MÖÔØI ÑIEÀU BIEÄN MA

H.T THÍCH NHAÄT QUANG

MA THÖÙ NAÊM: MA TAØ KIEÁN

            Ma naøy thöôøng goïi laø chaáp chöôùng. Ngöôøi tu thieàn ñònh neáu muoán khoûi rôi vaøo ñònh taø, thì phaûi döùt taø kieán. Vì sao taø kieán laøm maát chaùnh ñònh nhö theá?

            Bôûi caùc coá chaáp nhö : Chaáp taùnh chaúng hoaïi, goïi laø chaáp coù. Chaáp taùnh voán khoâng, goïi laø chaáp khoâng. Chaáp voán baát töû, goïi laø chaáp thöôøng. Chaáp theo hôi haùm dieät, goïi laø chaáp ñoaïn. Chaáp khoâng sanh ra coù, laø kieán chaáp thuoäc töï nhieân. Chaáp khí hoùa ra hình, laø thuoäc chaáp taø nhaân… Nhö theá goàm caùc loaïi coá chaáp chaúng coù, chaúng khoâng, töùc coù, töùc khoâng vaø taát caû taø chaáp, taø kieán, nhaân duyeân, töï nhieân, ñeàu chaúng rôøi hai ñaàu coù khoâng ñoaïn thöôøng, töï chöôùng baûn lyù, daàn daàn sa vaøo caùc ngoû teõ.

            Nhöõng ngöôøi tu thieàn phaûi neân caûnh giaùc, vaø nhaän ñònh cho chính xaùc, xa lìa caùc kieán chaáp keå treân.

Giaûng:

Ñaây laø noùi nhöõng kieán chaáp. Theo tinh thaàn ñaïo Phaät, duø tu phaùp moân naøo, maø tu tôùi ñaâu chaáp tôùi ñoù, töùc laø taø ñaïo. Ví duï ôû trong Thieàn vieän naøy, coù vò tu laøm chuû ñöôïc thaân taâm, buoåi chieàu khoâng aên uoáng gì heát maø vaãn an nhieân khoûe maïnh, roài chaáp cho ñoù laø chaân lyù, nhö vaäy laø taø. Toùm laïi, taø kieán, taø chaáp laø nhöõng caên beänh thaâm caên coá ñeá. Ngöôøi tu haønh phaûi trò noù, khoâng ñeå noù toàn taïi trong coâng phu tu haønh cuûa mình. Neáu khoâng giaûi tröø thì chuùng ta khoâng theå tieán ñöôïc.

Bôûi taâm theå roãng rang saùng suoát, khoâng dung moät chuùt tì veát naøo caû. Cho neân nhöõng gì khôûi leân trong ñoù ñeàu khoâng phaûi thaät. Khi noùi göông saùng thì maët göông ñoù phaûi khoâng löu baát cöù tì veát naøo, môùi saùng ñöôïc. Neáu coù hình boùng naøo vöôùng laïi, dính khaèn treân ñoù thì maët göông bò che khuaát, khoâng coøn saùng nöõa. Maët göông ñoù baây giôø gioáng nhö bò thôï sôn pheát cho moät lôùp sôn xanh vaøng ñoû traéng… Cho neân noùi maët göông saùng laø maët göông phaûi saùng loaùng, khoâng coøn tì veát naøo caû.

Taâm theå chuùng ta cuõng vaäy, roãng rang saùng suoát, truøm khaép xöa nay. Trong ñoù khoâng dung moät chuùt hình aûnh naøo. Giaû duï nhö chuùng ta tu ñöôïc Töù thieàn Baùt ñònh maø ngay ñoù khoâng buoâng, khoâng tieán hôn nöõa thì Töù thieàn Baùt ñònh cuõng thaønh trôû ngaïi, chöa phaûi laø choã cöùu kính vieân maõn cuûa ngöôøi tu caàn phaûi ñaït ñeán.

