 |
NEÁP THIEÀN H.T THÍCH NHAÄT QUANG |
 |
 |
||
|
LAØM THEÁ NAØO ÑEÅ HOAØN THIEÄN CHO CHÍNH MÌNH Buoåi sinh hoaït hoâm nay chuùng toâi seõ noùi veà nhöõng ñieàu kieän caàn thieát ñeå hoaøn thieän cho chính mình. Töø ñoù chuùng ta phaán chaán phaùt huy coâng phu tu haønh, nhaát laø hoaøn thieän tö caùch cuûa moät Phaät töû, ñaõ coù duyeân hoïc hieåu vaø aùp duïng Phaät phaùp ngay trong ñôøi soáng cuûa mình. Trong vieäc hoïc hieåu vaø tu haønh, coù raát nhieàu phöông phaùp maø chuùng ta coù theå hoïc hieåu, ghi nhaän qua lôøi daïy cuûa thaày. Tuy nhieân khi aùp duïng haønh trì laïi laø moät vaán ñeà khaùc. Vì chöa phaûi laø moät con ngöôøi hoaøn thieän, neân trong vieäc haønh trì, coù phaùp chuùng ta aùp duïng ñöôïc, coù phaùp chuùng ta chöa aùp duïng ñöôïc. Nhöng haønh trì ñeå laøm gì? Chính laø ñeå phaù tröø nhöõng caùi rieâng, nhöõng thöù cuø caën cuûa chuùng ta. Nhö chuùng ta ñaõ bieát, moãi ngöôøi coù nhöõng nghieäp taäp, caên khí, chuûng töû... rieâng, khoâng ai gioáng ai. Hoïa hoaèn môùi coù vaøi thöù gioáng nhau. Nhöng nhìn chung thì vaãn laø khaùc bieät. Nhöõng “caùi rieâng” naøy lôùn lao vaø nhieàu voâ soá keå. Noù phaùt sinh chính töø chuùng ta maø thoâi. Töø laâu, do voâ minh maø chuùng ta taêm toái, laàm luõi roài taïo nghieäp töø ñôøi naøy qua ñôøi khaùc choàng chaát. Trong kinh Laêng Giaø ñöùc Phaät duï vieäc aáy nhö “taèm laøm keùn, töï nhaû töï troùi”, khoâng coù ngaøy thoaùt khoûi. Vì vaäy ñeå phaù tröø cho ñöôïc nhöõng thöù naøy, ñoøi hoûi naêng löïc duïng coâng cuûa chuùng ta phaûi to lôùn, duõng maõnh vaø kieân trì. Moät ñöùc khoâng theå thieáu ñeå giuùp chuùng ta trong vieäc haønh trì phaù tröø nhöõng “caùi rieâng” ñoù, laø ñöùc “nhaãn”. Giai ñoaïn 1: Thöïc haønh ñöùc nhaãn. Nhaãn laø gì? Nhaãn theá naøo? Trong ñôøi thöôøng, khi noùi ñeán nhaãn laø ta ñaõ hình dung ra nhöõng gì lieân quan ñeán caùc vaán ñeà khoâng “xuoâi cheøo maùt maùi”, khoâng thuaän theo loøng mình. Vì vaäy ñoøi hoûi chuùng ta phaûi nhaãn hay nhaãn chòu. Vieäc tu haønh laø moät vieäc laøm töï nguyeän, cao caû cuûa ngöôøi con Phaät, taïi sao phaûi duøng ñeán chöõ nhaãn? Thöa quí vò, vì duø laø ta töï nguyeän, nhöng ñoù khoâng phaûi laø vieäc thöôøng. Vì theá treân ñöôøng tu khoâng phaûi chæ coù xuoâi cheøo maùt maùi maø coù traêm ngaøn thöù choâng gai khoâng löôøng tröôùc ñöôïc. Thöù hai laø ta quen soáng vôùi voâ minh nhö baø con ruoät thòt. Nghóa laø, ñoái vôùi caùi giaû thì thuaän maø trôû veà caùi thaät, thôøi gian ñaàu laø nghòch. Muoán ñi treân con ñöôøng nghòch cuõng nhö loäi ngöôïc doøng moät con thaùc, ñoøi hoûi söùc nhaãn cuûa ta phaûi lôùn, phaûi phi thöôøng ñeå giöõ söï kieân trì, vöôït khoù. Thieáu noù chuùng ta seõ deã daøng boû cuoäc giöõa ñöôøng. Chæ moät vieäc töø ñaây quyeát khoâng ñeå bò laàm meâ, bò ñaåy xoâ, bò cuoán huùt bôûi doøng voâ minh cuõng ñaõ ñoøi hoûi moät chöõ nhaãn roài. Neáu thöïc haønh ñöôïc laø ta ñaõ coù moät ñöùc nhaãn. Trong caùc vieäc bình thöôøng haèng ngaøy nhö aên, uoáng, nguû, nghæ, tieáp xuùc, ñi laïi, laøm vieäc... ñeàu ñoøi hoûi ta phaûi coù ñöùc nhaãn. Chaúng haïn, trong vieäc aên uoáng, tröôùc caùc thöùc aên, chuùng ta khoâng ñeå bò loâi keùo. Chuùng ta phaûi nhaãn chòu, khaéc phuïc vaø laøm chuû ñöôïc ñoái vôùi thöùc aên. Nghóa laø, nhaãn chòu vôùi nhöõng thöù khoâng thích, khoâng hôïp khaåu vò. Khaéc phuïc ñoái vôùi nhöõng thöù xa hoa khoâng caàn thieát cho ngöôøi tu, vôùi nhöõng thöù gaây beänh hoaïn cho cô theå duø laø thöù hôïp khaåu vò. AÊn vöøa phaûi ñeå khoâng aûnh höôûng ñeán söùc khoeû, ñeán coâng phu tu haønh. AÊn ñuùng giôø, ñuùng böõa. Vaø neáu chuùng ta thöïc haønh nhö theá, töùc chuùng ta ñaõ laøm chuû ñöôïc ñoái vôùi caùc thöùc aên. Cuõng coù nghóa laø chuùng ta hình thaønh ñöôïc ñöùc nhaãn. Ñoái vôùi caùc vieäc khaùc cuõng vaäy. Chuùng ta phaûi coá gaéng bình thöôøng hoùa vôùi moïi loaïi aâm thanh, duø ñoù laø aâm thanh gaây söï thích thuù hay böïc boäi. Nguû vöøa ñuû ñeå coøn tænh saùng maø laøm vieäc, maø tu. Ñöùc Phaät noùi nguû nhieàu thì voâ minh. Voâ minh töùc khoâng saùng, roài laïi laàm luõi taïo nghieäp. Trong vieäc ñi laïi tieáp xuùc, chuùng ta cuõng caàn phaûi nhaãn. Ñi nhieàu quaù, tieáp xuùc nhieàu quaù thì thaân ñoäng taâm ñoäng. Ñoäng nghóa laø khoâng ñònh, laøm sao coù tueä? Chaéc quí vò seõ noùi “ñi cuõng thieàn, nguû cuõng thieàn... coù gì phaûi baän loøng”. Phaûi roài, ngöôøi xöa thì “ñi cuõng thieàn, nguû cuõng thieàn”, nhöng ngaøy nay chuùng ta khoâng nhö ngöôøi xöa. Ta khoâng ñi trong tinh thaàn ñaïo lyù chaùnh nieäm, maø ñi ñeå noùi chuyeän taøo lao, laøm vieäc taøo lao. Chuùng ta ñi vì chuùng ta khoâng ngoài yeân ñöôïc moät choã. Thaønh ra luùc raûnh, thay vì ñeå nghæ ñeå tu, chuùng ta ñi coøn nhieàu hôn luùc baän. Neáu khoâng ñöôïc nhö ngöôøi xöa, thì chuùng ta phaûi bieát nhaãn vôùi ñi, vôùi tieáp xuùc ñeå maø tu. Ñeán khi naøo ñi vaø tieáp xuùc ñöôïc trong chaùnh nieäm, ñöôïc töï taïi an nhieân, luùc aáy muoán laøm gì thì laøm. Trong coâng phu tu haønh, chuùng ta cuõng phaûi coù ñöùc nhaãn, coâng vieäc môùi troâi chaûy thöôøng haèng. Giöõ ñuùng giôø giaác thôøi khoùa ngoài thieàn, nieäm Phaät, tuïng kinh laø hoaøn thaønh ñöùc nhaãn. Ngoài ñuû giôø coâng phu ñaõ ñònh laø coù nhaãn. Chòu ñöïng ñöôïc vôùi côn buoàn nguû, meät moûi, ñau nhöùc, muoãi moøng khi coâng phu laø nhaãn. Giöõ cho coâng phu ñöôïc thöôøng haèng cuõng ñoøi hoûi nhaãn v.v... Khoâng coù nhaãn chuùng ta khoù laøm ñöôïc caùc ñieàu treân. Chuùng ta coù thoùi quen raát deã queân, raát deã nguoâi. Laøm gì hôi laâu maø chöa thaáy coù keát quaû laø muoán boû cuoäc, muoán thoái chí. Laøm gì hôi meät, hôi ñau cuõng muoán nghæ. Vaø do thuaän vôùi voâ minh quaù laâu, thaønh nhöõng