THÍCH THANH TÖØ

CHÖÔNG 5: NHAÁT THÖØA

            Phaät baûo Thaéng Man: " Ngöôi nay haõy noùi laïi nhöõng gì taát caû chö Phaät ñaõ noùi veà nhieáp thuï chaùnh phaùp".

            Thaéng Man baïch Phaät: "Hay thay Theá Toân, con xin vaâng lôøi daïy baûo".

            Roài baïch Phaät raèng:

            - Thöa Theá Toân, nhieáp thuï chaùnh phaùp töùc Ma ha dieãn. Bôûi vì sao ? Vì Ma ha dieãn sinh ra taát caû phaùp laønh Thanh vaên, Duyeân giaùc theá gian vaø xuaát theá gian.

            - Thöa Theá Toân, nhö ao A naäu to lôùn phaùt sanh caùc con soâng lôùn, Ma ha dieãn cuõng sanh ra taát caû phaùp laønh Thanh vaên, Duyeân giaùc theá gian vaø xuaát theá gian.

            - Thöa Theá Toân, cuõng nhö taát caû haït gioáng ñeàu töø ñaát sinh tröôûng, taát caû caùc phaùp laønh cuûa Thanh vaên Duyeân giaùc theá gian vaø xuaát theá gian cuõng theá ñeàu töø phaùp ñaïi thöøa maø ñöôïc taêng tröôûng.

            Cho neân thöa Theá Toân, truï nôi ñaïi thöøa nhieáp thuï ñaïi thöøa töùc laø truï nôi nhò thöøa nhieáp thuï taát caû phaùp laønh theá gian vaø xuaát theá gian cuûa nhò thöøa nhö Theá Toân noùi saùu phaùp. Saùu phaùp laø gì ? Laø chính phaùp truï, chính phaùp dieät, Ba la ñeà moäc xoa, tyø ni, xuaát gia, thoï cuï tuùc. Vì ñaïi thöøa maø noùi saùu phaùp naøy.

            Bôûi vì sao ? Vì noùi chaùnh phaùp truï laø vì ñaïi thöøa maø noùi. ñaïi thöøa truï töùc chaùnh phaùp truï. Noùi chaùnh phaùp dieät laø vì ñaïi thöøa maø noùi. Vì ñaïi thöøa dieät töùc chaùnh phaùp dieät. Ba la ñeà moäc xoa vaø tyø ni, hai phaùp naøy moät nghóa maø hai teân, Tyø ni laø caùi hoïc cuûa ñaïi thöøa.

            Bôûi vì sao ? Vì y theo Phaät xuaát gia maø thoï cuï tuùc, neân noùi ñaïi thöøa oai nghi giôùi laø tyø ni, laø xuaát gia laø thoï cuï tuùc. Vì theá A la haùn khoâng xuaát gia thoï cuï tuùc.

            Bôûi vì sao ? Vì A la haùn y theo Nhö Lai xuaát gia thoï cuï tuùc, neân A la haùn quy y Phaät, A la haùn coù noãi sôï haõi.

            Bôûi vì sao ? Vì A la haùn ñoái vôùi taát caû voâ haønh vaãn coøn taâm töôûng sôï haõi nhö ngöôøi caàm kieám muoán ñeán haïi mình.

            Cho neân A la haùn khoâng coù caùi vui cöùu caùnh

            Bôûi vì sao ? Thöa Theá Toân, quy y laø quy y vôùi baäc khoâng phaûi y vaøo ai nöõa. Nhö chuùng sanh khoâng nôi nöông töïa chuùng sôï haõi, vì sôï haõi maø caàu quy y. Nhö A la haùn coù sôï haõi, vì sôï haõi maø quy y Nhö Lai.

            - Thöa Theá Toân, A la haùn, Bích chi Phaät coù sôï haõi neân A la haùn, Bích chi Phaät laø höõu dö, sinh phaùp khoâng dieät heát neân coù sinh. Phaïm haïnh chöa troøn neân khoâng thuaàn. Söï chöa roát raùo neân coøn sôû taùc. Vöôït thoaùt chöa heát neân coøn phaûi ñoaïn dieät. Do khoâng ñoaïn dieät heát neân caùch caûnh giôùi Nieát baøn coøn xa.

