TAÂM THIEÀN

H.T THÍCH NHAÄT QUANG

TÖÏ THUAÄT

            Moät thoaùng queân mình ñaõ khoå taâm,

            Huoáng chi nhieàu kieáp maõi thaêng traàm,

            Ñoaïn ñöôøng xuoâi ngöôïc daøy taân khoå,

            Vöôït khoûi meâ ñoà aáy cuõng chaâm. 

Tuy nhieân duø khoù töï loøng thoâi,

Moät taâm ñaõ quyeát tieán cho roài,

Khoâng thöôøng töøng khaéc ñaâu cho heïn,

Boäng noåi khoâng döøng giöõa bieån troâi. 

            Vaân caåu troâi troâi chaúng töïa laâu,

            Thoaùng nhanh doøng nöôùc vuït qua caàu,

            Lao lung maáy ñoä caâu tan hôïp,

            Vaát vaû ñoaøi phen cuoäc beå daâu. 

Trôøi ñeâm trong vaéng moäng ñoâi caâu,

Laõng khaùch meâ taân neáu hoài ñaàu,

Lo gì traêng saùng ñaâu töøng thieáu,

Non nöôùc ngaøn xöa moät taâm thaâu. 

CHO

            Chuyeán xe ai chôû ñaày haønh lyù,

            Chôû tình thöông chôû caû cuoäc ñôøi,

            Daën doø raèng con ñöôøng taêm toái,

            Kheùo böôùc ñi khoå laém con ôi! 

Töø aáy nhöõng khi toâi ngaàn ngaïi,

Loøng nhuû loøng duø phaûi choâng gai.

Coá gaéng leân thaép saùng hôn leân,

Naêm xöa lôøi nguyeän aáy coøn hoaøi. 

            Kheùo ñi nghe khoå laém con ôi!

            Laø haønh trang laø caû cuoäc ñôøi,

            Ñeâm nay duø moät laàn nhôù laïi,

            Nhôù teân ngöôøi aùnh saùng khung trôøi.

TÖÏ TAÏI

            Töï taïi khoâng vöôùng maéc,

            Thong dong döôøng maây troâi.

            Khoâng gì chaúng laø ñaïo,

            Vui töôi an nhieân thoâi. 

XUAÂN

            Tôø môø saùng hoâm nay,

            Höông xuaân goïi hoàn say,

            Ngöôøi ngöôøi töôi veû teát,

            Roân raû xinh laém thay.

Gioù xuaân lay nheø nheï,

Hoàn xuaân loaùng ngaøn tre,

Phoá phöôøng nhöõng chen chuùc,

Trôøi xuaân aùnh laäp loøe. 

            Cao nhôn ngoài chaúng ñoäng,

            Loø höông taøn troáng khoâng,

            Ra vaøo khoâng loái khaùch,

            Ngô ngaùc naéng meânh moâng. 

OÂi tình xuaân baát hoaïi,

Ngaøn xuaân ñoù Nhö Lai,

Muøa haønh höông môû hoäi,

Chuoâng chuøa ñieåm then ngoaøi. 

BEÄNH

            Moät luoàng  hôi laïnh xoaùy trong toâi

            Thaân theå töøng côn buoát tôï nhoài

            Ñau nhöùc ñaõ ñaønh ñoà giaû taïm

            Vì laø thaân phaän boû ñi thoâi. 

Traû xong moät kieáp nghieäp luaân hoài

Chöø luùc hoaøng hoân vaéng boùng toâi

Boán nuùi raõ rôøi ngöôøi töï taïi

Ngaâm nga gôïi höùng traø nhöùt boâi. 

GIOÙ

            Gioù baác qua song giaáy,

            Nhaïn nam tuyeát rôi ñaày.

            Söông gaày giaêng ngaøn nuùi.

            Maây laïnh döôøng möa raây. 

TÖÏ TÆNH

            Laõng khaùch laàn vaøo coõi ñoåi thay,

            Laàu soø chôï beå gôïn u hoaøi,

            Traêm naêm ngaãm laáy caâu tan hôïp,

            Troøn giaác Nam Kha ñaõ meät nhoaøi. 

