CHÖÔNG VII: LUÏC DIEÄU MOÂN TRIEÅN CHUYEÅN

Töø tröôùc ñeán ñaây ñaõ noùi Luïc dieäu moân ñoàng chung thöïc haønh, Boà-taùt cuøng vôùi phaøm phu, Nhò thöøa chung. Phaàn Luïc dieäu moân trieån chuyeån naøy chæ rieâng Boà-taùt thöïc haønh, khoâng chung vôùi Thanh vaên, Duyeân giaùc, huoáng nöõa laø phaøm phu. Vì sao ? Vì phaàn thöù saùu “Luïc dieäu moân chung vaø rieâng” tröôùc trong phaàn phaùp quaùn, laø quaùn töø Giaû nhaäp Khoâng ñöôïc tueä nhaõn, nhaát thieát trí. Tueä nhaõn, nhaát thieát trí laø phaùp chung cuûa Nhò thöøa, Boà-taùt. Phaàn naøy laø quaùn töø Khoâng ra Giaû trieån chuyeån Luïc dieäu moân ñöôïc phaùp nhaõn, ñaïo chuûng trí. Phaùp nhaõn, ñaïo chuûng trí khoâng cuøng vôùi Thanh vaên, Bích Chi Phaät chung.

Theá naøo laø Boà-taùt Soå töùc trung ñaïo, quaùn töø Khoâng ra Giaû laàn löôït khôûi xuaát taát caû caùc haïnh coâng ñöùc ?

Haønh giaû Boà-taùt chính khi Soå töùc phaùt ñaïi theä nguyeän, thöông xoùt chuùng sanh, tuy bieát chuùng sanh cöùu caùnh laø khoâng, maø muoán laøm thaønh töïu cho chuùng sanh, laøm thanh tònh coõi Phaät cuøng toät vò lai. Khôûi nguyeän aáy roài, phaûi bieát roõ hôi thôû khoâng sanh khoâng dieät, taùnh cuûa noù laø khoâng tòch. Chính hôi thôû laø khoâng, khoâng phaûi hôi dieät môùi khoâng, hôi thôû taùnh töï khoâng; hôi thôû töùc laø khoâng, khoâng töùc laø hôi thôû, lìa hôi thôû khoâng coù khoâng, taát caû phaùp cuõng nhö theá. Vì hôi thôû laø khoâng, chaúng phaûi chaân chaúng phaûi giaû, chaúng phaûi theá gian, chaúng phaûi xuaát theá gian, tìm hôi thôû cuøng phi hôi thôû khoâng theå ñöôïc, maø thaønh töïu nieäm hôi thôû. Thaønh töïu nieäm hôi thôû aáy, nhö moäng nhö huyeãn, nhö vang, nhö hoùa, tuy söï thaät khoâng coù maø cuõng phaân bieät laøm vieäc huyeãn hoùa. Boà-taùt roõ hôi thôû nhö theá, tuy hôi thôû khoâng thaät coù töï taùnh maø thaønh töïu nieäm hôi thôû töø moät ñeán möôøi raønh roõ phaân minh, thaâm taâm phaân bieät töôùng hôi thôû nhö huyeãn. Bôûi coù hôi thôû khoâng taùnh nhö huyeãn neân coù phaùp theá gian, xuaát theá gian khoâng taùnh. Vì sao ?

Vì voâ minh ñieân ñaûo khoâng bieát taùnh hôi thôû laø khoâng, neân voïng chaáp coù hôi thôû lieàn khôûi chaáp tröôùc ngaõ, phaùp, aùi kieán, caùc haïnh, neân goïi laø theá gian. Bôûi coù hôi thôû neân coù aám, giôùi, nhaäp v.v… quaû khoå, laïc ôû theá gian.  Do ñoù, hôi thôû tuy khoâng maø hay thaønh töïu taát caû nhaân quaû thieän aùc ôû theá gian vaø caùc vieäc sanh töû trong hai möôi laêm coõi.

