MÖÔØI ÑIEÀU BIEÄN MA

H.T THÍCH NHAÄT QUANG

MA THÖÙ TÖ: MA SÔÛ TRI

Chaùnh vaên:

Ma naøy töùc laø lyù chöôùng. Ngöôøi tu thieàn maø lyù chöôùng chaúng tröø, thì chaùnh ñònh bò nhieãu loaïn, khoâng theå naøo yeân oån ñöôïc. Vì sao sôû tri coù loãi nhö theá?

Chính vì bieát ta ñaéc ngoä, bieát ta thoâng toâng, bieát ta minh giaùo, bieát ta hoäi lyù, vaên ta loãi laïc, ta thaáy saâu roäng, ta giöõ giôùi nghieâm, ta ñöôïc chaùnh ñònh, ta coù trí tueä, ta ñaõ chöùng khoâng, ta ñöôïc töï taïi, ta khoâng coøn ngaïi, bieát ta ñöôïc thoâng, bieát ta ñöôïc dieäu, ta ñaõ chöùng ñaïo, ta ñöôïc thaønh Phaät… Taát caû caùi bieát ñoù, ñeàu laø lyù chöôùng. Lyù chöôùng naøy chaúng tröø, thì chaáp phaùp khoù queân. Chaáp phaùp chöa queân, thì chaân taâm chaúng hieän. Ngöôøi trong Toâng moân neân phaûi töï xeùt. Sôùm döùt chöôùng naøy.

Giaûng:

Chuùng ta ñaõ hoïc ma phieàn naõo. Ma naøy laø moät loaïi ngoaïi ma. Ñeán ñaây, loaïi ma sôû tri laø noäi ma. Thöôøng ngöôøi tu theo ñaïo Phaät hay bò ma söï. Ma söï coù hai loaïi: Moät laø noäi ma, hai laø ngoaïi ma. Noäi ma töùc laø nhöõng coá chaáp beân trong. Ngoaïi ma töùc laø nhöõng vöôùng maéc beân ngoaøi.

Nhöõng vöôùng maéc beân ngoaøi ta khoâng giaûi toûa, khoâng vöôït qua, khoâng khaéc phuïc ñöôïc thì bò noù ñaùnh guïc. Nhö theá chuùng ta bò ngoaïi ma phaù hoaïi, laøm cho ñöôøng tu khoâng tieán ñöôïc. Neáu nhö chuùng ta khaéc phuïc ñöôïc nhöõng ma söï beân ngoaøi, nhöng ñeán nhöõng chaát chöùa, nhöõng coá thuû cuø caën beân trong maø khoâng tröø boû, khoâng vöôït qua ñöôïc thì chuùng ta laïi bò moät loaïi ma nöõa. Loaïi naøy cöùng ñaàu khoù trò, tuy nhieân noù cuõng töø ta maø coù, khoâng phaûi ôû beân ngoaøi ñeán.

Ngöôøi bieát tu, töùc ngöôøi coù phaùp trò ma. Phaùp naøy chính laø söï tænh saùng vaø an nhieân, laøm chuû ñöôïc ñoái vôùi taát caû hieän töôïng beân ngoaøi, ñoàng thôøi khaéc phuïc ñöôïc nhöõng daáy ñoäng beân trong. Caùch trò ôû ñaây laø, vöøa coù nieäm daáy khôûi bieát noù khoâng thaät lieàn buoâng. Neáu chuùng ta cho noù laø thaät thì seõ lao ñaàu chaïy theo, roài taïo nghieäp vaø chòu quaû baùo.

Buoâng ñöôïc voïng töôûng thì coù ñònh, ma löïc beân ngoaøi khoâng laøm gì ñöôïc chuùng ta. Neáu ñöôïc ñònh thì tueä giaùc phaùt trieån. Tueä giaùc phaùt trieån thì noäi ma cuõng khoâng laøm gì ñöôïc. Boïn ma chæ laø nhöõng nieäm töôûng laêng xaêng ñieân ñaûo, noù laø boùng daùng cuûa tieàn traàn. Chuùng daáy khôûi leân baát cöù luùc naøo trong moïi sinh hoaït.

