A. MAÄT TRUYEÀN THAM THIEÀN YEÁU PHAÙP

Haï thuû coâng phu tu thieàn, ñieàu coát yeáu thöù nhaát phaûi laäp chí vöõng chaéc. Bôûi vì chí laø vò nguyeân soaùi cuûa khí löïc. Neáu ngöôøi laäp chí vöõng chaéc, nhö thoáng laõnh traêm vaïn quaân, uy theá daäy trôøi, coøn vieäc gì chaúng thaønh. Ngöôøi hay sôï khoù laø taïi laäp chí khoâng vöõng. Ngöôøi chaïy theo caûnh cuõng taïi laäp chí khoâng vöõng. Ngöôøi nghe cheâ khen beøn dôøi ñoåi, giöõa ñöôøng töï luøi, tröôùc sieâng sau löôøi, ñeàu laø chí khoâng vöõng. Toâi thöôøng tuyeån ñoïc saùch Taâm phaùp, môû ñaàu saùch ñaõ thaáy noùi : “Laäp chí neáu vöõng ñoåi khoù thaønh deã”. Nay ñoái vôùi coâng phu tu thieàn cuõng nhö theá.

Chí vöõng thì söï aét thaønh, toâi möôïn vieäc ñôøi ñeå baøn ñieàu naøy, ví nhö vua Vieät phuïc thuø vua Ngoâ, Tröông Löông traû haän nöôùc Haøn, Ñòch Nhaân Kieät taùi höng nhaø Ñöôøng, thaûy ñeàu do chí quyeát ñònh maø vieäc ñöôïc thaønh coâng ñuùng sôû nguyeän. Phaät Phaùp cuõng nhö theá.

Ngaïn ngöõ noùi : “Ngöôøi nam khoâng chí nhö saét luït khoâng cöùng, ngöôøi nöõ khoâng chí nhö coû thoái khoâng töôi”. Coâng phu tu thieàn chí naøy raát laø toái yeáu.

Ñaïi sö Trung Phong ca raèng :

Cuõng khoâng khoù cuõng khoâng deã,

Chæ quyù nam nhi coù thaät chí,

Thaät chí söùc ñaïo môùi vöõng maïnh,

Söùc maïnh tieán ñaïo nhö troø chôi.

Ñaây laø phöông phaùp öùng nghieäm vaäy.

*

Haï thuû coâng phu tu thieàn hoaøn toaøn ôû choã giaùc ngoä. Caàn bieát, phaøm phu moät nieäm giaùc, töùc moät nieäm laø Phaät. Phaät moät nieäm chaúng giaùc, töùc moät nieäm laø phaøm phu. Bôûi vì giaùc töùc laø Phaät, Phaät töùc laø giaùc. Phaät vôùi phaøm phu chæ taïi giaùc cuøng chaúng giaùc maø thoâi.

Taâm ngöôøi coù giaùc töùc laø coù Phaät. Giaùc hay môû cöûa luïc ñoä, hay vöôït qua kieáp haûi ba a-taêng-kyø, khaép laøm lôïi ích nhö caùt buïi, khueách tröông phöôùc tueä, ñöôïc saùu thöù thaàn thoâng, troøn ñaày quaû Phaät trong moät ñôøi. Caûnh khoå trong ñòa nguïc, naøo vaïc daàu soâi, soâng baêng, nghe ñeán giaùc lieàn bieán thaønh höông laâm (röøng höông); uoáng nöôùc ñoàng soâi, nuoát hoaøn saét noùng, nghe ñeán giaùc thaûy ñeàu sanh Tònh ñoä.

