CHÖÔNG X: TÖÔÙNG CHÖÙNG CUÛA LUÏC DIEÄU MOÂN

Chín thöù dieäu moân tröôùc ñeàu laø töôùng tu nhaân, nghóa goàm chöùng quaû, nhöng noùi khoâng ñaày ñuû. Phaàn naøy seõ phaân bieät laïi töôùng chöùng cuûa Luïc dieäu moân. Luïc dieäu moân chöùng coù boán thöù :

            1/ Thöù lôùp chöùng. 

            2/ Hoã chöùng.

            3/ Trieån chuyeån chöùng. 

            4/ Vieân ñoán chöùng.

Theá naøo laø thöù lôùp chöùng ?

Nhö phaàn “Qua rieâng ñoái caùc thieàn” thöù nhaát tröôùc ñaõ noùi vaø trong phaàn “Luïc dieäu moân thöù lôùp cuøng sanh” ñaõ löôïc noùi thöù lôùp chöùng töôùng, xeùt kyõ töï bieát, ôû ñaây khoâng noùi rieâng.

Hoã chöùng.

Ñaây laø y cöù phaàn thöù ba “Tuøy tieän nghi”, phaàn thöù tö “Ñoái trò”, phaàn thöù naêm “Nhieáp nhau”, phaàn thöù saùu “Quaùn chung”, trong boán thöù Dieäu moân luaän chöùng töôùng. Vì sao ? Boán thöù Dieäu moân naøy phöông tieän tu haønh khoâng nhaát ñònh thöù lôùp, neân chöùng cuõng laãn nhau khoâng ñònh. Nhö haønh giaû khi Soå töùc phaùt loä möôøi saùu thöù xuùc v.v… caùc moùn thaàm chöùng, chìm laën khoâng nhôù nhöõng phaùp caáu nhieãm v.v… Thieàn naøy theå laø töôùng chöùng cuûa Soå töùc maø ñaây khoâng nhaát ñònh.

Hoaëc coù haønh giaû ôû trong phaùp Soå töùc thaáy khaép thaân caùc loã chaân loâng thöa roãng, thaáy roõ ba möôi saùu vaät trong thaân; aáy laø trong Soå töùc maø chöùng Tuøy moân.

Coù haønh giaû trong khi Soå töùc chöùng ñöôïc ñònh Khoâng, Tònh, do bieát thaân taâm laëng leõ khoâng coù duyeân nieäm, khi nhaäp ñònh naøy tuy caïn, saâu coù khaùc, maø ñeàu laø töôùng khoâng tòch; ñoù laø trong Soå töùc chöùng Chæ moân Thieàn ñònh.

Coù haønh giaû chính khi Soå töùc thaáy trong, ngoaøi ñeàu baát tònh, töû thi sình chöông, ruïc raõ vaø xöông traéng v.v… ñònh taâm an oån; ñoù laø trong Soå töùc chöùng ñöôïc Quaùn moân Thieàn ñònh.

Coù haønh giaû khi Soå töùc phaùt trí tueä, Khoâng, Voâ töôùng, Ba möôi baûy phaåm trôï ñaïo, Töù ñeá, Möôøi hai nhaân duyeân v.v… xaûo tueä phöông tieän, taâm suy xeùt phaùt khôûi, phaù deïp caùc phaùp, phaûn boån hoaøn nguyeân; ñaây laø trong Soå töùc chöùng Hoaøn moân Thieàn.

Haønh giaû khi Soå töùc thaân taâm vaéng laëng khoâng thaáy caùc phaùp, voïng caáu khoâng sanh, phaân bieät khoâng khôûi, taâm töôûng yeân laëng, bieát roõ phaùp töôùng khoâng choã nöông töïa; aáy laø trong Soå töùc chöùng Tònh moân Thieàn.

Ñaõ noùi löôïc trong Soå töùc laãn phaùt töôùng Luïc moân thieàn, hoaëc coù tröôùc sau khoâng nhaát ñònh, khoâng haún nhö ôû ñaây noùi. Caùc phaùp Tuøy, Chæ, Quaùn, Hoaøn, Tònh moãi moãi laãn chöùng Thieàn töôùng cuõng nhö theá. Sôû dó coù laãn chöùng caùc Thieàn laø do hai yù :

1- Vì khi tu caùc Thieàn laãn nhau tu, neân khi phaùt cuõng tuøy laãn nhau, yù nhö boán thöù töôùng tu Luïc dieäu moân tröôùc.

