 |
NEÁP THIEÀN H.T THÍCH NHAÄT QUANG |
 |
 |
||
|
KYÛ NIEÄM PHAÄT ÑAÛN (2541- 1997) Hoâm nay laø ngaøy kyû nieäm ñöùc Boån Sö Thích Ca Maâu Ni Phaät laàn thöù 2541. Nhaân quyù Phaät töû veà chuøa möøng ngaøy leã troïng ñaïi naøy, chuùng toâi coù moät vaøi ñieàu trình baøy qua. 1. Cuoäc ñôøi ñöùc Giaùo chuû. 2. Giaùo lyù ñöùc Phaät ñaõ chöùng nghieäm. 3. Tinh thaàn tu haønh cuûa ngöôøi Phaät töû chuùng ta qua ñaïo lyù Phaät daïy. Toâi seõ ñi tuaàn töï theo noäi dung nhö ñaõ neâu treân. 1. Cuoäc ñôøi cuûa ñöùc Giaùo chuû. Giaùo chuû cuûa chuùng ta ai cuõng bieát laø ñöùc Phaät Boån Sö Thích Ca Maâu Ni. Ngaøi xuaát thaân töø doøng doõi Saùt-ñeá-lôïi, laø moät vò Ñoâng cung Thaùi töû. Soáng trong nhung luïa vôùi taát caû tieän nghi cuûa moät vò Hoaøng ñeá, nhöng Ngaøi ñaõ töø boû taát caû. Bôûi vì ñöùc Phaät khoâng an oån khi chöùng kieán caûnh sanh, giaø, beänh, cheát cuûa con ngöôøi. Ngaøi khoâng theå laøm ngô tröôùc thaân phaän ñau khoå cuûa ñoàng loaïi, trong ñoù coù Ngaøi vaø thaân quyeán. Vì vaäy söï thuï höôûng trong cung vaøng ñieän ngoïc ñoái vôùi Ngaøi thaät chaúng coù gì vui. Theo lòch söû thì vaøo ngaøy traêng troøn thaùng tö, tính theo aâm lòch cuûa chuùng ta, nhöng theo AÁn Ñoä thì laø ngaøy traêng troøn thaùng naêm vaøo naêm 543 tröôùc Coâng nguyeân, taïi thaønh Ca Tyø La Veä, beân bieân giôùi AÁn Ñoä, trong vöôøn Laâm Tyø Ni, Thaùi töû Taát Ñaït Ña ra ñôøi, chính laø vò Phaät töông lai, laø vò Giaùo chuû cuûa chuùng ta. Cha Ngaøi laø vua Tònh Phaïn thuoäc doøng quyù toäc Thích Ca, meï laø Hoaøng haäu Ma Da. Sau khi sanh Ngaøi ñöôïc baûy ngaøy thì Hoaøng haäu Ma Da qua ñôøi. Ngöôøi em cuûa baø laø Ma Ha Ba Xaø Ba Ñeà nuoâi döôõng Ngaøi. Sau khi Ngaøi xuaát gia tu haønh thaønh Phaät thì baø cuõng ñöôïc ñoä laøm Tyø-kheo Ni, ñöùng ñaàu trong Ni giôùi, hieäu laø Kieàu Ñaøm Di, töùc Toå cuûa Ni giôùi. Luùc coøn laø Thaùi töû, nhaân ngaøy trieàu ñình laøm leã haï ñieàn. Vua quan ñeán nhöõng ñoàng ruoäng ôû vuøng queâ cuøng vôùi noâng daân laøm leã. Trong leã naøy, nhaø vua seõ caøy nhöõng luoáng caøy ñaàu tieân vôùi taâm nguyeän caàu truùng vuï muøa, ñem laïi no aám cho toaøn daân. Thaùi töû Taát Ñaït Ña cuõng ñöôïc theo vua cha ñeán döï leã haï ñieàn. Leã raát vui, moïi ngöôøi aên maëc ñeïp ñeõ. Caùc vò noâng daân theo nghi thöùc cuûa nhaø nöôùc ñeán ñoù daâng leã ñoái caùc baäc thaàn thaùnh toå quoác vaø sau ñoù chuaån bò ñeå ñöôïc caøy nhöõng luoáng caøy ñaàu tieân döôùi söï chöùng kieán cuûa vua, caùc vò ñaïi thaàn. Ñaây laø ngaøy leã hoäi raát lôùn cuûa toaøn daân. Trong khi moïi ngöôøi ñang noâ ñuøa möøng leã, Thaùi töû nhìn thaáy nhöõng hình aûnh dieãn ra tröôùc maét khieán loøng Ngaøi thay ñoåi haún. Khi töøng luoáng caøy, töøng thôù ñaát ñöôïc laät leân thì coù nhöõng con truøng, con deá v.v… bò ñöùt laøm hai, laøm ba. Ngay khi ñoù caùc loaøi chim ôû khu röøng beân caïnh bay ñeán, giaønh nhau nuoát nhöõng con vaät nhoû kia. Roài ngöôøi thôï saên laép cung teân rình saün ñeå baén baày chim. Keá ñeán laø maõnh hoå chöïc chôø, voà laáy teân thôï saên. Ngaøi thaáy caû moät chuoãi tranh giaønh, caáu xeù nhau cuûa chuùng sanh. Thaáy nhöõng caûnh nhö vaäy, Thaùi töû khoâng chòu noåi. Vì vaäy thay vì döï leã vui töôi thì Ngaøi laïi tìm moät nôi yeân laéng. Trong söû noùi raèng Ngaøi ngoài yeân toïa thieàn döôùi moät boùng