Neáu laøm chuû ñöôïc töùc laø chuùng ta chieán thaéng giai ñoaïn ñaàu. Ma söï beân ngoaøi khoâng laøm gì ñöôïc chuùng ta. Chieán thaéng ôû giai ñoaïn naøy, chuùng ta ñöôïc an nhieân. An nhieân thì tueä giaùc song song phaùt trieån. Tueä giaùc phaùt trieån thì chuùng ta bieát taän nguoàn cuûa noù laø khoâng thaät, laø loaøi ma. Duø cho chuùng coù hieän thaønh Phaät, Boà-taùt cuõng khoâng aên thua, khoâng dính daùng gì vôùi vieäc cuûa chuùng ta. Do ñoù noäi ma chuùng ta cuõng laøm chuû ñöôïc, töùc laø chieán thaéng giai ñoaïn sau.

Cho neân coù theå noùi ngoaïi ma laø nhöõng vöôùng maéc beân ngoaøi, noäi ma laø nhöõng chaáp thuû beân trong. Ngöôøi tu luùc naøo cuõng saùng suoát thaáy roõ ma söï neân khoâng ñeå noù laøm gì ñöôïc mình. Moät nieäm daáy khôûi maø khoâng laøm chuû ñöôïc thì seõ bò chuùng ma keùo loâi ngöôïc xuoâi, taïo bao nhieâu haäu quaû, voâ vaøn sinh töû khoâng coù ngaøy cuøng. Ñoù laø noãi ñieân ñaûo lôùn lao maø goác gaùc laø do chuùng ta khoâng laøm chuû ñöôïc.

Tænh giaùc, luoân luoân canh phoøng chuùng ma, ñoù laø tu. Ngöôøi luùc naøo cuõng tænh giaùc canh phoøng caùc giaùc quan vaø moïi sinh hoaït cuûa mình, ñoù laø ngöôøi ñaïi tinh taán. Tænh taùo, saùng suoát, nhìn thaáy roõ raøng sinh hoaït cuûa ma, chuùng ta seõ khoâng laàm ñoái vôùi chuùng nöõa. Taïi sao ? Duø chöa thaät chöùng nhöng qua kinh nghieäm tu taäp, chuùng ta bieát goác gaùc luaân hoài sanh töû laø töø sô hôû, töø söï ñieân ñaûo chöa laøm chuû ñöôïc mình. Bieát roõ raøng nhö vaäy neân chuùng ta giöõ giôùi trang nghieâm, giöõ taâm ñònh tænh trong moïi thôøi, luùc naøo chuùng ta cuõng tænh vaø bieát moät caùch roõ raøng. Ñoù laø tueä phaùt sinh, tueä ñaõ sinh thì boùng toái luøi tan, chuùng ma ñaâu coøn choã nöông töïa. Cho neân ngöôøi ñaïi tinh taán laø ngöôøi laøm chuû ñöôïc mình, laø ngöôøi canh phoøng gioûi, khoâng bò maéc möùu bôûi nhöõng caûnh duyeân.

Ta laøm taát caû coâng vieäc cho chuùng trong ñaïo traøng, töø vieäc röûa cheùn, queùt nhaø, daâng höông, xaùch nöôùc, giaët ñoà, laøm veä sinh, hoaëc khi naáu aên, cuoác ñaát, laøm vöôøn… Taát caû vieäc ñeàu töïu trung hoài höôùng cho con ñöôøng Phaät ñaïo cuûa chuùng ta. Moät laø trang nghieâm ñaïo traøng, hai laø hoã trôï cho ñoàng chí ñoàng haïnh cuûa mình, ba laø ñeå trui luyeän thöïc hieän con ngöôøi thöïc cuûa mình.

Taïi sao phaûi nhö vaäy ? Bôûi vì coù khi chuùng ta coi thöôøng caùc vieäc naøy, khoâng phaûi laø vieäc cuûa mình phaûi laøm. Giaû nhö ôû nhaø thì nhöõng vieäc laët vaët aáy cuûa ngöôøi khaùc laøm, ta khoâng caàn phaûi laøm. Nhöng trong ñaïo traøng thì khaùc, laøm baát cöù vieäc naøo cuõng tu, vieäc laøm naøo cuõng laø Phaät söï, trang nghieâm ñaïo traøng vaø tieâu dung nghieäp taäp cuûa mình. Hoøa ñoàng vaøo tinh thaàn theå nhaäp. Thaønh ra laøm vieäc laø ñeå tu.