Trong töôùng hôi thôû khoâng aáy, tuy khoâng coù töôùng xuaát theá gian maø kheùo nhaân hôi thôû phaân bieät phaùp xuaát theá gian. Vì sao ? Do khoâng bieát töôùng hôi thôû khoâng, neân môø mòt khoâng roõ bieát, taïo nghieäp theá gian. Vì bieát töôùng hôi thôû laø khoâng, neân khoâng coù voâ minh voïng chaáp, taát caû thöù kieát phöôïc phieàn naõo khoâng töø ñaâu maø sanh, goïi laø nhaân xuaát theá gian. Vì nhaân theá gian dieät neân lìa quaû hai möôi laêm coõi v.v… ôû ñôøi sau, goïi laø quaû xuaát theá gian. Vì kheùo vöôït nhaân quaû ñieân ñaûo theá gian neân goïi laø phaùp xuaát theá gian. ÔÛ trong phaùp xuaát theá gian chaân chaùnh naøy cuõng coù nhaân quaû. Bieát hôi thôû laø khoâng, ñöôïc chaùnh trí tueä laø nhaân xuaát theá gian. Voïng chaáp hôi thôû coù nhaân, ngaõ voâ minh ñieân ñaûo vaø khoå quaû ñeàu dieät, goïi laø quaû xuaát theá gian. Cho neân Boà-taùt quaùn hôi thôû khoâng phaûi hôi thôû, tuy khoâng ñöôïc phaùp theá gian vaø xuaát theá gian maø hay thaønh töïu phaùp theá gian vaø xuaát theá gian.

Boà-taùt khi quaùn hôi thôû taùnh khoâng, tuy khoâng ñöôïc Töù ñeá maø cuõng thoâng ñaït Töù ñeá. Vì sao ? Nhö tröôùc ñaõ noùi quaû theá gian laø Khoå ñeá, nhaân theá gian laø Taäp ñeá, quaû xuaát theá gian laø Dieät ñeá, nhaân xuaát theá gian laø Ñaïo ñeá. Cho neân tuy quaùn töôùng hôi thôû khoâng thaáy Töù ñeá maø hay roõ raøng phaân bieät Töù ñeá, vì chuùng Thanh vaên roäng dieãn baøy phaân bieät.

Boà-taùt trong khi roõ bieát hôi thôû laø khoâng, tuy khoâng thaáy Möôøi hai nhaân duyeân maø cuõng thoâng ñaït Möôøi hai nhaân duyeân. Vì sao ? Quaù khöù hôi thôû taùnh khoâng, voïng thaáy coù thaät hôi thôû taùnh khoâng, voïng thaáy coù thaät hôi thôû neân sanh caùc thöù ñieân ñaûo phaân bieät, khôûi caùc phieàn naõo, goïi laø Voâ minh. Nhaân duyeân Voâ minh neân coù Haønh, Thöùc, Danh saéc, Luïc nhaäp, Xuùc, Thoï, AÙi , Thuû, Höõu, Sanh, Laõo töû öu bi khoå naõo v.v… luaân chuyeån khoâng döùt. Theá ñeàu do khoâng roõ hôi thôû nhö hö khoâng, khoâng coù. Neáu bieát hôi thôû laø khoâng tòch töùc laø phaù Voâ minh, vì Voâ minh dieät neân Möôøi hai nhaân duyeân ñeàu dieät. Boà-taùt roõ bieát hôi thôû khoâng phaûi hôi thôû nhö theá, tuy khoâng ñöôïc Möôøi hai nhaân duyeân maø hay roõ raøng thoâng ñaït Möôøi hai nhaân duyeân, vì ngöôøi caàu Duyeân giaùc thöøa roäng noùi phaân bieät.

Boà-taùt roõ bieát hôi thôû khoâng taùnh, khi aáy coøn khoâng thaáy coù hôi thôû, huoáng nöõa ôû trong hôi thôû maø coù phaùp Luïc teä vaø Luïc ñoä. Tuy trong hôi thôû khoâng thaáy phaùp Luïc teä vaø Luïc ñoä maø cuõng roõ raøng thoâng ñaït Luïc teä vaø Luïc ñoä. Vì sao? Haønh giaû chính khi Soå töùc töï roõ bieát, neáu nôi khoâng phaûi hôi thôû maø thaáy coù hôi thôû thì quyeát ñònh thaønh töïu teä phaùp xan tham. Xan tham coù boán thöù :

            Xan tham taøi vaät, thaáy hôi thôû coù ta, vì ta sanh xan tham.

            Xan tham thaân, nôi hôi thôû khôûi chaáp thaân.

            Xan tham maïng, nôi hôi thôû khoâng roõ chaáp coù maïng.

            Xan tham phaùp, nôi hôi thôû khoâng roõ lieàn khôûi taâm kieán chaáp phaùp.