ÔÛ ñaây noùi nhöõng thöù chaáp: Chaáp taùnh chaúng hoaïi, goïi laø chaáp coù. Nghóa laø chaáp coù caùc söï vaät coøn hoaøi khoâng maát, ñoù goïi laø chaáp coù. Chaáp taùnh voán khoâng, goïi laø chaáp khoâng. Ñieàu naøy chuùng ta deã laàm laém. Nhö noùi taùnh caùc phaùp laø khoâng, neáu nghe nhö vaäy maø cho khoâng coù gì caû thì traät. Caùc Thieàn sö noùi chuùng ta tu haønh maø khoâng ñaû thoâng ñöôïc nhöõng kieán chaáp, thì khaùc naøo con caåu gaëp vaät gì cuõng ngöûi, cuõng lieám… Caùc Ngaøi noùi hôi thoâ nhöng ñuùng caên beänh ngaøn ñôøi cuõng chuùng ta.

Phaùp traàn naøo, caûnh duyeân naøo, söï kieän gì beân ngoaøi ñeán, chuùng ta cuõng ñeàu bò thu huùt, dính maéc. Khoâng nhaát thieát laø caûnh duyeân toát maø luoân caû nhöõng caûnh duyeân xaáu, chöa ñuùng vôùi tinh thaàn ñaïo phaùp, chuùng ta cuõng dính maéc. Ngöôøi ta noùi xaáu mình cuõng töùc leân, ngöôøi ta choïc giaän mình cuõng giaän leân, ngöôøi ta ruû reâ taàm baäy taàm baï mình cuõng laøm theo… Taát caû nhöõng thöù ñoù laø vieäc khoâng toát, leõ ra chuùng ta phaûi vaát ñi, ñaèng naøy chuùng ta chieáu coá noù coøn nhieàu hôn caùi toát nöõa. Bôûi vì khi coù ngöôøi laøm traùi yù, mình lieàn khôûi böïc boäi. Roõ raøng mình gaàn thoùi xaáu nhieàu hôn taùnh toát, ñoù laø moät caên beänh phoå thoâng.

Chuùng ta cöù thaâu löôïm heát ñeå vaøo gaùnh cuûa mình. Gaùnh khoâng noåi, guïc giöõa ñöôøng maø gaëp caùi gì cuõng chaát voâ heát. Neáu coù trí tueä thì leõ ra chuùng ta chæ thaâu löôïm vaøng ngoïc thoâi. Cho neân caøng nghieäm caøng thaáy mình dôû. Coù nhöõng caùi thaät teä maø chuùng ta laïi chieáu coá nhieàu hôn nhöõng caùi toát. Nhöõng thoùi quen nho nhoû thoâi nhöng coù khi mình boû khoâng ñöôïc. Nhaø Phaät goïi laø chuûng töû. Taäp khí baét nguoàn töø nhöõng thoùi quen ñoù.

Ví duï mình khoâng huùt thuoác nhöng gaàn nhaø coù ngöôøi huùt thuoác, khoùi thuoác ñoù bay lan sang nhaø mình. Bình thöôøng mình khoâng chaáp nhaän, nhöng sôùm naøo noù cuõng bay ngang loã muõi, ngöûi quen thaáy cuõng ñöôïc. Theá laø mình baét ñaàu ngoài ñôïi khoùi thuoác bay laïc tôùi. Daàn daàn mình huùt thöû vôùi löôïng nhoû, sau leân löôïng lôùn, roài laâu ngaøy thaønh ghieàn. Vaäy laø nghieäp töø mình chöù khoâng töø ai. Töø daáy nieäm veà laøn khoùi bay laïc ngang, maø khoâng chòu tænh thöùc, khoâng laøm chuû, ñeå noù daãn ñi hoài naøo khoâng hay.

