THIEÀN QUAN SAÙCH TAÁN

H.T THÍCH THANH TÖØ

[töïa] [phaàn 1] [phaàn 2] [phaàn 3]

II. SÖÏ KHOÅ COÂNG TU TAÄP CUÛA CHÖ TOÅ

1. Moät mình ngoài trong tònh thaát:

Ñaïo An Ñaïi sö moät mình ngoài trong tònh thaát ngoùt 12 naêm, chuyeân gaïn loïc taâm tö, môùi ñöôïc ngoä ñaïo.

2. Ngoài treân caây döïa meù hoá:

Tònh Laâm Thieàn sö, sau khi nghæ dieãn giaûng ñeå tu taäp thieàn ñònh, thöôøng bò beänh nguû laøm meâ loaïn taâm. Ngaøi coá heát söùc traán tænh, nhöng cöù moãi laàn ngoài ñöôïc moät luùc, laïi mô maøng hoài naøo khoâng hay. Gaàn choã Ngaøi ôû coù moät caây ñaïi thoï nghieâng mình ra giöõa hoá ñaù saâu thaêm thaúm. Muoán ñuoåi con ma nguû ñi, Ngaøi leo leân caây ngoài thieàn. Traûi maáy ngaøy ñeâm, vì sôï hô hoûng seõ teù naùt thaây, Ngaøi giöõ taâm ñònh tænh khoâng daùm chôïp maét. Nhôø theá, Ngaøi ñöôïc ñaïi ngoä.

3. AÊn rau nguû döôùi goác caây:

Thoâng Ñaït Thieàn sö vaøo nuùi Thaùi Baïch tu, khoâng coù côm gaïo, ñoùi thì aên rau, nghæ thì naèm döôùi goác caây. Ngaøi toïa thieàn tö duy naêm naêm lieàn khoâng döøng. Do söï coá gaéng ñoù, nhaøo naën taâm tö thaønh moät khoái ; moät hoâm, boãng nhieân khoái aáy tan vôõ, Ngaøi ñaïi ngoä.

4. Khoâng giaûi y:

Kim quang Chieáu Thieàn sö xuaát gia hoài 13 tuoåi, 19 tuoåi vaøo nuùi Hoàng Döông, nöông theo Ca Dieáp Hoøa thöôïng tu taäp. Ngaøi chuyeân caàn ngoùt ba naêm chöa bao giôø giaûi y, nguû khoâng ñaët löng xuoáng chieáu. Sau, Ngaøi ñeán nuùi Coâ Xaï cuõng chuyeân caàn nhö theá, boãng nhieân khai ngoä.

5. Laáy duøi chích vaøo mình:

Töø Minh, Coác Tuyeàn, Lang Höông ba ngöôøi keát baïn ñeán Phaàn Döông tham hoïc. Baáy giôø ôû Haø Ñoâng laïnh toät ñoä, moïi ngöôøi ñeàu kinh sôï thoái lui. Duy coù Töø Minh quyeát chí caàu ñaïo cam chòu laïnh ôû laïi ñaây, sôùm chieàu beàn chí tinh taán tu taäp. Ban ñeâm toïa thieàn ma nguû ñeán, Minh laáy duøi chích vaøo mình khieán ma nguû tan maát. Sau naøy, Töø Minh thay theá Toå Phaàn Döông ñaïo phong phaùt trieån, ñöôïc hieäu laø Sö töû Taây Haø.

6. Trong thaát toái khoâng queân:

Hoaèng Trí Thieàn sö ñeán tham hoïc nôi Toå Ñôn Haø. Moät hoâm, nhôn cuøng baïn ñoàng tu gaïn hoûi nhau veà coâng aùn, Thieàn sö boãng cöôøi to leân. Toå nghe, traùch "moät tieáng cöôøi cuûa oâng ñaõ maát bao nhieâu vieäc toát. Neáu taïm thôøi taâm khoâng ñònh, ñoàng nhö ngöôøi cheát !". Hoaèng Trí Thieàn sö baùi taï, ghi loøng. Töø ñaáy veà sau, duø ôû trong thaát toái, Ngaøi cuõng khoâng bao giôø queân.

7. Chieàu veà rôi nöôùc maét:

Y Am Thieàn sö tu haønh raát tinh taán. Moãi khi trôøi ngaõ boùng veà chieàu, Ngaøi sa nöôùc maét, than : "Ngaøy nay vaãn chöa ñöôïc gì, ngaøy mai chöa bieát coâng phu ra sao !". ÔÛ trong Taêng chuùng, khoâng bao giôø Ngaøi thoát ra moät lôøi voâ ích.