            Bôûi vì sao ? Vì chæ Nhö Lai öùng chaùnh ñaúng giaùc ñöôïc Nieát baøn troïn veïn, thaønh töïu taát caû coâng ñöùc. Coøn A la haùn, Bích chi Phaät khoâng theå thaønh töïu taát caû coâng ñöùc. Noùi ñöôïc Nieát baøn laø Phaät phöông tieän noùi.

            Vì chæ Nhö Lai môùi ñöôïc Nieát baøn troïn veïn thaønh töïu voâ löôïng coâng ñöùc khoâng theå nghó baøn. coøn A la haùn, Bích chi Phaät thaønh töïu A la haùn coøn nghó baøn ñöôïc. Noùi ñöôïc Nieát baøn laø Phaät phöông tieän noùi.

            Vì chæ Nhö Lai môùi ñöôïc Nieát baøn troïn veïn. Taát caû loãi laàm phaûi ñoaïn tröø ñaõ ñoaïn tröø heát, thaønh töïu thanh tònh cao toät. Coøn A la haùn, Bích chi Phaät coù loãi laàm coøn soùt, chöa phaûi thanh tònh cao toät. Noùi ñöôïc Nieát baøn laø Phaät phöông tieän noùi.

            Vì chæ Nhö Lai noùi ñöôïc Nieát baøn troïn veïn laø baäc cho taát caû chuùng sanh chieâm ngöôõng, vöôït quaù caûnh giôùi A la haùn, Bích chi Phaät vaø Boà taùt neân A la haùn, Bích chi Phaät caùch caûnh giôùi Nieát baøn coøn xa.

            Noùi A la haùn, Bích chi Phaät quaùn saùt giaûi thoaùt, cöùu caùnh ñöôïc boán trí, ñaït tôùi an truï Nieát baøn, cuõng laø Nhö Lai phöông tieän noùi, chöa roát raùo chöa heát yù.

            Bôûi vì sao? Vì coù hai thöù cheát, hai thöù laø gì? Laø cheát phaàn ñoaïn vaø cheát bieán dòch khoâng theå nghó baøn. Cheát phaàn ñoaïn laø caùi cheát cuûa chuùng sanh hö nguïy. Cheát bieán dòch khoâng theå nghó baøn laø chæ y sinh thaân cuûa A la haùn, Bích chi Phaät, ñaïi löïc Boà taùt trong tieán trình ñeán cöùu caùnh voâ thöôïng Boà ñeà.

            Trong hai caùi cheát, ñöùng veà cheát phaàn ñoaïn thì trí A la haùn, Bích chi Phaät coù theå noùi ñöôïc laø "ñôøi ta ñaõ heát" ñöôïc quaû höõu dö, neân noùi "phaïm haïnh ñaõ laäp" phaøm phu ngöôøi vaø trôøi chöa laøm xong, ngöôøi hoïc trong baûy chuùng chöa laøm ñöôïc, coøn A la haùn, Bích chi Phaät ñaõ ñoaïn caùc phieàn naõo hö nguïy neân noùi "ñaõ laøm xong" A la haùn, Bích chi Phaät ñoaïn ñöôïc caùc phieàn naõo khoâng thuï haäu höõu laïi neân noùi "khoâng thuï haäu höõu" chöù khoâng phaûi ñaõ dieät taát caû phieàn naõo cuõng khoâng phaûi laø chaám döùt taát caû söï thuï sinh maø noùi laø khoâng thuï haäu höõu.

            Bôûi vì sao ? Vì coù nhöõng phieàn naõo maø A la haùn, Bích chi Phaät khoâng ñoaïn ñöôïc. Phieàn naõo coù hai thöù. Hai thöù laø gì ? Laø truï ñòa phieàn naõo vaø khôûi phieàn naõo.

            Truï ñòa coù boán thöù. Boán thöù laø gì ? Laø kieán nhaát xöù truï ñòa, duïc aùi truï ñòa, saéc aùi truï ñòa vaø höõu aùi truï ñòa.