Neáu chuùng ta quyeát taâm, töï ñaët cho mình muïc ñích chính yeáu cuûa ñôøi tu, thì nhaát ñònh phaûi teá taâm gìn giöõ. Coù nhöõng tröôøng hôïp thaùch thöùc laøm cho mình bò böùc xuùc. Neáu khoâng tænh, khoâng kieân ñònh thì chuùng ta seõ deã bò ngoaïi caûnh lay chuyeån, roài töø ñoù taïo nghieäp.

Veà vieäc tu haønh, thaät ra chuùng ta chæ noùi treân toång theå thoâi, chöù moãi ngöôøi ñeàu coù nghieäp rieâng, chuûng töû rieâng. Nghieäp naøy nhieàu voâ löôïng voâ bieân, chuùng ta khoâng theå doø bieát ñöôïc. Khoâng ai coù theå bieát ñöôïc ham thích cuûa ai, haø huoáng laø nhöõng thöù ñoù mình thöôøng daáu dieám, thöôøng che ñaäy.

Ñoái vôùi ñôøi soáng cuûa caùc baäc thaùnh thieän thì nhöõng ñieàu ñoù giaûi phaêng ra heát. Bôûi giaûi phaêng ra heát neân caùc Toå noùi noù khoâng thaät, laø ñoà boû. Chuùng ta coøn phaøm phu chöa theå boû moät caùi ruïp nhöõng thöù aáy, neân nhöõng gì xuùc phaïm ñeán thaân naøy, danh döï naøy, caù nhaân naøy thì mình coù nhöõng buoàn vui, hôøn tuûi. Ñaây chính laø trôû ngaïi, laøm che chöôùng con ñöôøng tieán ñaïo cuûa chuùng ta. Vì vaäy ngöôøi quyeát taâm tu caàn phaûi khai thoâng, ñeå nhöõng thöù buoàn vui, töùc giaän, che chöôùng, ham thích… khoâng coøn laøm gì ñöôïc mình nöõa.

Trong coâng phu tu haønh, raát kî ñeå beá taéc. Caàn phaûi khai thoâng taát caû. Beá taéc nhö theá naøo ? Ñaïo lyù chöa saùng maø nhöõng nghieäp taäp, cöù taùc ñoäng hoaøi, chuùng ta khoâng giaûi quyeát ñöôïc, thì vieäc tu raát deã thoái thaát. Kieåm nghieäm laïi, bieát nghieäp taäp nhieàu, chuùng ta quyeát laøm chuû noù. Ñöùa naøo noåi leân, mình naém laáy buoâng noù xuoáng. Gaëp ñöùa cöùng ñaàu thì ta tröøng maét raày quôû noù: ta bieát mi khoâng thaät, haõy ñi. Ngöôøi coù trí tueä khi ñoái dieän vôùi noù, bieát noù khoâng thaät thì khoâng coù gì xaûy ra, bình an. Neáu chuùng ta khoâng ñaû thoâng ñöôïc thì chuùng seõ gaây trôû ngaïi cho vieäc tu haønh cuûa chuùng ta.

Ai cuõng bieát cuoäc ñôøi laø voâ thöôøng. Voâ thöôøng nhanh choùng, söï hieän dieän cuûa mình trong cuoäc ñôøi naøy raát mong manh, vaäy maø chuùng ta cöù dính maéc lieân tuïc. Moïi söï saép ñaët cuûa mình laø traêm naêm ngaøn naêm. Moät caâu noùi khoâng toát, khoâng ñaùng, mình laïi aâm thaàm gìn giöõ, caû ñôøi chöa queân ñöôïc. Chuùng ta neân suy nghó ñeán choã naøy. Neáu chuùng ta cöù oâm giöõ nhö theá thì nuùi non naøo maø chöùa cho heát. Bôûi vaäy Phaät noùi caùi chaáp cuûa chuùng ta cao nhö nuùi, saâu nhö bieån, raäm nhö röøng laø vaäy. Ngöôøi tu thieàn phaûi vaän duïng toaøn tænh giaùc cuûa chính mình ñeå trò nhöõng taâm beänh ñoù cuûa chuùng ta.

