NEÁP THIEÀN

H.T THÍCH NHAÄT QUANG

TUØY DUYEÂN ÑEÅ TU

Buoåi sinh hoaït ñaïo lyù hoâm nay, chuùng toâi chia laøm hai phaàn. Phaàn thöù nhaát laø laøm sao boài döôõng ñöôïc nieäm laønh cuûa mình ñeå tieâu tröø nieäm aùc. Phaàn thöù hai laø laøm sao huynh ñeä chuùng ta vui ñeå tu.

1. Boài döôõng nieäm laønh, tieâu tröø nieäm aùc.

Nieäm laønh laø nieäm gì ? Nieäm aùc laø nieäm gì? Nieäm töùc laø nhöõng daáy nieäm, nhôù nghó. Coù khi ta khoâng muoán noù khôûi maø noù cöù khôûi. Nhö chuyeän buoàn, ta muoán yeân chôù ñaâu muoán chuyeän ñoù khôûi leân. Ví duï quí vò coù ñöùa chaùu noäi cöng heát söùc, nhöng noù coù taät gì ñoù laøm mình buoàn, khoâng coù caùch gì giaùo duïc ñöôïc. Mình khoâng muoán buoàn noù, chæ muoán thöông noù thoâi. Nhöng caùi buoàn thænh thoaûng cuõng xen voâ. Chuùng ta laøm sao tieâu tröø ? Neáu cöù ñeå nhö vaäy thì hoùa ra chuùng ta nuoâi döôõng noù, mình tu maø nuoâi döôõng phieàn naõo thì sao goïi laø tu ?

Quí vò ñöøng töôûng nhöõng nieäm nho nhoû khoâng laøm cho chuùng ta baïc ñaàu vì lo laéng. Tuy laø nhöõng nieäm nhoû nhöng neáu chuùng ta khoâng tieâu dung, khoâng loaïi ñöôïc thì noù khôûi leân, coù khi noù laøm cho mình maát nguû. Cho neân chuû yeáu laø chuùng ta phaûi hoùa giaûi nhöõng nieäm töôûng xaáu ñoù. Neáu muoán hoùa giaûi, chuùng ta phaûi coù caùi khaùc theá vaøo. Gioáng nhö hôïp ñoàng hai chieàu vaäy, coù thöù khaùc thì nhöõng taïp nhaïp kia khoâng daáy khôûi. Ví duï saùng nay quyù vò aên chay, thì duø cho ñoà maën coù ngon caùch maáy mình cuõng khoâng aên. Ngöôøi tu thieàn thì phaûi maïnh meõ, phaûi coù moät thaùi ñoä döùt khoaùt. Caùi gì khoâng phaûi, khoâng ñuùng vôùi chaân lyù, chuùng ta loaïi noù ra ngay. Cho neân caàn phaûi boài döôõng nieäm laønh vaø loaïi tröø nhöõng nieäm aùc.

Ñieàu thöù nhaát cuûa vieäc boài döôõng laø laáy nieäm laønh ñuoåi nieäm aùc, laáy töø bi ñuoåi saân haän. Chuùng ta phaûi boû taát caû nhöõng gì khoâng ñuùng, phaùt trieån nhöõng gì ñuùng ñaén chaân thaät. Ví duï saùng nay coù ngöôøi ruû quí vò ñi chuøa, quyù vò lieàn nhaän lôøi. Ñoù laø boài döôõng nghieäp laønh. Bieát raèng khoâng phaûi ñi chuøa töø saùng ñeán chieàu laø mình giöõ ñöôïc nieäm hoaøn toaøn thanh tònh. Ñoâi khi leân xe coù ai choïc mình noåi saân leân, bình thöôøng mình seõ la loái um suøm, nhöng nhôø bieát ñi chuøa neân möùc ñoä saân giaûm nheï laïi. Ñoù laø vieäc laøm thuoäc veà höôùng coâng ñöùc. Duø khoâng troïn veïn nhöng noù laø höôùng toát.