*

Haï thuû coâng phu tu thieàn, toâi coù moät caâu dieäu quyeát, chæ boán chöõ Kieân Trì Chaùnh Giaùc. Coát bieát tín löïc laø kieân, nghóa laø kieân coá khoâng bieán ñoåi. Nieäm löïc laø Trì, nghóa laø naém giöõ laâu maáy cuõng khoâng chaùn. Chaùnh giaùc laø troøn saùng soi khaép, khoâng leäch chaúng thieáu. Ngöôøi hay phaùt Chaùnh giaùc thì baûn taùnh töï nhieân hieån loä, taát caû voïng taâm chaúng ñôïi ñuoåi deïp maø töï haøng phuïc. Ví nhö aùnh saùng maët trôøi vöøa soi thì toái taêm heát saïch. Ñaây tuy boán chöõ, kyø thaät chæ moät chöõ Giaùc. Moät chöõ Giaùc naøy ñeàu do Ñònh Tueä maø ñöôïc.

Chaúng sôï nieäm khôûi, chæ sôï giaùc chaäm. Nieäm khôûi lieàn giaùc, giaùc noù lieàn khoâng. Dieäu phaùp tu haønh chæ taïi nôi ñoù. Ví nhö bieát laø giaác moäng thì khoâng coøn meâ.

Ngöôøi bieát ñöôïc caùi giaùc naøy, caàn yeáu chaán khôûi tinh thaàn nhö vò töôùng quaân ñang ôû trong traän, nhö vò quan toøa taïi phaùp ñình, khoâng ñöôïc dính moät maûy hoân traàm.

*

Haï thuû coâng phu tu thieàn caàn phaûi laäp chí cho vöõng, laïi caàn “thöôøng haèng”. Neáu khoâng thöôøng haèng phaàn nhieàu ñeán giöõa ñöôøng boû cuoäc, hoaëc ñöôïc chuùt ít roài töï döøng, ñeàu laø töï boû. Thaät ñaùng tieác !

*

Haï thuû coâng phu tu thieàn raát sôï giaùn ñoaïn. Neáu sieâng tu moät thaùng ñaõ leân baäc Thöôïng thöøa, chæ coù giaùn ñoaïn naêm, möôøi ngaøy thì baäc Thöôïng thöøa kia chaúng bieát ôû ñaâu ? Laïi chaúng ñöôïc vòn vaøo söï sieâng naêng cuûa thaùng tröôùc maø sanh yû laïi.

*

Haï thuû coâng phu tu thieàn raát sôï hoân traàm taùn loaïn. Caùi hoân traàm taùn loaïn naøy ñeàu do chính mình laäp chí khoâng vöõng, loøng tin ñaïo khoâng thieát tha maø ñeán nhö theá. Thaät laø ñaùng tieác !

Haï thuû coâng phu tu thieàn hoaøn toaøn taïi “töï tham töï ngoä”. Duø cho thaân thieát nhö cha con thaày baïn ñeàu khoâng theå thay theá ñöôïc, cuõng khoâng phaûi nhö kyõ ngheä ôû theá gian coù theå truyeàn trao cho ñöôïc. Ví nhö ngöôøi khaùc aên côm thì chæ ngöôøi aáy buïng ñöôïc no, chôù buïng mình vaãn ñoùi. Ñaïi sö Hueä Tö noùi : “Nguoàn ñaïo chaúng xa, taùnh bieån chaúng caùch, chæ chính mình caàu, chôù töø nôi ngöôøi maø tìm, tìm cuõng chaúng ñöôïc, duø ñöôïc cuõng chaúng chaân”. Ñaây coù theå goïi laø caàu ngöôøi chaúng baèng caàu nôi mình vaäy.

*

Haï thuû coâng phu tu thieàn ngaøy ñeâm hai möôi boán giôø ñeàu laø giôø duïng coâng phu. Neáu canh naêm nguû thöùc daäy, hoaëc gaàn saùng daäy sôùm, aùp duïng coâng phu, thì coâng phu naøy keát quaû gia boäi. Caàn bieát, luùc trôøi röïng saùng laø khí trôøi ñaát thanh saûng, caàn phaûi naém laáy, khoâng neân thaû troâi qua ngaøy.

*

Haï thuû coâng phu tu thieàn chaúng caàn canh naêm nguû, canh ba daäy, chæ sôï moät ngaøy noùng maø möôøi ngaøy laïnh thoâi.