2- Do thieän caên nghieäp duyeân ñôøi tröôùc phaùt hieän, theá neân laãn phaùt khoâng nhaát ñònh. Nghóa nhö trong “Toïa Thieàn noäi phöông tieän nghieäm thieän aùc caên taùnh” coù noùi roäng.

3- Theá naøo laø Luïc dieäu moân trieån chuyeån chöùng töôùng ?

Ñaây chính y “Luïc dieäu moân trieån chuyeån” thöù baûy  tu maø phaùt hieän. Noùi chöùng töôùng coù hai thöù :

            a) Chöùng trieån chuyeån giaûi.

            b) Chöùng trieån chuyeån haïnh.

a) Theá naøo goïi laø chöùng trieån chuyeån giaûi phaùt töôùng? Haønh giaû trong Soå töùc xaûo tueä trieån chuyeån tu taäp, khi aáy hoaëc chöùng thaâm thieàn ñònh, hoaëc chöùng thieån ñònh. ÔÛ trong caùc ñònh naøy roãng suoát taâm tueä khai phaùt, laàn löôït hieåu bieát lyù giaûi khoâng ngaên ngaïi, khoâng do taâm nieäm, thaàm laëng trieån chuyeån hieåu bieát caùc phaùp moân.

Trieån chuyeån coù hai thöù :

            1/ Toång töôùng trieån chuyeån,

            2/ Bieät töôùng.

Toång töôùng laïi coù hai :

            Giaûi chaân toång töôùng.

            Giaûi tuïc toång töôùng.

Bieät töôùng cuõng coù hai :

            Giaûi chaân bieät töôùng.

            Giaûi tuïc bieät töôùng.

ÔÛ trong moät phaùp toång töôùng trieån chuyeån lyù giaûi taát caû phaùp. Bieät töôùng cuõng nhö vaäy.

b) Theá naøo laø töôùng chöùng trieån chuyeån haïnh ? Haønh giaû nhö choã mình hieåu, taâm khoâng traùi vôùi lôøi noùi, taâm khaåu töông öng, phaùp moân hieän tieàn, taâm haïnh kieân coá, thaàm laëng taêng tröôûng khoâng do nieäm löïc, caùc coâng ñöùc thieän töï sanh, caùc phaùp aùc töï döùt; toång töôùng, bieät töôùng ñeàu nhö tröôùc noùi, chæ coù töông öng vaø nhaäp caûnh giôùi caùc phaùp moân hieån baøy coù khaùc. Ñaây laø löôïc noùi chöùng trieån chuyeån haïnh. Trong moät moân Soå töùc ñuû caû hai thöù chöùng trieån chuyeån. Caùc moân Tuøy, Chæ, Quaùn, Hoaøn, Tònh cuõng nhö theá. Vì löôïc noùi khoâng ñaày ñuû heát, töï phaûi kheùo suy nghó nhaän yù so saùnh caùc phaùp moân khaùc.

Luïc dieäu moân chöùng trieån chuyeån töùc laø ñöôïc trieàn ñaø-la-ni, goïi laø voâ ngaïi bieän taøi, xaûo tueä phöông tieän ngaên caùc aùc khoâng cho sanh khôûi, gìn giöõ caùc coâng ñöùc khoâng cho rôi maát. Truï phaùp moân naøy quyeát ñònh khoâng bao laâu seõ vaøo vò Boà-taùt, thaønh töïu Voâ Thöôïng Chaùnh Ñaúng Chaùnh Giaùc.

4- Theá naøo goïi laø vieân chöùng Luïc dieäu moân?