caây. Ñoù laø moät ñaùnh daáu ñaàu tieân cho thaáy ngay töø thôøi beù thô, Ngaøi ñaõ coù nhöõng bieåu hieän môùi laï cho töông lai. Moïi ngöôøi möøng leã, queân baüng ñi Thaùi töû. Leã xong, vua Tònh Phaïn nhìn thaáy con trai yeâu quí ñang ngoài yeân vôùi khuoân maët traàm tö saâu laéng, thì trong loøng raát ñoãi ngaïc nhieân. Naêm 16 tuoåi, Ngaøi vaâng leänh Phuï hoaøng keát hoân vôùi Coâng chuùa Da Du Ñaø La, con gaùi vua Thieän Giaùc. Sau ñoù sanh ñöôïc La Haàu La. Tuy soáng beân caïnh vôï ñeïp con ngoan, nhöng noãi traên trôû trong loøng ngaøy moät thoâi thuùc Ngaøi. Theá laø cuoái cuøng Thaùi töû töø boû taát caû ñeå vöôït thaønh xuaát gia, tìm ñöôøng cöùu khoå cho mình vaø cho nhaân loaïi. Theo söû cuûa Ñaïi thöøa Phaät giaùo, Ngaøi vöôït thaønh xuaát gia naêm 19 tuoåi, ñeán 30 tuoåi thì thaønh ñaïo. Theo söû cuûa Phaät giaùo Nguyeân thuûy thì 29 tuoåi Ngaøi môùi ñi xuaát gia. Ñieàu naøy chuùng ta chæ ghi nhaän nhö vaäy thoâi, coøn vieäc ñuùng sai xin daønh cho caùc nhaø giaùm söû ñònh lieäu. Chuùng ta nhôù söï töø boû cuûa Ngaøi, khoâng phaûi laø söï töø boû cuûa moät cuï giaø, ñaõ traûi qua haàu heát caùc cuoäc chìm noåi thoáng khoå trong moät ñôøi ngöôøi. Maø ñaây laø söï töø khöôùc cuûa moät oâng Hoaøng, ñang tuoåi thanh xuaân trong caûnh laàu son ñieän ngoïc. Taïi sao toâi neâu leân ñieàu naøy? Vì coù nhieàu ngöôøi cho raèng nhöõng ngöôøi ñi tu laø nhöõng ngöôøi chaùn theá gian. Ñoù laø nhöõng ngöôøi giaø nua khoâng coøn laøm gì ñöôïc ôû ngoaøi ñôøi hay hoï bò thua thieät, thieáu thoán, ngheøo khoù. ÔÛ vò Giaùo chuû cuûa chuùng ta thì ngöôïc laïi. Ngaøi ñi tu vaøo thôøi thanh xuaân vôùi taát caû nhöõng quyeàn uy, ñòa vò, lôïi döôõng, tieän nghi toät böïc trong thieân haï, chôù khoâng phaûi thöôøng. Laø moät oâng Hoaøng ngay töø thuôû beù thô, Ngaøi ñaõ coù moät caùi nhìn raát thieát thöïc veà cuoäc ñôøi. Maëc duø vaâng leänh Phuï hoaøng keá thöøa caùc nghi thöùc truyeàn thoáng cuûa theá gian, nhöng trong loøng Ngaøi luùc naøo cuõng canh caùnh nhöõng söï kieän tröôùc maét maø Ngaøi chöa haøi loøng. Ngaøi vaãn nhôù vaø thaáy moät caùch töôøng taän nhöõng söï kieän, nhöõng hieän thöïc aáy trong cuoäc ñôøi. Cho neân ñeán tuoåi tröôûng thaønh, Ngaøi ñaõ raát chín chaén khi quyeát ñònh tìm moät loái thoaùt cho mình vaø ngöôøi. Do ñoù cuoái cuøng Ngaøi caét ñöùt taát caû, töø giaõ Phuï hoaøng vaø nhöõng gì thaân thöông nhaát ñeå ñi xuaát gia. Chæ moät vaán ñeà naøy thoâi chuùng ta hoïc vaø laøm theo cuõng ñaõ khoù laém roài. Cho neân chuùng toâi xem ñaây nhö laø ñieåm xuaát chuùng cuûa vò Giaùo chuû chuùng ta. Ngaøi cuøng vò haàu caän laø Xa Naëc vöôït thaønh. Ñeán nôi bìa röøng Ngaøi caét toùc, côûi taát caû ngoïc ngaø giao laïi cho Xa Naëc mang veà. Ngaøi caên daën: “Bao giôø ta tìm ñöôïc ñaïo vaø chöùng ñaïo ta môùi trôû laïi. Ngöôi haõy ñem nhöõng vaät naøy veà trình vôùi Phuï hoaøng vaø taát caû ngöôøi thaân cuûa ta”. Döùt khoaùt roài, Ngaøi baét ñaàu cuoäc ñôøi cuûa nhaø haønh khaát, trong tay khoâng coù vaät gì, soáng khoå haïnh trong röøng. Traûi qua naêm naêm taàm ñaïo, saùu naêm khoå haïnh, Ngaøi tinh taán sieâng naêng toät böïc cho ñeán khi giaùc ngoä hoaøn toaøn môùi thoâi. Chuùng ta thaáy Ngaøi cuõng laø con ngöôøi, cuõng coù nhöõng öu tö khaéc khoaûi, nhöõng nghi ngôø vaø cuoái cuøng Ngaøi ñaõ döùt khoaùt tìm loái thoaùt. Nhö vaäy trong ñaïo Phaät khoâng coù söï thaàn khaûi naøo caû, maø taát caû ñeàu phaûi ñöôïc theå nghieäm töø thöïc teá, töø yù chí maõnh lieät, môùi ñi ñeán thaønh coâng. 