Trong ñaïo traøng naøy coù nhieàu cô sôû vaø phöông tieän ñeå trui luyeän tinh thaàn tu hoïc cuûa anh em chuùng ta. Chuùng ta neân tænh nhôù lôøi daïy cuûa Hoøa thöôïng, trong moïi vieäc laøm ñeàu phaûi tu. Vieäc naøo ñaõ ñöôïc saép ñaët, ñöôïc phaân coâng thì phaûi gaéng goã laøm. Laøm trong nieäm saùng suoát, laøm trong tinh thaàn tu taäp ñeå taêng tieán coâng phu, laøm maø khoâng bò nghieäp daãn. Nhö theá laø tu haønh ñaéc löïc. Ngöôøi ñoù bieát tu vaø laø ngöôøi ñaïi tinh taán.

Chuùng ta ñöøng bao giôø nghó raèng leân chaùnh ñieän laïy Phaät, hoaëc khaáu chuoâng, tuïng kinh, ngoài thieàn môùi laø tu. Maø trong moïi sinh hoaït chuùng ta phaûi tu. Röûa cheùn maø thaáy haän trong loøng laø ñi con ñöôøng ngaï quyû, töùc laø bò ma söï troùi buoäc. Hoaëc cuoác ñaát maø thaáy khoâng vui, coi nhö laø moät vieäc laøm baét buoäc, nhö vaäy laø chuùng ta laøm vieäc traùi laïi vôùi baûn nguyeän tu haønh cuûa mình. Tuy laø hình thöùc ngöôøi tu maø ñaõ laø quyeán thuoäc cuûa ma, ñeå roài bò daãn vaøo con ñöôøng khoå. Khi ñöôïc phaân coâng maø thaáy trong loøng baát an baát oån, töùc laø mình chöa bieát tu. Ñoù laø chuùng ta coøn nuoâi döôõng nhöõng ma mò trong loøng, ñeå cho chuùng phaùt trieån thaønh noäi ma.

Nhöõng loaøi ma quaùi beân ngoaøi trò khoâng khoù. Vaên minh ñeán ñaâu thì nhöõng loaøi aáy ruùt lui ñeán ñoù. Nhöng loaøi ma trong tim gan, trong maùu thòt cuûa mình môùi laø khoù trò. Ñaây laø nhöõng vöôùng maéc, nhöõng coá chaáp, nhöõng cuø caën beân trong maø mình chöa daùm thaûy ra. Haõy thaûy ra. Vì nuoâi noù, chöùa noù laø chöùa giaëc, chöùa phieàn naõo ñeå noù daãn mình ñi con ñöôøng sai leäch. Trong sinh hoaït cuûa ngöôøi tu, chuùng ta saün saøng maïnh tay neùm quaùch taát caû. Caùc Thieàn sö daïy caây kieám cuûa chuùng ta phaûi thaät beùn. Kieám naøy khoâng phaûi saéc theùp maø laø trí tueä. Caùi gì khoâng ñaùng ñeå trong ñôøi tu cuûa chuùng ta thì phaûi chaët döùt, nhö theá môùi tieán ñöôïc.

Chuùng ta ñöøng nghe noùi ma maø töôûng noù laø hieän hình raâu toùc gheâ rôïn. Ma ñaây laø söï thoái chuyeån, söï khieáp nhöôïc, söï coá chaáp… mình bò vöôùng maéc nhöõng thöù ñoù laø ma. Coù moät loaïi ma raát khoù tröø, ñoù laø ma sôû tri töùc laø nhöõng chaáp thuû beân trong. Ma naøy thuoäc veà lyù chöôùng. Ngöôøi tu thieàn maø lyù chöôùng chaúng tröø, thì chaùnh ñònh bò nhieãu loaïn, khoâng theå naøo yeân oån ñöôïc. Vì sao sôû tri coù loãi nhö theá?