Roõ kheùo xuoâi neân chuyeän hoâm nay,

Thöông haûi tang ñieàn roän ñoåi thay,

Chaø chaø thaân theá moài danh lôïi,

OÁi oái lôïi danh côït treâu ai. 

            Thì ra söï theá laø ñaïi moäng,

            Huyeãn chaát naøy roài cuõng thaønh khoâng,

            Toâ sinh deät giaác mô hoùa moäng,

            Chung ñænh noài keâ naáu chöûa xong. 

Böôùc nheï löng trôøi vui giaûi thoaùt,

Laân laân nghe gioù thoaûng höông queâ,

Quaúng heát bao tình lyù raøng buoäc,

Thong dong töøng nhòp böôùc quay veà. 

GIOÙ TRUÙC

            Gioù sôùm ñong ñöa truùc

            Lam chieàu ñöôïm caønh ñaøo

            Lang thang quanh loái nhoû

            Thaån thôø nhìn traêng sao. 

MÖA CHIEÀU

            Moät traän möa chieàu nöôùc traøn daâng,

            Chung quanh toâi toaøn nöôùc trong ngaàn.

            Laï kìa, nöôùc möa hay nöôùc maét?

            Coå hoïng toâi töøng gioït ñaéng daàn! 

OÀ ! Taïi sao toâi laïi theá aáy?

Roài ra, taát caû chæ laø toâi.

Thoâi nheù trong laàn möa hoâm aáy,

Loøng daën loøng nöôùc chaûy hoa troâi. 

            Toâi töï nhaéc daán thaân caùt buïi,

            Phaûi laø anh “Chaân cöùng ñaù meàm”.

            Duø böôùc ñi, töøng böôùc choâng cheânh,

            Soáng, nieàm tin, saùng röïc maøn ñeâm. 

Thaân theá naøy söï nghieäp möu sinh,

Taát caû chæ laø côn aùc moäng.

Cho hay söï theá vöông mang haûo,

Yeân laéng trôøi trong ñoùa ñoùa khoâng. 

COÕI MOÄNG

            Trong baát ñoäng aâm vang ñoàng voïng,

            Böôùc chaân ñi vöõng chaéc hoâm nay.

            Röøng lao xao laù lay  ngöng laéng,

            Ñaây roài phuùt choác hieän ban ngaøy. 

Thaùnh thoaùt hoâm nay nhö ngaøy hoäi,

Traàm huøng vang doäi coõi theânh thang.

Ta ñi, ñang soáng laàn sinh dieät,

Maø sao vaäy, chaân thöôøng meânh mang. 

            Lieác phuùt tröôùc ta laø ai nhæ?

            Daäy phuùt sau ta chaúng laø chi.

            OÂ hay thaàn thaùnh toaøn xa laï,

            Baùo ñoäng bình yeân hieän töùc thì. 

Thöû nhìn laïi ñaèng kia gioù thoaûng,

Taâm trong taâm chôït hieän voâ thanh.

Laø gì nhæ, coù gì tröôùc maét,

Thieáu chi ñaâu toaøn theå hieän thaønh. 

            Thöùc giaác ñi, töøng böôùc hoâm nay,

            Voäi vaøng, troâng ngoùng chæ theâm “Hoaøi”.

            Khaéc khaéc tænh gì? Laø gì nhæ?

            Nhö nhö baát ñoäng, chôït taâm khai. 

Toâi noùi khoâng gian chæ laø ñaây,

Thôøi gian roài cuõng chaúng ngoaøi ñaây.

Mieãn moät laàn thoâi, ñöøng noái nhòp,

Böôùc nhö khoâng, thanh thoaùt höông maây. 

TRÔØI TRONG

            Chaát ngaát, trong voâ thanh böøng daäy,

            Ñoùa höông maây, chôït loùe ñaâu ñaây.

            Toâi vaãn böôùc, taâm trong bình laëng,

            Saùng trong toâi, töøng phuùt giaây naøy. 

Cöôøi vang naéng gioù quyeän maây bay,

Taát caû trong toâi troøn ngaøy hoäi.

