MÖÔØI ÑIEÀU BIEÄN MA

H.T THÍCH NHAÄT QUANG

MA THÖÙ NHAÁT: MA OAN NGHIEÄT NHIEÀU ÑÔØI

Chaùnh vaên:

Loaïi ma naøy chính laø nghieäp chöôùng nhieàu ñôøi cuûa ta. Bôûi töø nhieàu kieáp ñeán nay, chuùng ta bò luaân hoài, quanh quaån ôû trong phaøm vò, laàm taïo nhöõng nghieäp chaúng trung, chaúng hieáu, chaúng nhaân, chaúng nghóa. Saùt, ñaïo, daâm, voïng, tham, saân, si, aùi keát chaët nhöõng oan gia. Ñôøi nay, chuùng ta muoán hoïc ñaïi ñaïo laïi gaëp gôõ noù. Noù luoân quaáy nhieãu chaúng an, laøm chöôùng ngaên vieäc tu haønh, khieán chaúng thaønh töïu ñöôïc. Chuùng ta phaûi hoå theïn khaån thieát caàu saùm hoái. Troâng mong uy löïc Tam baûo gia hoä khieán nhöõng oan nghieät nhieàu ñôøi ñoù, töï seõ tieâu dieät, töï noù thoái tan.

Laïi, chuùng ta phaûi phaùt nguyeän lôùn laøm lôïi ích taát caû chuùng sanh, ñeå mau ñöôïc quaû voâ laäu, chöùng ñaïo Boà-ñeà.

Laø keû môùi hoïc tu Thieàn phaûi töï saùm hoái vaø maõnh tænh laáy.

Giaûng:

Loaïi thöù nhaát laø ma oan nghieät. Ta thöôøng nghe noùi “oan oan töông traùi”, töùc nhöõng nôï naàn vôùi nhau nhieàu ñôøi. Chöõ nghieät laø nghieät ngaõ, laøm cho mình ñau khoå. Ma oan nghieät nhieàu ñôøi chính laø nghieäp chöôùng nhieàu ñôøi cuûa ta. Nghieäp chöôùng thì ai cuõng coù. Nhöng nghieäp laø gì ? Laø naêng löïc do thaân khaåu yù cuûa mình taùc ñoäng, khi ñoái duyeân xuùc caûnh noù bò boù buoäc laïi thaønh naêng löïc goïi laø nghieäp. Töø ñoù, noù höôùng daãn mình ñi trong luaân hoài sanh töû. Noùi nghieäp chöôùng nhieàu ñôøi cuûa ta töùc laø loaïi ma oan nghieät naøy.

Chuùng sanh bò laån quaån trong luaân hoài laø do loaïi ma oan nghieät naøy daãn. Laàm taïo nhöõng nghieäp chaúng trung, chaúng hieáu, chaúng nhaân, chaúng nghóa, saùt, ñaïo, daâm, voïng, tham, saân, si, aùi maø keát thaønh nhöõng oan gia. Loaïi ma oan nghieät naøy taát caû chæ do haønh ñoäng taïo taùc cuûa chuùng ta. Cuõng töø taâm khoâng saùng suoát, cho neân khi tieáp duyeân xuùc caûnh khôûi nhöõng nieäm laêng xaêng ñieân ñaûo, roài taïo nghieäp tieáp noái, nhaân quaû traû vay. Töø thaân, mieäng, yù khoâng laøm chuû ñöôïc, neân bò noù taùc ñoäng gaây thaønh nghieäp, daãn ñi maõi trong luaân hoài. Nguyeân nhaân chính laø do mình coá chaáp. Trong cuoäc soáng haøng ngaøy khi ñoái duyeân tieáp caûnh, gaëp nhöõng chuyeän böïc boäi, noùng naûy khôûi leân, ngay luùc ñoù ta caàn phaûi tænh taùo, buoâng boû ñöøng lao theo thì seõ laøm chuû ñöôïc loaïi ma naøy. Neáu luùc aáy mình giöõ ñöôïc taâm bình laëng nhö nhö, thì nhöõng taùc ñoäng töø beân ngoaøi seõ khoâng laøm gì ñöôïc.

Neáu taâm ñaõ yeân thì caûnh beân ngoaøi khoâng laøm gì ñöôïc. Ñoù laø mình ñaõ laøm chuû. Neáu mình laøm chuû ñöôïc töùc laø ñang tu thieàn. Bôûi vì thieàn caên cöù töø taâm, neân noùi thieàn laø noùi taâm. Taâm voán thanh tònh, laëng leõ nhö nhö. Khi chuùng ta soáng ñöôïc vôùi taâm, thì duø thieân ma, vaïn quyû cuõng chaúng laøm gì ñöôïc mình. Moät nieäm khôûi leân maø buoâng ñöôïc thì tænh taùo, saùng suoát. Moät traêm, moät ngaøn hình aûnh beân ngoaøi khôûi leân thì beân trong mình coù caû traêm ngaøn löïc ñeå buoâng, maø nhöõng löïc ñoù cuõng khoâng coù hình thöùc gì caû. Ñoù laø naêng löïc töø söùc tænh do soáng ñöôïc vôùi taâm. Toùm laïi ma naøy cuõng töø taâm mình chöa saùng, laø loaïi oan nghieät cuûa chính mình chöù khoâng töø beân ngoaøi. Töø choã chính mình khoâng thaät söï nhaän ra, chöa saùng thì noùi ma laø moät caùch noùi, vì noù laøm trôû ngaïi vieäc tu cuûa mình neân noùi noù laø ma.

Töø ñaây maø bieát raèng, neáu mình baát trung thì ñoù chính laø loaïi ma oan nghieät cuûa mình. Do chöa laøm chuû ñöôïc maø gaây neân. Noù khoâng phaûi laø caùi gì cuûa mình, khoâng phaûi laø caùi gì cuûa ai. Khi hieåu roài thì khoâng coøn ñoå thöøa nöõa, luùc aáy coù cô hoäi nhaém thaúng vaøo goác cuûa noù maø boå. Ví duï nhö mình lôø môø, chöa nhaän ra ñöôïc voïng töôûng cho neân mình taïo khaåu nghieäp. Baây giôø tænh taùo saùng suoát, khoâng chaïy theo voïng töôûng cho neân mình muoán noùi gì laø ñaõ laøm chuû ñöôïc khaåu nghieäp, do ñoù ma veà khaåu nghieäp khoâng coù.

Ñaây laø caùch tu tröïc chæ, raát giaûn dò. Ví duï laâu nay chuùng ta noùng naûy nhöng xem kyõ thì ñaâu coù gì laø noùng ñoái vôùi mình. Chuùng ta nghieäm ñoái vôùi loaïi ma naøy, quay veà phaùp tu thieàn toâng theo söï chæ daïy cuûa Hoøa thöôïng, moät nieäm daáy khôûi mình phaûi buoâng cho ñöôïc. Töùc laø taäp trung laøm sao ñeå mình khoâng bò daãn daét ngöôïc xuoâi beân ngoaøi vaø cuõng khoâng coù nhöõng taêm toái, laàm laãn beân trong. Khoâng coù nhöõng caùi ñoù thì tueä giaùc hieän tieàn. Tueä giaùc hieän tieàn thì ñònh löïc sung maõn. Ñaây laø phaùp tu ñònh tueä hieän tieàn. Chuùng ta noùi vaø laøm trong söï tænh giaùc thì nhöõng gì chung quanh khoâng taùc ñoäng ñeán chuùng ta ñöôïc. Cho neân noùi vaø laøm khoâng bò vöôùng, nhöõng suy nghó, tính toaùn, saép ñaët cuõng khoâng bò trôû ngaïi.

Haèng ngaøy chuùng ta soáng ñöôïc vôùi taâm trong laëng aáy thì caûnh duyeân beân ngoaøi cuõng bình laëng neân thô. Ví nhö khi nhìn thaáy caùi hoäp, caây buùt… moïi vaät ñeàu yeân theo baûn vò cuûa noù, mình noùi sao noù cuõng khoâng caûi. Bôûi vì moãi caùi ñaõ ôû trong phaàn vò, chöùc naêng, khuoân thöôùc maø ngöôøi ñôøi saép ñaët cho noù roài. Töï moãi thöù khoâng coù caùi naøo choáng traùi vôùi caùi naøo vaø cuõng khoâng coù caùi naøo caõi laïi mình caû.

Baây giôø chuùng ta muoán truy nguyeân, caùi hoäp naøy coù töø voïng töôûng hay töø söï tænh taùo cuûa mình. Neáu khoâng tænh thì seõ phaân tích caùi hoäp cuûa Nhaät laøm toát hôn cuûa Myõ hay cuûa Vieät Nam v.v… Caùi hoäp naøy mình thaûy ngoaøi kia hay boû trong tuû vaøng noù cuõng khoâng noùi gì. Sôû dó coù vaán ñeà laø do taâm mình, khoâng phaûi taâm thaät maø nhöõng nghó ngôïi tính toaùn phaân bieät cuûa taâm voïng. Neáu chuùng ta söû duïng ñöôïc thaät taâm thì roãng rang saùng suoát, khoâng heà nghó ngôïi tính toaùn. Bieát noù laø duyeân hôïp, moïi vaät töø söï cheá taïo cuûa con ngöôøi maø coù hình thöùc vaø taùc duïng nhö theá. Moãi phaùp moãi phaùp haõy ñeå nguyeân baûn vò cuûa noù, ñöøng phaân tích chia cheû, thaáy chæ bieát thaáy, chôù ñoäng ñeán, caû hai khoâng dính nhau thì ñöôïc an laïc.

