MÖÔØI ÑIEÀU BIEÄN MA

H.T THÍCH NHAÄT QUANG

MA THÖÙ CHÍN: MA HOÂN TRAÀM

            Chaùnh Vaên:

            Töùc laø chöôùng ngaïi cuûa nguû nghæ quaù nhieàu. Neáu ngöôøi tu haønh khoâng töï reøn luyeän ñeå thôøi gian nguû nghæ quaù nhieàu, thì chaân taâm chaúng saùng, taùnh tueä laëng chìm, seõ rôi vaøo choã môø toái, nuùi ñen hang quyû. Nguyeân nhaân naøo maø nguû nghæ nhieàu sanh chöôùng nhö theá ?

            Ñaáy cuõng bôûi do aên nhieàu, duøng toaøn chaát vò ñaäm ñaø. Noùi nhieàu toån hôi, thaân nhoïc, tyø khoán tinh thaàn khoâng minh maãn, hôi tröôïc hoãn loaïn. Keû ngu si nhieàu böïc töùc, laïi löôøi nhaùc buoâng lung, chaúng nhôù vieäc sanh töû, chæ thích caùi vui giaû taïm. Ngöôøi duïng coâng tu haønh, phaûi khaéc tænh tinh tieán, noi göông ngöôøi xöa, duøng duøi ñaâm baép thòt, ñun ñaàu vaøo goác coät, laïy Phaät vaø ñoát ñeøn, ñi kinh haønh choã hieåm, thaân chòu khoù maøi luyeän, ma nguû môùi nheï daàn. Keû thieáu khoå luyeän, laïi hay maëc tình rong reâu, chaân taâm bò môø toái. Nhöõng ngöôøi tu thieàn, duõng maõnh haøng phuïc chöôùng naøy.

Giaûng:

Loaïi ma thöù chín naøy töùc laø chöôùng ngaïi cuûa nguû nghæ quaù nhieàu. Neáu ngöôøi tu haønh khoâng töï reøn luyeän ñeå thôøi gian nguû nghæ quaù nhieàu, thì chaân taâm chaúng saùng, taùnh tueä laëng chìm, seõ rôi vaøo choã môø toái, nuùi ñen hang quyû. Nguyeân nhaân naøo maø nguû nghæ nhieàu sanh chöôùng nhö theá?

Ñaáy cuõng bôûi do aên nhieàu, duøng toaøn chaát vò ñaäm ñaø. Noùi nhieàu toån hôi, thaân nhoïc, tyø khoán tinh thaàn khoâng minh maãn, hôi tröôïc hoån loaïn. Keû ngu si nhieàu böïc töùc, laïi löôøi nhaùc buoâng lung, chaúng nhôù vieäc sanh töû, chæ thích caùi vui giaû taïm. Ngöôøi duïng coâng tu haønh, phaûi khaéc tænh tinh tieán, noi göông ngöôøi xöa, duøng duøi ñaâm baép thòt, ñun ñaàu vaøo goác coät, laïy Phaät vaø ñoát ñeøn, ñi kinh haønh choã hieåm, thaân chòu khoù maøi luyeän, ma nguû môùi nheï daàn. Keû thieáu khoå luyeän, laïi hay maëc tình roâng reâu, chaân taâm bò môø toái. Nhöõng ngöôøi tu thieàn, duõng maõnh haøng phuïc chöôùng naøy.

Ma hoân traàm laø moät loaïi ma raát khoù trò trong nhaø thieàn. Noù luoân keøn cöïa coâng phu tu haønh cuûa chuùng ta vaø khoâng tha baát cöù ai. Ma voïng töôûng soâi noåi, döõ daèn, töôûng nhö khoâng coù caùch gì trò noù, nhöng thaät ra neáu coâng phu lieân tuïc thì khaéc phuïc ma voïng töôûng khoâng khoù. Qua giai ñoaïn soâi noåi cam go ñoù thì ñeán quaõng eâm aû, thoaûi maùi, bình yeân. Ñeán giai ñoaïn naøy haønh giaû vöøa ngoài laø hai maét lim dim kheùp laïi, y nhö töø bi laém nhöng moät hoài thì chao ñaûo. Ñoù laø ma hoân traàm daãn.

Ñoái vôùi nhöõng ngöôøi coâng phu saâu daøy, ñöôïc yeân laéng chöøng naøo thì ma hoân traàm caøng döõ daèn chöøng naáy. Cho neân tuøy theo möùc ñoä coâng phu, tuøy theo caên nghieäp cuûa moãi haønh giaû, chuùng ta kheùo trò thì môùi ñuoåi ñöôïc ma. Cho neân caàn phaûi coù söùc tænh maïnh môùi ñieàu phuïc ñöôïc loaïi ma hoân traàm. Khi ngoài yeân laéng maø thieáu tænh giaùc thì ma hoân traàm hoaønh haønh döõ doäi. Trong giai ñoaïn chuùng ta coá gaéng phaán chaán.

Ngöôøi xöa daïy haï thuû coâng phu tu thieàn caàn phaûi phaán chaán, tænh taùo, tieán tôùi thì môùi ñaåy luøi ñöôïc ma hoân traàm. Ñoái vôùi loaïi ma naøy neáu chuùng ta laàm nhaän, vui thích trong söï yeân laéng, tòch mòch thì ma hoân traàm seõ nhaän chìm, khoâng bieát bao giôø môùi ngoi ñaàu leân.