Chính vì bieát ta ñaéc ngoä, bieát ta thoâng toâng, bieát ta minh giaùo, bieát ta hoäi lyù, vaên ta loãi laïc, ta thaáy saâu roäng, ta giöõ giôùi nghieâm, ta ñöôïc chaùnh ñònh, ta coù trí tueä, ta ñaõ chöùng khoâng, ta ñöôïc töï taïi, ta khoâng coøn ngaïi, bieát ta ñöôïc thoâng, bieát ta ñöôïc dieäu, ta ñaõ chöùng ñaïo, ta ñöôïc thaønh Phaät… Taát caû caùi bieát ñoù, ñeàu laø lyù chöôùng. Lyù chöôùng naøy chaúng tröø, thì chaáp phaùp khoù queân. Chaáp phaùp chöa queân, thì chaân taâm chaúng hieän. Ngöôøi trong Toâng moân, neân phaûi töï xeùt. Sôùm döùt chöôùng naøy.

Chöôùng naøy coøn coù teân laø chaáp phaùp, töùc laø chaáp beân trong.

Bieát ta ñaéc ngoä, nhöng ñaéc ngoä caùi gì ? Mình laø ngöôøi boû queân cuûa baùu ñi hoang, ñoùi khoå laâu ñôøi, baây giôø ñöôïc duyeân nhaän laïi cuûa baùu cuõ, theâm thaéc gì ñaâu maø goïi laø ñaéc ngoä ? Bieát ta thoâng toâng, töùc laø thoâng ñöôïc thieàn, thoâng ñaïo lyù. Bieát ta minh giaùo, töùc laø mình ñaõ nhaän, saùng ñöôïc giaùo lyù. Bieát ta hoäi lyù, vaên ta loãi laïc, ta thaáy saâu roäng, ta giöõ giôùi nghieâm.

Ví duï mình cho raèng ta giöõ giôùi trang nghieâm, roài thaáy ngöôøi khaùc khoâng ra gì thì xem thöôøng, ñoù laø moät chöôùng ngaïi lôùn lao treân ñöôøng tu. Trong vieäc tu, giöõ giôùi nghieâm laø vieäc cuûa mình, coøn nghieäp taäp cuûa ngöôøi khaùc, hoï gaây nhaân thì hoï seõ bò quaû baùo. Chæ khi naøo ñoàng ñaïo traøng, soáng chung trong moät qui cheá, chuùng ta môùi nhaéc nhôû hoã trôï nhau. Khoâng phaûi tu coù chuùt thanh tònh, coù ñaïo lyù, roài thaáy loãi oâng naøy, baø noï. Ñoù laø loaïi ngaõ kieán laøm trôû ngaïi cho ñôøi tu vaø Phaät söï cuûa chuùng ta.

Hoïc tôùi ñaây ta thaáy caùch daïy cuûa Luïc Toå Hueä Naêng raát laø hay. Töï thaáy loãi mình, xeùt laïi xem mình coù loãi nhieàu hay ít ñeå töï trò. Coøn thaáy loãi cuûa ngöôøi, thì loãi quaáy ñoù ñaõ thuoäc veà mình. Ngaøi daïy moät caùch thieát thöïc nhö vaäy.

Nhöng chuùng ta laø nhöõng ngöôøi ñoàng hoäi ñoàng thuyeàn, trong qui cheá chuùng ta coù phaùp thænh nguyeän. Phaùp naøy laø ta thænh caàu ngöôøi khaùc chæ cho khuyeát ñieåm cuûa mình, roài nguyeän söûa ñoåi. Neáu chuùng ta chöa ñuû tænh, thaáy loãi laàm cuûa mình ñeå saùm hoái, thì xin ngöôøi khaùc chæ cho ñeå saùm hoái chöøa boû. YÙ nghóa cuûa vieäc thænh nguyeän khoâng phaûi coá yù chæ loãi cuûa huynh ñeä maø chuû yeáu laø hoã trôï, giuùp ñôõ nhau cuøng tieán tu. Cho neân ngöôøi yeâu caàu thì ta saün saøng chæ loãi vôùi thieän chí cuûa caû ñoâi beân. Chæ vôùi taâm chaân thaät khoâng coù söï tò hieàm hay baát cöù moät vaán ñeà gì khaùc, nhö vaäy thì toát.

