|
TRANH THIEÀN TOÂNG
Töïa cuûa
Quaùch Am
Chôn nguyeân cuûa
chö Phaät chuùng sanh cuõng saèn coù, nhôn meâ traàm luaân tam giôùi, nhôn
ngoä choùng thoaùt sanh töï Do ñoù, coù Phaät ñeå thaønh, coù chuùng sanh
ñeå taïo.
Theá neân caùc
baäc Tieân Hieàn roäng noùi caùc ñöôøng. Lyù coù thieân vieân, giaùo chia
ñoán tieäm. Töø thoâ ñeán teá, töø caïn ñeán saâu, roát sau chæ trong
chôùp maét, Ngaøi Ca Dieáp thaáy hoa mieäng cöôøi chuùm chím. Töø ñaây
Chaùnh Phaùp Nhaõn Taïng ñöôïc löu thoâng treân Trôøi, coõi ngöôøi, nôi
naày choán khaùc. Ngöôøi ñaït lyù thì sieâu Toâng vieät caùch, nhö ñöôøng
chim khoâng ñeå daáu veát. Ngöôøi nhaän nôi söï thì keït caâu nhö ruøa
linh leâ ñuoâi.
Khoaûn naøy coù
Thieàn Sö Thanh Cö xem nôi caên cô chuùng sanh hôïp bònh cho thuoác, laøm
baûn ñoà möôøi muïc chaên traâu theo cô noùi giaùo. Ban ñaàu ñen daàn daàn
traéng noùi leân söùc maïnh chöa ñuû. Keá ñeán thuaàn chôn tieâu bieåu
caên cô töø töø soi saùng. Sau roát ngöôøi traâu chaúng thaáy, töôïng
tröng taâm phaùp caû hai ñeàu heát, lyù aáy ñaõ toät coäi nguoàn, Phaùp
kia vaãn coøn che ñaäy, khieán keû caên cô baäc trung haï nghi ngôø phaân
vaân, rôi vaøo khoâng ngô hoaëc keït vaøo thöôøng kieán.
Nay Thieàn Sö Taéc
Coâng nghó ñeán moâ phaïm cuûa baäc Tieân Hieàn, phaùt xuaát töø ñaùy
loøng mình laøm nhöõng baøi tuïng hay, khieán aùnh saùng xen nhau, ban
ñaàu töø choã maát traâu roát ñeán hoaøn nguyeân, kheùo öùng hôïp quaàn cô
nhö cöùu ngöôøi ñoùi khaùt.
Roài Töø Vieãn
nöông ñaây söu taàm dieäu nghóa, löôïm laët choã huyeàn vi, nhö con thuûy
maãu muoán ñi aên phaûi nöông con toâm laøm maét daãn ñöôøng. Ban ñaàu töø
tìm traâu, ñeán roát sau buoâng thoõng tay vaøo chôï.
Ñoù laø gaéng laøm
daäy soùng ngang sanh ñaàu söøng, coøn khoâng taâm coù theå tìm naøo coù
traâu ñeå coù theå kieám, ñeán buoâng tay vaøo chôï ma muoäi laøm sao;
huoáng laø cha oâng chaúng roõ, hoïa ñeán chaùu con, chaúng ngaïi hoang
ñöôøng thöû laøm ñeà xöôùng.
Giaûng Giaûi
Hoøa thöôïng
Quaùch Am coù noùi: Nguoàn chôn cuûa chö Phaät, chuùng sanh ai ai cuõng
coù saün, Phaät coù nguoàn chôn aáy, chuùng sanh cuõng coù nguoàn chôn
aáy. Vì chuùng sanh queân (meâ) nguoàn chôn neân traàm luaân trong tam
giôùi. Neáu ngoä, nhaän ñöôïc nguoàn chôn saün coù nôi mình thì choùng
thoaùt sanh töû. Do ñoù, môùi coù Chö Phaät nhaän ñöôïc nguoàn chôn maø
thaønh Phaät vaø chuùng sanh coøn taïo nghieäp neân ñi trong tam giôùi.