Chuùng ta phaùt taâm aên chay moät böõa cuõng laø laønh, phaùt taâm ñi chuøa cuõng laø laønh, nghe ngöôøi gaây goå mình khuyeân can cuõng laø laønh… Nhöõng vieäc heát söùc nhoû, heát söùc bình thöôøng, giaûn dò ngay trong ñôøi soáng, nhöng neáu mình khoâng nuoâi döôõng, khoâng phaùt huy, khoâng taïo ñieàu kieän cho noù taêng tröôûng thì noù bò mai moät, bò cheát ñi. Neân haønh ñoäng noåi noùng, noùi thoâ, noùi xaáu ngöôøi, böïc boäi, ñaùnh ñaäp… phaûi loaïi ra. Neáu coøn moät chuùt naøo trong taâm thì noù seõ laøm khoå mình trong hieän taïi, maø cuõng laø tai hoïa nhieàu ñôøi. Bieát tu chænh daàn daàn nhö theá goïi laø boài döôõng.

Tu laø söûa, chôù khoâng phaûi tu laø thaønh Phaät lieàn. Noùi thaønh Phaät lieàn töùc laø Phaät nhaân, töùc laø taùnh giaùc. Neáu chuùng ta nhaän vaø soáng ñöôïc vôùi taùnh giaùc thì khoâng bò nhöõng thöù beân ngoaøi quaáy raày, sai söû. Nhöng tu ñeå thaønh Phaät quaû thì voâ löôïng voâ löôïng kieáp chuyeân caàn tu söûa môùi ñöôïc.

Cho neân ñeà nghò tröôùc nhaát cuûa chuùng toâi laø boài döôõng nieäm laønh. Chuùng ta hoâm nay coù ñieàu kieän boài döôõng nieäm laønh, thì coá gaéng phaùt huy duø chæ laø moät nieäm laønh nhoû thoâi. Nôi naøo coù ngöôøi laøm moät ñieàu phaûi, ñieàu toát thì nôi ñoù coù söï chuyeån hoùa. Moät xaõ hoäi ñöôïc saép ñaët, ñöôïc boài döôõng, ñöôïc phaùt huy nhö vaäy thì chaéc chaén xaõ hoäi ñoù toát ñeïp.

Ñöùc Phaät Thích Ca khi giôùi thieäu caûnh giôùi cuûa ñöùc Phaät A Di Ñaø naøo laø haøng caây, ñöôøng ñi, nöôùc, chim, ñaù, röøng, nuùi, con ngöôøi... taát caû ñeàu nieäm Phaät nieäm Phaùp nieäm Taêng. Phaät laø gì ? Phaät laø giaùc. Phaùp laø gì ? Phaùp laø chaân chính. Taêng laø gì ? Taêng laø thanh tònh. Ñi ñaâu cuõng thaáy loøng mình saùng suoát thanh tònh, ñoù laø theá giôùi Cöïc Laïc.

Neáu nhö caûnh giôùi, khung trôøi, hay ngoâi chuøa cuûa chuùng ta, ñi tôùi choã naøo mình cuõng thaáy trong loøng bình yeân, tænh taùo, saùng suoát, ñoù laø nieäm Phaät nieäm Phaùp nieäm Taêng. Ngöôïc laïi, böôùc ra thaáy caùi gì cuõng troùi buoäc, hoaëc thích thuù muoán oâm giöõ hoaëc phieàn naõo muoán vöùt boû, thì khoâng phaûi laø nieäm Phaät nieäm Phaùp nieäm Taêng. Cho neân duø tu phaùp moân naøo Tònh ñoä, Thieàn, Maät… neáu trong loøng chuùng ta khoâng nieäm Phaät nieäm Phaùp nieäm Taêng thì chuùng ta khoâng tu ñöôïc.

Vôùi phaùp moân thieàn, Hoøa thöôïng daïy taát caû chuùng ta phaûi soáng laïi vôùi taùnh giaùc cuûa mình. Taùnh giaùc laø söï saùng suoát cuûa töï mình. Moãi laàn quy y treân chaùnh ñieän, toâi thöôøng nhaéc quyù vò, Phaät töï taâm laø gì ? Laø trí tueä saùng suoát cuûa taâm mình, ñoù laø taùnh giaùc. Phaùp laø gì ? Laø taâm chaân thaät. Taêng laø gì ? Laø thanh tònh giaûi thoaùt. Nhöõng ñöùc aáy ñeàu töø baûn taâm cuûa chính chuùng ta maø coù. Khi nhaän ñònh, tu taäp vaø höôùng daãn Phaät töû ñöôïc nhö vaäy, thì phaùp moân naøo mình cuõng thaáy thích thuù heát.