2. Giaùo lyù ñöùc Phaät ñaõ chöùng nghieäm. Noùi veà ñaïo lyù hay choã ñaït ñöôïc cuûa ñöùc Phaät thì raát nhieàu. Song ñieàu chuùng toâi muoán ñeà caäp ôû ñaây laø Tam minh. a. Tuùc maïng minh. b. Thieân nhaõn minh. c. Laäu taän minh. Ngöôøi Phaät töû muoán tìm hieåu Phaät phaùp thì nhaát ñònh phaûi tìm hieåu vaán ñeà naøy. Neáu khoâng, quyù vò seõ coù moät thieáu soùt lôùn. Nhö chuùng ta ñaõ bieát, traûi qua moät thôøi gian tu khoå haïnh, cuoái cuøng döôùi coäi Boà ñeà, Ngaøi ñaõ thieàn ñònh trong boán möôi chín ngaøy ñeâm vôùi lôøi tuyeân theä: “Neáu khoâng ñaït ñöôïc ñaïo Voâ Thöôïng Chaùnh Ñaúng Chaùnh Giaùc thì ta quyeát khoâng rôøi khoûi choã ngoài naøy, duø cho coù thòt naùt xöông tan”. Vôùi yù chí, vôùi quyeát taâm saét ñaù ñoù, cuoái cuøng ñöùc Phaät ñaõ chieán thaéng ñöôïc chính mình, thaønh töïu ñöôïc ñaïo quaû Voâ Thöôïng Chaùnh Ñaúng Chaùnh Giaùc, trôû thaønh baäc Thieân nhaân sö, coù ñaày ñuû Tam minh vaø Luïc thoâng v.v… Vaäy Tam minh laø gì ? a. Tuùc maïng minh. Trong kinh noùi raèng “Tö töôûng cuûa Ngaøi trôû neân laéng dieäu, tinh khieát, trong saïch, khoâng coøn tham aùi vaø oâ nhieãm, deã ñieàu phuïc, khoâng lay chuyeån vaø luoân tænh giaùc”. Nhöõng ñieàu naøy khoâng laï neáu chuùng ta coù nghieân cöùu ñaïo lyù, coù coâng phu tu haønh. Vieäc ñieàu phuïc voïng töôûng cuûa mình, ai cuõng coù theå laøm ñöôïc neáu chòu laøm. Laøm chuû ñöôïc nhöõng nieäm laêng xaêng thì chuùng ta seõ yeân laéng daàn daàn. Ñieàu naøy hieän thöïc chuùng ta laøm ñöôïc. Ñaïo lyù cuûa Phaät, cuûa Boà-taùt daïy laø nhöõng ñieàu hieän thöïc nhö vaäy. Traûi qua ñöôïc kinh nghieäm thieàn ñònh saâu laéng roài, Ngaøi höôùng taâm tueä giaùc, nhôù laïi nhöõng kieáp quaù khöù. Ngaøi ñaõ tænh, thuaàn thuïc cho neân khi Ngaøi höôùng taâm tueä veà quaù khöù, lieàn nhôù laïi moät kieáp, hai kieáp cho ñeán traêm ngaøn kieáp. Trong soá kieáp voâ löôïng ñoù Ngaøi teân gì, sinh tröôûng trong gia ñình naøo, giai caáp naøo, vui thích vaø khoå ñau nhö theá naøo, cheát taùi sinh ôû ñaâu v.v.. Ngaøi nhôù laïi taát caû. Trí tueä cuûa Ngaøi hoaøn toaøn vieân maõn neân vöøa xoay höôùng trí tueä ñoù veà quaù khöù thì nhôù laïi roõ raøng nhö vaäy. Ñoù laø chöùng Tuùc maïng minh. Khi tö töôûng yeân laéng, tinh khieát thì nhöõng daáy nieäm, nhöõng bôïn nhô oâ nhieãm seõ yeáu theá, seõ laën xuoáng. Noù khoâng coøn ñuû söùc haáp daãn ñeå keùo loâi ngöôøi coù söï tænh thöùc, laøm chuû ñöôïc mình. Chuùng ta haønh trì theo lôøi Phaät daïy, thì töø töø trong taâm laéng yeân nhöõng tö töôûng, nhöõng nieäm khôûi. Khi loøng chuùng ta ñaõ yeân roài, thì trí tueä ngaøy caøng phaùt saùng, lôùn maïnh truøm khaép. Baáy giôø caùc thöù nguõ duïc, caùc traàn caûnh khoâng laøm gì noåi chuùng ta. Ngöôïc laïi neáu chuùng ta khoâng tænh, sô hôû töøng phuùt giaây thì seõ bò chuùng keùo loâi. Baây giôø chuùng ta tu haønh, ngoài yeân, döùt taát caû nhöõng nghó töôûng laêng xaêng, tænh vaø tueä cuï theå, saùng suoát truøm khaép, höôùng taâm tueä naøy veà nhöõng gì ñaõ qua thì nhaát ñònh laø seõ bieát. Haøng ngoaïi ñaïo ñoàng thôøi vôùi ñöùc Phaät khi tu tích cöïc, coøn coù theå nhôù laïi ñöôïc möôøi kieáp hay hai möôi