Bôûi vaäy caùc
baäc tieàn hieàn thöông soùt chuùng sanh môùi roäng noùi caùc phöông
tieän. Nhöõng phöông tieän ñoù, lyù thì coù thieân leäch hay troøn ñuû,
giaùo thì coù chia ra ñoán tieäm, ñeå khieán cho chuùng sanh tu töø thoâ
laàn ñeán teá, töø caïn tôùi saâu. Chuû yeáu roát sau laø choã: "Ñöùc
Phaät ôû trong hoäi Linh Sôn ñöa caønh hoa leân, trong chôùp maét, Ngaøi
Ca Dieáp thaáy hoa sen cöôøi chuùm chím". Chính vì ngaøi Ca Dieáp cöôøi
chuùm chím neân Ñöùc Phaät môùi noùi: "Ta coù Chaùnh Phaùp Nhaõn Taïng
Nieát Baøn Dieäu Taâm, Phaùp moân maàu nhieäm, chaúng laäp vaên töï,
ngoaøi giaùo lyù truyeàn rieâng, nay giao phoù cho ngöôi, ngöôi kheùo gìn
giöõ Chaùnh Phaùp naøy, truyeàn trao maõi ñöøng cho döùt, ñeán sau seõ
truyeàn cho A Nan". Bôûi söï truyeàn trao aáy neân ngaøi Quaùch Am noùi:
"Keå töø ñoù thieàn môùi ñöôïc löu thoâng, truyeàn ñi töø nôi naøy ñeán
nôi khaùc, töø coõi ngöôøi ñeán coõi Trôøi. Ngöôøi ñaït lyù Thieàn thì
sieâu vöôït caû hình thöùc toân giaùo, vöôït caû tö caùch thoâng thöôøng
cuûa con ngöôøi, gioáng nhö chim bay trong hö khoâng, qua roài khoâng ñeå
laïi daáu veát. Coøn ngöôøi chaáp söï thì keït caâu laàm lôøi, nhö ruøa
boø keùo leâ caùi ñuoâi. Ví duï coù ngöôøi hoûi Toå Laâm Teá: " Theá naøo
laø Phaät?". Ngaøi ñaùp: "Cuïc cöùt khoâ". Qua lôøi ñaùp naøy, ñoái vôùi
ngöôøi thoâng thì bieát Toå duøng lôøi ñeå phaù chaáp danh töø ngoân ngöõ
cuûa ngöôøi meâ, neân khoâng keït. Nhöng ñoái vôùi ngöôøi khoâng thoâng
thì chaáp lôøi vaên, cho raèng Toå thoâ loã, baát kính Phaät. Cuõng gioáng
nhö ruøa boø ôû choã ñaát sình ñuoâi noù keùo leát döôùi ñaát, ñi tôùi
ñaâu cuõng keùo moät laèn, khoâng thoaùt khoûi daáu veát.
Luùc baáy giôø,
thieàn sö Thanh Cö xem caên cô cuûa chuùng sanh môùi tuøy theo beänh maø
cho thuoác, Ngaøi veõ ra tranh chaên traâu, ban ñaàu laø traâu ñen roài
traéng daàn daàn ñeå noùi leân söùc huaân tu coøn yeáu chöa maïnh. Keá
ñeán traâu traéng ñaõ thuaàn chôn laø tieâu bieåu cho caên cô töø töø ñaõ
soi saùng. Vaø sau roát chæ laø: "Moät voøng traéng" töôïng tröng cho taâm
vaø phaùp caû hai ñeàu heát, phaùp laø duï cho traâu, taâm laø duï ngöôøi
chaên. Traâu vaø chaên khoâng coøn nöõa, ñoù laø toät choã coäi nguoàn
roài. Nhöng maø, coøn caùi che ñaäy laø thaáy choã khoâng coøn ngöôøi,
khoâng coøn traâu, thì ngöôøi ñôøi seõ daët caâu hoûi: "Tu ñeán choã roát
raùo khoâng coøn gì heát, rôi vaøo khoâng ngô sao? Hoaëc maõi maõi laø
khoâng thì rôi vaøo thöôøng kieán?. Ngaøi Thanh Cö chæ veõ tôùi "Voøng
Troøn Traéng" khoâng coøn traâu, khoâng coøn ngöôøi chaên. Caùc baäc Hieàn
Trí sôï haøng haï caên, trung caên sanh nghi ngôø neân Thieàn Sö Taéc
Coâng hoïa muïc chín laø: "Phaûn boån hoaøn nguyeân", tranh veõ laù ruïng
veà coäi, chim bay veà toå vaø laøm tuïng. "Phaûn boån hoaøn nguyeân" laø
trôû veà nguoàn coäi saün coù cuûa mình, noùi leân yù nghóa ngöôøi tu ñaõ
vaøo ñöôïc caûnh giôùi cuûa Phaät, ñeå giaûi nghi cho ngöôøi.