Bôûi vì moãi ngaøy chuùng ta taêng tröôûng vaø boài döôõng ñöôïc nieäm laønh. Moãi ngaøy caét ñöùt khoâng ñeå cho nhöõng phaån, haän, phuù, naõo, taät, xan, cuoáng, sieåm, haïi, kieâu phaùt trieån. Khoâng neân ñeå nhöõng thöù aáy phaùt trieån trong ñôøi soáng tu haønh cuûa mình. Nhö vaäy nhaát ñònh chuùng ta tu tieán, tu thaønh Phaät thoâi.

Nhö trong kinh Phaùp Hoa, Phaät ñaõ thoï kyù cho nhöõng ñöùa beù vuøa caùt chôi, chuùng chæ nieäm Nam moâ Phaät thoâi maø sau naøy seõ ñöôïc thaønh Phaät. Huoáng laø chuùng ta nhieàu ñôøi nhieàu kieáp keát duyeân vôùi nhau neân môùi ñöôïc gaëp Phaät phaùp nhö theá naøy. Ngöôøi chöa xuaát gia nhöng bieát ñi chuøa, bieát nghe phaùp, bieát aên chay, bieát laøm laønh, bieát laøm phöôùc, bieát moät caâu nhòn chín caâu laønh… Theá laø ñaõ tieán moät böôùc khaù xa. Vì vò ñoù ñaõ bieát boài döôõng nghieäp laønh, loaïi tröø nghieäp xaáu vaäy.

Ngöôøi tu sau khi coù yù chí, quyeát taâm tu haønh roài, ñaõ coù söï saép ñaët boài döôõng nieäm laønh roài cuoái cuøng lôøi noùi cuûa mình phaûi laø lôøi ñaïo lyù. Muoán noùi tôùi lôøi ñaïo lyù thì phaûi hoïc, phaûi hieåu vaø thöïc haønh. Hoïc haønh töø töø roài thaám nhuaàn. Hoïc Phaät chuùng ta thaáy roõ raøng, lôøi Phaät noùi ra laø lôøi ñaïo lyù, khoâng lôøi naøo maø khoâng ñaïo lyù caû.

Trong giai ñoaïn cuoái cuøng tröôùc khi Phaät thaønh baäc Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc, bao nhieâu ma söï hieän tôùi phaù hoaïi Ngaøi. Luùc ñoù neáu khoâng coù yù chí thì Ngaøi ñaõ thaát baïi. Nhöng Phaät noùi ta coù cung thieàn ñònh vaø kieám trí tueä. Ta bieát boïn baây khoâng thaät neân ta khoâng sôï. Cung thieàn ñònh ôû chính trong ta, kieám trí tueä töùc laø söï saùng suoát cuûa mình. Chuùng ta neân phaùt huy thieàn ñònh vaø trí tueä ôû chính mình, thì môùi coù theå gaëp Phaät vaø thaønh Phaät.

Ñieàu thöù hai toâi muoán noùi, nghó tôùi nieäm aùc laø khoå. Ví duï nhö nghieän thuoác laù laø khoå, neân phaûi coá gaéng kieâng boû. Caùc vò ôû ngoaøi ñôøi coù khi moät ngaøy huùt moät goùi thuoác. Chuùng toâi neáu khoâng tu cuõng coù theå seõ nhö vaäy hay hôn nöõa. Nhöng nhôø coù tu neân khoâng huùt. Ñoù laø ñaõ caét ñöùt nghieäp aùc.

Con ngöôøi ai cuõng coù ñaày ñuû caùc thöù chuûng töû thieän vaø aùc caû. Nhöng nhöõng ñieàu xaáu teä, cuø caën khoâng phaûi laø ít. Baây giôø tu thì phaûi loaïi nhöõng thöù ñoù. Bieát haäu quaû khoâng toát thì khoâng laøm. Ví duï toâi bieát toâi noùi lôøi ñoù, seõ laøm cho chuù baùc cuûa toâi buoàn nhöng trong ñaàu toâi khoâng döøng ñöôïc. Theá laø töø yù nghó aùc seõ daãn tôùi mieäng noùi aùc, thaân laøm aùc. Töø ñaây maø ñöa ñeán khoå ñau. Ngöôøi xöa noùi ngaäm maùu phun ngöôøi, ngöôøi chöa bò dính thì mieäng mình ñaõ dô tröôùc roài. Cho neân caàn phaûi loaïi tröø nhöõng caùi xaáu, boài döôõng nhöõng caùi toát laø vaäy.