kieáp cuûa baûn thaân vaø nhöõng chuùng sanh coù lieân quan vôùi hoï. Ngoaïi ñaïo maø hoï coù nhöõng naêng löïc nhö vaäy, haø huoáng chuùng ta aùp duïng ñuùng nhö nhöõng kinh nghieäm, theå nghieäm thöïc maø ñöùc Phaät daïy thì nhaát ñònh chuùng ta seõ thaønh coâng. b. Thieân nhaõn minh. Khi Ngaøi höôùng taâm thanh tònh veà hieän töôïng sinh vaø dieät cuûa muoân loaøi. Chính ngay nôi ñaây Ngaøi chöùng ñöôïc Thieân nhaõn minh. Ñaây laø trí tueä sieâu phaøm, thaáy ñöôïc taát caû chuùng sinh cheát ñi töø nôi ñaây vaø taùi sinh vaøo moät kieáp soáng khaùc vôùi bao nhieâu nhöõng caûnh töôïng sang heøn, ñeïp xaáu, khoå vui… Tuøy thuoäc vaøo haønh vi taïo taùc cuûa moãi ngöôøi, neáu tö töôûng haønh ñoäng xaáu aùc, khoâng chaân chaùnh, thì sau khi cheát seõ taùi sinh vaøo nhöõng traïng thaùi khoå naõo v.v… Ñaây goïi laø chöùng Thieân nhaõn minh. Trong ñôøi soáng neáu chuùng ta höôùng ñöôïc nhöõng haønh vi, nhöõng taïo taùc haèng ngaøy theo höôùng toát thì chuùng ta seõ soáng trong nieäm chaân chaùnh. Ñöôïc nhö vaäy, khi cheát chuùng ta seõ ñöôïc taùi sinh vaøo nhöõng theá giôùi an laïc. Chuùng ta thaáy roõ raøng khoå hay vui ñöôïc hình thaønh töø nhaân quaû. Muoán ñöôïc vui, muoán töông lai khoâng khoå thì baây giôø ta höôùng taâm, duøng naêng löïc cuûa mình chæ huy giaûi quyeát taát caû nhöõng hieän töôïng, nhöõng daáy nieäm baèng caùch höôùng nieäm cuûa mình ñeán ñaïo lyù hay con ñöôøng chaân chính, khoâng xaáu aùc. Haønh trì ñöôïc nhö vaäy thì baûo ñaûm töông lai sau khi cheát chuùng ta seõ ñöôïc taùi sinh vaøo nhöõng theá giôùi khoâng khoå ñau hay giaûm thieåu nhöõng khoå ñau. Nhö vaäy chuùng ta ñöôïc an vui. Quaû thöïc vui hay khoå laø töï nôi haønh ñoäng cuûa chuùng ta. Bieát roõ nhö vaäy, chuùng ta vöõng loøng maø tu. Laøm vieäc coâng ñöùc gì thì chuùng ta vöõng loøng laøm, vì bieát chaéc raèng söï hình thaønh taát caû nhöõng coâng ñöùc naøy laø töø chuùng ta, töø naêng löïc, haønh ñoäng, vieäc laøm cuûa chuùng ta. Neáu muoán töông lai toát ñeïp thì phaûi phaán ñaáu ngay trong chaùnh nieäm, trong tinh thaàn toát ñeïp thì ñöôïc quaû baùo ngay baây giôø vaø trong töông lai khoâng khoå. Ngay baây giôø maø khoâng laøm chuû, ñeå höôùng nieäm, haønh ñoäng chuùng ta theo con ñöôøng xaáu aùc, taïo nghieäp nhaân khoâng toát thì duø coù caàu nguyeän bao nhieâu ñi nöõa quaû baùo cuõng seõ ñeán, chaéc chaén laø khoå. c. Laäu taän minh. Vôùi tueä nhaõn thuaàn tònh nhö vaäy, Ngaøi tieáp tuïc höôùng taâm veà tröïc giaùc chaám döùt caùc phaùp traàm luaân, bieát ñöôïc nguyeân nhaân naøo daãn chuùng sanh ñi trong luaân hoài sanh töû vaø phöông phaùp naøo ñeå thoaùt ra khoûi, chaám döùt haún maàm sanh töû. Trong kinh coù ghi: “Ñaây laø phieàn naõo, ñaây laø söï chaám döùt phieàn naõo, ñaây laø con ñöôøng daãn ñeán söï chaám döùt phieàn naõo”, Ngaøi thaáy roõ raøng. Giai ñoaïn naøy laø Ngaøi chöùng ñöôïc Laäu taän minh. Töø ñaây Ngaøi thaáu suoát toät coäi nguoàn caùc phaùp, phaù saïch taát caû voâ minh taêm toái, hoaøn toaøn giaùc ngoä giaûi thoaùt. Lòch söû noùi raèng vaøo ñeâm thöù boán möôi chín, vaøo luùc canh ba, Boà taùt Só Ñaït Ña hoaøn toaøn giaûi quyeát ñöôïc vieäc sinh töû, vieäc lôùn cuûa chính mình vaø cuûa chuùng sinh. Baèng Tuùc maïng minh, Ngaøi thaáy roõ tieàn kieáp cuûa mình vaø cuûa taát caû chuùng sinh. Baèng Thieân nhaõn minh, Ngaøi thaáy