Sau, ngaøi Töø
Vieãn dieãn ñaït thaáu suoát ñöôïc lyù Thieàn: Ngöôøi tu thieàn laø ngöôøi
saün saøng lao mình ñeå cöùu ñoä chuùng sanh, chôù khoâng phaûi vaøo caûnh
giôùi Phaät ñeå an nghæ, neân ñaõ hoïa ra muïc thöù möôøi laø "Buoâng
thoõng tay vaøo chôï" ñeå tieâu bieåu coâng haïnh giaùo hoùa chuùng sanh
cuûa ngöôøi vieân maõn.
Tranh chaên traâu
töø muïc thöù nhöùt "Tìm traâu" tôùi muïc thöù taùm "Khoâng coøn traâu,
khoâng coøn ngöôøi chaên" laø do thieàn sö Thanh Cö hoïa. Keá ñoù, ngaøi
Taéc Coâng hoïa theâm muïc thöù chín "Phaûn boån hoaøn nguyeân" vaø laøm
tuïng. Sau cuøng, ngaøi Töø Vieãn hoïa tieáp muïc thuù möôøi "Buoâng
thoõng tay vaøo chôï".
Ngaøi Quaùch Am
bình: Choã roát raùo khoâng hình tuôùng voán thanh tònh saün vaäy, maø
gaéng taïo ra hình töôùng, ñoù laøm cho daäy soùng. Taâm voán thanh tònh
boãng döng veõ ra hình töôùng, gioáng nhö ñaàu söøng moïc ra khoâng manh
moái, laøm sao coù theå tìm ñöôïc, huoáng nöõa laø coù traâu ñeå tìm
kieám? Cho tôùi "Buoâng thoõng tay vaøo chôï", ñoù laø vieäc laøm raát ma
muoäi, gaït ngöôøi.
Ngaøi noùi hoïa ra
hình töôùng con traâu, thaèng chaên, laø vieäc laøm ma muoäi gaït ngöôøi.
Nhöng ngaøi laïi khen caùc baäc tieàn boái, vì quaù töø bi taïo ra phöông
tieän, ñeå cho ngöôøi sau deã thaáy thöù töï maø tu haønh. Song ngöôøi sau
khoâng hieåu, nhôn ñoù maø chaáp hình töôùng, neân noùi: "OÂng cha khoâng
roõ hoïa ñeán chaùu con". Ngaøi noùi hoïa ra tranh aûnh laø chuyeän hoang
ñöôøng, nhöng ngaøi khoâng ngaïi neân laøm ñeà xöôùng. Trong nhaø Thieàn
thöôøng duøng caâu: "OÂng cha chaúng roõ hoïa ñeán chaùu con" ñeå khen
ngôïi Toå Boà Ñeà Ñaït Ma. Vì ngaøi ñaõ ñem taâm tö, söùc löïc ñeå laøm
lôïi cho chuùng sanh. Ngaøi daùm lieàu cheát vöôït bieån caû, ñi töø AÁn
Ñoä sang Trung Hoa ñeå truyeàn Thieàn cho toå Hueä Khaû, laàn ñeán Luïc
Toå Hueä Naêng... Ngaøi laø ngöôøi töø bi ñaùo ñeå, vì ñaïo vì chuùng
sanh, khoâng ngaïi gian khoå hieåm nguy, ñaây noùi laø "OÂng cha khoâng
roõ", khen Toå maø noùi nhö theá ñoù ! Nhôø ngaøi truyeàn Thieàn neân baây
giôø chuùng ta môùi bieát ñeå tu maø noùi: "Hoïa ñeán chaùu con". Ñoù laø
ngoân ngöõ ñaëc bieät cuûa nhaø Thieàn, neáu nghe maø chaáp thì khoâng
hieåu gì heát.
] |