Muoán theá ñoøi hoûi chuùng ta phaûi coù trí tueä. Coù nhöõng vieäc raát nhoû nhöng neáu ta khoâng ñuû löïc, khoâng ñuû trí tueä ñeå caét ñöùt thì seõ bò noù haønh haï maõi cho tôùi cheát. Chuùng ta laøm sao queân ñi nhöõng nieäm aùc, khoâng nghó ñeán noù nöõa, ñöøng ñeå noù thuùc baùch mình. Ñaây cuõng laø vaán ñeà khoù khaên. Neáu chuùng ta cöù ñeå noù noåi leân maø mình khoâng coù caùch gì ñaùnh ñuoåi, loaïi tröø, khaéc phuïc ñöôïc thì noù seõ daãn chuùng ta ñeán nhöõng hoaøn caûnh ñieâu ñöùng, khoán cuøng. Vì vaäy caàn thaép saùng ngoïn ñuoác trí tueä ñeå chuùng ta ñuû saùng suoát deïp tröø caùc thöù u toái kia.

Ví nhö khi ñang noùng, laøm sao cho noù nguoäi ? Laáy nöôùc laïnh uoáng cho noù nguoäi ñöôïc khoâng ? Deã gì ! Ngöôøi tu haønh chæ coù ñaïo lyù cuûa Phaät môùi ñieàu phuïc ñöôïc caùc thöù ma chöôùng aáy. Hoøa thöôïng thöôøng daïy noùng giaän khoâng thaät, buoàn vui khoâng thaät, cuoäc ñôøi khoâng thaät, thaân naøy khoâng thaät, taâm naøy khoâng thaät… taát caû ñeàu khoâng thaät, thì noùng giaän caùi gì ? Hoøa thöôïng töøng keå caâu chuyeän naøy, coù moät anh chaøng khoâng tay maø hay ñaùnh, moät anh khoâng mieäng, khoâng löôõi, khoâng raêng maø hay noùi. Baây giôø anh khoâng coù tay ñaùnh anh khoâng coù mieäng thì theá naøo?

Chuùng ta chæ cöôøi thoâi vì ñoù laø chuyeän khoâng coù thaät. Chaúng qua do coá chaáp neân mình cho ñoù laø ñuùng, neân môùi coù chuyeän. Neáu chuùng ta bieát taát caû ñeàu khoâng thaät, laø giaû thì ai laøm gì ñöôïc mình. Nhö vaäy laø töï taïi roài. Ñoù laø öùng duïng ñöôïc Phaät phaùp, tö löông nieäm laønh boài döôõng ñeå loaïi tröø nhöõng nieäm aùc.

Duøng söùc maïnh cuûa yù chí vaø nghò löïc ñeå vöôït qua taát caû nhöõng khoù khaên. Ngöôøi tu khoâng coù yù chí thì khoâng laøm gì ñöôïc heát. Chuùng ta tu laø phaûi haï quyeát taâm, phaûi coù taâm tröôøng vieãn vaø phaûi gan daï. Nhöõng gì khoâng ñuùng, khoâng caàn thieát thì mình caét. Caét baèng ñao trí tueä Baùt-nhaõ. Cho neân ngöôøi tu maø thieáu yù chí thì khoâng laøm gì ñöôïc. Thieáu yù chí thì nhö saét vuïn, thieáu yù chí thì giöõa ñöôøng boû cuoäc.