roõ söï cheát ñi vaø taùi sinh cuûa mình vaø cuûa taát caû chuùng sinh trong caùc coõi. Baèng Laäu taän minh, Ngaøi thaáy roõ nguyeân nhaân daãn chuùng sanh ñi trong sanh töû vaø phöông phaùp dieät taän nguyeân nhaân aáy. Cho neân Ngaøi ñöôïc goïi laø Phaät, laø baäc trí giaùc ñaõ hoaøn toaøn vieân maõn. Ngöôøi tu Phaät muïc ñích cöùu caùnh laø phaûi laøm chuû ñöôïc mình, neân giaûi quyeát vaán ñeà sanh töû laø vieäc troïng yeáu cuûa chính mình. Sôû dó sinh laøm khoå mình, töû laøm khoå mình, cuoäc soáng naøy laøm khoå mình vì mình chöa ñaày ñuû trí tueä, chöa laøm chuû ñöôïc mình. Neân taâm nguyeän duy nhaát cuûa ngöôøi tu laø giaûi quyeát vaán ñeà sanh töû cuûa chính mình. Neáu chuùng ta tu ñaït ñöôïc keát quaû naøy, thì chaúng nhöõng chuùng ta coù theå giaûi quyeát vieäc sanh töû cuûa mình maø coøn coù theå giuùp cho voâ löôïng chuùng sanh giaûi quyeát vieäc sanh töû cuûa hoï nöõa. Laø ngöôøi tu chuùng ta thaáy roõ nhö lôøi maø chuùng toâi vöøa noùi: “Ñaây laø phieàn naõo trong toâi, ñaây laø söï chaám döùt phieàn naõo trong toâi” hay “Ñaây laø söï baát oån trong toâi, ñaây laø söï chaám döùt nhöõng baát oån trong toâi. Ñaây laø con ñöôøng daãn ñeán söï chaám döùt nhöõng baát oån trong toâi”. Bao giôø mình quay laïi, thaáy ñöôïc nhöõng gì cuûa mình, nhöõng phieàn naõo… phieàn naõo töùc laø nhöõng böùt röùt trong loøng cuûa mình, chuùng ta phaûi loaïi saïch noù thì môùi an vui ñöôïc. 3. Tinh thaàn tu haønh cuûa ngöôøi Phaät töû chuùng ta qua ñaïo lyù Phaät daïy. Ñoái vôùi lôøi Phaät daïy, neáu chuùng ta bieát aùp duïng cuï theå, khoâng phaûi thoâng heát Tam taïng giaùo ñieån, maø chæ caàn thaáu hieåu töôøng taän moät phaùp naøo ñoù, cuõng coù theå tu taäp ñaït ñöôïc keát quaû vieân maõn. Nhö Phaät daïy ñeám hôi thôû thì seõ caét ñöùt ñöôïc nhöõng nieäm töôûng laêng xaêng. Chæ baûo ñeám hôi thôû chôù khoâng phaûi tu phaùp gì caû. Neáu aùp duïng phöông phaùp ñeám hôi thôû vôùi moät tueä giaùc thaáy roõ “nhöõng laêng xaêng loaïn töôûng trong toâi, söï chaám döùt nhöõng laêng xaêng loaïn töôûng trong toâi…”, thaáy roõ raøng nhö vaäy. Ñaõ thaáy roõ raøng nhö vaäy thì khoâng coøn laêng xaêng loaïn töôûng nöõa. Ngay ñoù chính laø söï tænh saùng cuûa mình. Höôùng tu haønh laø nhö vaäy. “Ñaây laø oâ nhieãm, ñaây laø söï chaám döùt oâ nhieãm, ñaây laø con ñöôøng chaám döùt oâ nhieãm”. Toâi daãn lôøi naøy ñeå thaáy moät vieäc laøm bình thöôøng, moät caùi thaáy bình thöôøng ngay trong neáp soáng ñaïo cuûa ngöôøi bieát tu taäp. Coù khi chuùng ta hoïc ñaïo lyù, giaûi thích ñaïo lyù ñeå cuoái cuøng chuùng ta thaáy tueä giaùc ñoù, ñaïo lyù, quaû chöùng ñoù laø cuûa Phaät, Boà taùt chöù mình khoâng coù phaàn. Khoâng phaûi nhö vaäy ! Tinh thaàn cuûa Phaät laø daïy cho chuùng ta tieáp thu vaø theå nghieäm, ngay nôi baûn thaân mình, ñaït ñöôïc keát quaû cuûa phaùp. Lôøi Phaät thöôøng raát giaûn dò, coù khi Ngaøi duøng hình aûnh bieåu tröng thoâi, nhöng khieán ngöôøi ñöông thôøi nhaän hieåu raát deã. Nhö theá phaùp Phaät daïy, bieåu tröng cuûa Phaät theå hieän ra coù giaù trò, coù taùc duïng naâng ñôõ, giuùp con ngöôøi ñöôïc heát khoå. Taâm Ngaøi ñaõ giaûi thoaùt khoûi nhöõng duïc laäu töùc laø heát nhöõng nhieãm oâ duïc voïng, söï luyeán aùi ñôøi soáng. Ngaøi ñaõ döùt heát voâ minh laäu, laø nhöõng oâ nhieãm cuûa voâ minh. Maøn voâ minh giaûi toûa, trí