8. Taùm naêm noã löïc tu haønh:

Hoái Ñöôøng Taâm Thieàn sö töï noùi : Luùc môùi vaøo ñaïo trong taâm thaàm nghó vieäc tu raát deã daøng. Ñeán khi gaëp Toå Huyønh Long, nghó laïi taâm nieäm ngaøy tröôùc raát maâu thuaãn vôùi lyù ñaïo. Toâi beøn noã löïc tu haønh, suoát ba naêm, nhieàu luùc laïnh nhö caét, noùng nhö thieâu vaãn khoâng lay chuyeån chí nguyeän, môùi ñöôïc moïi vieäc hôïp lyù ñaïo. Hieän nay, duø toâi vung tay, taèng haéng ñeàu laø truùng yù Toå Sö töø Aán Ñoä truyeàn sang.

9. Ñaùnh thöùc baèng caùch keâ ñaàu goái troøn:

Thò Giaû Trieát khi nguû laáy caây troøn laøm goái, goái ñaàu. Nguû vöøa trôû mình thì ñaàu rôùt xuoáng chieáu, Ngaøi giöït mình thöùc daäy tu taäp. Ngaøi laáy ñoù laøm qui taéc nhaát ñònh haèng ngaøy trong vieäc tu haønh. Coù ngöôøi baûo : "Duïng taâm nhö theá laø thaùi quaù". Ngaøi ñaùp : "Toâi duyeân trong ñaïo Baùt nhaõ raát moûng manh, neáu khoâng coá gaéng nhö vaäy, e bò voïng taäp loâi cuoán".

10. Bò möa khoâng hay:

Am chuû Toaøn duïng coâng tu taäp raát maõnh lieät, ñeán boû aên queân nguû. Moät hoâm, Ngaøi ñöùng döïa lan can khaùn caâu "con choù khoâng coù Phaät taùnh", möa ñeán bao giôø khoâng hay, khi öôùt caû aùo môùi bieát.

11. Theà khoâng xoå meàn:

Phaät Ñaêng Tuaàn Thieàn sö hoïc ñaïo vôùi Toå Phaät Giaùm. Tham hoûi maõi maø khoâng kheá ngoä, Ngaøi than : "Neáu ñôøi naøy khoâng toû ngoä, ta theà khoâng xoå meàn ra naèm nghæ". Phaùt theä roài, ngoùt 49 ngaøy, Thieàn sö chæ ñöùng döïa coät chuyeân taâm tham cöùu, traïng nhö ngaây daïi, khoâng khaùc naøo ngöôøi maát meï. Do ñoù, Ngaøi ñöôïc ñaïi ngoä.

12. Neùm thô khoâng xem:

Thieát Dieän Bænh Thieàn sö ñi haønh khöôùc, ly höông chöa bao laâu, ñöôïc thô nhaø göûi ñeán, Ngaøi neùm thô, noùi : "Ñaây laø vieäc laøm roái loaïn yù ngöôøi".

13. Do kieân theä ñöôïc giaùc ngoä:

Linh Nguyeân Thanh Thieàn sö ban ñaàu ñeán tham hoïc vôùi Toå Huyønh Long, nhieàu laàn thöa hoûi maø vaãn môø mòt khoâng bieát manh moái. Ñeâm laïi, Ngaøi ñeán tröôùc baøn Phaät phaùt theä : "Con nguyeän troïn ñôøi phuïng söï chaùnh phaùp, caàu mong sôùm ñöôïc khai ngoä". Sau naøy, Ngaøi xem baûn Ngöõ luïc cuûa Toå Huyeàn Sa, xem xong cuoán laïi ñeå döïa vaùch, ñöùng daäy ñi kinh haønh. Ngaøi vöøa böôùc ñi suùt chieác deùp, cuùi ñaàu xuoáng tìm, chôït ñaïi ngoä.

14. Khoâng luùc naøo duyeân caûnh khaùc:

Vieân Ngoä Caàn Thieàn sö trôû laïi tham hoïc vôùi Toå Ñoâng Sôn Dieãn. Ngaøi laøm thò giaû, ngaøy ñeâm chuyeân caàn gaéng söùc tham cöùu. Thieàn sö töï noùi : "Sôn taêng ôû trong Chuùng khoâng luùc naøo taâm duyeân caûnh khaùc, ngoùt möôøi naêm môùi ñöôïc thaáu ñaït".

15. Giaây phuùt khoâng queân:

Muïc Am Trung Thieàn sö luùc ñaàu hoïc taäp Thieân Thai giaùo, sau chuyeân veà Thieàn toâng. Ngaøi ñeán tham hoïc vôùi Toå Long Moân Nhaõn. ÔÛ ñaây, Thieàn sö khoâng moät phuùt giaây queân phaûn tænh. Moät hoâm, Ngaøi ñeán choã quay nöôùc, thaáy treân ngaïch ñeà "Phaùp luaân thöôøng chuyeån", chôït ñaïi ngoä.