Nhö ngöôøi nieäm Phaät thì töôûng laø ñöôïc Phaät röôùc. Nieäm Nam Moâ A Di Ñaø Phaät laø ñöôïc Phaät röôùc, ñaâu coù giaûn dò nhö vaäy! Mình phaûi bieát Phaät laø gì? Phaät laø giaùc. Muoán Phaät röôùc maø mình laø ma, Phaät röôùc ñöôïc khoâng? Phaät laø giaùc, muoán ñöôïc Phaät röôùc thì tröôùc mình phaûi giaùc. Quí vò coù ñoàng yù nhö vaäy khoâng? Phaät daïy nieäm Nam Moâ A Di Ñaø Phaät laø phaûi nhôù, phaûi giaùc thì Phaät môùi röôùc. Neáu tôùi luùc cheát, mình quôø quaïng ñuû thöù chuyeän thì laøm sao Phaät röôùc ñöôïc. Quí vò tu Maät toâng hay caùc toâng phaùi khaùc maø khoâng coù yù chí, khoâng haï quyeát taâm, khoâng coù coâng phu, thì Phaät naøo maø röôùc. Laøm sao ñöôïc giaùc ngoä ? Giaùc ngoä laø töï taâm mình, boû ñöôïc taát caû nhöõng vieäc sai traùi. Phaùt huy cung thieàn ñònh vaø kieám trí tueä thì môùi thaønh coâng.

Chuùng ta khi ñaõ noùi tu thì phaûi tu. Neáu tu maø coøn heïn thì khoâng ñöôïc. Maïng soáng cuûa ta khoâng coù gì baûo ñaûm, moät luoàng gioù ñoäc thoåi, ñuoåi khoâng kòp laø tieâu. Ngöôøi tu caàn phaûi coù yù chí ñeå vöôït qua ñöôïc taát caû nhöõng trôû ngaïi. Bôûi vì trong vieäc laøm, trong toå chöùc, trong söï saép ñaët naøo cuõng coù trôû ngaïi, vöôït qua ñöôïc nhöõng trôû ngaïi ñoù thì môùi thaønh coâng. Neáu coøn ngaïi nguøng, e deø, chöa döùt khoaùt thì coøn bò ngaïi, bò chuøn böôùc.

Vöôït qua nhöõng trôû ngaïi laø nhö theá naøy: Khi mình phaùt taâm tu thì khoâng tính nhöõng vieäc beân ngoaøi nöõa. Nhö ngaøy xöa coù vöôøn caø pheâ, moãi naêm thu hoaïch ñöôïc hai möôi taán, naêm nay ñi tu caø pheâ thu hoaïch coøn coù möôøi taán, maáy ñöùa nhoû ôû nhaø phieàn traùch. Taïi ba ñi tu laøm ôû nhaø hoûng heát, thieáu tieàn xaøi. Luùc ñoù mình laøm sao ? Khoâng theøm quan taâm nöõa, ñaõ giao heát cho chuùng thì khoân nhôø daïi chòu. Coù khi phaûi nhaãn taâm nhö vaäy môùi tu ñöôïc. Chöù neáu nghe roài mình noùi ñeå ba xin thaày veà nöûa thaùng, saép xeáp cho tuïi con thì thaát baïi lôùn. Quí vò veà nhaø nöûa thaùng, trôû veà chuøa moät naêm cuõng chöa laáy laïi söï tu hoïc bình thöôøng cuûa mình.

ÔÛ chuøa anh em, huynh ñeä luoân nhaéc nhôû nhau. Nhaéc nhôû nhau coù nhieàu caùch khaùc nhau. Ñaâu phaûi hoï thöông mình maø hoï nhaéc nhôû. Coù nhöõng ngöôøi khoâng thöông mình, nghe mình noùi gì ñoù hoï khoâng öa, hoï böïc, raày la mình. Nhö vaäy chính laø nhaéc mình. Bôûi vì mình noùi maø ngöôøi ta khoâng öa thì mình phaûi söûa. Hoaëc ñöôïc ngöôøi thöông nhaéc mình, thaày ñöøng noùi lôøi ñoù khoâng hay, ñoù cuõng laø caùch nhaéc nhôû cho mình.