tueä phaùt sinh, ñeâm toái ñaõ tan, aùnh saùng laïi ñeán, Ngaøi thaønh ñaïo. Cho neân nhöõng kinh nghieäm, nhöõng ñaïo lyù maø chuùng ta hoïc vaø haønh trì, seõ laø chìa khoùa heù môû caùnh cöûa giaûi quyeát vaán ñeà sanh töû cho chuùng ta. Neáu coâng phu maõnh lieät, chuùng ta coù theå phaù vôõ nhöõng thaønh trì voâ minh ñeå giaûi quyeát nhöõng vaán ñeà lôùn lao cuûa con ngöôøi. Nhöng thöôøng chuùng ta deã bò maéc möùu, deã chaïy theo caùi giaû maø boû queân caùi thaät. Ngöôøi bieát tu, ngay nôi nhöõng söï kieän naøy, nhöõng loái moøn naøy maø tìm loái thoaùt. Vò Giaùo chuû cuûa chuùng ta ñaõ thoaùt ra töø con ñöôøng naøy. Ngaøi cuõng laø moät con ngöôøi, coù nöôùc maét cuøng maën, maùu cuøng ñoû nhö taát caû chuùng sinh. Ngaøi cuõng öu tö, nghi ngôø, khaéc khoaûi, phaán ñaáu nhöng coù ñieàu laø Ngaøi phaán ñaáu ñeán cuøng. Ngaøi ñaõ sieâng naêng lieân tuïc cho ñeán khi ñaït ñaïo môùi thoâi. Chuùng ta coù phaán ñaáu, coù sieâng naêng nhöng saùng sieâng thì tröa laïi bieáng. Saùng maïnh meõ tröa laïi yeáu xìu, toái thì nguû queân. Cho neân phieâu laõng caû moät ñôøi. Muoán ñieàu phuïc ñöôïc nhöõng laêng xaêng, nhöõng ñieân loaïn thì chuùng ta phaûi tænh. Coù tænh roài thì coù tueä, tænh tueä khoâng rôøi nhau. Neáu khoâng coù tænh thì khoâng laøm sao coù ñöôïc tueä saùng suoát. Vieäc tu taäp thoâng qua con ñöôøng thieàn ñònh, ngöôøi xöa laøm ñöôïc thì chuùng ta cuõng laøm ñöôïc. Ngöôøi xöa phaán ñaáu thaønh coâng thì baây giôø neáu chuùng ta phaán ñaáu tích cöïc vaø phaán ñaáu cho ñeán cuøng thì nhaát ñònh chuùng ta cuõng seõ ñöôïc tænh tueä ñaày ñuû. Treân ñôøi naøy, ôû ñaâu con ngöôøi khoâng tin nhaân quaû nöõa thì söï khoå ñau seõ daãy ñaày. Sôû dó khoå ñau giaûm bôùt, con ngöôøi coù thaêng hoa ñöôïc, xaõ hoäi toát ñeïp laø nhôø con ngöôøi tin vaøo khaû naêng cuûa chính mình. Duø hieän taïi nhö theá naøo nhöng vôùi trí tueä, naêng löïc vaø kinh nghieäm saün coù, chuùng ta seõ gaày döïng ñöôïc töông lai toát ñeïp. Maëc duø hieän taïi khoå ñau nhöng tin chaéc tu haønh nhö vaäy, chuùng ta seõ ñöôïc an laïc. Tö töôûng, haønh ñoäng toát ñeïp, chaân chính laø soáng trong chaùnh kieán. Ngöôøi soáng ñöôïc trong chaùnh kieán thì seõ ñöôïc haïnh phuùc. Coøn nhö neáu chuùng ta khoâng höôùng thieän, khoâng soáng trong chaùnh kieán, khi bò va chaïm nhieàu seõ deã queân mình. Ñaây laø ñieàu maø chuùng ta phaûi sôï. Sôï ñaây khoâng phaûi laø sôï ma sôï quyû, sôï heát côm, heát gaïo, sôï maát ngöôøi thöông… nhöõng taâm traïng haõi sôï nhö ngöôøi theá gian. Sôï ñaây laø sôï ta khoâng ñuû tænh löïc, ta khoâng quyeát taâm, khoâng tin vaøo haønh ñoäng cuûa chuùng ta coù theå chuyeån hoùa ñöôïc caùc thöù khoå. Caøng sôï thì caøng kieân taâm, quaû quyeát thöïc hieän theo tinh thaàn cuûa vò Giaùo chuû chuùng ta, ñeå khaéc phuïc nhöõng gì chuùng ta sôï, khaéc phuïc ñöôïc nhöõng gì hieän taïi chuùng ta chöa vöøa loøng. Coâng ñöùc ñoù, thaønh töïu ñoù laø do töø chuùng ta maø thaønh, chöù khoâng nhôø vaû ôû ñaâu. Nhö chuùng ta ñaõ bieát, ñöùc Phaät ra ñôøi ñaõ phaù tan maøn voâ minh, veùn leân chaân trôøi toû raïng ñeå chæ cho taát caû chuùng sinh thaáy raèng taâm thöùc si meâ ñoù coù phöông thöùc giaûi tröø. Ñaïo lyù giaûi thoaùt maø Ngaøi daïy chuùng ta coù theå thöïc hieän ñöôïc. Vöõng nieàm tin, phaán ñaáu ñeå ñaït ñöôïc sôû nguyeän laø chuùng ta