Trong Phaùp Baûo Ñaøn, Luïc Toå ñaõ noùi ñi noùi laïi raát nhieàu laàn, xaùc minh taâm theå chaân thaät khoâng nhieãm khoâng tònh, khoâng tröôùc khoâng sau, khoâng treân khoâng döôùi… hoaøn toaøn roãng rang. Vôùi chuùng ta thì coù nuùi soâng nhaø cöûa, coù ta coù ngöôøi, coù ñaát ñai ruoäng vöôøn, coù söï nghieäp taøi saûn… Baây giôø phaûi thaùo boû thì thaät laø khoù, chöù khoâng ñôn giaûn chuùt naøo.

Töø ñoù chuùng ta thoâng caûm thöông yeâu vaø ñuøm boäc nhau. Nhö khi mình maéc moät chöùng beänh ngaët, maø hay ngöôøi huynh ñeä cuõng maéc phaûi beänh ñoù thì mình lieàn phaùt taâm thöông yeâu giuùp ñôõ, giaûi tröø nhöõng beänh taät ñoù. Ñöôïc vaäy, cuoäc soáng cuûa chuùng ta toát ñeïp bieát laø bao nhieâu.

Trong vieäc tu haønh, neáu chuùng ta tu tieán, ñöôïc lôïi laïc thì raát toát ñeïp. Nhöng neáu nhö huynh ñeä chuùng ta chöa hoaøn toaøn boû ñöôïc nhöõng ñieåm khuyeát dôû thì chuùng ta cuõng heát loøng thöông yeâu ñuøm boäc nhau. Khi thaáy roõ ñöôïc beänh cuûa mình thì neân caûm thoâng vôùi beänh cuûa ngöôøi. Chuùng ta cuøng giuùp nhau tu haønh ñeán nôi ñeán choán. Ñaây laø ñieàu toát ñeïp cho taäp theå, laø ñieàu maø taäp theå caàn xaây döïng. Treân ñöôøng Phaät ñaïo, chuùng ta nguyeän cuøng vôùi caùc ñoàng chí ñoàng haïnh seõ laø quyeán thuoäc hoå trôï nhau tu haønh cho ñeán ngaøy vieân maõn.

Con ñöôøng Phaät ñaïo khoâng theå tính ngaøy, khoâng theå ñeám keå taát caû nhöõng khoù khaên khoán khoù. Chuùng ta phaûi laø ngöôøi ñaày ñuû töø bi trí löïc, môùi coù theå thaønh töïu ñöôïc. Coøn moät chuùt kieán chaáp laø coøn trôû ngaïi. ÔÛ ñaây noùi chaáp coù, chaáp khoâng, chaáp baát töû, chaáp thöôøng, chaáp dieät, chaáp ñoaïn, chaáp töï nhieân… Toùm laïi nhöõng caùi laàm chaáp, chuùng ta löôïm laët oâm giöõ coá thuû, baûo veä töø laâu nay. Baây giôø chuùng ta daùm nhaän dieän töøng caùi vaø thaûy ra. Nhö theá chuùng ta môùi laø con ngöôøi kieán ñaïo, soáng ñöôïc vôùi taùnh giaùc. Nhôø theá coâng phu tích cöïc vaø thaønh töïu ñaïi nguyeän tu haønh cuûa mình, hoaøn toaøn laøm chuû ñöôïc ñoái vôùi caùc caûnh duyeân.

Trong kinh Laêng Nghieâm, Phaät hoûi A-nan: “Nhaân duyeân naøo maø oâng xuaát gia ?” Ngaøi traû lôøi chaân thaät: “Con thaáy töôùng haûo cuûa ñöùc Theá Toân, con thích neân phaùt taâm xuaát gia”. Phaät hoûi tieáp: “OÂng laáy gì ñeå thaáy vaø laáy gì ñeå thích töôùng aáy?”. A-nan thöa: “Con duøng maét thaáy, duøng taâm ñeå thích töôùng haûo cuûa Nhö Lai”. Ñaây laø vaán ñeà coát loõi ñöôïc neâu leân.