            Boán thöù truï ñòa naøy sinh ra taát caû khôûi phieàn naõo. Khôûi phieàn naõo laø taâm saùt na duyeân theo caûnh thì phieàn naõo saùt na töông öng.

            - Thöa Theá Toân ! Taâm khoâng töông öng voâ thuûy voâ minh truï ñòa.

            - Thöa Theá Toân ! Söùc cuûa boán truï ñòa naøy laøm choã döïa cho taát caû thöôøng phieàn naõo naûy sinh, nhöng so vôùi voâ minh truï ñòa thì duø tính toaùn thí duï cuõng khoâng sao bì kòp.

            - Thöa Theá Toân ! Nhö vaäy voâ minh truï ñòa ñoái vôùi höõu aùi vaø soá boán truï ñòa söùc cuûa voâ minh truï ñòa lôùn hôn caû.

            Ví nhö aùc ma ba tuaàn, saéc löïïc, thoï maïng, quyeán thuoäc, vaät duïng söï töï taïi hôn haún trôøi Tha hoùa töï taïi. Cuõng nhö theá söùc löïc cuûa voâ minh truï ñòa hôn caû so vôùi höõu aùi vaø soá boán truï ñòa.

            Soá thöôïng phieàn naõo nhö caùt soâng Haèng ñeàu döïa vaøo voâ minh naøy maø thaønh laäp, ñoàng thôøi cuõng khieán boán thöù phieàn naõo toàn taïi laâu daøi. Trí cuûa A la haùn, Bích chi Phaät khoâng theå ñoaïn ñöôïc. Chæ trí giaùc ngoä cuûa Nhö Lai môùi ñoaïn tröø ñöôïc maø thoâi.

            Nhö vaäy thöa Theá Toân ! Voâ minh truï ñòa coù söùc lôùn nhaát.

            Laïi nhö thuû duyeân nghieäp nhaân höõu laäu sanh tam höõu, cuõng theå voâ minh truï ñòa duyeân nghieäp nhaân voâ laäu sanh ra ba thöù yù sinh thaân cuûa A la haùn, Bích chi Phaät vaø ñaïi löïïc Boà taùt.

            Ba baäc naøy laø söï sinh cuûa ba thöù yù sinh thaân kia, cuøng söï sinh cuûa nghieäp voâ laäu ñeàu do töø yù voâ minh truï ñòa ra. Roõ raøng voâ minh vaø chuùng coù taùc duyeân vôùi nhau môùi coù sinh, chöù khoâng phaûi khoâng duyeân maø coù. Cho neân, ba thöù yù sinh vaø nghieäp voâ laäu ñeàu duyeân voâ minh truï ñòa.

            - Thöa Theá Toân ! Nhö vaäy höõu aùi truï ñòa vaø soá boán truï ñòa khoâng ñoàng nghieäp vôùi voâ minh truï ñòa. Söï phaân ly cuûa voâ minh truï ñòa khaùc söï phaân ly cuûa boán truï ñòa. Ñeán Phaät ñòa môùi ñoaïn trí Boà ñeà cuûa Phaät môùi ñoaïn ñöôïc.

            Bôûi vì sao ? Vì A la haùn, Bích chi Phaät ñoaïn tröø boán thöù truï ñòa nhöng khoâng toät cuøng voâ laäu khoâng ñöôïc söùc töï taïi cuõng khoâng chöùng ñöôïc. Choã khoâng toät cuøng voâ laäu ñoù laø voâ minh truï ñòa.