heát khoå. Neáu chuùng ta khoâng tænh, khoâng saùng thì khoâng caùch gì chaám döùt ñöôïc noãi khoå sanh töû. Toâi xin daãn caâu chuyeän trong kinh A Haøm. Coù moät vò Baø La Moân teân laø Dona. Nhaân ñi treân ñöôøng, thaáy daáu chaân cuûa ñöùc Phaät ngang qua coù nhöõng neùt raát ñaëc bieät. OÂng tìm ñeán hoûi Phaät: - Thöa Ngaøi, phaûi chaêng Ngaøi laø moät vò trôøi? Phaät traû lôøi: - Khoâng, toâi khoâng phaûi laø moät vò trôøi. - Vaäy phaûi chaêng Ngaøi laø moät nhaïc coâng ôû coõi trôøi? Phaät traû lôøi: - Toâi cuõng khoâng phaûi laø nhaïc coâng ôû coõi trôøi. - Vaäy Ngaøi laø quyû Saka (moät loaïi quyû coù thaàn löïc lôùn) chaêng? Phaät noùi: - Khoâng, toâi cuõng khoâng phaûi laø quyû Saka. - Nhö vaäy Ngaøi laø ngöôøi chaêng? Phaät traû lôøi: - Khoâng, quaû thaät toâi cuõng khoâng phaûi laø ngöôøi. - Vaäy xin cho bieát Ngaøi laø ai? Phaät traû lôøi: - Toâi laø ngöôøi ñaõ taän dieät heát nhöõng phaùp traàm luaân, nhöõng nguyeân nhaân ñeå taùi sinh vaøo caùc coõi. Noùi goïn laïi, Phaät laø ngöôøi ñaõ taän dieät heát nhöõng nguyeân nhaân ñeå ñi vaøo traàm luaân, nguyeân nhaân ñeå ñöôïc sinh leân coõi trôøi, laøm thaàn troãi nhaïc coõi trôøi, hoaëc nguyeân nhaân ñöa ñeán laøm caùc vò ñaïi quyû, laøm ngöôøi. Vì theá neân hoûi laøm trôøi, laøm ngöôøi… Ngaøi ñeàu phuû nhaän. Bôûi vì Ngaøi ñaõ giaûi thoaùt ra ngoaøi nhöõng hình thöùc ñoù. Qua ñaïo lyù naøy chuùng ta môùi thaáy ñieåm sieâu vieät cuûa ñaïo Phaät. Giaùo lyù ñaïo Phaät chæ roõ nguyeân nhaân hình thaønh caùc phaùp vaø ñöa ra con ñöôøng giaûi thoaùt khoûi nhöõng söï raøng buoäc vaøo caùc phaùp aáy. Bôûi theá cho neân Phaät noùi ta laø ngöôøi ñaõ giaûi thoaùt, ñaõ vöôït ra ngoaøi tam giôùi. Trong kinh Phaùp Cuù coù baøi keä: Nhö hoa sen ñeïp vaø deã thöông, Khoâng oâ nhieãm buøn nhô nöôùc ñuïc, Giöõa ñaùm buïi traàn ta khoâng vöôùng chuùt bôïn nhô, Nhö vaäy ta laø Phaät. Ñöùc Phaät laø baäc giaùc ngoä toaøn trieät vaø giaûi thoaùt taát caû. Nhö ñoùa sen ñang nôû vaø ngaùt höông thôm, ñoaù sen khoâng bò nhieãm oâ bôûi nöôùc ñuïc buøn nhô. Giöõa ñaùm buïi traàn ta khoâng vöôùng chuùt bôïn nhô, nghóa laø soáng giöõa buïi traàn maø Ngaøi khoâng vöôùng chuùt bôïn nhô naøo heát. Nhö vaäy ta laø Phaät, giaùc ngoä toaøn trieät, gôõ tung nhöõng maéc möùu laâu nay, giaûi thoaùt hoaøn toaøn. Vì theá ñieàu quan troïng ñoái vôùi ngöôøi tu hoïc trong ñaïo Phaät, laø phaûi coù thöïc haønh. ÔÛ ñaây, toâi xin noùi veà vieäc tu Phaät qua phaùp tu thieàn. Ngöôøi tu thieàn cuõng gioáng nhö ngöôøi hoïc bôi loäi. Ngöôøi hoïc bôi loäi ñöôïc huaán luyeän vieân chæ cho veà phöông phaùp vaø kyõ thuaät caên baûn, sau ñoù hoaøn toaøn tuøy thuoäc vaøo baûn thaân. Neáu nhö ngöôøi aáy khoâng chòu nhaûy xuoáng nöôùc taäp bôi thì khoâng bao giôø bôi ñöôïc. Caùch hoïc duy nhaát laø phaûi nhaûy xuoáng nöôùc vaø baét ñaàu thöïc haønh theo lôøi huaán luyeän vieân ñaõ daïy. Neáu chaêm chæ thöïc haønh thì ngöôøi aáy coù theå trôû thaønh tay bôi cöø khoâi. Neáu chæ hoïc hieåu maø khoâng taäp luyeän thì laøm sao trôû thaønh tay bôi cöø khoâi ñöôïc ? Lôøi daïy naøy bình thöôøng maø raát hieän thöïc. Chuùng ta muoán ñöôïc giaùc ngoä, muoán ñöôïc thaønh Phaät hay ñöôïc heát khoå thì phaûi tu, phaûi thöïc haønh. Hoïc hieåu laø moät giai ñoaïn khoâng theå thieáu, nhöng haønh trì laø moät giai ñoaïn quyeát ñònh söï hoïc hieåu