Haønh giaû nhaân phaùp “Quaùn taâm” thöù taùm, “Vieân quaùn” thöù chín, duøng hai phaùp Luïc dieäu moân laøm phöông tieän, khi quaùn thaønh töïu lieàn phaùt hieän vieân chöùng. Chöùng coù hai thöù :

a) Giaûi chöùng : Xaûo tueä voâ laäu khoâng do taâm nieäm töï nhieân vieân chöùng. Vì bieát caû phaùp giôùi, goïi laø giaûi chöùng.

b) Hoäi chöùng : Dieäu tueä saùng suoát khai phaùt soi saùng caû phaùp giôùi, thoâng ñaït khoâng ngaïi.

Chöùng töôùng coù hai thöù :

1/ Töông tôï chöùng töôùng : Nhö trong Kinh Phaùp Hoa noùi saùu caên thanh tònh.

2/ Chaân thaät chöùng töôùng : Nhö trong Kinh Hoa Nghieâm noùi töôùng sô phaùt taâm vieân maõn coâng ñöùc trí tueä.

Theá naøo laø Luïc dieäu moân töông tôï vieân chöùng ? Nhö  trong kinh Phaùp Hoa noùi trong nhaõn caên thanh tònh hay moät thôøi ñeám heát soá löôïng phaøm, thaùnh, saéc, taâm v.v… khaép caû möôøi phöông, cho neân goïi laø Soå moân. Taát caû saéc phaùp tuøy thuaän nhaõn caên, nhaõn caên khoâng traùi vôùi saéc phaùp, cuøng tuøy thuaän nhau, goïi laø Tuøy moân. Khi thaáy nhö theá, nhaõn caên vaø thöùc vaéng laëng khoâng ñoäng goïi laø Chæ moân. Khoâng duøng nhò töôùng (toång töôùng, bieät töôùng) thaáy caùc coõi Phaät thoâng ñaït voâ ngaïi, khoân kheùo phaân bieät chieáu roõ phaùp taùnh, goïi laø Quaùn moân. Quay veà caûnh giôùi nhaõn caên thoâng ñaït caûnh giôùi caùc caên nhó, tyõ, thieät, thaân, yù thaûy ñeàu minh lieãu khoâng ngaïi vì khoâng coù töôùng moät, khaùc, goïi laø Hoaøn moân. Tuy roõ raøng thoâng ñaït thaáy nhöõng vieäc nhö theá maø khoâng khôûi voïng töôûng phaân bieät, bieát baûn taùnh thöôøng tònh, khoâng phaùp coù theå nhieãm oâ, khoâng truï, khoâng tröôùc, khoâng khôûi yeâu meán phaùp, goïi laø Tònh moân. Ñaây laø löôïc noùi töôùng chöùng töông tôï cuûa Luïc dieäu moân trong nhaõn caên thanh tònh, ngoaøi ra naêm caên khaùc cuõng nhö theá, nhö trong Kinh Phaùp Hoa coù noùi roäng.

Theá naøo laø Luïc dieäu moân chaân thaät vieân chöùng ? Coù hai thöù : 1/ Bieät ñoái.  2/ Thoâng ñoái.

1- Bieät ñoái : Haøng Thaäp truï laø Soå moân. Thaäp haïnh laø Tuøy moân. Thaäp hoài höôùng laø Chæ moân. Thaäp ñòa laø Quaùn moân. Ñaúng giaùc laø Hoaøn moân. Dieäu giaùc laø Tònh moân.

2- Thoâng ñoái : Coù ba thöù chöùng : a) Sô chöùng. b) Trung chöùng. c)  Cöùu caùnh chöùng.

Sô chöùng.