Coù nhöõng loãi chuùng ta bieát nhöng vaãn cöù laøm. Mình khoâng daùm ñoái dieän, tìm phöông caùch trò noù. Giaû nhö coù huynh ñeä naøo thöông, thaáy mình laøm khoâng ñuùng vôùi quy cheá thì hoï khuyeân nhaéc. Thaønh ra tinh thaàn thænh nguyeän raát ñeïp. Toâi chæ cho anh nhöõng loãi laàm, anh vui veû nhaän vaø coá gaéng khaéc phuïc, roài laïi caùm ôn toâi. Ñoái vôùi nhöõng loãi laàm cuûa toâi, anh hoã trôï giuùp cho toâi chuyeån hoùa, khaéc phuïc. Chuùng ta cuøng phaán chaán, cuøng tieán tu. Nhö theá thì coøn gì ñeïp baèng.

Tinh thaàn ñoù maø ñöôïc phaùt huy thì cuoäc soáng môùi coù yù nghóa. Chuùng ta töø boán phöông, khoâng phaûi maùu xöông ruoät thòt gì, nhöng trong ñaïo tình coát nhuïc Linh Sôn, cuøng soáng chung, cuøng hoã trôï nhau ñeå taêng tieán thì cuoäc soáng môùi coù yù nghóa, coù lôïi. Neáu khoâng nhö vaäy maø moãi ngaøy phaûi ñoïc qui cheá thì cuõng gioáng nhö con traâu mang caùi aùch quaù naëng.

Thaønh ra noùi chöôùng laø nhöõng trôû ngaïi treân ñöôøng tu, laøm nhieãu loaïn ñònh taâm cuûa mình. Neáu ñònh ñaõ bò nhieãu loaïn thì laøm sao coù tueä. Ñònh tueä khoâng rôøi nhau, moät trong hai thieáu thì caùi coøn laïi cuõng khoâng. Thaønh ra noùi ta ñöôïc chaùnh ñònh, ta coù trí tueä, ta ñaõ chöùng khoâng, ta ñöôïc töï taïi… Taát caû nhöõng caùi ñoù ñeàu laø chöôùng ngaïi. Vì trong loøng chöa yeân neân mình coøn tô töôûng, coøn vöôùng maéc toan tính nhöõng vieäc ñoù. Chuùng ta chöa döùt khoaùt daønh troïn veïn sinh löïc cho vieäc tu haønh giaùc ngoä giaûi thoaùt cuûa mình. Nghieäm laïi, chuùng ta thaáy mình coøn raát nhieàu chöôùng ngaïi.

Neân ngöôøi tu haønh tinh taán, thaønh coâng laø ngöôøi laøm chuû mình, chôù khoâng coù gì laï. Ngöôøi naøy caét ñöùt heát daây mô reã maù cuûa caùc kieán chaáp sôû tri, an nhieân töï taïi. Coù nhöõng trôû ngaïi naøo lieàn giaûi toûa ngay. Ngöôøi tu haønh neáu khoâng tænh, khoâng nhìn laïi mình, cöù ñeå thôøi gian troâi suoâng ngaøy qua ngaøy, töùc laø ñaõ ñaùnh maát mình. Ñaùnh maát mình thì bò troâi laên trong sanh töû, bieát chöøng naøo ra khoûi.

Chuù:

Vöøa quay löng vôùi gia caûnh laïi naém baét noäi taâm, cöù nhö theá maø chaïy maø tìm, thaät laø moät tröôøng aûo moäng ! Si meâ lui, phieàn naõo döùt, ma sôû tri naøy thuoäc phaùp chaáp neân khoù ñoaïn. Haøng Boà-taùt ñeán Ñeä Thaäp Nhaát ñòa, vaãn coøn chuùt sôû tri ngu. Vôùi loaïi ma naøy, haønh giaû phaûi daøy coâng, chaân trí ñaõ phaùt trieån, laïi luoân luoân nhaém thaúng Phaät ñaïo maø tieán, daàn daàn haøng phuïc noù.