vieäc nhö nghæ, boû cuoäc, laøm bieáng thì laïi laøm deã daøng vaø thöôøng haèng hôn ñieàu ngöôïc laïi. Neân nhôù trong vieäc haønh trì Phaät phaùp ñoøi hoûi söùc nhaãn cuûa chuùng ta raát lôùn. Ñoù laø nhöõng hieän töôùng ôû beân ngoaøi, danh töø trong nhaø Phaät hay goïi caùc thöù naøy laø thoâ. Giôø chuùng ta ñeà caäp ñeán caùi teá hôn. Tuy laø teá nhöng noù chuû ñaïo heát moïi caùi thoâ beân ngoaøi. Neáu ngöôøi bieát tu thì cöù ngay ñaây maø tu. Nhaãn ñöôïc vôùi caùc thöù thoâ treân thì cuõng coù nghóa laø nhaãn töø thöù teá naøy. Toâi muoán noùi veà yù nghieäp, laø caùc thöù voïng töôûng cuûa mình. Coâng vi thuû, toäi vi khoâi YÙ nghieäp raát quan troïng. “Coâng vi thuû, toäi vi khoâi”. Nghóa laø, coâng cuõng noù ñöùng ñaàu maø toäi cuõng noù ñöùng ñaàu. YÙ chuû ñaïo trong ba nghieäp thaân, khaåu, yù. YÙ khoâng laøm chuû thì mieäng noùi baäy, thaân laøm baäy. Töø ñoù gaây taïo toäi loãi voâ vaøn, toàn ñoïng laïi thaønh nhöõng “caùi rieâng” maø trong ñaïo phaùp hay duøng danh töø “nghieäp taäp vaø hoaëc” ñeå chæ cho chuùng. Neáu haønh ñöùc nhaãn thì phaûi söûa ngay töø teân “yù” naøy. Ngöôøi coù söùc chòu ñöïng thì hoï traàm tónh, bình thaûn, an nhieân, raát ñaèm thaém töï taïi. Ñoù cuõng laø söï theå hieän cuûa ngöôøi coù coâng phu, coù ñöùc nhaãn. Tu ôû yù coù nhieàu giai ñoaïn. Ñaây toâi noùi veà giai ñoaïn ñaàu. Giai ñoaïn ñaàu laø giaûm thieåu nhöõng yù nieäm aùc, maø ngöôøi ñôøi hay noùi laø “taâm aùc”. Nieäm aùc laø nieäm phaù hoaïi nhöõng gì giuùp chuùng ta haønh trì thöïc haønh ñaïo phaùp, laø nhöõng suy nghó traùi laïi vôùi ñieàu Phaät daïy. Khôûi nieäm xaáu aùc, thì coá gaéng buoâng boû, ñöøng ñeå chuùng hoaønh haønh sai söû, roài chaïy theo maø taïo thaønh lôøi noùi hay haønh ñoäng khoâng toát. Ngöôøi xöa noùi “gaéng boû caùc ñieàu aùc, hay laøm caùc ñieàu laønh”. Muoán vaäy ta phaûi buoâng boû cho ñöôïc caùc nieäm aùc, taêng tröôûng caùc nieäm laønh, töø ñoù môùi laøm laønh laùnh aùc ñöôïc. Trong sinh hoaït ñôøi thöôøng, duø laø taïi gia hay xuaát gia, caùc nieäm aùc giaûm thieåu hoaëc maát haún, caùc nieäm laêng xaêng ñieân ñaûo bò haïn cheá, laø ngöôøi coù ñöùc nhaãn. Giai ñoaïn 2: Phaùt huy thieän löïc. Ngöôøi phaùt huy ñöôïc ñöùc nhaãn laø ngöôøi phaùt huy ñöôïc thieän löïc. Thieän löïc laø söùc maïnh cuûa ñieàu toát. Khaéc phuïc vaø laøm chuû caùi xaáu thì caùi toát töï nhieân coù naêng löïc. Khi naêng löïc thieän ñaõ phaùt huy thì taêm toái voâ minh ñieân ñaûo khoâng laøm gì ñöôïc ta. Gioáng nhö baät ñeøn saùng thì boùng toái bò xua tan. Tu nhö vaäy môùi goïi laø tu! Khoâng phaûi moät thaùng ñi chuøa maáy laàn, aên chay maáy ngaøy hoaëc moät ngaøy ngoài naêm ba thôøi thieàn goïi laø tu. Xeùt ra nhöõng vò aáy cuõng coù moät chuùt coâng phu hôn ngöôøi, nhöng ñieàu quan troïng laø ñi chuøa theá naøo, ngoài thieàn aên chay ra sao ñeå nieäm