Trong ñoaïn thaát xöù tröng taâm, töùc laø baûy choã hoûi taâm, Ngaøi noùi naêm laàn baûy löôït ñeàu bò Phaät phuû nhaän. Ñeán cuoái cuøng caùc chaáp thuû bò baøo moøn heát, ñöùc Phaät môùi chæ taâm laø caùi gì ? Phaät duøng ví duï ñöa tay leân, hoûi A-nan thaáy khoâng? - Thaáy. Thaáy caùi gì ? - Thaáy naém tay. Phaät boû tay xuoáng, hoûi A-nan thaáy khoâng? - Khoâng thaáy. Phaät quôû: - Neáu oâng khoâng thaáy thì laøm sao bieát khoâng coù caùnh tay.

Caùnh tay khi ñöa leân, khi khoâng ñöa leân, töôùng naøy coù thay ñoåi nhöng caùi thaáy luùc naøo cuõng haèng höõu. Töø ñoù chuùng ta xoay veà nhaän laïi caùi chaân thaät haèng höõu cuûa mình. Ñoù laø taùnh giaùc hieån hieän qua caùc giaùc quan. Cuoái cuøng, Phaät chæ ngaøi A-nan töø xöa ñeán nay möôøi phöông chö Phaät ra ñôøi ñeàu chæ caùi naøy. Caùi naøy laø caùi maø oâng thaønh Phaät, thaønh Toå. Neáu laàm chaáp caùi naøy thì oâng thì nhieàu kieáp traàm luaân trong sanh töû vaäy.

Neáu caùc giaùc quan thaáy nghe hieåu bieát maø khoâng chaïy theo traàn caûnh thì, thaáy nghe hieåu bieát laø thaáy nghe hieåu bieát cuûa Phaät. Coøn thaáy nghe hieåu bieát maø ñaém tröôùc vöôùng maéc traàn caûnh thì thaáy nghe hieåu bieát laø thaáy nghe hieåu bieát cuûa phaøm phu meâ laàm. Kinh ñieån ñaïi thöøa cuøng vôùi tinh thaàn thieàn toâng cuûa caùc Toå khoâng hai khoâng khaùc, ñeàu daïy xoay laïi caùc giaùc quan cuûa mình maø nhaän ra caùi chaân thaät haèng höõu.

Ngay caùc giaùc quan maø chuùng ta nhaän vaø quay veà vôùi mình thì an laïc. Ngöôïc laïi, neáu lao ra ngoaøi thì meânh moâng khoå ñau. Trong moïi sinh hoaït haèng ngaøy, neáu chaáp thuû thì chuùng ta khoâng giaûi thoaùt. Nhaän ñöôïc yù naøy laø nhaän ñöôïc lôøi daïy chí thieát cuûa Toå sö. Ngöôøi xöa noùi: Ñöøng yû oâng laø ngöôøi trì giôùi maø khinh ngöôøi phaù giôùi. Neáu chaáp cho mình nhö vaày nhö kia laø ngöôøi laàm chaáp. Laøm sao trong sinh hoaït haèng ngaøy, chuùng ta laø ngöôøi buoâng ñöôïc caùc caûnh duyeân, caùc daáy nieäm moät caùch trieät ñeå, ñoù laø giaûi thoaùt, laø döùt saïch goác meâ laàm.