Toùm laïi, bieân cöông ma Phaät khoâng thaät coù, coøn thaáy coù hai, coøn chaáp theá naøy, theá noï laø ma. Phaù vôõ caùc caùi thaáy bieát hai beân thieân leäch coù khoâng ñoù, tieán thaúng vaøo caûnh vöùc Ñeä Nhaát Nghóa Khoâng, töùc Nhö Lai ñòa baát sanh baát dieät. Khi naøy, caû hai danh töø Phaät ma khoâng choã laäp cöôùc, khoâng coøn boùng daùng phaùp hay phi phaùp, taát caû queùt saïch, laø choã “khoâng phaùp coù theå tu, khoâng Phaät coù theå thaønh.” Choã naøy toái kî lyù thuyeát suoâng, phaûi buoâng thaân maïng, noã löïc haønh trì, môùi coù chuùt phaàn töông öng. Coá gaéng ! Coá gaéng!

Duõng maõnh, tinh taán voâ bieân ! Lôøi caû quyeát cuûa ñaáng cha laønh ba coõi. Töø bi trí tueä voâ taän ! Lôøi caû quyeát cuûa baäc Ñaïo sö muoân loaøi. Lôøi caû quyeát cuûa Ngöôøi, goâng cuøm ba coõi tieâu tan. AÙnh tueä nhaät chieáu raïng, queùt saïch moïi meâ môø cho chuùng sanh.

Chuùng con, nhöõng chuùng sanh baát haïnh! Chæ nöông chuùt aâm vang dieäu vôïi cuûa Ngöôøi. Ñau ñôùn, coá gaéng, nguyeàn xeáp mình laøm troøn di huaán muoân thuôû. Cuùi mong !

Vöøa quay löng vôùi gia caûnh laïi naém baét noäi taâm, cöù nhö theá maø chaïy maø tìm, thaät laø moät tröôøng aûo moäng ! Ñaây laø lôøi chuù, mình vöøa quay löng vôùi giaû caûnh thì naém baét noäi taâm.

Quay löng laø sao? Mình coù duyeân gaëp Phaät phaùp, caét boû nhöõng raøng buoäc theá gian vaøo ñaïo. Nhö vaäy töôûng laø oån roài nhöng khoâng ngôø tôùi ñaây, mình bò nhöõng phaàn beân trong buoäc raøng coøn chöôùng hôn beân ngoaøi nöõa. Neáu ngöôøi tu khoâng thaáy choã ñoù, cöù nhö theá maø chaïy tìm, laây quaây maõi thì chæ laø troø ñuøa moäng aûo maø thoâi. Boû vieäc ñôøi thì maéc vieäc trong ñaïo, laêng xaêng, laån quaån. Ngoaøi ñôøi laø moäng aûo, trong ñaïo cuõng laø aûo moäng, ñaâu coù gì thaät.

Si meâ lui, phieàn naõo döùt. Ma sôû tri naøy thuoäc phaùp chaáp neân khoù ñoaïn. Töùc laø khi ñeán moät möùc ñoä töông ñoái tuy nhieân coøn nhöõng noäi chaáp, beân trong cho raèng mình ñaõ ñöôïc theá naøy theá noï, ñoù cuõng laø nhöõng trôû ngaïi.

Haøng Boà-taùt ñeán ñeä thaäp nhaát ñòa, vaãn coøn chuùt sôû tri ngu. Vôùi loaïi ma naøy, haønh giaû phaûi daøy coâng, chaân trí ñaõ phaùt trieån, laïi luoân luoân nhaém thaúng Phaät ñaïo maø tieán, daàn daàn haøng phuïc noù. Töùc laø noùi tu haønh theo con ñöôøng Boà-taùt ñaïo thì coù möôøi baäc töø Sô hoan hyû ñòa cho ñeán baäc thöù möôøi laø Phaùp Vaân ñòa. Qua baäc thöù möôøi moät laø Ñaúng giaùc. Tuy nhieân ñeán baäc naøy thì coù nhöõng vi teá laêng xaêng cuûa voâ minh cuûa chaáp thuû, chöa hoaøn toaøn.