aùc giaûm thieåu, thieän löïc taêng tröôûng. Trong moïi tieáp xuùc töông giao sinh hoaït phaûi laøm chuû ñöôïc caùc voïng töôûng laêng xaêng ñieân ñaûo cuûa mình. Tröôùc moïi caûnh duyeân nhaãn chòu ñöôïc, bình oån ñöôïc thì môùi goïi laø coù tu, coù coâng phu. Ñoái vôùi ngöôøi nhö vaäy, chuùng ta seõ caûm nhaän ñöôïc thieän löïc toûa ra khi gaàn guõi hoï. Ñoù laø ñieàu taát yeáu cuûa vieäc laøm chuû caùc daây mô reã maù cuûa nhöõng aùc nieäm. Nhu hay cöông ñoái vôùi voïng töôûng. Toâi noùi ñeán moät maët khaùc cuûa ñöùc nhaãn. Ngöôøi xöa thöôøng noùi: “Nhu thaéng cöông, nhöôïc thaéng cöôøng”. Vaäy ngöôøi tu chuùng ta neân nhu hay neân cöông, neân nhöôïc hay neân cöôøng? Khoâng nhaát thieát phaûi nhu hay nhöôïc. Cöông hay nhu coøn phaûi tuøy thôøi, tuøy luùc, vaø tuøy ôû ñoái phöông. Ñieàu quan troïng laø nhöõng bieåu hieän ñoù phaûi xuaát phaùt töø moät noäi taïi vöõng chaéc, vôùi moät ñöùc nhaãn toaøn bò. Nhöõng thöù cöông khoâng coù goác nhö la heùt giaän döõ thì quaû laø khoâng hay. Quí vò cöù thöû suy nghó xem, coù phaûi ngöôøi hay la heùt giaän döõ laø ngöôøi khoâng laøm chuû ñöôïc mình, khoâng coù ñöùc nhaãn beàn bæ? Hoï chæ laø ngöôøi yeáu ñuoái, khoâng ñöông ñaàu noåi vôùi nhöõng böùc xuùc hieän taïi cuûa chính mình vaø cuûa hoaøn caûnh. Ngöôøi coù coâng phu tu haønh seõ deã daøng nhaän roõ caùc ñieàu toâi vöøa noùi. Giôø ñoái vôùi voïng töôûng chuùng ta nhu, cöông theá naøo? Voïng töôûng laø caùi khoâng thaät. Neáu thaät, chuùng ta laáy noù ra thöû xem? Ñuùng nhö ñöùc Phaät noùi, noù chæ laø… voïng töôûng! Vì vaäy ta tröøng trôïn, baëm moâi hay loi ñaám noù laø voâ ích. Khoâng ai ñi ñaùnh hö khoâng! Ñieàu quan troïng laø “khoâng laàm” noù. Hai chöõ “khoâng laàm” naøy xem thì bình thöôøng, nhöng laø caû cuoäc ñôøi cuûa ta. Quí vò suy nghó xem, taïi sao chuùng ta laïi laøm bao nhieâu chuyeän tai quaùi ñeå giaønh giöït cho ñöôïc nhöõng laù vaøng giaû? Taïi vì chuùng ta laàm noù laø thaät. Coù ai bieát laø giaû maø giaønh giöït ñeå mang hoïa vaøo thaân khoâng? Chaéc chaén laø khoâng. Vaäy taïi sao ta laïi theo voïng töôûng ñeå troâi laên trong ñau khoå trieàn mieân cuûa tam giôùi? Taïi vì ta laàm noù! Muoán ñöøng theo noù ñeå taïo nghieäp thì chæ caàn bieát noù khoâng thaät, noù laø ñoà giaû, thì buoâng vaø yeân. Vì vaäy ñoái vôùi voïng töôûng, ta cöù an nhieân, bình thaûn, nhu hoøa mieãn ñöøng ñeå voïng töôûng daãn loâi. Chæ caàn bieát noù giaû, khoâng theo laø ñöôïc. ÔÛ ñaây ñoøi hoûi ngöôøi tu phaûi coù trí tueä, coù ñöùc nhaãn môùi laøm ñöôïc. Nhöõng luùc theá naøy, quí vò seõ thaáy ñöùc nhaãn quan troïng theá naøo! Quí vò cuõng bieát, ta quen soáng vôùi voïng töôûng laâu roài, thaønh ra ta raát deã queân noù laø giaû. Moät yù nieäm khôûi leân, laäp töùc noù laø ta, roài maûi mieát theo ñoù maø ngöôïc xuoâi xuoâi ngöôïc, cho ñeán khi tænh cuõng heát caû