Ngaát trôøi, heát saïch, xoâng thôm ngaùt,

Saùng trong toâi, saùng môùi hoâm nay. 

            Hoài ñoù laâng laâng nhö laø laï,

            Toâi bieát toâi, chuùt gôïn maây bay.

            OÂ hay! giaêng khaép traêng “Huyeàn” goäi,

            Maây vaãn bay, bay maõi trong bay. 

Nhaén vôùi gioù, vôùi maây, traêng saùng,

Chöa bao giôø, vôi thieáu moät phaân.

Chæ trong aáy, ngay ñaây bình laëng,

Laø höông thôm toûa khaép xa gaàn. 

            Trong thoaùng nheø nheï, chaúng coøn vöông,

            Traàn theá xem ra, chuùt theâ löông.

            Qua roài vaät saéc, côn traøo loäng,

            Phuû kín toâi, toûa khaép chaân thöôøng. 

Chuoâng hoài giuïc giaõ, beán Coâ Toâ,

Löõ khaùch laàn queân chuyeän haûi hoà.

Söông chieàu phuû kín Haøn sôn töï,

Tænh giaác “roài ra” thoaùng hö voâ. 

SAÏCH

            Chaùy tan phieàn naõo löûa loø,

            Chaân nhö trong laønh hieän roõ.

            Coù gì ñeå noùi nöõa ñaâu,

            Gaùt nuùi traêng thích thuù cho. 

THI NGOÂNG

            Ai bieát ngaøy xöa chuyeän nhaïn saàu?

            Moät thoaùng baêng mình moäng loái saâu.

            Lôõ böôùc gheành thieâng ñaø maát maïng,

            OÂ hay! traàn theá moäng bao laâu. 

Thaân theá naøy ñaây ñaõ chieâm bao,

Laàn khaân chöa quyeát traùnh ñöôïc naøo.

Moät phen tieán thuû muoân duyeân laéng,

Traêng saùng trôøi cao böôùc böôùc vaøo. 

            Sung söôùng naøo baèng moïi laéng yeân,

            Lang thang töø aáy cuõng an nhieân,

            Tham saân yù duïc ñeàu yeân laéng,

            Vaát saïch saønh sanh moïi öu phieàn. 

Cho duø traêm laéng ngaøn xuoâi queùt,

Neáu coù coøn chaêng moät theå chaâu.

Nhöng ñoù cuõng laø ñöôøng ngöïa chaïy,

Laøu laøu traêng haïnh chöûa troøn caâu. 

            Coù khi huyeàn nhieäm toaøn thao thöùc,

            Vôù tröôùc vôù sau chuoác laêng xaêng.

            Theânh thang trôøi roäng, maây ñinh ñoùng,

           Cöôøi cheát vì ai luoáng nhoïc nhaèn. 

Laéng saâu trí duïng chaúng gì caû,

Buoâng saïch moäng mô theå roãng rang.

Theá ñaáy! Choã naøy laøm sao soáng?

Vôù vaån, baâng quô, chæ noùi caøng. 

            Vôùi hieän taïi trong töøng phuùt giaây,

            Yeân laéng bình an luoân troøn ñaày.

            Nhö vaäy ñoù roõ raøng troâi chaûy,

            Chính ñaáy, söï soáng naøy ngay ñaây. 

Böôùc khoan thai, buoâng buoâng töøng nieäm,

Nieäm caùi gì thaûy thaûy ñeàu buoâng.

Neáu phuùt choác, ta vôøn yù nieäm,

Tuy noùi buoâng maø chaúng thaät buoâng. 

            Vaø nhö theá hieàn hieän trong ñaàu,

            Daøy voø chöa chòu laéng vaøo saâu.

            Ngay ñaây töøng neáp ta buoâng quaùch,

            Soáng, an nhieân, töøng ñoùa nhieäm maàu. 

VEÀ ÑI THOÂI

Taëng anh LHL

Keå töø hun huùt coõi meâ

Boãng nghe saâu thaúm goïi veà ñi thoâi!