Muoán buoâng ñöôïc thì phaûi coù trí tueä, thieáu trí tueä khoâng buoâng ñöôïc gì caû. Chuùng ta khoâng deã daøng chaáp nhaän caùc caûnh duyeân maø phaûi saùng suoát nhaän ñöôïc caùi naøo thaät caùi naøo giaû. Gioáng nhö con ngoãng chuùa, bieát uoáng söõa chöøa nöôùc laïi. Soáng giöõa traàn gian naøy cuõng vaäy, caùi naøo ñaùng boû, caùi naøo khoâng ñaùng boû, chuùng ta caàn phaûi bieát roõ. Nhö vaäy môùi khoâng laàm vaø ñaùnh maát cuûa baùu nhaø mình.  Baûo veä göông saùng thì ñöøng ñeå cho noù coù buïi, ñöøng ñeå bò veát traày treân göông thì göông môùi hoaøn toaøn trong saùng ñöôïc.

Vieäc tu haønh haèng ngaøy cuûa chuùng ta cuõng nhö vaäy. Ñaõ laø thieàn sinh nhieàu naêm trong vieän, ngöôøi môùi taäp söï vaøo vieän, chuùng ta ñeàu yù thöùc vieäc tu haønh cuûa mình phaûi coù moät noäi dung. Ngay trong sinh hoaït maø chuùng ta soáng ñöôïc vôùi ñaïo thì duø ôû moät naêm hai naêm, moät thaùng hai thaùng trong vieän cuõng raát lôïi ích. Chuùng ta soáng vôùi nhau baèng ñaïo lyù, baèng thaâm tình Linh Sôn coát nhuïc. Coát nhuïc ôû ñaây khoâng coù nhö hình thöùc cuûa theá gian, maø laø taát caû chuùng sanh ñeàu coù chuûng taùnh Phaät, ñeàu seõ thaønh Phaät neân goïi laø coát nhuïc.

Tinh thaàn tu hoïc chuû yeáu cuûa Thieàn vieän laø buoâng boû. Hoøa thöôïng daïy taát caû ñeàu do duyeân hôïp huyeãn hoùa, khoâng thaät. Caûnh khoâng thaät, thaân khoâng thaät, taâm khoâng thaät. Ñoù laø ñeà aùn coâng phu, chuùng ta neân xeùt tôùi xeùt lui thì vieäc duïng coâng phu môùi ñaéc löïc. Toùm laïi chuùng ta phaûi chuaån bò laøm sao ñeå mình buoâng ñöôïc, laøm sao laøm chuû ñöôïc caùc caûnh duyeân, ñöøng chaáp thuû, taâm bình thöôøng an vui. Trong nhaø thieàn coù caâu “Bình thöôøng taâm thò ñaïo”, nghóa laø taâm bình thöôøng laø ñaïo. Chuùng ta haèng soáng vôùi taâm bình thöôøng thì ñaïo lyù môùi theå hieän.

Chuù:

Coøn thaáy hai, coøn voïng töôûng, muoán döùt voïng, chôù thaáy hai. Muoán ñeán choã chaúng thaáy hai, chæ moät phen “Bieát voïng lieàn buoâng” laø ñöôïc. Buoâng heát, boá thí saïch, töùc thì yeân oån. Ngöôøi xöa noùi “Tìm taâm chaúng ñöôïc”. Chæ caâu “Tìm chaúng ñöôïc” naøy laø choã döùt baët saïch heát, chaúng coøn gì ñeå moø baét. Theá neân, lieàn khi ñoù ñöôïc xaùc minh, moät caùch toû roõ raèng : “Ta ñaõ an taâm cho oâng roài”. Thaät laø moät thuû thuaät giaûn dò laï thöôøng chöa töøng coù, laø phöông phaùp khoâng phöông phaùp, khoâng ñeå daáu veát, laø Khoâng tam-muoäi. Choã ñoäc ñaùo naøy chæ thaày troø töông ñaéc, ngöôøi ngoaøi khoâng choã duøi maøi.