Haønh giaû vì phaù hoaïi phaùp xan tham teä aùc aáy, tu boán moùn boá thí Ba-la-maät:

a)- Bieát hôi thôû khoâng, phi ngaõ, nhoùm chöùa taøi vaät ñeå laøm gì ? Khi aáy taâm xan tham taøi vaät lieàn töï döùt, xaû traân baûo nhö nhoå ñaøm daõi. Cho neân thoâng ñaït ñöôïc hôi thôû khoâng, töùc laø taøi thí Ba-la-maät.

b)- Boà-taùt bieát khoâng thaân, hôi thôû v.v… caùc phaùp khoâng goïi laø thaân, lìa hôi thôû v.v… cuõng khoâng rieâng coù thaân. Khi aáy bieát thaân, phi thaân lieàn phaù hoaïi xan tham chaáp thaân. Ñaõ khoâng xan tham thaân töùc hay laáy thaân laøm toâi tôù cho ngöôøi sai khieán, nhö phaùp thí cho moïi ngöôøi. Roõ bieát hôi thôû khoâng phaûi hôi thôû, hay thaønh töïu ñaày ñuû xaû thaân boá thí Ba-la-maät.

c)- Haønh giaû neáu hay roõ bieát hôi thôû khoâng, khoâng thaáy töùc hôi thôû laø maïng hay lìa hôi thôû coù maïng. Ñaõ khoâng thaáy coù maïng laø phaù taâm xan tham maïng. Khi aáy lieàn hay xaû maïng thí cho chuùng sanh taâm khoâng kinh sôï. Roõ suoát hôi thôû khoâng, hay ñaày ñuû xaû maïng boá thí Ba-la-maät.

d)- Haønh giaû neáu thoâng ñaït hôi thôû khoâng, khoâng thaáy caùc phaùp aám, giôùi, nhaäp v.v… cuõng khoâng thaáy töôùng caùc phaùp theá gian, xuaát theá gian. Vì phaù caùc thöù chaáp töôùng cuûa chuùng sanh, do meâ chaáp caùc phaùp maø luaân hoài luïc thuù, cho neân coù noùi ra, maø thaät khoâng noùi khoâng chæ baøy, vì thính giaû khoâng nghe, khoâng ñöôïc vaäy. Khi aáy tuy haønh phaùp thí maø khoâng chaáp phaùp thí; tuy coù aân ñoái vôùi moïi ngöôøi maø hay laøm lôïi ích taát caû. Thí nhö quaû ñaát, hö khoâng, maët trôøi, maët traêng laøm lôïi ích khaép theá gian maø voâ taâm ñoái vôùi vaïn vaät, khoâng mong söï baùo aân; Boà-taùt ñaït ñöôïc hôi thôû taùnh khoâng, thöïc haønh phaùp thí bình ñaúng Ba-la-maät lôïi ích chuùng sanh cuõng nhö theá. Theá neân, Boà-taùt bieát hôi thôû taùnh khoâng, tuy khoâng ñöôïc boá thí ñoä xan tham maø hay roõ raøng phaân bieät xan tham boá thí, vì khoâng thaáy thaät coù vaäy.

Bieát hôi thôû taùnh khoâng, ñaày ñuû trì giôùi, nhaãn nhuïc, tinh taán, thieàn ñònh, trí tueä ba-la-maät cuõng nhö phaàn boá thí. Trong aáy moãi moãi roäng trieån chuyeån caùc töôùng Ba-la-maät, vì thieän nam, thieän nöõ caàu Phaät ñaïo môû baøy phaân bieät. Ñaây laø löôïc noùi trong Soå töùc moân tu trieån chuyeån Ñaø-la-ni, Boà-taùt thöïc haønh voâ ngaïi phöông tieän. Boà-taùt neáu nhaäp moân naøy thaúng tôùi Soå töùc ñieàu taâm cuøng kieáp khoâng heát, huoáng laø ñöôïc Tuøy, Chæ, Quaùn, Hoaøn, Tònh caùc thöù thieàn ñònh, trí tueä, thaàn thoâng, töù bieän taøi, thaäp löïc, töù voâ sôû uùy, caùc ñòa, haïnh nguyeän, nhaát theá chuûng trí, taát caû coâng ñöùc voâ taän, trieån chuyeån phaân bieät maø coù theå cuøng ñöôïc sao ? 

]