            - Thöa Theá Toân ! A la haùn, Bích chi Phaät vaø toái haäu thaân Boà taùt coøn bò voâ minh truï ñòa ngaên che neân ñoái vôùi taát caû phaùp khoâng thaáu trieät, khoâng giaùc ngoä. Do khoâng thaáy bieát toû roõ thaáu suoát aáy neân ñoái vôùi caùi phaûi ñoaïn tröø khoâng ñoaïn tröø ñöôïc, khoâng roát raùo ñöôïc. Do khoâng ñoaïn ñöôïc neân goïi laø höõu dö quaù giaûi thoaùt, chöù khoâng phaûi ly nhaát thieát quaù giaûi thoaùt, goïi laø höõu dö thanh tònh chöù khoâng phaûi nhaát thieát thanh tònh goïïi laø thaønh töïu höõu dö coâng ñöùc, chöù khoâng phaûi nhaát thieát coâng ñöùc. Do chæ môùi thaønh töïu höõu dö giaûi thoaùt, höõu dö thanh tònh, höõu dö coâng ñöùc neân chæ môùi bieát caùi khoå höõu dö, ñoaïn caùi taäp höõu dö, chöùng caùi dieät höõu dö, tu caùi ñaïo höõu dö. Nhö theá goïi laø ñöôïc thieåu phaàn Nieát baøn. Ñöôïc thieåu phaàn Nieát baøn goïi laø höôùng Nieát baøn giôùi.

            Neáu bieát taát caû khoå, ñoaïn taát taäp, chöùng taát caû dieät, tu taát caû ñaïo thì trong theá gian voâ thöôøng hoaïi voâ thöôøng beänh ñöôïc thöôøng truù Nieát baøn, trong theá gian khoâng nôi che chôû, khoâng nôi nöông töïa laøm nôi che chôû nöông töïa cho theá gian.

            Vì côù sao ? Vì phaùp khoâng öu lieät neân ñöôïc Nieát baøn. Trí hueä bình ñaúng neân ñöôïc Nieát baøn. Giaûi thoaùt bình ñaúng neân ñöôïc Nieát baøn. Thanh tònh bình ñaúng neân ñöôïc Nieát baøn. Cho neân Nieát baøn chæ coù moät vò bình ñaúng. Ñoù laø vò giaûi thoaùt.

            - Thöa Theá Toân ! Neáu voâ minh truï ñòa khoâng ñoaïn, ñoaïn khoâng roát raùo thì khoâng ñöôïc caùi nhaát vò bình ñaúng laø vò giaûi thoaùt voâ minh.

            Bôûi vì sao? Vì voâ minh truï ñòa khoâng ñoaïn, ñoaïn khoâng roát raùo ñöôïc caùc phaùp phaûi ñoaïn nhieàu hôn soá caùt soâng Haèng, neân ñoái vôùi taát caû phaùp nhieàu hôn soá caùt soâng Haèng caàn phaûi ñaït thì khoâng ñaït ñöôïc, caàn phaûi chöùng thì khoâng theå chöùng. Cho neân voâ minh truï ñòa tích tuï sinh ra taát caû tu ñaïo ñoaïn phieàn naõo, thöôïng phieàn naõo,

            Voâ minh truï ñòa kia sinh ta taââm thöôïng phieàn naõo chæ thöôïng phieàn naõo, quaùn thöôïng phieàn naõo, thieàn thöôïng phieàn naõo, chính thuï thöôïng phieàn naõo, phöông tieän thöôïng phieàn naõo, trí thöôïng phieàn naõo, quaû thöôïng phieàn naõo, ñaéc thöôïng phieàn naõo, voâ uùy thöôïng phieàn naõo.

            Taát caû nhöõng thöôïng phieàn naõo nhieàu hôn soá caùt soâng Haèng aáy, trí Boà ñeà cuûa Nhö Lai ñoaïn tröø heát. Taát caû ñeàu töø voâ minh truï ñòa kieán laäp taát caû thöôïng phieàn naõo khôûi leân ñeàu nhaân voâ minh truï ñòa duyeân voâ minh truï ñòa maø ra caû.

            - Thöa Theá Toân ! Töø ñôøi ñoù khôûi leân caùc phieàn naõo, taän saùt na duyeân caûnh thì phieàn naõo saùt na töông öng.

            - Thöa Theá Toân ! Taâm khoâng töông öng voâ thuûy voâ minh truï ñòa.