*

Haï thuû coâng phu tu thieàn caàn bieát, ôû traàn theá coù raát nhieàu caûnh aùc, nhö sanh giaø beänh cheát, lo buoàn khoán khoå, daøm danh khoùa lôïi, gioù sôï soùng hoaûng, duø coù chuùt ít vui veû cuõng chæ laø hoa ñoám giöõa hö khoâng chaúng thaät, taïm thôøi khoâng laâu. Coát phaûi khaùn cho thaáu trieät, môùi bieát Phaät phaùp laø vieäc cöùu ta ra khoûi bieån khoå, môùi laø möøng rôõ vui veû.

*

Haï thuû coâng phu tu thieàn, neáu ñöôïc möøng rôõ vui veû thì töï nhieân thay ñoåi duïng coâng, töï nhieân tinh taán chaúng löôøi. Ñöôïc möøng rôõ vui veû roài, caàn phaûi xem caùc vieäc khoå sôû sanh giaø beänh cheát cuûa ngöôøi ñôøi ñeàu laø caùi göông ta chaúng duïng coâng, vaäy taïi sao daùm lô laø ?

*

Haï thuû coâng phu tu thieàn, raát sôï noùi lôøi voâ ích, chaêm nom vieäc voâ ích. Noùi lôøi voâ ích, chaêm nom vieäc voâ ích ñeàu khieán taâm ngöôøi taùn loaïn, tinh thaàn dao ñoäng, khoâng coù lôïi laïi coù haïi. Laïi ñem thôøi giôø quyù baùu thaû troâi soâng. Thaät laø ñaùng tieác !

*

Haï thuû coâng phu tu thieàn, neáu khi duïng coâng nhieàu thì khoù khoûi nhoïc nhaèn, caàn phaûi ñi baùch boä thong thaû, ñi thong thaû ñeå nuoâi döôõng tinh thaàn, ñôïi tinh thaàn thô thôùi roài laïi khôûi duïng coâng thì töï nhieân saùng suoát giaùc ngoä. Neáu tinh taán ñeán khoå nhoïc löø ñöø, ñaõ löø ñöø laïi khoå nhoïc duïng coâng, thì khoâng nhöõng taùnh môø toái chaúng lanh saùng, maø laïi thaân theå yeáu ñuoái, beänh taät phaùt sanh. Khi beänh taät phaùt sanh thì coâng phu heát, theá laø muoán mau maø trôû thaønh chaäm.

*

Haï thuû coâng phu tu thieàn, moät ngaøy qua phaûi thaáy laø moät ngaøy tinh taán. Neáu laø lô thô löõng thöõng, duø traûi qua traêm kieáp ngaøn ñôøi cuõng khoâng coù ngaøy ñöôïc thaønh coâng. Ngöôøi xöa khi duïng coâng, ñoát moät caây höông, thaáy caây höông taøn roài, lieàn töï nhaéc raèng : “Coâng phu nhö tröôùc khoâng coù theâm bôùt, moät ngaøy bao nhieâu caây höông, moät naêm bao nhieâu caây höông ? Naêm thaùng deã qua, ngaøy giôø khoâng ñôïi ngöôøi, vieäc lôùn chöa saùng, ngaøy naøo môùi xong ?” Do ñoù, ñau xoùt hoái tieác, laïi theâm phaàn coá gaéng. Nhaø nho Chaâu Vaên Coâng noùi : “Chôù baûo ngaøy nay chaúng hoïc coøn coù ngaøy mai, chôù baûo naêm nay chaúng hoïc coøn coù naêm tôùi, ngaøy thaùng troâi qua, naêm chaúng ñôïi ngöôøi. Than oâi ! Giaø roài, loãi bôûi taïi ai ?”  Coâng phu tu taäp Phaät phaùp cuõng nhö Nho hoïc naøy, chæ hai chöõ Thôøi Taäp laø thaønh töïu moät ñôøi, chæ boán chöõ “Haõy ñôïi ngaøy mai” laø sai laàm moät ñôøi.

