TRANH CHAÊN TRAÂU

H.T THÍCH THANH TÖØ

TRANH THIEÀN TOÂNG SOÁ 4: ÑÖÔÏC TRAÂU

Daãn

Vuøi laáp ngoaøi ñoàng hoang ñaõ laâu, ngaøy nay gaëp ñöôïc y. Do caûnh ñeïp neân khoù ñuoåi, meán coû non chaúng chòu thoâi. Taâm ngang ngaïnh khaù maïnh, taùnh hoang daõ vaãn coøn. Muoán ñöôïc thuaàn hoøa caàn phaûi roi voït.

Giaûng Giaûi

Vuøi laáp ngoaøi ñoàng hoang ñaõ laâu, ngaøy nay gaëp ñöôïc y: Moãi ngöôøi chuùng ta coù taâm theå chaân thaät, maø bò voïng tình phuû che nhieàu ñôøi nhieàu

kieáp. Gioáng con traâu bò coû caây vuøi laáp ngoaøi ñoàng hoang. Nay tuy ñaõ nhaän ra ñöôïc taâm theå chaân thaät cuûa chính mình, vaäy maø khi nghe noùi traùi tai thì saân si lieàn daáy khôûi ... chæ nghe toaøn tieáng hôn thua phaûi quaáy, chôù khoâng nhôù mình coù saün Taùnh nghe laø

taâm theå chaân thaät ñang hieän höõu, cho neân noùi vuøi laáp ôû ngoaøi ñoàng hoang. Do caûnh ñeïp neân khoù ñuoåi, meán coû non chaúng chòu thoâi vì traâu coøn meâ caûnh ñeïp, ñuoåi noù khoâng chòu veà, noù thích coû non cöù maûi meâ aên chaúng chòu thoâi. Chuù muïc ñoàng xoû muõi keùo noù, noù khoâng chòu quay ñaàu. Taùnh thaáy, taùnh nghe töï noù khoâng coù ñuoåi theo ngoaïi caûnh, chæ vì voïng tình, voïng thöùc che laøm môø ñi. Chuùng ta muoán cho noù luoân luoân hieån loä maø ngöôïc laïi tình thöùc cöù phuû che laøm cho noù khuaát môø. Taâm ngang ngaïnh khaù maïnh, taùnh hoang daõ vaãn coøn : Tuy nhaän ra taùnh giaùc roài, nhöng chöa phaûi xong vieäc maø coøn phaûi gìn giöõ noù luoân hieän höõu, song gìn giöõ khoâng phaûi deã daøng. Vì thoùi quen laâu ñôøi nhö maét thaáy saéc lieàn phaân bieät toát xaáu, tai nghe tieáng lieàn phaân bieät hay dôû, maø khoâng nhôù mình coù taùnh thaáy, khoâng nhôù mình coù taùnh nghe, chæ rong ruoåi theo hình thöùc, ngoâng cuoàng chaïy ngöôïc chaïy xuoâi, keàm giöõ thaät laø khoù khaên. Muoán ñöôïc thuaàn hoøa caàn phaûi roi voït : muoán cho taâm ñöôïc an tònh, khoâng chaïy theo traàn caûnh, thì khi vöøa thaáy voïng nieäm daáy khôûi phaûi raày: Voïng, khoâng thaät! Neáu quôû maø voïng khoâng laëng, cöù giaáy khôûi hoaøi thì la: Maøy laø voïng töôûng ñaõ daãn tao ñi maõi trong luaân hoài sanh töû, hoâm nay muoán daãn tao xuoáng ñòa nguïc nöõa sao? Raày la ñoù goïi laø roi voït tröøng trò taâm thöùc ngoâng cuoàng. Ñoù laø hình aûnh dieãn taû taâm thöùc cuoàng loaïn chaïy ngöôïc chaïy xuoâi. Nhöng caùch dieãn taû naøy coù choã khoâng hôïp nhaát, con traâu chæ cho taùnh giaùc chaân thaät, maø caùi chaân thaät thì khoâng chaïy. Bôûi tình thöùc voïng ñoäng ngaên che laøm cho taùnh giaùc khuaát ñi, tình thöùc voïng ñoäng laëng roài thì taâm theå hieån loä. Ñaây möôïn hình aûnh con traâu ngoâng cuoàng noùi leân söï gìn giöõ taâm chaân thaät luoân luoân hieån loä thaät laø khoù.

Tuïng

            Kieät taän thaàn thoâng hoaïch ñaéc cöø

            Taâm cöôøng löïc traùng toát nan tröø

            Höõu thôøi taøi ñaùo cao nguyeân thöôïng

            Höïu nhaäp yeân vaân thaâm xöù cö

Dòch

            Duøng heát thaàn thoâng baét ñöôïc y

            Taâm huøng söùc maïnh khoù khaên ghì

            Coù khi vöøa höôùng cao nguyeân tieán

            Laïi xuoáng khoùi maây maõi naèm yø

Giaûng Giaûi

Chuù muïc ñoàng taän duïng heát söùc löïc môùi baét ñöôïc traâu, xoû muõi coät vaøm. Tuy baét ñöôïc noù roài, nhöng taâm noù cang cöôøng, söùc noù maïnh neân khoù cheá ngöï ñieàu phuïc, laïi coù khi noù vöøa ñeán cao nguyeân laïi chui vaøo maây khoùi ôû saâu trong ñoù.

Haønh giaû ñaõ taän löïc huaân tu môùi nhaän ñöôïc theå taùnh chaân thaät cuûa chính mình. Tuy ñaõ nhaän ra, nhöng noù khoâng thöôøng hieån loä, vì taäp khí laâu ñôøi neân moãi khi caên tieáp xuùc traàn lieàn phaân bieät toát xaáu hay dôû, chôù khoâng nhôù mình coù caùi bieát khoâng phaân bieät, vaø cöù nhö theá chaïy theo traàn caûnh khôûi voâ soá voïng nieäm khoù maø ñieàu phuïc. Cao nguyeân laø duï cho taâm theå chôn thaät ñang hieån hieän, maây khoùi laø duï cho thöùc tình voïng töôûng. Coù khi taâm theå chôn thaät môùi vöøa hieän ra chöa döôïc ba phuùt, noù laïi aån trong ñaùm maây môø voïng töôûng ñang daáy khôûi. Bò voïng töôûng che phuû, noù khoâng hieän höõu gioáng nhö traâu leân cao nguyeân ñöùng thì deã thaáy, neáu noù luûi voâ ñaùm söông muø thì maát huùt. Taâm chuùng ta cuõng vaäy, môùi vöøa an laëng roõ raøng hieän taïi, baát chôït voïng nieäm daáy khôûi lieàn che maát, thaät laâu môùi hieän laïi, hieän trong phuùt choác roài laïi bôûi voïng töôûng nöõa. Hình aûnh naøy dieãn taû thaät cuï theå söï tö taäp raát khoù khaên ôû giai ñoaïn ñaàu.

]

THIỀN TÔNG VIỆT NAM