giôø. Neáu khi noù khôûi, ta bieát ñöôïc ñoù laø voïng thì “noù” yeân. Laïi nöõa, vôùi nhöõng loaïi voïng töôûng cay cuù ñau khoå, vôùi nhöõng caûnh duyeân beân ngoaøi thaät khoù khaên gian nan, coù luùc ta vöôït qua, nhaãn chòu, buoâng boû deã daøng. Nhöng vôùi loaïi voïng töôûng meàm maïi, thaân thöông, deã meán thì... thua! Xem ra nhaãn chòu ñöôïc vôùi caùc thöù naøy coøn khoù hôn vöôït nuùi treøo non, vaø ta deã daøng ñaàu haøng voâ ñieàu kieän! Caùi khoù cuûa ta laø ta khoâng muoán buoâng, khoâng chòu buoâng, chuùng ta tieác... Vì vaäy khi caàn cöông laø phaûi quyeát taâm buoâng boû, khoâng ñaàu haøng, khoâng luøi böôùc tröôùc voïng töôûng. Ñoù laø cöông maø nhu, nhu maø cöông. Nhöõng tuøy phaùp hoã trôï cho söï tu haønh. Laø moät ngöôøi tu, ai cuõng phaûi caàn coù ñöùc nhaãn môùi coù theå töø töø hoaøn thieän cho chính mình. Ngoaøi ra, chuùng ta coøn coù theâm nhöõng “tuøy phaùp”, coù theå giuùp vaø hoã trôï cho coâng phu tu haønh cuûa chuùng ta khoâng bò lui suït. Vì thaät ra maø noùi thì, ñöôøng tu nhieàu luùc gian nan laém! Neáu khoâng coù nhöõng thöù naøy thì ta khoù vöôït qua, khoù tieáp tuïc cho ñeán khi thaønh coâng. Tuøy phaùp thöù nhaát laø nieàm tin. Nieàm tin moät khi ñaõ ñuû, ta seõ coù moät söùc maïnh to lôùn hoã trôï cho vieäc tu haønh cuûa mình. Nhöng tin gì? Tin vaøo chaùnh phaùp vaø tin vaøo chính mình. Tin chaùnh phaùp töùc laø tin vaøo lôøi Phaät, lôøi Toå vaø lôøi Thaày. Ñöùc Phaät noùi: “Neáu ngöôøi coù tin, ngöôøi aáy coù theå vaøo trong bieån phaùp roäng lôùn cuûa ta, coù theå chöùng ñöôïc boán quaû sa moân, khoâng uoång coâng maëc aùo ca sa. Neáu khoâng tin thì ngöôøi aáy khoâng theå vaøo trong bieån phaùp cuûa ta… Tuy maëc aùo ca sa, tuïng nhieàu thöù kinh, gioûi vaán naïn, kheùo giaûi ñaùp ñi nöõa, thì ôû trong Phaät phaùp chæ uoång coâng chaúng ñöôïc gì”. Toå Long Thoï noùi: “Phaät phaùp saâu xa, chæ coù Phaät môùi bieát ñöôïc. Phaät phaùp nhö bieån caû, coù tin môùi vaøo ñöôïc, coù trí môùi qua ñöôïc”. Vì vaäy loøng tin laø cöûa ñeå vaøo ñaïo. Coù nieàm tin ta môùi tieán ñeán haønh trì. Nieàm tin khi ñaõ kieåm nghieäm ñöôïc baèng thöïc teá, thì nieàm tin aáy thaät söï vöõng maïnh. Muoán vaäy, trong vieäc tu haønh chuùng ta phaûi haønh trì. Trong quaù trình haønh trì, chuùng ta seõ theå nghieäm ñöôïc nhöõng gì chuùng ta ñaõ tin vaøo söï hoïc hoûi. Nieàm tin vaø söï haønh trì laø hai thöù hoã töông taùc ñoäng cho nhau. Khoâng coù nieàm tin, ta khoâng theå haønh trì. Khoâng coù haønh trì, ta khoâng theå giöõ vöõng maõi loøng tin. Loøng tin seõ ñöôïc nhaän thaáy quan troïng nhö theá naøo, khi chuùng ta gaëp trôû ngaïi, khoù khaên. Chaúng haïn do voâ minh ta quen soáng nöông nhôø vaøo thaàn linh, caàu xin caùc ñaáng ôn treân phuø hoä, ban phöôùc. Nghóa laø vaän meänh cuûa ta naèm trong tay moät soá ngaøi, maø ta cuõng khoâng bieát