*

Haï thuû coâng phu tu thieàn tuy khoâng theå döøng chaäm, maø cuõng khoâng theå quaù gaáp. Ví nhö ngöôøi ñi boä gioûi, moãi ngaøy coù theå ñi boä ñöôïc moät traêm daëm, maø chæ ñi boä baûy taùm möôi daëm, thì khí löïc coøn thöøa, gaân coát khoâng moûi; neáu yû vaøo söùc maïnh ñi hôn traêm daëm töï nhieân phaûi gaéng ñi thaät nhanh, aét sanh moûi meät, thì ngaøy mai khoâng theå ñi noåi. Ngöôøi haï thuû coâng phu thöôøng thöôøng sanh beänh hoaïn ñeàu do nhö theá.

*

Haï thuû coâng phu tu thieàn neáu thaân theå nhoïc nhaèn, caàn phaûi duøng söùc chuyeån ñoäng hai vai ñeán tröôùc laïi sau, leân xuoáng vaøi chuïc laàn thì thaân theå ñieàu hoøa, huyeát maïch löu thoâng, tinh thaàn saûng khoaùi, chaúng sanh caùc beänh. Ñaây laø phöông phaùp Loäc Loâ Song Quan cuûa nhaø tu döôõng, noù cuõng hay ñuoåi ñöôïc khí laïnh.

*

Haï thuû coâng phu tu thieàn, hoaëc coù ngöôøi hoûi : “Chæ laáy tham ngoä laøm chuû, ñaâu caàn baûo döôõng thaân theå ?”. Toâi seõ ñaùp : Ñaây laø möôïn giaû ñeå tu thaät. Ví nhö naáu traø, neáu khoâng coù loø löûa thì traø ñaâu theå töï chín, vaû laïi loø hö löûa taét thì söùc laïnh caøng theâm. Vieäc nhoû chaúng toán bao nhieâu coâng, maø e vieäc lôùn khoâng nhaát ñònh thaønh, traùi laïi ñeán phí thôøi giôø, khoâng keát quaû. Ngöôøi saùng töï hieåu ñoù.

*

Haï thuû coâng phu tu thieàn, ban ngaøy tinh taán khoâng bieáng treã, chaúng caàn phaûi noùi, phaøm moãi toái duïng coâng chæ hôn moät canh, khoâng caàn quaù laâu. Neáu ngöôøi quaù nöûa ñeâm khoâng nguû thì maùu khoâng trôû veà gan, hoâm khaùc sanh beänh laø do taïi ñoù. Laïi coù moät haïng ngöôøi hay maøi luyeän khoâng naèm, ñaâu khoâng bieát coâng phu tu haønh Phaät phaùp chaúng phaûi taïi nguû cuøng khoâng nguû.

*

Haï thuû coâng phu tu thieàn, ñi ñöùng naèm ngoài ñeàu coù theå duïng coâng. Hoaëc ngoài laâu roài caàn phaûi ñi ñöùng, hoaëc ñi laâu roài caàn phaûi ngoài laïi, chaúng chuyeân ngoài. Coù ngöôøi hoïc ngoài luoân khoâng naèm, Luïc Toå daïy : “Soáng ñaây ngoài chaúng naèm, cheát ñi naèm chaúng ngoài, chæ moät ñaàu xöông thuùi, sao laáy laøm coâng khoùa ?”  Ñaây thaät roõ raøng veà leõ ngoài naèm vaäy.