Haønh giaû coù khi môùi vaøo thieàn, ngoài ngay ngaén, ñieàu hoøa hôi thôû, baét ñaàu phaùp tu ñieàu taâm thì nghe thoaûi maùi yeân laéng. Nhöng sau ñoù maát tænh, maát töï chuû bò ma hoân traàm daãn hoài naøo khoâng hay. Thaân chao ñaûo guïc gaëc, hieän ra oai nghi thoâ thaùo nhö theá maø mình cuõng khoâng bieát. Haønh giaû caàn phaûi gaéng goå laém môùi chaán chænh ñöôïc. Khi naøy nhöõng ñau ñôùn cuûa thaân bôùt nhieàu, chæ coù söï chìm laëng thì naëng neà taêm toái nhö töôøng ñoàng vaùch saét. Cho neân noùi ngoài thieàn maø bò hoân traàm thì cuõng nhö ñi trong hang quyû.

Trong thieàn ñöôøng coù nhöõng vò sôï tieáng ñoäng. Ñaây laø haïng môùi taäp coâng phu. Ñoái vôùi nhöõng thieàn sinh coù chuùt ít coâng phu, hoï khoâng sôï tieáng ñoäng. Nhöõng ngöôøi naøy caàn coù söï kích ñoäng tieáng quaït maùy, tieáng noå cuûa thieàn baûn… Bôûi vì caùc aâm thanh naøy seõ hoã trôï cho löïc tænh ñöôïc maïnh leân, neáu khoâng raát deã chìm vaøo hoân traàm. Laëng laëng maø khoâng tænh thì nguû guïc meâ môø. Tænh tænh maø khoâng laëng thì ñieân ñaûo loaïn töôûng. Ñaây laø hai goäng cuûa caây keàm, haønh giaû raát khoù thoaùt ra. Coù ngöôøi laëng laëng maø nguû guïc, coù ngöôøi tænh tænh maø ngöôïc xuoâi naêm treân naêm döôùi ñaàu naøyï ñaàu noï, khoâng bieát con traâu mình ñi tôùi ñaâu.

Nhìn laïi cho cuøng, Phaät noùi mình voïng töôûng, Toå noùi mình ñieân ñaûo, thaät khoâng sai tí naøo caû. Quaû nhieân chuùng ta si meâ, heát lao theo voïng töôûng laïi chìm trong hoân traàm. Bieát roõ ñoù laø nhöõng söï kieän chính cuûa mình chöù khoâng phaûi cuûa ai caû. Theá nhöng muoán döøng laïi maø döøng khoâng ñöôïc laø taïi sao ? Taïi chöa quyeát taâm, chöa quyeát töû.

Ngöôøi tha thieát tu haønh, khi nhìn thaáy ñieåm yeáu cuûa mình thì quyeát loøng söûa ñoåi. Bôûi yeáu cho neân deã daøng chaáp nhaän taát caû hieän töôïng beân ngoaøi. Bôûi yeáu cho neân chuû löïc cuûa mình maát ñi, roài bao nhieâu caùi thöù khaùc bu baùm laøm cho mình ñieân ñaûo voïng töôûng. Bôûi yeáu cho neân mình khoâng thieàn ñònh ñöôïc gì caû. Bôûi yeáu cho neân ñaïo löïc suy keùm, khoâng coù phuùt giaây naøo soáng ñöôïc vôùi chính mình. Bôûi yeáu cho neân mình chöa bieát mình laø gì. Ngaõ thò thuøy ? Ta laø gì ?

Maïng soáng cuûa chuùng ta raát moûng manh, chôït maát chôït coøn. Taâm ñieân ñaûo thay ñoåi khoâng döøng. Ngöôøi coù ñöôïc maét tueä nhìn thaáy moïi thöù treân ñôøi vinh hoa phuù quyù hay ngheøo cuøng khoán khoù, cuõng nhö nhìn thaáy con kieán boø quanh mieäng cheùn. Con kieán noù nghó noù ñang du lòch ôû moät phöông trôøi xa xoâi, töø AÂu chaâu sang Myõ chaâu chaúng haïn. Nhöng ñoái vôùi ngöôøi ñaõ coù maét tueä thì roõ raøng noù chæ loay hoay treân mieäng cheùn. Thaät laø si meâ ñieân ñaûo ñaùo ñeå.

Caøng ngaãm mình caøng thaáy thöông mình. Ñi ñoâng, ñi taây cuoái cuøng nhìn laïi cuõng traéng tay, coù naém giöõ ñöôïc gì, coù coøn ñöôïc gì? Vaäy maø muoán thaûy nhöõng thöù ñoù ra laïi thaûy khoâng ñöôïc. Cho neân suoát kieáp phaûi chòu laøm keû laõng ñaõng trong voøng traàn ai, khoå luïy chaát choàng. Noùi theá ñeå thaáy naêng löïc cuûa nghieäp keùo loâi chuùng ta nhö theá naøo. Töø caùc suy nghó noùi naêng haønh ñoäng cuûa mình khoâng tænh giaùc chaùnh nieäm thì khoù thoaùt ra ñöôïc voøng vaây cuûa nghieäp.