Ñöùc Phaät töø khi vöôït thaønh xuaát gia cho tôùi ngaøy thaønh ñaïo, khoâng bao giôø Ngaøi nhôù nghó laïi chuyeän gia ñình ôû thaønh Ca Tyø La Veä. Ñeán khi thaønh ñaïo roài, vua Tònh Phaïn troâng nhôù voâ vaøn neân cho nhieàu söù giaû tìm thænh ñöùc Theá Toân veà thaêm hoaøng thaønh moät laàn. Naêm phen baûy löôït nhö vaäy Phaät cuõng chöa höùa. Bao nhieâu söù giaû tôùi nghe Phaät thuyeát phaùp cuõng ñeàu ñi tu heát. Cuoái cuøng vua sai quan caän thaàn gioûi nhaát laø Ca Löu Ñaø Di thænh Phaät. Khi gaëp Phaät, tuy oâng cuõng nghe phaùp, nhaän ra ñaïo lyù, phaùt taâm xuaát gia nhöng khoâng queân traùch nhieäm cuûa mình. Cuoái cuøng oâng ñaõ thænh ñöôïc Phaät.

 Ngaøy ñöùc Theá Toân veà hoaøng thaønh, vua Tònh Phaïn chuaån bò tieàn hoâ haäu uûng, trang hoaøng moïi thöù loäng laãy. Nhöng ñöùc Theá Toân vaãn ñi chaân traàn cuøng 1250 vò Tyø-kheo khaát thöïc töøng nhaø. Vua Tònh Phaïn than traùch, ta laø vua maø ñöùc Theá Toân ñi xin nhö theá thì nhuïc nhaõ cho trieàu ñình bieát bao nhieâu. Phaät giaûi thích ñaây laø nghi thöùc cuûa chö Phaät möôøi phöông, chöù khoâng chæ rieâng Ngaøi laøm nhö vaäy.

Sau chuyeán veà thaêm hoaøng thaønh cuûa ñöùc Phaät, haàu heát caùc hoaøng thaân trong thaønh Ca Tyø La Veä ñeàu xuaát gia. Luoân caû A-nan, Nan-ñaø, La-haàu-la, Ma-ha-nam… ñoàng loaït xin theo Phaät. Tuy nhieân chæ rieâng Ma-ha-nam bò töø khöôùc, vì phaûi thay theá vua Tònh Phaïn troâng coi vieäc nöôùc. Song taâm ñaïo cuûa oâng raát nhieät thaønh. Coù moät laàn, oâng lo laéng hoûi Phaät:

- Baïch Theá Toân, con vì chuyeän quoác gia ñaïi söï, khoâng theå ñi tu ñöôïc. Vaäy sau khi cheát, con seõ ñi veà ñaâu?

Ñöùc Phaät traû lôøi:

- Ví nhö caây coå thuï, bình thöôøng noù nghieâng veà phía naøo thì khi bò ñoán noù seõ ngaõ veà höôùng aáy. ÔÛ trong giaùo phaùp cuûa Nhö Lai, tín taâm kieân coá, nhaát ñònh seõ khoâng rôi vaøo ñöôøng taø. OÂng khoâng phaûi lo sôï.

Qua ñoù, chuùng ta môùi thaáy giaùo phaùp cuûa Phaät cao sieâu tôùi baäc naøo. Ngaøi ñaõ hoaøn thaønh, sieâu thoaùt, theå hieän moät baäc quí baùu giöõa coõi ñôøi nhö theá.

2- Laøm sao huynh ñeä vui tu.

Moät laø ñoái vôùi taát caû nhöõng oan khieân oaùn cöøu, ta bieát roõ khoâng thaät vaø taát caû nhöõng khoå vui treân ñôøi naøy cuõng khoâng thaät. Chaúng qua do söï yeâu gheùt maø ta laàm meâ taïo nghieäp. Töø ñoù noù daãn chuùng ta ñi laån quaån trong voøng nhaân quaû. Bieát nhö vaäy roài thì khi gaëp caûnh traùi yù nghòch loøng, chuùng ta vaãn coù nieàm vui ñeå traû nôï cuõ.

Nhöõng oaùn cöøu, thuø haän, nhöõng baát nhö yù… mình bieát tröôùc ñeàu do mình gaây ra, baây giôø phaûi traû. Coù nôï traû nôï laø heát, chæ tröø khi mình quòt nôï môùi sôï ngöôøi ta baét mình. Neáu chuùng ta saün saøng traû thì nôï bao nhieâu cuõng heát, nhö vaäy mình bình yeân.