*

Haï thuû coâng phu tu thieàn toái yeáu phaûi phaù taâm sanh töû cöùng chaéc, xem xeùt theá giôùi thaân taâm ñeàu laø giaû duyeân khoâng thaät. Neáu khoâng phaùt minh ñöôïc ñaïi söï saün ñuû cuûa mình, thì taâm sanh töû khoâng theå phaù. Taâm sanh töû ñaõ khoâng phaù ñöôïc, thì con quæ voâ thöôøng nieäm nieäm chaúng döøng laøm sao ñuoåi ñöôïc. Phaûi laáy moät nieäm naøy laøm hoøn gaïch goõ cöûa. Ví nhö ñang ngoài trong ñoáng löûa lôùn coá tìm loái thoaùt ra, chaïy quanh moät böôùc cuõng khoâng ñöôïc, döøng laïi moät böôùc cuõng khoâng ñöôïc, sanh moät nieäm khaùc cuõng khoâng ñöôïc, troâng ngöôøi khaùc cöùu cuõng khoâng ñöôïc. Chính khi aáy, caàn phaûi chaúng ngaïi löûa maïnh, chaúng keå thaân maïng, chaúng troâng ngöôøi cöùu, chaúng sanh nieäm khaùc, chaúng chòu taïm döøng, nhaém tröôùc chaïy thaúng, chaïy ra roài môùi laø ngöôøi gioûi.

*

Haï thuû coâng phu tu thieàn caàn laáy moät chöõ Töû daùn ôû treân traùn, xem thaân theå maùu thòt naøy nhö ñaõ cheát ñi, chæ coát thaáu roõ moät nieäm. Moät nieäm hieän tieàn, nhö ñöôïc caây YÛ Thieân tröôøng kieám, neáu chaïm muõi nhoïn cuûa noù khoâng theå ñöôïc, neáu caø nhaùm coï luït thì kieám aáy boû ñi vaäy.

*

Haï thuû coâng phu tu thieàn raát sôï say meâ caûnh tònh, noù khieán ngöôøi chìm choã khoâ laëng maø khoâng bieát. Coát hieåu raèng caûnh ñoäng nhieàu ngöôøi chaùn, caûnh tònh ña soá khoâng sanh chaùn. Bôûi vì ngöôøi ñôøi moät beà ôû choã oàn naùo, neân thích hôïp vôùi caûnh tònh, nhö aên keïo aên ñöôøng, nhö ngöôøi meät laâu thích nguû, töï nhieân tham tröôùc maø khoâng töï bieát, caàn phaûi mau mau phaù deïp.

Ngoaïi ñaïo daïy ngöôøi khieán thaân taâm ñoaïn dieät hoùa thaønh caây khoâ tro laïnh, cuõng töø nôi tònh caûnh maø vaøo. Neáu laâu naêm chaày thaùng, khoâ laïi caøng khoâ, laëng laïi caøng laëng, sa vaøo choã khoâng bieát, thì cuøng caây khoâ tro laïnh khaùc gì ? Ngöôøi haï thuû coâng phu ôû choã caûnh tònh, coát ñeå phaùt minh moät ñoaïn ñaïi söï ôû trong y aùo cuûa mình maø laâu roài khoâng bieát, nay nhôø ôû caûnh tònh môùi ñöôïc. Caùi ñaïi söï ñoù tìm nôi töôùng tònh troïn khoâng theå ñöôïc, theá môùi laø ñöôïc vaäy.

*

Haï thuû coâng phu tu thieàn, thieát yeáu taïi ñònh tueä. Caàn bieát, ñònh vôùi tueä nhö ñoàng moät vaät beân trong vaø beân ngoaøi, laø hai maø khoâng phaûi hai, chia rôøi khoâng ñöôïc. Khi ñònh sanh thì hoân traàm cuõng theo ñoù maø sanh, neáu hoân traàm sanh thì ñònh maát. Khi tueä sanh thì taùn loaïn cuõng theo ñoù maø sanh, neáu taùn loaïn sanh thì tueä maát. Ta coù dieäu phaùp ñieàu trò, caàn phaûi ñònh loùng saùng thì ñònh vôùi tueä môùi thaønh coâng. Caàn phaûi tueä an töôøng, thì tueä vôùi ñònh môùi thaønh coâng. Hai caùi naøy lìa noù khoâng ñöôïc, hôïp cuõng khoâng ñöôïc, laãn nhau thaønh moät môùi thaät laø dieäu phaùp. Kheùo bieát phaùp naøy thì thaønh ñaïo khoâng khoù.