Chuùng ta tu thieàn coá gaéng taäp tu cho coù naêng löïc. Chöõ taäp laø nhoùm hoïp. Nhoùm hoïp laøm thaønh thoùi quen. Con keùn baøy ra caùi oå, caùi oå trôû laïi baùm laáy thaân noù. Chuùng ta cuõng vaäy, môû maét chaøo ñôøi laø baét ñaàu gaây taïo nghieäp löïc. Töø caùc haønh ñoäng tích luõy laâu ngaøy thaønh thoùi quen. Chính thoùi quen naøy taïo thaønh naêng böùc xuùc trôû laïi chuùng ta. Cho neân chuû tröông cuûa ñaïo Phaät laø phaûi chuyeån nghieäp, phaûi phaán chaán söûa ñoåi caùc nghieäp xaáu, huaân taäp caùc nghieäp laønh. daàn daàn tieán leân deïp saïch chuûng töû cuûa caùc nghieäp, thaønh töïu giaùc ngoä giaûi thoaùt. Ñoù laø muïc ñích chính cuûa ngöôøi tu Phaät. Neáu chuùng ta khoâng thöïc hieän ñöôïc nhö theá, xem nhö töï huûy phaïm moät ñôøi vaäy.

Coù moät thieàn taêng ñeán phaùp hoäi cuûa moät Thieàn sö, oâng chæ aên roài nguû, khoâng laøm gì heát. Tri söï keâu, oâng khoâng nhuùc nhít, coøn traû lôøi khoâng coù vieäc gì ñaùng laøm caû. Thôøi gian ñaàu coøn laø khaùch taêng, Tri söï tha cho nhöng veà sau thì baét oâng phaûi laøm vieäc vôùi chuùng. Nhöng baét ñaâu coù ñöôïc, Tri söï lieàn trình vôùi Hoøa thöôïng. Hoøa thöôïng baûo: Ñeå ta xem coi gaõ naøy laø ai ? Hoøa thöôïng xuoáng, laáy gaäy kheàu hoûi: “Sao khoâng ñi laøm vieäc vôùi  chuùng ?”. OÂng taêng thöa: “Baïch thaày coù vieäc gì ñaùng ñeå laøm ñaâu”. Hai thaày troø naém tay nhau cöôøi.

Hoøa thöôïng khaùm phaù thì ra vò taêng naøy ñaõ xong vieäc roài, môùi hieän phong caùch ñoù. Nhöng chöa ñöôïc aán chöùng, neân oâng naèm daøi ra ñoù, chôø Hoøa thöôïng aán chöùng. Trong chuùng khoâng ai hieåu noåi. Hoøa thöôïng xuoáng chæ hoûi oâng moät caâu, theá maø thaày troø thoâng caûm. Nghe caâu chuyeän naøy, thieàn sinh caån thaän laém laém môùi ñöôïc. phaûi bieát phaän vò cuûa mình roài haõy an nhieân nguû nghæ. Chaúng theá rôi vaøo roï ma, khoâng coù ngaøy ña ñaáy.

Noùi toùm laïi tu haønh laø töï mình, buoâng ñöôïc nhöõng laêng xaêng ñieân ñaûo cuõng chính mình. Laøm chuû ñöôïc taát caû nhöõng hieän töôïng ñoù phaûi laø chuùng ta chöù khoâng ai khaùc. Muoán haèng tænh haèng giaùc, thì ngay baây giôø phaûi taïo cho mình moät naêng löïc trong chaùnh ñònh vaø tueä giaùc. Ñieàu naøy caùc thieàn sinh phaûi taâm nieäm tu haønh. Khoâng ai coù theå ban cho mình ñöôïc vaø cuõng khoâng ai coù theå laáy maát cuûa mình ñöôïc.

Neáu ban ñöôïc thì ñöùc Boån sö Thích Ca Maâu Ni Phaät ñaõ ñaët chuùng ta vaøo trong Nieát baøn töï taùnh thanh tònh caû roài. Vì sao ? Vì loøng töø bi cuûa ngaøi voâ löôïng ñaâu nôû thaáy chuùng ta chòu khoå. Cho neân bieát ñoái vôùi ma voïng töôûng, ma hoân traàm neáu chuùng ta khoâng quyeát taâm khaéc tænh thì Phaät cuõng khoâng theå cöùu ñöôïc mình.

Taïi sao ma hoân traàm khoù trò ? Vì noù meàm maïi dòu daøng, deã thöông, deã gaàn guõi neân mình khoâng nôû quaêng noù. Maø khoâng quaêng noù ñöôïc thì phaûi theo noù thoâi. Ñoái vôùi haønh giaû trong toâng moân ôû giai ñoaïn ñaàu, phaûi thaønh khaån saùm hoái. Bieát nghieäp taäp töø nhieàu cuûa mình che chöôùng neân ngaøy nay muoán tieán ñaïo laïi bò ma chöôùng ngaên trôû. Vì vaäy saùm hoái tha thieát ñeå tieâu bôùt nghieäp cuõ, vieäc tieán ñaïo ngoõ haàu deã daøng hôn.