caùc ngaøi goác tích töø ñaâu. Vì vaäy chung quanh ñöùc Phaät, chuùng ta coù voâ vaøn caùc hình töôïng ñuû côõ ñuû loaïi. Trong Phaät phaùp, moïi thöù chaúng qua ñeàu do nghieäp löïc vaø nhaân quaû maø ra. Neáu khoâng coù nieàm tin vôùi ñöùc Phaät, khoâng coù nieàm tin vôùi chaùnh phaùp, lieäu chuùng ta coù daùm “phaïm thöôïng” môøi caùc ngaøi ñi choã khaùc chôi khoâng? Neáu khoâng, thì coù nghóa laø chuùng ta chöa daùm tin phaùp cuûa Phaät, tin lôøi cuûa Phaät. Chöa tin nhaân quaû lieäu chuùng ta coù theå tin nhöõng phaùp saâu xa hôn khoâng? Neáu chöa tin laøm sao haønh trì? Khoâng haønh trì laøm sao phaù tröø nghieäp taäp ? Caøng coâng phu thaáy nieäm khôûi caøng nhieàu, ta ñaâm hoaûng sôï. Vaäy laø boû cuoäc. Ñoù laø do nieàm tin khoâng ñuû! Phaät noùi “Thaân naøy laø giaû, ba coõi khoâng thaät”. Nhöng vì nieàm tin khoâng ñuû, neân trong vieäc haønh trì, coù gì ñuïng ñeán thaân laäp töùc ta thoái lui, coù gì ñuïng ñeán taâm, laäp töùc ta traùnh neù, boû cuoäc. Thaønh ra tu hoaøi maø ba nghieäp coøn nguyeân, ngaõ cuõng chaúng phaù noåi, lôøi Phaät Toå cuõng chaúng kieåm nghieäm ñöôïc gì. Xìu xìu dôû dôû cho qua moät kieáp ngöôøi. Tin chính mình töùc laø tin mình coù Phaät taùnh baát sanh baát dieät. Tin nhöõng gì mình gaëp ñaây laø do mình ñaõ gaây taïo, nhôø theá ta daùm ñöông ñaàu chôù khoâng traùnh neù. Tin mình coù ñuû khaû naêng phaù boû caùi giaû trôû veà vôùi caùi thaät. Coù nieàm tin vôùi chaùnh phaùp, vôùi baûn thaân, chuùng ta môùi coù theå ñöông ñaàu vôùi nhöõng khoù khaên vaø tieáp tuïc gan lyø ñi treân con ñöôøng chuùng ta ñaõ choïn. Khoâng coù noù chuùng ta nhö ngöôøi beänh sôï gioù, sôï möa, xìu xìu eãn eãn, khoâng bieát bao giôø môùi hoaøn thaønh con ñöôøng Phaät ñaïo cuûa mình. Beänh cuûa ngöôøi thôøi nay laø an phaän quaù ñoãi. Chuùng ta thöôøng töï cho mình laø nhöõng chuùng sanh trong thôøi maït phaùp, khoâng theå thöïc haønh caùc phaùp saâu maàu cuûa Phaät, Toå ñeå laïi. Tu cho laém cuõng khoâng tôùi ñaâu. Thaønh ra chuùng ta hieåu thì coù hieåu, hoïc thì coù hoïc maø tu thì ñeå daønh cho Phaät Toå, cho caùc baäc thöôïng cô thöôïng caên. Chuùng ta khoâng tin chính mình, neân chuùng ta khoâng daùm ñöông ñaàu vôùi nhöõng khoù khaên xuaát phaùt töø chính mình. Toâi seõ keå moät caâu chuyeän ñeå quí vò thaáy nieàm tin quan troïng nhö theá naøo. Coù moät vò thieàn sö, sau khi tìm ñöôïc choã ñeå haønh trì ñaïo phaùp, caên beänh cuoái cuøng Ngaøi maéc phaûi laø beänh kieát lî traàm troïng. Luùc aáy, xuaát phaùt töø nieàm tin thaâm saâu vaø vöõng chaéc vaøo Tam baûo, chaùnh phaùp vaø chính baûn thaân, Ngaøi duõng maõnh phaùt nguyeän: “Neáu ñaïi haïn ñeán, con phaûi cheát vaø bò sa vaøo ba ñöôøng aùc vì nhöõng aùc nghieäp gaây taïo ñôøi quaù khöù, con xin chaáp nhaän rôi cho ñeán cuøng, traû cho ñeán heát. Sau khi traû heát nôï, töø löïc Tam baûo