Ngöôøi caàu minh taâm kieán taùnh, thaønh Phaät thaønh Toå, chæ ôû treân ñònh tueä duïng coâng. Bieát ñöôïc caùi dieäu cuûa ñònh tueä thì deã nhö trôû baøn tay, baèng khoâng bieát caùi dieäu cuûa ñònh tueä thì khoù nhö leân trôøi. Khoù hay deã ñeàu taïi chính mình ñaûm ñang laáy.

Ñònh laø theå cuûa tueä, tueä laø duïng cuûa ñònh. Ví nhö ngoïn ñeøn vôùi aùnh saùng, ngoïn ñeøn laø theå cuûa aùnh saùng, aùnh saùng laø duïng cuûa ngoïn ñeøn. Hai caùi ñeàu laãn nhau hieån baøy, khoâng neân thieân troïng moät caùi.

Chính khi tueä thì ñònh ôû trong tueä, chính khi ñònh thì tueä ôû trong ñònh. Teân tuy coù hai, theå voán khoâng khaùc. Chæ coù ñònh maø khoâng tueä lieàn theo ñoù bò hoân traàm, chæ coù tueä maø khoâng ñònh lieàn theo ñoù bò taùn loaïn. Caàn phaûi goàm hai, khoâng theå chia rôøi.

ÔÛ ñoaïn treân, toâi noùi phöông phaùp ñieàu trò ñònh tueä ñaõ xong, vaãn coøn ngaïi coù ngöôøi chöa roõ. Giôø ñaây, toâi giaûi laïi cho roõ. Toâi goïi hoân traàm töùc ngöôøi ñôøi goïi laø voâ kyù. Toâi goïi taùn loaïn töùc ngöôøi ñôøi goïi laø voïng töôûng. Caàn bieát ñònh thì phaàn nhieàu hay sanh voâ kyù, tueä thì phaàn nhieàu hay sanh voïng töôûng. Ñònh tuy hay trò voïng töôûng maø trôû laïi sanh voâ kyù. Tueä tuy hay trò voâ kyù maø trôû laïi sanh voïng töôûng. Ngaøy nay thöïc taäp coâng phu, chæ caàn ñònh coù tueä, coát ñöøng nhaäp caùi ñònh hoân traàm voâ kyù; chæ caàn tueä coù ñònh, coát ñöøng nhaäp caùi tueä taùn loaïn voïng töôûng. Laø hai maø chaúng hai, ñònh tueä dung hoøa, thì coâng phu môùi taêng tröôûng.

Ñaïi sö Trí Giaû ôû nuùi Thieân Thai truyeàn dieäu phaùp Chæ Quaùn. Nghóa laø chæ maø quaùn ñoù, tònh maø minh ñoù, khieán ñoäng maø ñöôïc tònh, tònh maø ñöôïc saùng. Saùng thì chieáu, chieáu thì moät vaäy. Ñaây thaät laø chæ ñöôøng giaùc cho quaàn sanh. Coát neân bieát, toâi noùi phaùp ñònh tueä laø Ñaïi sö noùi phaùp Chæ Quaùn, ñaâu caàn gì caàu Phaät phaùp khaùc.

Ngöôøi khi rôøi boû cuoäc ñôøi, neáu coù coâng phu ñònh tueä, aét ñöôïc leân theá giôùi Cöïc Laïc. Dieäu phaùp naøy luùc bình nhaät caàn phaûi taäp cho thuaàn thuïc. Baäc minh trieát noùi : “Ngöôøi ñôøi troïn ngaøy hoân taùn, khi saép cheát laøm sao ñöôïc ñònh tueä. Ngöôøi hoïc ñaïo troïn ngaøy ñònh tueä, khi saép cheát ñaâu theå hoân taùn”. Neáu ñôïi khaùt nöôùc môùi ñaøo gieáng thì ñaâu cöùu ñöôïc !