Nguû nghæ cuõng bôûi do aên nhieàu, duøng toaøn chaát vò ñaäm ñaø. Noùi nhieàu toån hôi, thaân nhoïc, tyø khoán tinh thaàn khoâng minh maãn, hôi tröôïc hoãn loaïn. Ngöôøi noùi nhieàu thì coù nhöõng loãi nhö theá. Keû ngu si nhieàu böïc töùc, laïi löôøi nhaùc buoâng lung, chaúng nhôù vieäc sanh töû, chæ thích caùi vui giaû taïm. Ngöôøi duïng coâng tu haønh, phaûi khaéc tænh tinh tieán, noi göông ngöôøi xöa, duøng duøi ñaâm baép thòt, ñun ñaàu vaøo goác coät, laïy Phaät vaø ñoát ñeøn, ñi kinh haønh choã hieåm, thaân chòu khoù maøi luyeän, ma nguû môùi nheï daàn. Keû thieáu khoå luyeän, laïi hay maëc tình roâng reâu, chaân taâm bò môø toái.

Nhöõng ngöôøi tu thieàn phaûi duõng maõnh haøng phuïc caùc chöôùng naøy. Muoán ít hoân traàm chôù neân ñaém meâ vaøo vieäc aên uoáng. Aên nhieàu hoaëc aên nhöõng chaát khoù tieâu seõ naëng nhoïc, gaây khoù khaên cho vieäc haønh thieàn. Haønh thieàn khoâng oån thì tinh thaàn khoâng minh maãn, khoâng khoûe, môø mòt. Hôi tröôït hoãn loaïn, hôi thôû hoâi vaø naëng nhoïc. Vì vaäy trong luaät daïy khoâng ñöôïc aên haønh, heï, toûi, neùn, höông, cöø. Taïi sao ? Vì nhöõng loaïi naøy hôi noàng, vò ñaäm, aên voâ khoù tieâu ñöôïc. Duø tieâu hoùa ñöôïc cuõng tieát ra hôi hoâi haùm.

Luaät daïy, ngöôøi tu haønh duøng nhöõng tröôïc toá ñoù, thaân theå hoâi nhô khieán caùc thieän thaàn hoä giôùi, ngaøi sôï boû chaïy heát. Coøn caùc loaïi quyû thì laïi thích thuù tìm tôùi leø löôûi lím meùp. Cho neân mình ôû ñaâu, laøm gì boïn quyû cuõng tìm tôùi lím mình. Bôûi chuùng ta khoâng coù maét tueä neân khoâng thaáy chuùng. Nghe theá, huynh ñeä chuùng ta phaûi töï giöõ laáy thaân taâm cuûa mình, ñöøng ñeå caùc loaøi ma quyû ñöøng tìm tôùi bu baùm. Neáu khoâng thì thaät laø gheâ sôï.

Trong ñaïo traøng thöôøng coù raát nhieàu vò thieän thaàn hoä phaùp, töø Caùc ngaøi luoân coù maët ñeå hoã trôï cho vieäc tu taäp cuûa chuùng ta. Ngöôøi coù taâm aùc, caùc ngaøi khieán khoâng theå ôû chung trong ñaïo traøng thanh tònh. Neáu chuùng ta tu haønh chaân chaùnh, coù thieän thaàn uûng hoä thì mình laøm gì cuõng ñöôïc. Ngöôïc laïi, neáu chuùng ta phaù giôùi phaïm trai thì chö thieän thaàn seõ tìm caùch xua ñuoåi ra khoûi choán giaø lam. Toùm laïi thieän thaàn cuõng töø ta maø ra. Taêng chuùng tu haønh nghieâm tònh ñuû duyeân, ñuû phuùc, thì thieän thaàn vaây quanh. Taêng chuùng trì treä, löôøi nhaùc buoâng lung thì thieän thaàn boû ñi.

Noùi ñeán ñaây, toâi nhôù laïi caâu chuyeän cuõ. Khoaûng nhöõng naêm taùm möôi, ôû ñaây muoán ñoùn xe veà thaønh phoá raát khoù, coù khi töø saùng tôùi chieàu khoâng gaëp ñöôïc chuyeán naøo caû. Maø coù thì cuõng xe than, noù caø ròch caø tang töø saùng ñeán chieàu môùi tôùi thaønh phoá. Laàn ñoù moät vò toân tuùc tòch. Vò naøy ñoái vôùi toâi luùc coøn nhoû raát toát. Vì vaäy toâi luoân nhôù vaø caûm nieäm aân ñöùc. Hay tin vò aáy vieân tòch, toâi ñaõ ñeán vieáng ñoâi laàn. Ñeán hoâm cung toáng kim quan, toâi ñònh khoâng ñi nhöng thaáy coù gì thieáu soùt, neân cuoái cuøng toâi quyeát ñònh ñi. Luùc ñoù ñaõ quaù tröa roài, maø ñeán hai ba giôø chieàu laø leã nhaäp thaùp.

Khoâng ngôø, vöøa ra laø toâi gaëp xe. Ñeán Vaên Thaùnh chæ coøn non moät tieáng ñoàng hoà nöõa thoâi. Toâi nghó chaéc mình ñeán khoâng kòp. Phaàn khoâng quen bieát ai, phaàn khoâng coù phöông tieän, neân ñaønh thaû boä. Luùc aáy khoâng bieát ôû ñaâu, moät anh chaïy xe Honda caëp saùt toâi hoûi: “Thaày ñi ñaâu, toâi chôû thaày ñi”. Toâi khoâng hieåu anh chaïy xe oâm hay laø sao ? Nhöng toâi vaãn noùi cho anh nghe toâi ñang coù vieäc caàn nhö vaäy. Anh baûo toâi leân xe ñi, anh seõ chôû gaáp. Ñeán nôi, toâi chöa kòp traû tieàn thì anh laïi thuùc: Thaày ñi ñi. Thaät tình, toâi vöøa böôùc vaøo beân trong thì chö Taêng Ni ñaõ y aùo chænh teà, haøng nguõ trang nghieâm. Hoâm aáy neáu khoâng coù söï hoã trôï cuûa anh taøi xeá kia, chaéc toâi khoâng cung tieãn ñöôïc baäc Toân tuùc nhö loøng mình mong muoán.