Loøng xao xuyeán daï boài hoài

Caûm thöông löu laïc bao ñôøi ñieâu linh 

            Ra vaøo trong cuoäc töû sinh

            Giaät mình tænh giaác nghe mình xoùt xa

            Ñoâi con maét gioït leä sa

            Maùu tim thoån thöùc xuaân ca goïi môøi

            Veà ñi thoâi!, veà ñi thoâi!

            Muøa xuaân mieân vieãn chôø ngöôøi chung vui.

                                                            Ñònh Hueä 

THI HOÏA: ÑI VEÀ THOÂI

            Thoaùng meânh moâng nghe loøng thoån thöùc

            Chôït goïi veà tröôùc neûo xa queâ

            Höông traàm laéng ñöôøng xöa coøn ñoù

            Nhöng veà ñaø lôõ moät chuyeán ñoø 

Neáu thuôû tröôùc ñaïo vaøng? beán moäng?

Loøng nhuû loøng kieân quyeát laø xong

Ñaõ theá! queân mình trong gioù caùt

Trôû veà thoâi haïc noäi maây ngaøn. 

ÑOÙA HOA CHAÂN THÖÔØNG

            Töø aáy theânh thang,

            Coøn ñaâu mô maøng,

            Lung linh huyeàn nhieäm,

            Moãi moãi taâm an. 

Daáy leân thieàn dieäu,

Voâ vaøn tòch lieâu,

Uyeân nguyeân ñoàng voïng,

Giaêng giaêng lam chieàu. 

            Phuùt giaây ngöøng laïi,

            Bình minh theâm höông,

            Thoaùng nghe lôøi nguyeän,

            Bao la chaân thöôøng. 

Töøng caâu troøn theä,

Traûi ngaøn sôn kheâ,

Vöøa khôi nguoàn tueä,

Soi toû ñöôøng veà. 

            Gioù lay töø nieäm,

            Naéng chan dieäu hieàn,

            Ngaùt höông töø theä,

            Ngaøn ñoùa hoa thieàn. 

VÖÔØN LAÏNH

            Hoài chuoâng kinh chieàu, vöøa ngöng laéng,

            Khoâng gian phuû xuoáng, loaùng maøn söông,

            Traêng thöôïng tuaàn cuõng vöøa thöùc daäy,

            Ngaøn gioù, vôøn cao, khuùc chaân thöôøng. 

Voâ vaøn tónh mòch thì thaàm rôi,

Bao la nhö ñieäp khuùc khoâng lôøi,

Khoâng gian ngöøng ñoïng, traàm theo boùng,

Laø aáy laø ñaây, thoaùng chôi vôi. 

            Nhöõng böôùc nheï thaät nheï nhö tô,

            Töøng böôùc ñi, nhöng vaãn khoâng ngôø,

            Chaø chaø laâu laém, döôøng ngaây ngaát,

            A ha aáy thaät keát maây thô. 

Quay laïi hoài kinh chieàu daàn xuoáng,

Thoaûng nheï höông, khua nhaïc ngaøn khôi,

Ñaâu ñaây coøn ñoïng nieàm thao thöùc,

Daâng traøn daâng ngaùt caû baàu trôøi. 

            Boùng ngaõ, daøy ñeâm, ñìu hiu laéng,

            Nghe nhö vang, vaän khuùc muoân phöông,

            Ñaây coøn ñaây, töøng ñoùa chaân thöôøng,

            Daët dìu, baát taän toûa hôi söông. 

THI

Beán ñoå,

coù laàn veà,

nhö gaày döïng laïi,

gì ?

Leân nöõa,

nhö noùi raèng,

nao nao, 

thaûy ñeàu quaêng.

Thoâi ñi,

ñöøng leân nöõa,

ñeå laøm gì.

chaùn thöøa.

Döùt moät luùc,

yeân thaân,

thoâi nhaù,

hôn moät laàn. 

            Cho duø chìm noåi vaãn laø ta,

            Quanh quaát ñaâu ñaây cuõng chính va,

            Coù gì coøn gì maø choän roän?

            Möôøi phöông phaùp löõ chung moät nhaø. 