            - Thöa Theá Toân ! Neáu caùc phaùp maø trí Boà ñeà cuûa Nhö Lai ñoaïn tröø coøn nhieàu hôn soá caùt soâng Haèng, thì taát caû phaùp aáy ñeàu do voâ minh truï ñòa duy trì vaø kieán laäp. Ví nhö taát caû moïi haït gioáng ñeàu töø ñaát sanh ra, kieán laäp vaø taêng tröôûng. Neáu ñaát bò huûy hoaïi chuùng cuõng seõ bò huûy hoaïi theo. Cuõng theá, caùc phaùp maø trí Boà ñeà cuûa Nhö Lai ñoaïn tröø nhieàu hôn soá caùt soâng Haèng aáy, taát caû ñeàu töø voâ minh truï ñòa sinh ra kieán laäp vaø taêng tröôûng. Neáu voâ minh truï ñòa ñoaïn ñöôïc thì caùc phaùp nhieàu hôn soá caùt soâng Haèng maø trí Boà ñeà cuûa Nhö Lai ñoaïn tröø kia cuõng ñoaïn dieät theo.

            Nhö theá laø ñoaïn heát taát caû phieàn naõo, thöôïng phieàn naõo, ñoái vôùi taát caû phaùp sôû ñaéc cuûa Nhö Lai nhieàu hôn soá caùt soâng Haèng ñöôïc thoâng ñaït voâ ngaïi taát caû tri kieán, lìa taát caû loãi laàm, ñöôïc taát caû coâng ñöùc, töï taïi nhö phaùp vöông phaùp chuû, böôùc leân ñòa vò töï taïi ñoái vôùi taát caû phaùp.

            Nhö Lai öùng chaùnh ñaúng giaùc laø baäc noùi leân tieáng noùi chaân thaät khoâng sôï haõi nhö tieáng sö töû roáng raèng "Ñôøi ta ñaõ heát phaïm haïnh ñaõ laäp vieäc laøm ñaõ xong, khoâng thuï haäu höõu". Cho neân Theá Toân ñaõ duøng tieáng roáng cuûa con sö töû y theo nghóa roát raùo maø noùi thaúng nhö vaäy.

            - Thöa Theá Toân ! Coù hai loaïi baát thuï haäu höõu trí. Nghóa laø Nhö Lai laø baäc voâ thöôïng ñieàu ngöï haøng phuïc boán ma, ra khoûi taát caû theá gian, ñöôïc taát caû chuùng sanh chieâm ngöôõng, ñöôïc phaùp thaân khoâng theå nghó baøn, trong taát caû baäc trí Baùt nhaõ, ñöôïc phaùp töï taïi voâ ngaïi khoâng coøn baäc naøo cao hôn phaûi baøn, khoâng coøn ñòa vò naøo cao hôn ñeå ñaït tôùi, möôøi löïc doõng maõnh böôùc leân ñòa vò ñeä nhaát voâ thöôïng uùy. Taát caû trí baùt nhaõ trí quaùn voâ ngaïi khoâng cho ai khaùc, ñoù laø baäc thuï haäu höõu, trí quyeát ñònh ñaïo lyù chaân thaät nhö tieáng roáng con sö töû.

            -Thöa Theá Toân ! A la haùn, Bích chi Phaät khi vöôït qua noãi sôï haõi cuûa sinh töû, theo caáp ñoä ñöôïc caùi vui giaûi thoaùt sinh yù töôûng cöùu caùnh raèng: "Ta ñaõ lìa khoûi noãi sôï haõi cuûa sanh töû, khoâng coøn chòu noãi khoå sanh töû".

            - Thöa Theá Toân ! A la haùn, Bích chi Phaät khi quaùn saùt, ñöôïc caùi quaùn trí baát thuï haäu höõu Nieát baøn an nghó cao toät.

            - Thöa Theá Toân ! A la haùn, Bích chi Phaät kia ôû ñòa vò môùi ñaït ñöôïc, khoâng ngu muoäi ñoái vôùi phaùp sôû ñaéc, thaáy khoâng do ai khaùc vaø cuõng töï bieát raèng ñöôïc ñòa vò höõu dö thì chaéc chaén seõ ñöôïc A naäu Ña la tam mieäu tam Boà ñeà.