Ñeán luùc veà, toâi khoâng bieát phaûi ñi baèng caùch naøo, trong tuùi laïi khoâng coù tieàn nhieàu. Ñang taàn ngaàn, thì coù ngöôøi ñeán hoûi: Thaày veà Long Thaønh khoâng ? Toâi noùi toâi ôû döôùi Long Thaønh moät chuùt. Vò aáy baûo toâi leân xe, seõ ñöa toâi ñi ñeán nôi maø khoâng ñoøi tieàn baïc gì caû. Hoâm ñoù toâi khoâng nghó mình coù theå ñi vaø veà ñeán chuøa moät caùch deã daøng, hoaøn maõn nhö vaäy. Quí vò thaáy, roõ raøng taát caû ñeàu do phöôùc duyeân. Trong cuoäc ñôøi mình nhöõng söï vieäc nhö vaày xaûy ra raát nhieàu, chöù khoâng ít. Chæ sôï chuùng ta khoâng tu thoâi, chôù neáu thaät taâm tu haønh thì lo gì khoâng coù thieän thaàn uûng hoä.

Keû ngu si nhieàu böïc töùc, laïi löôøi nhaùc buoâng lung, chaúng nhôù vieäc sanh töû, chæ thích caùi vui giaû taïm. Nghe caâu naøy mình nghieäm laïi xem mình ngu si hay coù trí tueä. Neáu coøn nhieàu böïc töùc, löôøi nhaùc buoâng lung, khoâng lo vieäc chính cuûa mình, thích caùi vui giaû taïm, ñoù laø ngöôøi ngu si. Ngu si thì traùi vôùi ñaïo giaùc ngoä. Tu theo Phaät laø tu giaùc ngoä, chöù khoâng phaûi nuoâi döôõng ngu si.

Ngöôøi duïng coâng tu haønh, phaûi khaéc tænh tinh tieán, noi göông ngöôøi xöa, duøng duøi ñaâm baép thòt, ñun ñaàu voâ goác coät, laïy Phaät vaø ñoát ñeøn, ñi kinh haønh choã hieåm, thaân chòu khoù maøi luyeän, ma nguû môùi nheï daàn. Ñaây laø noùi  coâng haïnh cuûa nhöõng vò quyeát taâm tu haønh.

Nhö ngaøi Töø Minh ôû choã Phaàn Döông, ngoài thieàn bò ma hoân traàm taán coâng, ngaøi trò baèng moïi caùch nhöng vaãn khoâng ñuoåi ñöôïc ma nguû. Cuoái cuøng Ngaøi duøi caây nhoïn vaøo löûa ñoû, heã nguû guïc laø Ngaøi laáy duøi keâ vaøo baép ñuøi non. Toâi nghó chæ caàn keâ moät phaùt thì muoân ñôøi khoâng buoàn nguû nöõa. Khoâng bieát ngaøy xöa Ngaøi keâ maáy phaùt ? Bôûi khoå luyeän nhö theá cho neân ôû Phaàn Döông muøa tuyeát ñoå, baïn höõu cuûa Ngaøi ñeàu thoaùi lui. Rieâng ngaøi vì phaùp neân ôû laïi, chöøng naøo giaûi quyeát xong môùi thoâi. Vì vaäy veà sau Ngaøi thaønh coâng vaø noåi tieáng laø sö töû Taây Haø hay sö töû Phaàn Döông.

Keû thieáu khoå luyeän, laïi hay maëc tình rong reâu, chaân taâm bò môø toái. Nhöõng ngöôøi tu haønh kieåu naøy khoâng coù duõng maõnh ñeå haøng phuïc chöôùng ngaïi thì khoù thaønh coâng laém. Noùi nhö theá chuùng ta ñuû bieát roài. Coù duõng maõnh, coù khoå luyeän thì môùi thaønh coâng. Bôûi thieáu nhöõng ñieàu kieän naøy, laïi bò ngoaïi duyeân keùo loâi ta maëc tình rong chôi neân meâ môø chaân taùnh. Ngoaïi duyeân laø nhöõng thöù taàm thöôøng, nhöng neáu mình bò noù raøng buoäc thì ñôøi ñôøi kieáp kieáp khoù maø thoaùt khoûi. Chuùng ta ñaõ bò noù keùo loâi neân traàm luaân sanh töû trong voâ löôïng, voâ löôïng thôøi gian.

Ngaøi Ñaïo Giai Phuø Dung, moät vò Thieàn sö coù phong caùch ñaëc bieät. Trieàu ñình nghe tieáng taêm cuûa Ngaøi neân vua ban töû y, saéc chæ vôøi ngaøi veà cung. Ngaøi khoâng nhaän, chæ nguyeïân tu haønh ñeå ñeàn ñaùp thaâm aân cuûa quaân vöông thoâi. Quan ñòa phöông sôï Ngaøi bò toäi khi quaân neân khuyeân giaûi nhieàu laàn. Ngaøi noùi bò toäi thì chòu toäi, chöù toâi khoâng daùm nhaän cuûa quyù naøy.