Ma oan nghieät cuõng coù töø söï aên maëc, nguû nghæ, quan heä baø con quyeán thuoäc, soáng cheát, danh vò, tieàn taøi… Neáu khoâng laøm chuû ñöôïc thì nôï naàn choàng chaát. Laøm chuû ñöôïc thì töùc thôøi ngay ñoù an laïc. Coøn cöù dong ruoåi ngöôïc xuoâi, vöôùng maéc roài oan nghieät. Nhö trong kinh Phaät noùi taùm thöù khoå trong ñôøi: sanh, laõo, beänh, töû, oaùn taéng hoäi khoå, aùi bieät ly khoå, caàu baát ñaéc, nguõ aám xí thaïnh cuõng töø oan nghieät naøy maø ra.

Phaät daïy, taát caû chuùng sanh ñeàu coù ñöùc töôùng Nhö Lai, taát caû chuùng sanh ñeàu laø Phaät seõ thaønh thì duø ngöôøi thaân hay sô, neáu nhìn veà maët baûn theå thì ñeàu laø Phaät seõ thaønh. Nhìn thoâng suoát, soáng ñöôïc nhö vaäy thì seõ khoâng coù vaán ñeà gì. Trong giôùi Boà-taùt coù daïy ngöôøi ñaõ gieát cha gieát meï mình maø mình vaãn khoâng baùo thuø. Bôûi vì laáy aân baùo oaùn thì oaùn aáy tieâu tan, laáy oaùn baùo oaùn thì cöøu haän chaát ñaày. Baùo thuø laø khoâng ñuùng vôùi tinh thaàn Boà-taùt ñaïo. Ñeán ñaây e coù nhieàu ngöôøi hieåu laàm, neáu nhö vaäy laø baát hieáu. Nhöng suy cho cuøng, laáy oaùn baùo oaùn ñöôïc lôïi ích gì, bao nhieâu oan traùi seõ keùo theo maõi khoâng döøng. Vì vaäy, noùi ñeán choã chí ñaïo thì phaûi buoâng boû nhö vaäy. Taâm maø khoâng oan nghieät thì taát caû moïi ngöôøi ñeàu laø Phaät. Ñaõ laø Phaät thì khoâng coù oan nghieät gì vôùi nhau caû. Sung söôùng bieát bao nhieâu.

Ngöôøi tu Phaät hieåu ñöôïc ñieàu ñoù roài thì raát sôï nhaân quaû. Sôï töøng nhaân nhoû, töøng yù nieäm. Ngöôøi bieát sôï, bieát chuaån bò nhö theá thì cuoäc ñôøi seõ coù nhieàu toát ñeïp. Neáu nhaân quaû ñöôïc daøn döïng roõ raøng thì duø khoâng coù oâng thaùnh naøo hieän dieän tuyeân döông chaùnh giaùo nhöng thöïc söï ñoù laø thôøi chaùnh phaùp, thôøi ñaïi saùng suoát, toát ñeïp. Cuoäc ñôøi naøy cöù quay qua quay laïi, roài theâm thaéc nhöõng daây mô reã maù ñeå thaønh nôï naàn, oan nghieät vôùi nhau. Neáu gôû ra ñöôïc thì an oån, chöù khoâng noùi laø chöùng ñaïo, saùng ñaïo hay gì gì caû. Moät ngaøy soáng moät ngaøy tu, söï hieän dieän cuûa mình ñeàu laø an oån.

Trong ñieàu moät noùi veà ma oan nghieät, chuùng ta thaáy quanh quaån trong phaïm vi laàm taïo nhöõng nghieäp nhö chaúng trung, chaúng hieáu, chaúng nhaân, chaúng nghóa, saùt, ñaïo, daâm, voïng. Töùc laø nhaân, nghóa, leã, trí, tín. Nhaân baát saùt sanh, nghóa baát thaâu ñaïo, leã baát taø daâm, trí baát aåm töûu, tín baát voïng ngöõ. Ngöôøi ta thöôøng noùi maãu möïc cho ñôøi soáng laø nhaân nghóa. Ngöôøi tu thieàn duø tu laâu, hay môùi tu maø traùnh ñöôïc loaïi ma oan nghieät naøy laø ngöôøi nhaân nghóa baäc nhaát. Giaû duï ngoaøi theá gian coù nhöõng ngöôøi khoâng heà hoïc Phaät, khoâng heà tu haønh, khoâng heà ñi chuøa, nhöng nhaân nghóa saùng ngôøi thì ñoù laø baäc Boà-taùt, moät con ngöôøi maãu.