Chuùng ta laø phaøm phu ôû ngoaøi voøng Thaäp ñòa Boà-taùt, cho neân bieát nhöõng ñieân ñaûo, laêng xaêng, chaáp tröôùc cuûa chuùng ta nhieàu côû naøo? Nhieàu khoâng tính keå heát. Tuy nhieân chuùng ta cuõng khoâng phaûi laø ngöôøi khuaát phuïc, khieáp nhöôïc. Laø Thieàn taêng, mình bieát taát caû nhöõng thöù ñoù khoâng thaät. Khi bieát noù khoâng thaät thì ta phaûi theå hieän ñöôïc caùi chaân thaät, caùi taâm cuûa mình.

Nhaø thieàn noùi nhaän ra ñöôïc Phaät chaát, haèng soáng vôùi taùnh giaùc laø ngöôøi luoân tænh saùng, con ñöôøng tu haønh ñöôïc baûo ñaûm. Cho neân coù ai hoûi chuùng ta ñaûm baûo döùt ñöôïc luaân hoài sanh töû khoâng ? Mình seõ quaû quyeát döùt ñöôïc. Döùt kieåu naøo? Moät nieäm daáy khôûi khoâng theo, thì khoâng bò noù keùo ñi. Chuùng ta tu ñöôïc nhö vaäy thì ñaûm baûo caét ñöùt ñöôïc voøng luaân hoài.

Neáu khoâng laøm chuû ñöôïc thì ngaøy qua ngaøy mình gioáng nhö ngöôøi ñeám cuûa baùu cho ngöôøi, nhö keû laøm ngaân haøng. Moät ngaøy ñeám khoâng bieát bao nhieâu tieàn nhöng ñeàu laø cuûa ngöôøi ta. Ñeám xong mìnhvaãn hoaøn tay khoâng. Chuùng ta laø ngöôøi tu thieàn, quyeát khoâng ñeå cho ñôøi mình luoáng uoång nhö vaäy. Moãi ngaøy trong töøng phuùt giaây, luùc naøo chuùng ta cuõng laøm chuû ñöôïc, giöõ ñöôïc theá töï giaùc töï tænh cho mình.

Vôùi loaøi ma naøy, haønh giaû phaûi daøy coâng, chaân trí ñaõ phaùt trieån, laïi luoân luoân nhaém thaúng Phaät ñaïo maø tieán, daàn daàn haøng phuïc noù. Toùm laïi, bieân cöông ma Phaät khoâng thaät coù, coøn thaáy coù hai, coøn chaáp theá naøy, theá noï laø ma. Phaù vôõ caùc thaáy bieát hai beân thieân leäch coù khoâng ñoù, tieán thaúng vaøo caûnh vöùc Ñeä Nhaát Nghóa Khoâng, töùc Nhö Lai ñòa baát sanh baát dieät. Khi naøy, caû hai danh töø Phaät ma khoâng theå laäp cöôùc, khoâng coøn boùng daùng phaùp hay phi phaùp, taát caû queùt saïch, laø choã “khoâng phaùp coù theå tu, khoâng Phaät coù theå thaønh”. Choã naøy toái kî lyù thuyeát suoâng, phaûi buoâng thaân maïng, noã löïc haønh trì, môùi chuùt phaàn töông öng. Coá gaéng, coá gaéng !

Toùm laïi bieân cöông ma Phaät khoâng thaät coù, coøn chaáp laø ma, buoâng ñöôïc laø Phaät, nhaûy thaúng vaøo ñaát Nhö Lai an oån ñòa cuûa chính mình. Choã naøy khoâng theå noùi suoâng ñöôïc. Chuùng ta phaûi coá gaéng haønh trì.