Trieàu ñình hay tin, ra leänh gia hình. Ngaøi bình thaûn chaáp nhaän. Quan ñòa phöông thöông quaù, baûo Ngaøi caùo beänh seõ ñöôïc hoaõn gia hình. Hoøa thöôïng noùi: “Bình thöôøng toâi cuõng coù chuùt beänh, nhöng hoâm nay thì khoâng”. Quan ñaønh phaûi nuoát leä haønh hình. Thoï hình xong, Ngaøi bò loät y, maëc ñoà daân daõ ñaøy ñi mieàn ñaát khoå cöïc. Ngaøi vaãn töôi taén, saéc dieän khoâng heà thay ñoåi. Ñeä töû khoùc tieãn thoáng thieát nhöng Ngaøi vaãn bình thöôøng.

Thaät laø con ngöôøi ñoù ñaõ boû ñöôïc nhöõng gì caàn phaûi boû, buoâng ñöôïc nhöõng gì caàn phaûi buoâng, cho neân theå hieän ñöôïc phong thaùi ñoäc ñaùo aáy. Töø coâng ñöùc, töø ñaïo haïnh, töø khí khaùi cuûa moät baäc xuaát traàn, trieàu ñình moät laàn nöõa phaûi chòu khuaát phuïc. Ngaøi trôû laïi vôùi coát caùch cuûa moät Thieàn sö voâ nhieãm. Daàn daàn Ngaøi ôû ñaâu thì nôi ñoù bieán thaønh ñaïo traøng, ngöôøi tôùi thöa hoûi Phaät phaùp ngaøy caøng ñoâng. Ngaøi thaêng toøa thuyeát phaùp, tröôùc sau cuõng vaãn bình thöôøng. Ngaøi coù hai caâu keä noåi tieáng:

            Ngoä thanh ngoä saéc nhö thaïch thöôïng taøi hoa,

            Kieán lôïi kieán danh nhö nhaõn trung tröôùc tieát.

Nghóa laø gaëp thanh gaëp saéc nhö troàng hoa treân ñaù, chaúng coù gì dính vôùi gì caû. Thaáy lôïi thaáy danh nhö buïi nhô trong maét, xoán xan khoâng chòu ñöôïc. Chuùng ta neáu muoán vieäc tu haønh coù chuùt phaàn töông öng, neân laáy göông cuûa ngöôøi xöa maø treo ñaàu giöôøng vaäy.

Chuù :

Caùc chöôùng keå treân, tröø oan chöôùng nhieàu ñôøi vaø caùch ñeà phoøng nhöõng loãi thaùi quaù trong luùc duïng coâng, ngoaøi ra ñeàu do haønh giaû chöa nhaän ñöôïc baûn taâm, chöa thaáy thaät taùnh, rong ruoåi beân ngoaøi, cuoàng loaïn voïng töôûng maø gaây neân. Chöõ oan laø nhöõng keát noái, ngöôøi ta noùi oan oan töông baùo, töùc laø oan gia dính lieáu, maéc möùu nhieàu ñôøi vaø caùch ñeà phoøng nhöõng loãi thaùi quaù trong luùc duïng coâng. Tröø nhöõng thöù ñoù ra, ñeàu do haønh giaû chöa nhaän ñöôïc baûn taâm, chöa thaáy thaät taùnh, rong ruoåi beân ngoaøi, cuoàng loaïn voïng töôûng maø gaây neân. Toùm laïi laø do chöa soáng ñöôïc vôùi taùnh giaùc cuûa mình cho neân coøn chaïy ra beân ngoaøi.

Nay xeùt veà nhöõng chöôùng ngaïi cuûa ma nguû nhö ñaõ noùi. “Caùi gì thaùi quaù thì sanh baát caäp”. Cuõng vaäy, ñeå cho ma nguû töï do quaù thì vieäc duïng coâng cuûa chuùng ta khoâng tieán. Taâm tueä khoâng phaùt, laø ngaø nguû gaät, thieáu söï saùng suoát, laø caûnh giôùi nuùi ñen hang quyû, ngöôøi tu haønh loït vaøo ñoù, hoïa tan thaân maát maïng khoâng traùnh khoûi, noùi gì laø tieán ñaïo nghieâm thaân?

Hôn nöõa ma nguû cuøng loaïn töôûng, laø hai aùch chöôùng khoù trò nhaát cuûa caùc thieàn giaû. Noù nhö goäng keàm, luùc naøo noù cuõng ngaét coå mình nhö chôi thoâi. Ngöôøi xöa quôû, vöøa böôùc leân boà ñoaøn thì nguû gaø nguû gaät, treân boà ñoaøn vöøa böôùc xuoáng thì naém tay giuïm ñaàu keå chuyeän naêm treân naêm döôùi, ngöôïc xuoâi caû ngaøy. Tu haønh nhö theá thì noùi gì kieán ñaïo, noùi gì tieán ñaïo nghieâm thaân.

Coù theå noùi hai chöôùng naøy laø hai goäng keàm luoân luoân keïp chaët hai ñaàu, bao vaây haønh giaû laån quaån trong ñoù. Vôùi hai chöôùng naøy, haønh giaû phaûi sieâng naêng, maïnh meõ laäp theä quyeát ñònh buoâng boû thaân maïng, khaéc trò boïn chuùng, ñaït ñaïo môùi thoâi. Phaûi coù quyeát taâm tu haønh, chöøng naøo saùng ñöôïc vieäc mình môùi thoâi.