Toùm laïi ñeå trò loaïi ma naøy thì phaûi tu taâm, maø tu taâm laø tu thieàn, tu thieàn laø soáng laïi vôùi ñaïo. Noùi thieàn cuõng laø noùi taâm, noùi taâm cuõng laø noùi ñaïo. Noùi ñaïo töùc laø ñaïo lyù maø chuùng ta ñang hoïc, ñang tu haønh. Ñoái vôùi loaïi ma naøy, thieàn sinh chuùng ta caàn phaûi bieát maët maøy noù roõ raøng. Trong sinh hoaït haèng ngaøy chuùng ta khoâng keát nghieäp vôùi baát cöù loaïi naøo. Ñaõ khoâng keát nghieäp vôùi chuùng thì ta laø ngöôøi ñaày ñuû nhaân, nghóa, leã, trí, tín. Tröø ñöôïc loaïi ma naøy thì chuùng ta laø ngöôøi ñaày ñuû nhaân nghóa. Xaõ hoäi raát caàn nhöõng con ngöôøi naøy.

Ñaïo Phaät xaây döïng con ngöôøi töø haï taàng. Hoïc ñöôïc taâm quay veà, nhaän vaø soáng ñöôïc vôùi taâm. Taâm laø ñaïo, ñaïo töùc laø thieàn, thieàn laø giaûi thoaùt. Mình khoâng caàn noùi mình laø thieàn sinh, khoâng noùi mình tu thieàn nhöng ñôøi soáng cuûa mình khoâng vöôùng maéc gì caû, moät cuoäc soáng toûa khaép töùc laø thieàn roài. Laøm coâng taùc maø khoâng bò vöôùng maéc töùc laø thieàn, thuï trai maø khoâng vöôùng maéc töùc laø thieàn. Ngöôøi ñöôïc nhö vaäy laø soáng troïn veïn ñöôïc vôùi thieàn, ngöôøi ñoù laø Thieàn sö.

Chuù:

Luaân hoài tieáp noái, bieån khoå meânh mang, chuùng sanh troâi daït, haït buïi trôøi khoâng, keû chöa tænh laøm theá naøo nhaän ra söï kieän naøy ! Ai laø keû bieát ñöôïc ngaøy mai cuûa mình ra sao ? Vaø thaáy ñöôïc oan khieân tuùc traùi cuûa mình theá naøo ? Coù keû nghe noùi : “Tuoåi thoï cuûa ta saùnh baèng trôøi ñaát”, lieàn baûo : Gôùm theá ! Ta laø quaùi gì maø tuoåi thoï theânh thang vaø meânh mang ñeán theá ! Ngöôøi xöa noùi : “Sanh nhö ñaép chaên boâng, töû nhö côûi aùo haï” laø ñaïo lyù gì ? Thöû noùi xem ! Chæ theâm moät tröôøng huyeãn moäng. Tuy nhieân, choã theânh thang vaø meânh mang naøy ít ngöôøi vaøo, khoâng ai chòu nhaän. Thì thoâi ! Cöù roâng chôi cho heát cuoäc phong traàn. Moät luùc naøo ñoù, quaøy ñaàu nhìn laïi ñoaïn nhaân duyeân phuø traàm naøy, chaéc y khoâng khoûi moät phen tan thaân maát maïng. Theá nhöng, neáu chöa phaûi laø haïng ñaïi löïc löôïng thì, phaûi ai khaån saùm hoái, nöông uy löïc voâ song cuûa Tam baûo, moïi moäng mô phía tröôùc tieâu tan. Ñaõ theá, laïi caàn phaùt ñaïi nguyeän nhö hö khoâng, vaøo coõi huyeãn, maëc aùo huyeãn, ñoä chuùng sanh huyeãn, ñeå hoaøn thaønh Phaät ñaïo nhö huyeãn.

Khoaùi thay!

Ñaây laø lôøi chuù töø ma thöù nhaát maø toâi chæ noùi moät phaàn naøo thoâi. Thaáy nhöõng ñieàu ma söï naøy raát caàn thieát vaø laø nhöõng yeáu toá xaây döïng nhöõng tu só töông lai, moät ngöôøi ñaày ñuû nhaân nghóa, mang ñaày ñuû chí caû ñaïi töø ñaïi bi cuûa Phaät ñi vaøo cuoäc ñôøi. Tuy nhieân, hieän taïi chuùng ta coøn bò nhieàu maéc möùu oan khieân. Muoán giaûi tröø chuùng ta phaûi thaønh khaån saùm hoái cho moïi moäng mô phía tröôùc tieâu tan. Maët trôøi trí tueä an ngöï giöõa trôøi khoâng, roãng rang saùng suoát.

]

THIEÀN TOÂNG VIEÄT NAM