vaø löïc Baùt-nhaõ cuûa möôøi phöông caùc baäc hieàn thaùnh vaø cuûa chính con, môû maét quay laïi con gaëp Phaät phaùp tieáp tuïc tu haønh.” Baèng yù chí, quyeát taâm vaø nieàm tin, Ngaøi baét ñaàu gaày döïng laïi coâng phu. Söùc khoûe daàn hoài phuïc, tu haønh vaø ñaéc ñaïo. Vì vaäy, nieàm tin laø ñieàu toái caàn yeáu cuûa ngöôøi con Phaät, noù laø con thuyeàn ñöa ta ñeán cöûa haønh trì, giuùp ta vöôït khoù khaên, giuùp ta kieân trì vaø hoaøn thaønh con ñöôøng mình ñaõ choïn. Moät khi chuùng ta öùng duïng nieàm tin vaøo coâng phu thöïc haønh, thì chaúng bao laâu chuùng ta seõ nhaän ñöôïc nieàm tin aáy baèng hieän thöïc. Töø ñoù laøm haønh trang tieáp tuïc cho haønh trình cuûa mình. Khoâng coù nieàm tin, chuùng ta khoù trôû thaønh moät con ngöôøi hoaøn thieän. Tuøy phaùp thöù hai laø loøng tin höôùng thöôïng. Höôùng thöôïng nghóa laø höôùng leân treân, höôùng veà nhöõng phaùp khoâng oâ nhieãm buïi traàn. ÔÛ ñaây chuùng ta khoâng noùi ñeán Nieát-baøn, giaûi thoaùt, thanh tònh, chaân nhö maø chæ noùi ñeán caùi gaàn guõi vôùi chuùng ta laø höôùng ñeán moät con ñöôøng, moät haønh trình. Trong ñoù chuùng ta vöõng vaøng, hieân ngang, khoâng bò quaät ngaõ bôûi nhöõng söï kieän chung quanh vaø tieán thaúng veà phía tröôùc. Sang giai ñoaïn naøy neáu chuùng ta chöa gaày döïng ñaày ñuû cho mình, thì chuùng ta seõ bò thoái chuyeån. Neáu khoâng coù tinh thaàn höôùng thöôïng, nhieàu khi ta vaáp ngaõ hoaëc boû cuoäc giöõa ñöôøng. Chuyeän naøy ñaâu phaûi khoâng coù trong hieän taïi? Raát nhieàu keû ñaàu haøng vaø boû cuoäc. Thaät ñaùng tieác! Tuøy phaùp thöù ba laø söï duõng maõnh, khoâng thoái chuyeån thì caøng duõng maõnh. Duõng nghóa laø maïnh. Maõnh töùc laø maõnh lieät. Chuùng ta khoâng neân haøi loøng vôùi nhöõng gì mình hieän coù. Duø cho laø ngöôøi ñaõ ñaït ñöôïc choã roãng rang, ai chöûi cuõng maëc keä, boû ñoùi cuõng chaúng sao, cuõng chöa phaûi laø ñaõ xong chuyeän. Phaûi gaéng tieán leân khoâng döøng nghæ. Ñöôøng tu laém choâng gai, “Phaät cao nhaát xích, ma cao nhaát tröôïng” laø nhöõng caâu caûnh caùo ngöôøi tu chuùng ta khoâng neân xem thöôøng ngoaïi caûnh. Chæ caàn sô yù laø vaáp ngaõ ngay. Ñaïo haïnh caøng cao, thöû thaùch caøng nhieàu. Chôù coù xem thöôøng! Duø noù chæ laø voïng giaû khoâng thaät. Giai ñoaïn 3: Con ngöôøi hoaøn thieän. Caùc phaàn treân, toâi ñaõ noùi veà ñöùc nhaãn, loøng tin… caùc phöông tieän caàn thieát cho vieäc haønh trì tu taäp. Ñeán ñaây toâi noùi veà con ngöôøi hoaøn thieän. Con ngöôøi hoaøn thieän quaû laø moät con ngöôøi khoù kieám, nhöng khoâng phaûi laø khoâng ñaït ñeán ñöôïc. Con ngöôøi hoaøn thieän laø con ngöôøi ñaõ ñöôïc toaøn bò veà ñöùc nhaãn. Laø moät con ngöôøi coù söùc maïnh lôùn, khoâng coøn nghó ñeán lôïi ích cuûa mình hay cuûa moät soá ngöôøi, maø laø cuûa taát caû. Ñaây laø con ngöôøi coù tö caùch saùng choùi ñaëc