Maët khaùc, haønh giaû phaûi khaån caàu saùm hoái nhöõng chi taäp ñôøi tröôùc. Ngoaøi ra chuùng ta phaûi khaån caàu saùm hoái nhöõng chuûng töû nhieàu ñôøi. Ñoàng thôøi phoøng bò nghieâm nhaët khoâng ñeå cho chuùng coù moät cô hoäi nhoû naøo leùo haùnh ñöôïc. Hoäi ñuû nhöõng ñieàu treân roài, haønh giaû coøn phaûi kheùo leùo ñieàu thích thaân taâm ñoái vôùi ngoaïi caûnh, chôù neân ñeå leäch ngaõ, maø lyù söï phaûi vieân dung.

Ngöôøi xöa baûo : “Khaéc chöõ töû leân traùn”. Hoaëc phaûi nhôù khaåu hieäu : “Sanh töû vieäc lôùn, voâ thöôøng nhanh choùng”.

Trong luùc duïng coâng, haønh giaû chæ moät beà ngoù thaúng tôùi tröôùc maø tieán. Quaêng neùm taát caû sôû höõu, deïp boû lieân heä chung quanh, ngay khi nhaøo naën coâng phu, khoâng ñeå vieäc ngoaøi dính maéc. Giaû söû oám ñau cuõng ñöôïc, ñoùi khoå cuõng xong, laønh laën cuõng ñöôïc, raùch röôùi cuõng chaû sao, soáng ñeán moät tram hai möôi tuoåi cuõng ñöôïc, ngaû cheát taïi choã cuõng theá thoâi.

Toùm laïi ñoái vôùi caûnh ngoaøi theá naøo cuõng ñöôïc, haønh giaû chôù neân baän taâm, chæ doàn moïi noã löïc aùp duïng coâng phu sao cho ñaéc löïc, vaø ñöôïc nhö theá môùi coù ngaøy xong. Ngöôøi xöa duøng duøi ñaâm baép thòt, ñuïng ñaàu vaøo goác coät… Göông saùng coøn ñoù, chuùng ta phaûi laáy ñoù noi theo, chôù cho deã daøng, ñeå moät ñôøi troâi suoâng voâ ích.

Trong phaàn noùi veà ma oan nghieät nhieàu ñôøi ôû tröôùc vaø phaàn noùi veà ma meâ nguû naøy, ngoaøi caùch töï tænh, töï tieán, coøn daën haønh giaû phaûi khaån thieát saùm hoái. ÔÛ ñaây, theo thieån yù cuûa buùt giaû, xin neâu hai phöông phaùp saùm hoái. Töùc laø ngoaøi vieäc noã löïc tu haønh, chuùng ta coøn phaûi khaån thieát saùm hoái. Saùm hoái ñeå laøm gì ? Ñeå nhöõng nghieäp taäp nhieàu ñôøi tröôùc coù cô hoäi hoùa giaûi tieâu dung.

1. Taùc phaùp saùm hoái.

Caùch naøy nhö trong kinh Ñaïi thöøa daïy: Saùm hoái baèng caùch thoáng traùch töï mình, ai khaån troâng caàu möôøi phöông Tam baûo xoùt thöông chöùng bieát. Laïi phaùt chí kieân quyeát döùt boû nhöõng loãi laàm ñaõ gaây. Ñoàng thôøi nöông vaøo bi trí voâ bieân cuûa möôøi phöông Tam baûo, nguyeäïn giöõ vöõng taâm nieäm, soáng theo lôøi daïy cuûa caùc baäc Hieàn thaùnh.

Ñoù laø caùch thöù nhaát goïi laø taùc phaùp saùm hoái. Nhö trong kinh daïy saùm hoái baèng caùch thoáng traùch töï mình. Chöõ thoáng laø ñau buoát, mình töï traùch, töï haän loãi laàm cuûa mình nhieàu ñôøi. Ai khaån troâng caàu möôøi phöông Tam baûo xoùt thöông chöùng bieát. Ngoaøi töï mình nhaän loãi laàm nhö theá roài, troâng mong töø löïc, trí löïc cuûa möôøi phöông Tam baûo gia hoä. Laïi phaùt chí kieân quyeát döùt boû nhöõng loãi laàm ñaõ gaây. Ñoù saùm tröø toäi tröôùc, hoái caûi töông lai. Saùm ñeå tröø boû taát caû nhöõng toäi loãi töø tröôùc, hoái boû töø ñaây cho ñeán troïn ñôøi vaø maõi maõi veà sau.

Ñoàng thôøi nöông vaøo bi trí voâ bieân cuûa möôøi phöông Tam baûo, nguyeäïn giöõ vöõng taâm nieäm, soáng theo lôøi daïy cuûa caùc baäc Hieàn thaùnh. Nöông vaøo bi trí, söï phuø trì cuûa Tam baûo, keá nöõa laø phuùc trí cuûa Hoøa thöôïng toân sö, hoå trôï cho mình yeân oån tu taäp vaø khaéc töû quyeát tieán cho ñeán chöøng naøo saùng ñöôïc vieäc lôùn môùi thoâi. Saùng ñöôïc vieäc lôùn töùc laø saùng ñöôïc vieäc sanh töû cuûa mình. Khi ñoù mình bieát sanh töø ñaâu ñeán, töû ñi veà ñaâu. Coøn chöa saùng thì :

Tieàn loä mang mang vò tri haø vaõng – Ñöôøng tröôùc môø môø chöa bieát veà ñaâu. Thöa quí vò, chuùng ta beänh gaàn cheát maø taâm traïng coøn nhö vaäy thì quaû thöïc laø ma quaùi seõ keùo mình ñi theo con ñöôøng cuûa noù. Ñieàu naøy phaûi coá gaéng!

