùp thaân, hay beân nhìn veà öùng thaân, beân nhìn veà phaùp thaân. Cöùu caùnh cuûa ngöôøi tu laø mình phaûi ñaït ñöôïc phaùp thaân. Bôûi vì öùng thaân hay baùo thaân laø töôùng sinh dieät. Coù noù, duø noù ñeïp nhöng roài cuõng phaûi hoaïi, phaûi khoâng? Neáu tu roài höôûng trong maáy chuïc naêm, roài hoaïi, thì caùi ñoù chöa xöùng ñaùng. Cho neân chuùng ta tu laø phaûi ñaït ñöôïc phaùp thaân baát sinh, baát dieät. Ñoù môùi laø caùi cöùu caùnh, caùi muïc ñích cuûa ngöôøi tu.

Nhö vaäy choã cöùu caùnh cuûa ngöôøi tu laø phaûi ñeán phaùp thaân. Phaùp thaân laø lyù töôûng cöùu caùnh cuûa mình. Chôù khoâng phaûi laø öùng vaø baùo. Cho neân beân naøy nhìn veà choã cöùu caùnh sau cuøng. Beân kia nhìn veà caùi töôùng hieän höõu. Hai caùi khaùc nhau. Tuy khaùc nhöng roài cuõng töø caùi naøy maø ñaït ñeán caùi kia. Nhö mình baây giôø ñang mang thaân naøy laø thaân sinh dieät. Nhöng baây giôø muoán ñaït ñöôïc phaùp thaân, mình boû caùi sinh dieät naøy ñöôïc khoâng? Cuõng khoâng ñöôïc. Cho neân töø töôùng sanh dieät ñeå tieán tôùi choã voâ sanh, ñoù môùi ñuùng vôùi chaân thaät. Nhö vaäy qua phaàn cuûa Ngaøi A Nan. Baây giôø toùm keát.

Nhö theá 500 vò ñaïi ñeä töû moãi vò höôùng veà Phaät noùi veà duyeân tröôùc kia, ñeå khen ngôïi oâng Duy Ma Caät, lôøi noùi oâng Duy Ma Caät. Ñeàu noùi raèng khoâng kham ñeán thaêm beänh oâng aáy.

]

THIEÀN TOÂNG VIEÄT NAM