CHÖÔNG I: LUÏC DIEÄU MOÂN QUA RIEÂNG ÑOÁI CAÙC THIEÀN

Qua rieâng ñoái caùc phaùp Thieàn ñeå roõ Luïc dieäu moân coù saùu yù :

1. Soå töùc laø dieäu moân.

Haønh giaû nhaân Soå töùc phaùt sanh Töù thieàn, Töù voâ löôïng taâm, Töù voâ saéc ñònh, neáu roát sau ñöôïc ñònh Phi phi töôûng hay hieåu bieát khoâng phaûi Nieát-baøn, ngöôøi aáy quyeát ñònh ñöôïc ñaïo Tam thöøa. Vì sao ? Vì ñònh naøy do Nguõ aám, Thaäp baùt giôùi, Thaäp nhò nhaäp hoøa hôïp maø coù, hö doái khoâng thaät, tuy khoâng coù phieàn naõo thoâ maø vaãn coøn möôøi moùn phieàn naõo teá. Bieát roài phaù deïp khoâng truï, khoâng tröôùc, taâm giaûi thoaùt, chöùng Tam thöøa Nieát-baøn. Nghóa naøy, nhö trong kinh Phaät daïy oâng Tu-baït-ñaø-la ñoaïn meâ laàm coõi Phi phi töôûng lieàn chöùng ñöôïc quaû A-la-haùn. Soå töùc laø Dieäu moân yù taïi ñaây vaäy.

2. Tuøy töùc laø dieäu moân.

Haønh giaû nhaân Tuøy töùc lieàn phaùt sanh möôøi saùu thöù ñaëc thaéng :

            Bieát hôi thôû vaøo.

            Bieát hôi thôû ra.

            Bieát hôi daøi ngaén.

            Bieát hôi thôû khaép thaân.

            Tröø caùc thaân haønh.

            Taâm thoï hyû.

            Taâm thoï laïc.

            Thoï caùc thöù taâm haønh.

            Taâm khôûi möøng.

            Taâm khôûi nhieáp.

            Taâm khôûi giaûi thoaùt.

            Quaùn voâ thöôøng.

            Quaùn tan hoaïi.

            Quaùn ly duïc.

            Quaùn dieät.

            Quaùn buoâng boû.

            Taïi sao quaùn boû ?

Phaùp quaùn naøy phaù meâ laàm coõi Phi töôûng. Vì sao ? Bôûi phaøm phu khi tu Phi töôûng, quaùn Höõu töôûng nhö nhoït, nhö gheû, quaùn voâ töôûng nhö si meâ, caùi ñònh thuø thaéng baäc nhaát laø Phi töôûng. Khôûi nieäm aáy roài, lieàn buoâng boû höõu töôûng, voâ töôûng goïi laø Phi höõu töôûng, Phi voâ töôûng. Cho neân Phi töôûng töùc laø nghóa buoâng boû caû hai. Ñeä töû Phaät quaùn phaù deïp nhö ñoaïn tröôùc ñaõ noùi. Theá neân thaâm quaùn buoâng boû khoâng tröôùc Phi töôûng hay, ñöôïc Nieát-baøn.      

3. Chæ laø dieäu moân.

Haønh giaû nhaân Chæ taâm thöù lôùp phaùt Nguõ luaân thieàn :

Ñòa luaân Tam-muoäi töùc laø vò ñaùo ñòa.

Thuûy luaân Tam-muoäi töùc laø nhöõng thöù thieàn ñònh thieän caên khai phaùt.

Hö khoâng luaân Tam-muoäi laø ngöôøi ñuû nguõ phöông tieän [Nguõ phöông tieän: 1- Ñuû nguõ duyeân. 2- Traùch nguõ duïc. 3- Boû nguõ caùt. 4- Ñieàu nguõ söï. 5- Haønh nguõ phaùp ( xem Tu Taäp Toïa Thieàn Chæ Quaùn)] giaùc ngoä nhaân duyeân khoâng taùnh nhö hö khoâng.

Kim sa luaân Tam-muoäi laø thaáy nghó ñeàu giaûi thoaùt, chaùnh tueä khoâng tröôùc nhö caùt vaøng.

Kim cang luaân Tam-muoäi laø voâ ngaïi ñaïo thöù chín (Voâ ngaïi ñaïo thöù chín: Laø giaûi thoaùt chín phaåm Tö hoaëc ôû coõi Phi töôûng phi phi töôûng.) hay ñoaïn kieát söû trong tam giôùi haèng döùt saïch, chöùng Taän trí, Voâ sanh trí, nhaäp Nieát-baøn.

4. Quaùn laø dieäu moân.

Haønh giaû nhaân tu quaùn xuaát sanh Cöûu töôûng, Baùt nieäm, Thaäp töôûng, Baùt boäi xaû, Baùt thaéng xöù, Thaäp nhaát thieát xöù, Cöûu thöù ñeä ñònh, Sö töû phaán taán Tam-muoäi, sieâu vieät Tam-muoäi, luyeän thieàn, Thaäp töù bieán hoùa taâm, Tam minh, Luïc thoâng vaø Baùt giaûi thoaùt, ñöôïc Dieät thoï töôûng lieàn vaøo Nieát-baøn.

5. Hoaøn laø dieäu moân.

Haønh giaû neáu duøng tueä haønh khoân kheùo phaù deïp phaûn boån hoaøn nguyeân, khi aáy lieàn xuaát sanh Khoâng, Voâ töôùng, Voâ taùc, Ba möôi baûy phaåm trôï ñaïo, Töù ñeá, Möôøi hai nhaân duyeân, chaùnh quaùn trung ñaïo, nhaân ñoù ñöôïc vaøo   Nieát-baøn.

6. Tònh laø dieäu moân.

Haønh giaû neáu hay thaáu bieát taát caû phaùp baûn taùnh thanh tònh lieàn ñaït ñöôïc töï taùnh thieàn. Vì ñöôïc thieàn naøy, ngöôøi Nhò thöøa quyeát ñònh chöùng Nieát-baøn, neáu laø Boà-taùt vaøo vò Thieát luaân ñuû Thaäp tín taâm, tu haønh khoâng döøng lieàn xuaát sanh chín thöù ñaïi thieàn :

            Töï taùnh thieàn.

            Nhaát thieát thieàn.

            Man thieàn.

            Nhaát thieát moân thieàn.

            Thieän nhaân thieàn.

            Nhaát thieát haïnh thieàn.

            Tröø naõo thieàn.

            Thöû theá tha theá coïng laïc thieàn.

            Thanh tònh tònh thieàn.

Boà-taùt y nhöõng thöù Thieàn naøy ñöôïc quaû ñaïi Boà-ñeà, hoaëc ñaõ ñöôïc, hieän ñöôïc vaø seõ ñöôïc.

]