BOÙNG TÖØ TOÂN

            Ñaây daõy Ngaân haø chieáu ñaïi thieân

            Ñaây trôøi Ñaâu Suaát hoäi chö hieàn

            Phaùp thaân ñaïi só haèng khuyeân tieán

            Theä nhaäp traàn lao hoùa höõu duyeân 

Ñaây coõi Ta baø laáp laùnh sao

Maây taàng Ñaâu Suaát raïng muoân maøu

Phaùp thaân ñaïi só haèng khuyeân tieán

Traûi kieáp vaøo ñôøi quyeát khoâng nao 

            Só Ñaït Ña con ngöôøi vó ñaïi

            Khaép naêm chaâu möøng ñoùn tin Ngaøi

            Trong ñôøi naêm tröôïc Ngaøi thöôøng hieän

            Chæ neûo muoân loaøi heát ñaéng cay 

Taàng traêng sao boùng ngöôøi duõng só

Troùt thöông ñôøi neân quyeát ra ñi

Coâng danh phuù quyù thu söông sôùm

Phoå cöùu chuùng sanh chí taïc ghi 

            Tyø Da ñeâm nay ngöôøi cöùu tinh

            Traàn gian traêng sao ngaøn lung linh

            AÙnh mai vöøa choùi ngôøi tia saùng

            Laø ñaáng Nhö Lai hieän boùng hình 

Sao mai ngôøi leân traøn voâ bieân

Haøo quang muoân phöông ñoùa dieäu hieàn

Phaùp aâm löu boá ñôøi töôi thaém

Vang boùng Töø Toân khaép tam thieân           

            Song laâm quyø daâng toøa Nhö Lai,

            Nhaân thieân chieàu hoâm vaéng boùng Ngaøi,

            OÂi ! Ñôøi thöông tieác muoân loaøi khoùc,

            Y daùng ngöôøi xöa ñau ñôùn thay. 

Röøng traêng Hy Ma taøn boùng ñeâm,

Töôùi maùt Goâ Bi thoaùng eâm ñeàm,

Ñaây caønh hoa baùu Öu ñaøm baùt,

Tröôùc gioù trung nguyeân höông ngaùt theâm. 

            Chuùng con daâng loøng thaønh beù nhoû,

            Xin Ngaøi thöông xoùt chæ ñaïo cho,

            Con ñöôøng giaùc ngoä mau thaêng tieán,

            Kieáp haûi traàm luaân kòp chuyeán ñoø. 

Beå phaùp laïc vò ngoït muoân ñôøi,

Röøng giaûi thoaùt che maùt moïi nôi,

Chuùng sanh voâ löôïng nguyeän ñoä heát,

Phaät ñaïo gì hôn theä chaúng dôøi. 

            Beân röøng thanh tònh vui haønh ñaïo,

            Ngöôõng cöûa Chôn Khoâng thaúng böôùc vaøo,

            Voâ lai voâ khöù voâ vi laïc,

            Laïc thuù traàn gian saùnh ñöôïc sao? 