cuûa chuùng ta. Ñöôøng loái trong Thieàn toâng cuõng vaäy, neáu chuùng ta muoán ñöôïc giaùc ngoä thì phaûi tìm ñeán oâng thaày ñeå laõnh hoäi lôøi chæ giaùo. Sau khi nhaän ñöôïc söï chæ giaùo roài thì quan troïng nhaát laø phaûi thöïc haønh. Cho neân thöïc haønh laø vieäc chính cuûa baûn thaân chuùng ta. Chuùng ta coù duyeân gaëp ñöôïc thaày, coù kinh ñieån, coù taát caû ñieàu kieän caàn thieát ñeå thöïc taäp söï hieåu bieát cuûa chuùng ta. Phaùp tu thieàn ñoøi hoûi chuùng ta phaûi coù caùi nhìn thaáu suoát vaø theå nghieäm thaät. Neáu muoán heát khoå, ñöôïc giaûi thoaùt, coù trí tueä thì phaûi thöïc haønh. Chuùng ta coù tin raèng mình coù khaû naêng thaønh Phaät khoâng ? Ñieàu naøy Hoøa thöôïng cuõng nhö chö Taêng thöôøng daïy, laø taát caû chuùng ta ñeàu coù khaû naêng thaønh Phaät. Chuùng toâi neâu leân ñieàu naøy ñeå khaúng ñònh cho phaùp tu, söï haønh trì vaø coâng phu cuûa mình. Tröôùc khi thaønh Phaät, ñöùc Phaät cuõng laø moät con ngöôøi coù gia ñình vôùi bao nhieâu nhöõng öu tö khaéc khoaûi, nhöõng nghi ngôø… Cuoái cuøng Ngaøi ñaõ môû saùng ñöôïc trí tueä cuûa mình, giaùc ngoä thaønh Phaät. Taát caû chuùng ta coù khaû naêng, coù chaát lieäu ñoù nhöng lieäu chuùng ta coù quyeát taâm phaán ñaáu hay khoâng ? Cho neân yù chí vaø söï quyeát taâm tu taäp raát quan troïng. Laø ngöôøi con Phaät, ngaøy kyû nieäm naøy tuy caùch chuùng ta hôn hai ngaøn naêm traêm naêm nhöng lôøi daïy vaø söï theå nghieäm cuûa ñöùc Phaät vaãn coøn ñoù. Neáu chuùng ta chòu laøm, chòu theå nghieäm thì keát quaû y nhieân nhö vaäy. Chuùng ta chòu môû cöûa phaùt huy höôùng ñeán taâm tueä, nhaän khaû naêng ñoù moät caùch cuï theå chính xaùc ñeå thöïc hieän seõ ñöôïc giaùc ngoä. Ñöôïc soáng trong hoaøn caûnh thuaän duyeân, chuùng ta coá gaéng tu. Tu nghóa laø söûa. Nhöõng gì xaáu dôû chuùng ta loaïi boû, buoâng ñi. Neáu chuùng ta chöa chòu boû caùi dôû cuûa mình laø chöa chòu tu. Duø coù laøm bao nhieâu vieäc phöôùc thieän, cuõng chæ laø hình thöùc beân ngoaøi thoâi, chôù khoâng phaûi tu. Chöõ tu trong ñaïo Phaät laø phaûi söûa. Giaûn dò nhö theá thoâi. Cho neân trong nhaø thieàn chuû tröông phaûi tænh giaùc, bieát roõ caùi gì thaät, caùi gì giaû, ñeå khoâng laàm. Ngöôøi aùp duïng ñöôïc nhö vaäy laø ngöôøi coù ñònh, coù tueä, khoâng bò ngoaïi caûnh chi phoái. Töø ñoù chuyeån nghieäp vaø trôû veà laàn laàn vôùi chính mình, cho ñeán thaønh töïu giaùc ngoä giaûi thoaùt nhö Phaät môùi thoâi. Taát caû chuùng ta laø con cuûa Phaät. Trong ngaøy kyû nieäm troïng ñaïi naøy, ñeå toû loøng quí kính Phaät, chuùng ta cuøng nhau daâng heát taâm thaønh cuûa mình cuùng döôøng Ngaøi, vôùi taâm nguyeän kieân quyeát laøm theo lôøi daïy cuûa Phaät. Noã löïc phaùt huy ñònh tænh ñeå mình ñöôïc saùng suoát, thaáy roõ phieàn naõo, söï chaám döùt cuûa phieàn naõo. Saùng suoát thaáy roõ nhöõng hieän töôïng chung quanh, nhöõng gì khoâng thaät ñeo baùm quanh ta maø loaïi boû noù ñi. Ñoù laø nhöõng ñieàu thieát yeáu maø chuùng ta caàn hieåu ñeå tu. Chuùng toâi mong raèng taát caû chuùng ta ñeàu nhaän hieåu thaáu ñaùo lôøi daïy cuûa ñöùc Phaät, aùp duïng tu cho ñaït ñöôïc keát quaû cuï theå. Ñoù laø phaùp duy nhaát ñeå cuùng döôøng Phaät. Chuùng ta thöïc hieän giaùc ngoä nhö Ngaøi daïy ngay trong hieän ñôøi, chính laø caùch baùo ñeàn aân ñöùc cao lôùn nhaát cuûa ngöôøi con Phaät. ] |
||