16. Queân ñoø ñeán beán:

Khaùnh Thoï Höôûng Thieàn sö ñeán tham hoïc vôùi Toå Baûo Coâng, chuyeân caàn queân caû sôùm chieàu. Moät hoâm, coù duyeân söï ñeán Huy Döông, qua beán ñoø Trieäu, nghi tình chöa tan, Thieàn sö queân ñoø ñaõ caäp beán. Ngöôøi ñoàng haønh thaáy theá, goïi : "Ñoø ñeán beán roài, sao khoâng leân ?". Boãng nhieân, Thieàn sö buoàn vui laãn loän. Trôû veà, Thieàn sö ñem vieäc aáy baïch laïi Baûo Coâng. Coâng noùi : "Ñoù laø keû naèm cöùng ñôø, chöa phaûi ngoä". Laïi daïy khaùn "Maët trôøi lôøi Phaät". Moät ñeâm, cuøng Chuùng hoïp leân Thieàn ñöôøng, tònh toïa, nghe tieáng baûng caây, Thieàn sö ñaïi ngoä.

17. Queân caû aên nguû:

Tuøng Nguyeân Nhaïc Thieàn sö luùc coøn laøm cö só ñeán tham vaán Öng Am Hoa, khoâng kheá hoäi, nhöng vaãn coá gaéng tinh taán. Sau Ngaøi ñeán hoïc vôùi Maät Am Kieät. Kieät hoûi ñaâu, Ngaøi traû lôøi suoát thoâng caû. Kieät than : "Thieàn nhö caây Hoaøng Döông !". Ngaøi caøng coá gaéng tinh taán hôn, cho ñeán queân aên, queân nguû. Moät hoâm, Maät Am Kieät vaøo thaát moät vò Taêng beân caïnh hoûi: "Khoâng phaûi taâm, khoâng phaûi vaät, khoâng phaûi Phaät?". Ngaøi nghe loùm lieàn ñaïi ngoä.

18. Thaân mieäng ñeàu queân:

Cao Phong Dieäu Thieàn sö ôû trong Chuùng löng khoâng beùn chieáu, thaân mieäng ñeàu queân. Coù khi, Ngaøi ngaäm mieäng buïm muõi ñi nhö ngöôøi trong nhaø veä sinh môùi ra; hoaëc khi, Ngaøi haû hoaùt mieäng nhö cöûa khoâng gaøi. Sau ñeán Kinh Sôn, Ngaøi vöøa vaøo ñeán nhaø, lieàn ñaïi ngoä.

19. Boû heát muoân vieäc:

Kieät Phong Ngu Thieàn sö tröôùc tieân hoïc ñaïo vôùi Toå Thaïch Moân. Sö vaâng giöõ phaùp ngöõ cuûa Toå, ngaøy ñeâm maûi mieát tham cöùu. Veà sau, Sö ñeán tham vaán Toå Chæ Nham, tham caâu "khoâng phaûi taâm, khoâng phaûi vaät, khoâng phaûi Phaät". Luùc aáy loøng nghi caøng taêng, Sö boû heát muoân vieäc, queân caû aên, nguû. Heát mai laïi chieàu, Sö ngoài söõng nhö töôïng goã. Moät ñeâm, Sö nghe vò Taêng ôû phoøng caïnh beân ngaâm caâu : "Chaúng tröø voïng töôûng, chaúng caàu chôn" trong baøi CHÖÙNG ÑAÏO CA, boãng nhieân thaáy töï do nhö ngöôøi truùt gaùnh naëng. Sö ñaéc yù hai caâu :

            "Ñeâm vaéng boãng queân tay chæ nguyeät,

            "Hö khoâng thoaùt loä boùng döông hoàng.

Nguyeân vaên :

            Daï baùn hoát nhieân vong nguyeät chæ

            Hö khoâng tònh xuaát nhaät luaân hoàng.       

20. Beá cöûa noã löïc tham cöùu:

Thöøa töôùng Di Thích Sôû Taøi ñeán tham hoïc vôùi Vaïn Tuøng Laõo nhôn. OÂng boû heát vieäc nhaø beá cöûa thaát khoâng tieáp khaùch. Duø nhöõng khi giaù laïnh, noùng böùc, khoâng ngaøy naøo oâng döøng nghæ tham cöùu. Ñeâm ñeán, oâng thaép ñeøn saùng keá tieáp maët trôøi ñeå boû nguû. Ban ngaøy thì oâng queân aên. Nhö vaäy, suoát ba naêm, oâng môùi ñöôïc aán chöùng.