LÔØI GHI

Cuùi laïy Quy Ngöôõng toå phong

Chuùng sanh ñôøi maït moät loøng kính ghi

Nhaø moäng thaân huyeãn saù gì

Khoâng trung vaät saéc coù chi laâu beàn 

            Ñôøi naøy chaúng gaéng tieán leân

            Kieáp sau luoáng nhöõng baäp beành ñoù ñaây

            Ra vaøo thay ñoåi ñoåi thay

            Xuoáng leân maáy ñoä bieát ngaøy naøo yeân 

Luaân hoài ba coõi trieàn mieân

Hieän giôø giaûi quyeát heát phieàn heát mang

Ham chi lyù söï theá gian

AÁm duyeân oan keát roän raøng xieát bao 

            Sanh ra giaø cheát lao xao

            Thöû xem xuoâi ngöôïc chöøng nao coù gì

            Meâ laàm goác bôûi töø mi

            Maéc voøng taêm toái chính mi doïn ñöôøng 

Sao khoâng thöùc tænh lo löôøng

Phuùt giaây ñaâu heïn voâ thöôøng teân bay

Troâi suoâng qua maát thôøi nay

Veà sau hoái haän chæ hoaøi coâng thoâi 

            Mòt môø theâm noãi ñaép boài

            Bôûi do saùu giaëc keùo loâi daëm tröôøng

            Tôùi lui saùu neûo theâ löông

            Ngoån ngang ba coõi daï thöôøng ñaéng cay 

Minh sö sôùm hoûi môùi hay

Gaàn ngöôøi cao ñöùc do lai môùi raønh

Thaân taâm quyeát ñaún ngoïn ngaønh

Vuùt treân nguy khoán tranh ranh moät ñöôøng 

            Vieäc ñôøi troâi noåi leõ thöôøng

            Caùc duyeân haù laïi chaén ñöôøng ta ö

            Suy cuøng phaùp lyù dieäu tö

            Chöùng ngoä laø möùc nhö nhö khoù baøn 

Khi naøo taâm caûnh roãng rang

Chaúng ghi chaúng nhôù chaúng mang vieäc ngoaøi

Saùu caên thö thaû thích thay

Ñi ñöùng yeân laëng thaùng ngaøy thaûnh thôi 

            Cho hay moät taâm chaúng dôøi

            Muoân phaùp ñeàu baët soáng ñôøi tieâu dao

            Baáy giôø ai hoûi theá naøo

            Cöôøi vang moät tieáng ra sao maëc tình 

Ai ôi ! Deïp noåi baát bình

Muoán dôøi sanh töû töï mình böôùc sang

Saün nhòp böôùc chôù muoän maøng

Muoân thu saùng laïng hoaøn toaøn an vui 

MÖA RAÂY

            Toâi vaãn bieát nhöng khoâng phaûi theá,

            Laø caùi gì trong cuoäc ñôøi naøy,

            Coù khi maát maùt vaãn nheï teânh,

            Roài ra cuõng laãn quaát ñaâu ñaây. 

Nhöng laàn aáy, trong toâi döôøng laï,

Nghe nhö khoâng, khoù taû baèng lôøi,

Roài vuït thoaùng noùi cöôøi nhö laïnh,

Ñeå roài, nay, moát chôi vôi. 

            Hoâm nay möa nhö raây nhö traûi,

            Noãi nieàm ai trang raûi hieân traêng,

            Chöa theå noùi traøn daâng ngheâ khuùc,

            Cöù aâm thaàm gioït leä khoân ngaên. 

Chôït tænh baùnh xe laên dìu vôïi,

Ñeå tieãn ñöa ñoâi maét chao dao,

Thoâi thuùc maáy loøng nghe caâm laëng,

Deùp sang chaân soûi ñaù oaèn ñau. 

            Möa laùy phaùy, coâng trình dang dôû,

            Gioù thì thaàm, hôi thôû coøn meâ,

            Veà ñi thoâi, chöøng moâ traêng doïi,

            Laø meânh mong chôït ñoùn ñöôøng veà. 

GIAÁC TÆNH

            Söông mai ñoïng, quaèn ñau thöùc giaác,

            Thuôû moät mình, vöông vaán trôøi khoâng,

            Trong bao laâu goái moäng tô loøng,

            OÀ ! theá söï trôøi khoâng thoaùng ñoïng. 

AÁy theá ñoù, giuïc nhau giaác tænh,

Tænh cho mình, cuõng tænh chính mình,

Tænh thoâi phuùt choác say meâ tænh,

Ngöôïc gioù thuyeàn khoâng nöôùc rung rinh. 

            Chöø ai tænh? Ai lay côn tænh?

            Tænh tænh meâ meâ chôù laàn khaân,

            Lang thang treâu gaõ Thieân Nhai Khaùch,

            Löôùt khöôùt phong traàn gieãu Tuùy Nhaân. 

A roài ! Ñaây gioù mieàn phöông ngoaïi,

Vaøng caùm troøn caâu heát kieáp say,

Daán thaân trong choán ñieâu linh aáy,

Nhoïc söùc, chöø mau tænh giaác say. 

            Bieát laø... laø caùi bieát chính ta,

            Trong chieâm bao aáy cuõng laø va,

            Bieát roài theá aáy laø ta ñaáy,

                       Khi bieát, oâ hay ! Taùt-baø-ha.

 

]

 
 

THIEÀN TOÂNG VIEÄT NAM