Tuy nhieân, cöûa cam loà ñaõ môû, loøng töø bi cuûa Phaät Toå traøn khaép nôi nôi. Chuùng ta phaûi töï noã löïc, khoâng vieäc gì ngoaøi mình, ñöøng chaïy laêng xaêng voâ ích. Ngöôøi tu haønh khoâng ñieàu ñöôïc taâm cöù ñeå buoâng lung, ruoåi theo caûnh ngoaøi, seõ vöôùng caùc chaáp hoaëc coù, hoaëc khoâng, hoaëc ñoaïn, hoaëc thöôøng… Xa daàn chaùnh ñaïo, baûn lyù bò chöôùng.

Baûn lyù töùc laø phaùp moân khoâng hai, cuõng chính laø Trung ñaïo Ñeä Nhaát Nghóa Khoâng. Baûn lyù ñaõ khoâng saùng, töùc nhieân caùc loái teõ hieän baøy, vaø nhö theá haønh giaû naøy laïc vaøo ñöôøng taø bò taø ma oáp. Thaân tu ñaïo chaùnh, taâm ñaõ theo taø. Mieäng noùi vieäc taø, döï tröôùc ñoaùn sau, laáy laøm keá soáng. Laâu daàn taø löïc maát, haønh giaû töï maát thaêng baèng, hieän thaân mang hoïa, cuoái cuøng bò ñoïa ñöôøng aùc.

Theá neân, caùc thieàn giaû phaûi thaän troïng töøng böôùc, chôù voïng caàu, phaûi trieät haï hoaøn toaøn cô sôû chaáp ngaõ. Ñoàng thôøi, maïnh meõ sieâng naêng aùp duïng coâng phu, quyeát moät ñôøi xoâ ngaõ nuùi si meâ, phaù tan thaønh trì ngaõ chaáp. Neân nhôù !

“Nam nhi töï höõu xung thieân chí…”

Vöøa noùi gì ? Chôù chaïy loaïn.

… Noùi ñaäp laø duøng trí tueä phaù vôõ manh muùn, ñeå cuoái cuøng thaáy caùc phaùp khoâng laø gì cho mình phaûi chaïy theo, phaûi vöôùng. Ngöôøi tu chuùng ta nhaát laø tu thieàn, phaûi laø ngöôøi coù trí tueä. Chuùng ta vaän duïng vaø aùp duïng lieân tuïc trí tueä aáy trong moïi sinh hoaït. Löïc naøy maïnh roài thì taát caû caùc chaáp thuû môùi tieâu moøn ñöôïc. Chaáp coù, chaáp khoâng, chaáp thöôøng, chaáp ñoaïn, chaáp toát, chaáp xaáu, chaáp ta, chaáp ngöôøi… Voâ vaøn. Caùi naøo mình cuõng chaáp ñöôïc heát. Ngöôøi coù nhieàu maëc caûm, thì chính nhöõng maëc caûm ñoù daøy voø, khoâng cho hoï tieán noåi. Bôûi vì, chaúng qua noù cuõng laø moät daïng coá chaáp thoâi, chöù coù gì laï.

… Ngöôøi tu haønh khoâng ñieàu ñöôïc taâm cöù ñeå buoâng lung, thì seõ xa daàn chaùnh ñaïo, baûn lyù bò chöôùng. Baûn lyù töùc laø phaùp moân khoâng hai, cuõng chính laø Trung ñaïo Ñeä Nhaát Nghóa Khoâng. Baûn lyù khoâng saùng, taát nhieân caùc loái teõ hieän baøy, vaø nhö theá haønh giaû naøy laïc vaøo ñöôøng taø, bò taø ma oáp. Töùc ngöôøi tu haønh maø khoâng ñi ñöôøng ngay loái thaúng laïi theo ngoõ teõ ñöôøng taø, thì seõ bò taø ma oáp.