            Bôûi vì sao ? Vì Thanh vaên, Duyeân giaùc thöøa ñeàu nhaäp vaøo ñaïi thöøa. Ñaïi thöøa töùc laø Phaät thöøa. Cho neân tam thöøa töùc laø nhaát thöøa. Ñöôïc nhaát thöøa töùc laø ñöôïc A naäu ña la tam mieäu tam Boà ñeà. A naäu ña la tam mieäu tam Boà ñeà töùc caûnh giôùi Nieát baøn. Caûnh giôùi Nieát baøn töùc Nhö Lai phaùp thaân. Ñöôïc phaùp thaân cöùu caùnh thì ñöôïc nhaát thöøa cöùu caùnh, khoâng khaùc Nhö Lai khoâng khaùc phaùp thaân Nhö Lai töùc phaùp thaân, ñöôïc phaùp thaân cöùu caùnh thì cöùu caùnh ñöôïc nhaát thöøa. Cöùu caùnh töùc voâ bieân baát ñoaïn.

            - Thöa Theá Toân ! Nhö Lai thöôøng truï voâ haïn thôøi gian. Nhö Lai öùng chaùnh ñaúng giaùc veà sau cuõng thöôøng truù nhö vaäy. Nhö Lai taâm ñaïi bi voâ haïn, haïnh an uùy theá gian cuõng voâ haïn, ñaïi bi voâ haïn, an uùy theá gian voâ haïn, noùi theá töùc kheùo ca ngôïi, coâng ñöùc Nhö Lai. Neáu laïi noùi Nhö Lai laø phaùp voâ taän, laø phaùp thöôøng truù, laø nôi cho taát caû theá gian quy y, noùi theá cuõng laø kheùo ca ngôïi coâng ñöùc cuûa Nhö Lai. Cho neân ñoái vôùi theá gian chöa ñöôïc ñoä thoaùt, ñoái vôùi theá gian khoâng nôi nöông töïa, cho ñeán toät cuøng vò lai, baäc haèng laøm nôi quy y voâ taän, laøm baäc thöôøng truù quy y, goïi laø Nhö Lai öùng Chaùnh ñaúng giaùc.

            Phaùp laø noùi ñaïo nhaát thöøa, Taêng laø chuùng tam thöøa. Hai quy y naøy chöa phaûi cöùu caùnh quy y maø laø thieåu phaàn quy y. Bôûi vì sao ? Vì phaùp noùi ñaïo nhaát thöøa ñöôïc phaùp thaân cöùu caùnh maø treân ñoù laïi khoâng noùi ñeán phaùp thaân nhaát thöøa. chuùng tam thöøa vì coù noãi sôï haõi maø quy y Nhö Lai caàu xuaát gia tu hoïc, höôùng ñeán A naäu ña la tam mieäu tam Boà ñeà. Cho neân hai quy y naøy chöa phaûi quy y roát raùo maø laø quy y coøn giôùi haïn.

            Neáu coù chuùng sanh ñöôïc Nhö Lai ñieàu phuïc quy y Nhö Lai, ñöôïc thaám nhuaàn ñaïo phaùp, sinh loøng tin vui yeâu thích maø quy y phaùp taêng, thì hai quy y naøy khoâng phaûi hai quy y aáy maø laø quy y Nhö Lai. Quy y ñeä nhaát nghóa laø quy y Nhö Lai. Hai quy y naøy, quy y ñeä nhaát nghóa laø cöùu caùnh quy y Nhö Lai. Bôûi vì sao ? Vì phaùp taêng khoâng khaùc Nhö Lai, Nhö Lai khoâng khoâng khaùc hai, quy y Nhö Lai töùc quy y ñuû ba.

            Bôûi vì sao ? Vì noùi ñaïo nhaát thöøa laø noùi Nhö Lai thaønh töïu boán thöù khoâng sôï haõi, nhö tieáng roáng sö töû. Coøn Nhö Lai coù tuøy theo yù muoán nhoû heïp cuûa nhò thöøa maø phöông tieän noùi, thì ñoù cuõng laø ñaïi thöøa, khoâng coù tam thöøa, tam thöøa nhaäp vaøo trong nhaát thöøa. Nhaát thöøa töùc laø ñeä nhaát nghóa thöøa hay laø Phaät thöøa.

 ]