bieät. Ñöùng tröôùc nhöõng ngöôøi naøy, ta caûm thaáy quí troïng, vui töôi vaø yeân oån. Trong kinh A Haøm keå caâu chuyeän nhö sau: Coù moät con chim nhoû gaëp naïn, ñang bay tìm choã truù aån. Luùc aáy ñöùc Phaät vaø Toân giaû Xaù Lôïi Phaát ñang treân ñöôøng qua ñoù. Chim bay ngang Toân giaû Xaù Lôïi Phaát noù vaãn coøn run raåy. Nhöng ñeán ñöùc Phaät thì chim an oån khoâng sôï haõi. Moïi ngöôøi thaéc maéc veà ñieàu naøy, ñöùc Phaät baûo vì Xaù Lôïi Phaát coøn chuûng taäp. Ñieàu naøy coù nghóa laø, coâng huaân vaø söï toaøn thieän beân trong moät khi chöa ñöôïc hoaøn chænh thì löïc caûm beân ngoaøi vaãn coøn yeáu keùm. Töø nhöõng söï kieän nhö vaäy, ta ruùt ñöôïc moät baøi hoïc veà söï hoaøn thieän. Hoaøn thieän khoâng phaûi laø moät con ngöôøi coù ba ñaàu saùu tay hoaëc bieát veà quaù khöù hay vò lai, maø chæ laø moät con ngöôøi bình thöôøng. Nhöng vôùi con ngöôøi naøy, moïi caûnh duyeân, moïi hieän töôïng beân ngoaøi khoâng laøm gì ñöôïc hoï. Bôûi vì hoï ñaõ goät saïch nhöõng cuø caën, nhöõng “caùi rieâng” cuûa mình. Qua nhöõng vieäc haèng ngaøy, chuùng ta coù theå kieåm nghieäm ñöôïc coâng phu cuûa mình theá naøo. Quan troïng laø trong töøng giai ñoaïn phaûi thaáy ñöôïc, bieát ñöôïc töøng taâm nieäm, tieán thoaùi cuûa mình nhö theá naøo. Duø moät thaùng laøm chuû ñöôïc chæ coù hai ba ngaøy, cuõng phaán chaán tieáp tuïc, khoâng neân naûn maø boû cuoäc. Vì sao? Vì coù thaáy, coù bieát “chæ laøm chuû ñöôïc hai ba ngaøy”, töùc bieát nhöõng ngaøy coøn laïi ta chöa hoaøn thieän. Bieát ta phieàn naõo, bieát ta bò buoäc raøng, dính maéc, thoái chuyeån, bieát ñöôïc nhö vaäy ñeàu laø caùi bieát chaùnh phaùp. Ngöôøi ñôøi vì khoâng bieát dính maéc, buoäc raøng neân cöù maõi ngaäp chìm trong aáy. Ta coù bieát nghóa laø ta ñaõ nhaän ra ñöôïc ít nhieàu. Bieát thì khoâng laàm. Coâng phu haèng ngaøy cuõng chaúng qua khoûi moät “caùi bieát” naøy. Neáu caùi bieát naøy ñöôïc nuoâi döôõng, ñöôïc phaùt huy, ta seõ trôû thaønh chuùa teå sôn laâm, khoâng gì coù theå laøm ta guïc ngaõ. Caùc coâng ñöùc töø ñaây maø phaùt sinh. Cho neân “caùi bieát” naøy chính laø goác cuûa söï tu haønh. Ngöôøi xöa noùi “Coá gaéng! Coá gaéng! Noã löïc tu haønh, ñöøng ñeå ngaøy qua thaùng laïi boû phí moät ñôøi”. Cuïc dieän naøy bao thöù thònh suy hôïp tan vaàn xoay trong ñôøi nhö khoùi nhö maây. Chaúng coù gì ñaùng quan taâm ngoaøi coâng phu, tinh thaàn maõnh lieät vaø söï saùng suoát cuûa chính mình. Ñeå töø ñoù ta coù theå laøm chuû hoaøn toaøn nhöõng laêng xaêng ñieân ñaûo voïng töôûng töø bao ñôøi. Ñeå thay lôøi keát, toâi xin chuùc taát caû thaønh coâng baèng baøi keä sau ñaây: Ta haêng haùi tu taäp Luoân noã löïc haønh trì Trong tinh thaàn tænh saùng Tieán troïn moät con ñöôøng Taâm duõng maõnh ñaõ quyeát Khoù khaên ngaàn ngaïi gì, Ñôøi thöôøng taâm roãng laëng Khoùi maây tan, heà chi! ] |
||