2. Taâm nieäm saùm hoái.

Saùm hoái töï taâm, töùc laø trong sinh hoaït haøng ngaøy, vöøa coù moät nieäm khôûi leân lieàn buoâng, khoâng theo. Luoân töï khaùm phaù, kheùo laøm vieäc naøy cho ñöôïc lieân tuïc. Caøng buoâng, ñònh löïc caøng maïnh, tueä giaùc caøng saùng. Ñöôïc theá oan nghieät nhieàu ñôøi seõ chuyeån, voïng nhieãm chaáp tröôùc truyeàn kieáp tieâu tan, tueä Khoâng baøy hieän. Khi naøy gì laø toäi ? Saùm hoái caùi gì?

ÔÛ ñaây laø saùm hoái töï taâm, taâm nieäm saùm hoái. Taâm nieäm saùm hoái töùc laø soáng laïi vôùi taâm chaân thaät cuûa mình. Taâm naøy ôû ñaâu ? Trong töøng sinh hoaït vöøa coù moät taâm nieäm daáy khôûi, bieát, buoâng ñi. Buoâng ñöôïc thì coù tænh löïc. Buoâng ñöôïc thì coù ñònh, coù ñònh thì coù tueä. Coù ñònh coù tueä thì tueä giaùc caøng saùng, taát caû oan nghieät nhieàu ñôøi chuyeån. Caùc voïng nhieãm chaáp tröôùc nhieàu ñôøi tieâu tan heát, thì maët trôøi trí tueä (tueä Khoâng) saùng chieáu. Khi naøy gì laø toäi, saùm hoái caùi gì ? Khi taâm ñaõ saùng roài, maët trôøi trí tueä ñaõ chieáu soi thì khoâng caàn phaûi noùi gì laø toäi, laø saùm hoái nöõa.

Nhaéc laïi, chuùng ta noùi vôùi nhau nhieàu veà ma hoân traàm, trong ñoù coù neâu tôùi yù taùn loaïn. Ñaây coi nhö laø hai loaïi chöôùng thaâm troïng cuûa ngöôøi tu. Noùi chung laø noù khoâng tha ai. Cho neân chuùng ta phaûi kheùo, baèng moïi caùch tænh, ñöøng ñeå vöôùng vaøo chöôùng naøy. Giöõa ñeâm meät moûi nguû moät giaác yeân, nguû roài thöùc daäy tænh taùo ñeå tu, nhö vaäy khoâng coù loãi gì. Ñöøng thöùc quaù, thöùc quaù thì loaïn, gan beänh, sanh chöôùng, tu khoâng ñöôïc. Nhöng cuõng ñöøng nguû quaù, nguû nhieàu cuõng deã sanh beänh. Ngöôøi xöa trò ma nguû baèng duøi baèng löûa coøn khoâng xong, huoáng laø mình ñeå saün meàn, goái maø noùi trò buoàn nguû thì thaät khoù nghe, khoù tin. Aên cuõng vaäy, aên vöøa phaûi, nghæ vöøa phaûi, laøm vieäc vöøa phaûi. Taát caû moïi sinh hoaït ñeàu trong lyù trung ñaïo, töùc laø vöøa vaën, vöøa phaûi thoâi. Ngöøa ñöôïc caùi quaù ñaø, ñoù thì trò ñöôïc beänh hoân traàm hoaëc taùn loaïn.

Tuy nhieân coøn moät ñieàu chính nöõa laø phaûi phaùt taâm duõng maõnh, phaûi thaønh khaån chí thieát. Neáu chöa ñöôïc nhö vaäy thì ngoaøi nhöõng phöông thöùc treân, chuùng ta coøn phaûi saùm hoái. Ngoaøi taùc phaùp saùm hoái ra coøn phaûi taâm nieäm saùm hoái ñeå trò töøng voïng nieäm, töøng daáy khôûi cuûa mình.

Taâm khaån thieát kieåm soaùt ñöôïc töøng taâm nieäm khi noù daáy khôûi töùc laø chuùng ta laøm chuû ñöôïc caùc nieäm daáy khôûi. Laøm chuû ñöôïc roài thì daïi gì maø nuoâi nhöõng caùi hö hoûng. Chæ tröø khi khoâng bieát chöù bieát vaøng giaû, vaøng thaät thì duø coù ai cho mình moät ngaøn taán vaøng giaû mình cuõng khoâng nhaän. Chæ nhaän thöù thieät thoâi, thöù thieät thì vaøi löôïng cuõng coù tieàn tieâu roài.

YÙ chí maõnh lieät, sieâu xuaát cuõng khoâng theå thieáu ñöôïc. Taâm duõng maõnh, chaân thaät, thaønh khaån, chí thieát, quyeát lieät thì ngöôøi ñoù thaønh coâng.

]

THIEÀN TOÂNG VIEÄT NAM