21. Ñuïng ñaàu vaøo coät:

Trung phong Boån Thieàn sö theo haàu Ngaøi Töû Quan. Ngaøy ñeâm chuyeân caàn tu taäp, moãi khi buoàn nguû laém, Sö ñuïng ñaàu vaøo coät nhaø cho ma nguû tan bieán. Moät hoâm, Sö tuïnh kinh Kim cang ñeán caâu "Haø ñaûm Nhö Lai söù" (gaùnh vaùc vieäc Nhö Lai) boãng nhieân thaáu ñaït. Sö töï cho raèng choã chöùng chöa cuøng toät, caøng coá gaéng tinh taán, thöa hoûi khoâng daùm beâ treã. Moät luùc noï, Sö nhìn doøng nöôùc chaûy, chôït ñaïi ngoä.

22. Trong thaát khaéc khoå:

Ñoäc Phong Thieän Thieàn sö beá quan ôû Duïc Kheâ. Trong thaát, Ngaøi khoâng keâ giöôøng, chæ ñeå moät caùi gheá ngoài. Ngaøi töï nguyeän: "Neáu chaúng toû ngoä, ta khoâng rôøi khoûi choã naøy". Moät ñeâm, haønh ñaïo quaù moûi meät, Ngaøi vöøa laïi gheá ngoài, baát giaùc nguû queân ñeán canh ba.                            

Töï traùch mình, Ngaøi chæ ñi ñöùng chôù khoâng ngoài nöõa. Nhöng moät hoâm, Ngaøi laïi döïa vaùch nguû queân. Sau khi thöùc giaác, raát hoái haän, Thieàn sö laäp theä : "khoâng nöông töïa vaùch". Chöøng aáy, thaân theå naëng neà moûi meät, mí maét chæ muoán suïp xuoáng, Ngaøi khoùc loùc leã Phaät saùm hoái, tìm ñuû caùch ñeå ñaùnh ñuoåi ma nguû ñi. Nhôø theá, coâng phu cuûa Ngaøi caøng luùc caøng taêng tieán theâm. Moät ñeâm, nghe tieáng chuoâng, Ngaøi boãng caûm thaáy thaân taâm vaéng laëng khoâng coøn choã nöông töïa, lieàn ñaéc yù baøi keä :

            "Thaàm thaàm laëng laëng baët duyeân ngaøn,

            "Moät tieáng chaøy kình tôï saám vang !

            "Manh moái khoân tìm, tin töùc vaéng,

            "Ñaàu xöông soï naùt, moäng vöøa tan.

Nguyeân vaên :

            Traàm traàm tòch tòch tuyeät thi vi,

            Xuùc tröôùc voâ ñoan, haàu tôï loâi.

            Ñoäng ñòa nhaát thinh tieâu töùc taän,

            Ñoäc laâu phaán tuùy moäng sô hoài.

23. Queân naèm:

Bích Phong Kim Thieàn sö tham hoïc vôùi Ngaøi Phoå Vaân Haûi. Phoå Vaân daïy khaùn coâng aùn "muoân phaùp veà moät, moät veà choã naøo ?". Ngaøi nghi ñeán ba naêm. Moät hoâm, nhôn ñi haùi rau vôùi Phoå Vaân, Ngaøi chôït im laëng raát laâu. Phoå Vaân hoûi : "OÂng ñònh sao ?". Ngaøi thöa :    

"Ñònh vaø ñoäng khoâng quan heä". Phoå Vaân hoûi : "Ñònh ñoäng khoâng quan heä, aáy laø ngöôøi gì ?". Ngaøi laáy caùi soït ñöïng rau ñöa leân. Phoå Vaân khoâng chòu. Ngaøi neùm caùi soït xuoáng ñaát. Phoå Vaân cuõng khoâng chòu. Töø ñoù veà sau, Ngaøi caøng thieát tha coâng phu, ñeán löng khoâng beùn chieáu, moät laàn toïa thieàn ñeán baûy ngaøy môùi xuaát. Moät hoâm, nghe tieáng baûng caây, Ngaøi ñaïi ngoä.

24. Giöõ ñoän coâng phu :

Voâ Teá Thieàn sö luùc môùi thöïc haønh coâng phu khoâng ñoïc ñeán boán quyeån Kinh Laêng Giaø, vaø nhöõng baûn Ngöõ luïc cuõng khoâng xem. Ngaøi cam chòu muø toái chuyeân roøng thöïc haønh ñoän coâng phu. Theá maø sau naøy, Ngaøi vaãn ñöôïc ñaïi ngoä.

*

[töïa] [phaàn 1] [phaàn 2] [phaàn 3]

THIEÀN TOÂNG VIEÄT NAM