Hình aûnh vaø lôøi caû quyeát cuûa baäc Ñaïi só döôùi coäi Boà-ñeà naêm xöa nhö coøn ñoàng voïng: “Neáu khoâng ñaït ñaïo duø thaân naøy naùt thaønh tro buïi, ta quyeát chaúng rôøi choã ngoài naøy”. Lôøi caû quyeát cuûa Boà-taùt Só Ñaït Ña sau khi boû thaønh xuaát gia, tu haønh khoå haïnh, traûi qua quaù trình tu hoïc aáy, nhöng cuoái cuøng Ngaøi thaáy chöa vieân maõn. Ngaøi laàn tôùi coäi Boà-ñeà, traûi coû laøm toøa ngoài, ngoài vöõng vaøng vaø phaùt nguyeän vôùi lôøi caû quyeát: “Neáu khoâng ñaït ñöôïc ñaïo quaû Voâ Thöôïng Chaùnh Ñaúng Chaùnh Giaùc, duø thòt naùt xöông tan ta quyeát khoâng rôøi khoûi choã naøy. Bôûi söï caû quyeát phi thöôøng nhö vaäy neân Ngaøi chieán thaéng ma quaân, thaønh ñaïo sau boán möôi chín ngaøy ñeâm quyeát töû.

Ñieàu naøy khieán chuùng ta nhôù laïi moät ñoaïn nhaân duyeân, Ngaøi vaø Boà-taùt Caàu Danh cuøng xuaát gia moät löôït. Nhöng Boà-taùt Di Laëc xuaát gia roài thì lieân heä caùc nhaø quyeàn quyù, theá löïc, cuùng kính lôïi döôõng, vieäc tu haønh cheånh maõng. Coøn Ngaøi sieâng naêng lieân tuïc caû quyeát cho neân Ngaøi thaønh ñaïo sôùm. Phaät ñaõ thaønh ñaïo nhöng ngaøi Di Laëc chöa roài vieäc. Roõ raøng ngöôøi tu haønh sieâng naêng lieân tuïc, tinh tieán lieân tuïc thì seõ sôùm thaønh ñaïo quaû.

Duõng maõnh, tinh taán voâ bieân ! Lôøi caû quyeát cuûa Ñaáng cha laønh ba coõi. Töø bi trí tueä voâ taän ! Lôøi caû quyeát cuûa baäc Ñaïo sö muoân loaøi. Lôøi caû quyeát cuûa Ngöôøi, goâng cuøm ba coõi tieâu tan. AÙnh tueä nhaät chieáu raïng, queùt saïch moïi meâ môø cho chuùng sanh. Chuùng con, nhöõng chuùng sanh baát haïnh ! Chæ nöông chuùt aâm thanh dieäu vôïi cuûa Ngöôøi. Ñau ñôùn, coá gaéng, nguyeàn xeáp mình laøm troøn di huaán muoân thuôû. Cuoái mong ! Ñaây laø lôøi cuoái cuûa ñoaïn chuù naøy.

Chuùng ta laø nhöõng chuùng sanh caùch Phaät quaù xa. Tính theo thôøi gian cuï theå thì naêm naøy laø 2543 naêm roài, thôøi gian quaù xa neân toâi noùi mình laø nhöõng chuùng sanh baát haïnh. Chæ nöông chuùt aâm vang dieäu vôïi cuûa Ngöôøi, nghóa laø chuùng ta chæ ñöôïc hoïc, ñöôïc nghe nhöõng gì cuûa Ngöôøi ñeå laïi thoâi. Ñau ñôùn cho phaän mình, traàm luaân sanh töû cho tôùi baây giôø maø chöa giaùc ngoä. Coá gaéng, nguyeàn xeáp mình laøm troøn di huaán. Mình laø ngöôøi trong toâng moân, laø con chaùu cuûa Ngaøi roài thì phaûi coá gaéng tu haønh ñeå ñöôïc heát khoå.

Toùm laïi ñoái vôùi nhöõng söï chöôùng beân ngoaøi chuùng ta ñaõ tröø ñöôïc thì ñeán söï chöôùng ngaïi beân trong cuõng phaûi coá gaéng tröø luoân. Töï thaáy mình ñöôïc caùi naøy caùi noï, cuõng laø chöôùng. Cho neân ngöôøi tu thieàn, ñoái vôùi nhöõng trôû ngaïi beân ngoaøi, nhöõng chaáp thuû beân trong, chuùng ta ñeàu phaûi tieâu dung, ñeàu phaûi hoùa giaûi môùi yeân loøng maø tieán ñeán nôi ñeán choán.



	THIEÀN TOÂNG VIEÄT NAM

]