Thaân tu ñaïo chaùnh, taâm ñaõ theo taø. Mieäng noùi vieäc taø, döï tröôùc ñoaùn sau, laáy laøm keá soáng. Laâu daàn taø löïc maát, haønh giaû töï maát thaêng baèng, hieän thaân mang hoïa, cuoái cuøng bò ñoïa ñöôøng aùc. Choã naøy raát thaám thieát, töø taâm nieäm tu haønh maø khoâng nhaän ñöôïc noäi dung, chaáp nhaän vaø soáng theo hình thöùc beân ngoaøi laø nguyeân nhaân daãn haønh giaû ri vaøo ñöôøng taø. Chính söï hôøi hôït khoâng nhaän ra noäi dung, bò hình thöùc loâi daãn neân taø ma oáp. Ñeán luùc caùc hình thöùc khoâng coøn taùc ñoäng ñöôïc nöõa, thì keû aáy hoaøn toaøn bò haõm vaøo choã taø ma quyû mò.

Toùm laïi chuùng ta laø ngöôøi tu, bieát ñöôïc noäi dung, phaùt huy ñöôïc taâm nguyeän, luoân soáng ñöôïc vôùi taùnh giaùc, buoâng ñöôïc nhöõng meâ laàm, chaáp tröôùc, khoâng vöôùng keït nhöõng ngoõ teõ ñöôøng taø, thì ñaûm baûo ngöôøi ñoù ñi ñeán nôi veà ñeán choán.

Chuùng ta tu laø ñeå laøm Phaät. Coù moät vò quan ñeán thaêm vieän cuûa ngaøi Laâm Teá. Khi ñi tham quan, oâng thaáy chö taêng ngöôøi ngoài thieàn, ngöôøi naèm nguû. OÂng hoûi Toå Laâm Teá: “ÔÛ ñaây Ngaøi coù daïy ñeä töû tuïng kinh khoâng ? - Khoâng. Coù daïy ngoài thieàn khoâng ? - Khoâng. Vò quan ngaïc nhieân: Tu haønh maø khoâng daïy tuïng kinh, khoâng daïy ngoài thieàn thì Ngaøi daïy laøm gì? Ngaøi ñaùp: Ta chæ daïy laøm Phaät laøm Toå. Ñaây laø caùch daïy sieâu xuaát cuûa ngöôøi xöa.

Baûn aùn voâ thöôøng ñoái vôùi chuùng ta khoâng coù luaät sö naøo ñeå baøo chöõa. Moïi thöù chung quanh ñeàu laø huyeãn duyeân giaû hôïp. Nhaän ñònh nhö vaäy thì trong cuoäc soáng haèng ngaøy caùc huynh ñeä coá gaéng sieâng naêng. Trong kinh noùi caàn tu nhö “cöùu löûa chaùy ñaàu”. Ai bieát mình töø ñaây cho tôùi veà sau khoâng coù tai naïn gì… Noùi nhö vaäy khoâng coù nghóa laø chuùng ta bi quan. Ñoù laø moät leõ thöïc ñeå chöùng minh thaân naøy khoâng thaät, caûnh giôùi chung quanh ñeàu khoâng thaät. Noù ñoåi thay moät caùch nhanh choùng voâ thöôøng.

Ñaõ bieát taát caû ñeàu khoâng thaät thì chaúng coù gì ñaùng ñeå cho chuùng ta quan taâm, naém giöõ. Chuùng ta laø ngöôøi khoân ngoan, muoán cho treân ñöôøng daøi khoâng bò guïc ngaõ, thì phaûi buoâng boû gaùnh naëng cuûa mình. Duø cho vaät gì cuõng phaûi thaûy ra, thaûy ñöôïc thì nheï. Cho ñeán sinh meänh cuûa mình cuõng phaûi buoâng boû nöõa thì môùi ñaït ñaïo. Nghóa laø chuùng ta phaûi phaù deïp saïch heát caùc thöù taø kieán, taø chaáp thì môùi noùi ñeán chuyeän sinh meänh thaät söï cuûa mình ñöôïc.

]

THIEÀN TOÂNG VIEÄT NAM