Coù Boà-taùt nhaäp Sô moân cuõng goïi laø sô phaùt taâm truï, ñöôïc tueä chaân voâ sanh phaùp nhaãn. Khi aáy hay ôû trong moät taâm nieäm ñeám heát caùc taâm haïnh cuûa chö Phaät, Boà-taùt, Thanh vaên, Duyeân giaùc vaø voâ löôïng phaùp moân khaép theá giôùi nhö soá vi traàn khoâng theå keå noùi, goïi laø Soå moân. Hay ôû trong moät taâm nieäm tuøy thuaän nhöõng söï nghieäp khaép phaùp giôùi, goïi laø Tuøy moân. Hay ôû trong moät taâm nieäm nhaäp traêm, ngaøn Tam-muoäi vaø taát caû Tam-muoäi, hö voïng vaø taäp nhieãm ñeàu döùt saïch, goïi laø Chæ moân. Hay ôû trong moät taâm nieäm bieát roõ taát caû phaùp töôùng, ñaày ñuû caùc thöù trí tueä quaùn chieáu, goïi laø Quaùn moân. Hay ôû trong moät taâm nieäm thoâng ñaït caùc phaùp roõ raøng raønh maïch, thaàn thoâng chuyeån bieán haøng phuïc chuùng sanh, phaûn boån hoaøn nguyeân, goïi laø Hoaøn moân. Hay ôû trong moät taâm nieäm thaønh töïu söï nghieäp nhö treân ñaõ noùi maø taâm khoâng nhieãm tröôùc, khoâng bò caùc phaùp laøm nhieãm oâ, cuõng hay laøm thaønh töïu coõi Phaät, khieán chuùng sanh nhaäp Tam thöøa Tònh ñaïo, goïi laø Tònh moân. Sô taâm Boà-taùt vaøo phaùp moân naøy nhö trong Kinh noùi: “Cuõng goïi laø Phaät, ñaõ ñöôïc Baùt-nhaõ chaùnh tueä, nghe Nhö Lai taïng, hieån chaân Phaùp thaân, ñuû Thuû laêng nghieâm, thaáy roõ Phaät taùnh, truï ñaïi Nieát-baøn, nhaäp Phaùp Hoa Tam-muoäi baát tö nghì nhaát thaät caûnh giôùi”. Nhö trong Kinh Hoa Nghieâm coù noùi roäng, ñoù laø Sô truï chöùng baát khaû tö nghì Luïc dieäu moân.

Trung chöùng.

Caùc baäc Cöûu truï, Thaäp haïnh, Thaäp hoài höôùng, Thaäp ñòa, Ñaúng giaùc ñeàu goïi laø Trung chöùng baát khaû tö nghì Luïc dieäu moân.

Cöùu caùnh chöùng.

Haäu taâm Boà-taùt nhaäp cöùu caùnh moân ñöôïc tueä nhaát nieäm töông öng Dieäu giaùc hieän tieàn, chieáu cuøng toät phaùp giôùi, noùi saùu thöù phaùp moân cöùu caùnh thoâng ñaït, coâng duïng khaép ñuû khoâng coù choã khuyeát giaûm, töùc laø cöùu caùnh vieân maõn Luïc dieäu moân vaäy.

Phaân bieät töôùng chöùng cuûa caùc phaùp Soå, Tuøy, Chæ, Quaùn, Hoaøn, Tònh yù khoâng khaùc tröôùc, chæ coù khaùc ôû choã vieân cöïc. Cho neân Kinh Anh Laïc cheùp : “Baäc Tam Hieàn Thaäp Thaùnh cuøng ñi con ñöôøng nhaãn, chæ coù Phaät laø moät ngöôøi ñeán cuøng toät”. Kinh Phaùp Hoa noùi : “Chæ coù Phaät vôùi Phaät môùi hay cuøng toät thaät töôùng cuûa caùc phaùp”.

Ñoù laø caên cöù söï tu haønh daïy ñaïo maø noùi nhö theá, neáu laáy lyù maø luaän thì phaùp giôùi vieân thoâng, phaùp moân cuûa chö Phaät, Boà-taùt chöùng tröôùc sau khoâng hai. Cho neân Kinh Ñaïi Phaåm noùi : “Ban ñaàu chöõ A (sô phaùt taâm), sau chöõ Traø (cöùu caùnh taâm) yù vaãn khoâng khaùc”. Kinh Nieát-baøn noùi : “Sô taâm vaø cöùu caùnh taâm khoâng khaùc, nhö theá hai taâm, taâm tröôùc laø khoù”. Kinh Hoa Nghieâm noùi : “Töø Sô ñòa ñaõ ñaày ñuû taát caû coâng ñöùc cuûa caùc ñòa”. Kinh Phaùp Hoa noùi : “Nhö theá goác, ngoïn roát raùo laø ñoàng ”.

]