Ngöôøi tu bieát traû nôï thì seõ thaáy nheï thoâi. Trong nhaø töø vôï choàng, con caùi, chaùu noäi chaùu ngoaïi, baø con xa gaàn, nhöõng ngöôøi lieân heä, heã ai tôùi laêng nhaêng gì thì bieát hoài tröôùc coù nôï nhau ñaây, baây giôø phaûi traû. Bieát nhö theá laø traû nôï trong söï saùng suoát, traû trong taâm ñaïo, traû trong möùc ñoä tu haønh, traû theo tinh thaàn ñaïo lyù.

Mình khoâng phaûi laø ngöôøi u meâ, mình laø ngöôøi trí tueä. Phaät laø baäc giaùc ngoä, chuùng ta laø ñeä töû Phaät thì chuùng ta cuõng phaûi giaùc. Giaùc ñeå traû taát caû nhöõng gì phaûi traû, nhö vaäy môùi heát chöù. Thaønh ra nieàm vui thöù nhaát cuûa ngöôøi bieát tu laø chaáp nhaän traû nôï cuõ. Trong chuùng ta, nhìn laïi coù ai maø khoâng nôï, khoâng nôï thì khoâng coù maët ôû ñaây. Cho neân chuùng ta phaûi tænh saùng, coù yù chí, coù baûn laõnh tu haønh thì môùi yeân ñöôïc.

Hai laø bieát ñöôïc caùc phaùp khoâng thöïc theå, ta tuøy duyeân soáng. Duyeân ñeán duyeân ñi chæ laø duyeân. Nghieäm cho kyõ trong cuoäc ñôøi naøy coù gì laø thaät. Tuøy duyeân thoâi, mình soáng khoâng coá chaáp thì an laïc haïnh phuùc. Trong kinh noùi phöôùc tuøy duyeân laø phöôùc lôùn. Phöôùc naøy ngang baèng vôùi ngöôøi tu taïo chính phöôùc aáy. Coøn choáng traùi thì maát phöôùc. Vì theá chuùng ta coá gaéng vui veû tu, tuøy duyeân tieâu nghieäp cuõ. Ngaøi Laâm Teá noùi:

            Tuøy duyeân tieâu cöïu nghieäp,

            Nhaäm vaän tröôùc y xieâm.

Dòch:

            Tuøy duyeân tieâu nghieäp cuõ,

            Hoàn nhieân maëc aùo xieâm.

Ngaøi noùi tuøy duyeân tu taäp ñeå tieâu heát caùc nghieäp cuõ cuûa mình. Nhaäm vaän töùc laø haèng ngaøy soáng moät caùch bình thaûn an nhieân vôùi taát caû moïi ngöôøi, khoâng coù vaán ñeà gì caû. Chöù khoâng phaûi tuøy duyeân laø ngöôøi ta keùo mình ñi ñaâu cuõng ñöôïc, nhö vaäy khoâng ñuùng. Tuøy duyeân ñaây laø tuøy duyeân tha thöù, tuøy duyeân cuûa ngöôøi hieåu ñaïo, tuøy duyeân tu taäp neân ñöôïc coâng ñöùc. Tuøy duyeân maø baát bieán. Nghóa laø cöông lónh, laäp tröôøng cuûa mình vaãn vöõng vaøng, döùt khoaùt. Chôù khoâng vì tuøy duyeân maø maát mình.

Toùm laïi buoåi noùi chuyeän hoâm nay coù hai phaàn. Thöù nhaát laø boài döôõng taát caû nhöõng nieäm laønh ñeå tieâu tröø nieäm aùc. Thöù hai laø vui veû tu haønh, tuøy duyeân chaáp nhaän, giöõ vöõng yù chí cuûa mình cho tôùi chöøng naøo thaønh Phaät môùi thoâi. Lôøi nguyeän cuûa Boà-taùt Phoå Hieàn sau khi vieân maõn Boà-taùt haïnh laø: “Tu haønh bao giôø baèng Phaät môùi vöøa loøng con”.

Buoåi noùi chuyeän ñaàu naêm Canh Thìn naøy, chuùng toâi xin ñöôïc gôûi ñeán toaøn theå quí Phaät töû hieän dieän lôøi chuùc möøng vaø lôøi nhaéc nhôû, taát caû chuùng ta phaùt nguyeän tu haønh “bao giôø baèng Phaät môùi vöøa loøng con”. Chuùc quí vò thaønh coâng.

]

THIEÀN TOÂNG VIEÄT NAM