*

Haï thuû coâng phu tu thieàn raát khaån yeáu ôû moät chöõ Thieát. Chöõ Thieát raát coù söùc maïnh. Neáu chaúng Thieát thì löôøi bieáng sanh. Löôøi bieáng sanh thì buoâng lung phoùng yù khoâng choã naøo chaúng ñeán. Neáu thaät duïng taâm chaân thieát thì buoâng lung löôøi bieáng do ñaâu ñöôïc sanh. Neân bieát, moät chöõ Thieát neáu hay daùn dính treân thaân thì khoûi lo taâm sanh töû chaúng phaù, khoûi lo chaúng ñeán ñòa vò Phaät Toå. Boû chöõ Thieát naøy rieâng caàu Phaät phaùp, ñeàu laø si cuoàng ngoaïi ñaïo.

Moät chöõ Thieát laø lôøi raát thaân thieát, nhö duïng taâm thaân thieát thì khoâng keõ hôû, do ñoù caùc thöù taø ma khoâng theå xaâm nhaäp. Nhö duïng taâm thaân thieát töï nhieân khoâng sanh suy tính, coù nieäm khoâng giaùn caùch thì chaúng rôi vaøo ngoaïi ñaïo.

Moät chöõ Thieát ñaâu nhöõng lìa loãi, lieàn ñoù vöôït khoûi ba taùnh thieän, aùc, voâ kyù. Moät caâu thoaïi ñaàu duïng taâm thaäm thieát thì khoâng nghó thieän, duïng taâm thaäm thieát thì khoâng nghó aùc, duïng taâm thaäm thieát thì khoâng rôi vaøo voâ kyù. Thoaïi ñaàu thieát thì khoâng traïo cöû, thoaïi ñaàu thieát thì khoâng hoân traàm. Chæ coát chaùnh giaùc hieän tieàn thì caùc ma töï lui, chaùnh giaùc phi thieát chaúng sanh.

*

Haï thuû coâng phu tu thieàn chaúng sôï cheát khoâng ñöôïc soáng, chæ sôï soáng khoâng ñöôïc cheát. Neáu thaät nghi tình keát tuï ôû moät choã, caûnh ñoäng chaúng ñôïi ñuoåi maø töï ñi, voïng taâm chaúng ñôïi tònh maø töï tònh, saùu caên ôû ngoaøi cöûa töï nhieân roãng suoát heát, ra daáu lieàn ñeán, goïi leân lieàn ñaùp, lo gì chaúng soáng?

*

Haï thuû coâng phu tu thieàn coát phaûi ngay thaúng cao voùt, chaúng gaàn nhaân tình. Neáu ñaùp öùng theo tình caûm thì thöïc haønh coâng phu chaúng tieán. Khoâng nhöõng chaúng tieán maø laâu ngaøy chaày thaùng seõ troâi theo theá tuïc, raát laø ñaùng tieác ! Ví nhö chính mình baän vieäc thì ñaâu theå coù coâng coi soùc vieäc ngöôøi. Ngay thaúng cao voùt chính laø Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc.

*

Haï thuû coâng phu tu thieàn ñieàu thöù nhaát laø Chaùnh giaùc. Chaùnh giaùc laø phuùt giaây naøo cuõng chieáu soi laïi caùi linh minh cuûa chính mình, khoâng theå buoâng noù chaïy ñi. Neáu caùi linh minh ñi roài, thì thaân naøy chæ laø caùi thaây cheát coù hôi thôû. Laïi laø hoân traàm khoâng nieäm, rôi vaøo ngoan khoâng khoâ laëng. Tuy laø vaän duïng coâng phu khoå nhoïc maø khoâng coù maûy may lôïi ích.

Haï thuû coâng phu tu thieàn tu taäp ñöôïc tieán leân, nhö ngöôøi gaùnh naëng ngaøn caân, buoâng cuõng chaúng rôùt, gioáng nhö ngöôøi tìm moät vaät quan troïng bò rôi maát, neáu tìm khoâng ñöôïc theà chaúng thoâi nghæ. Trong ñoù chæ khoâng neân sanh chaáp tröôùc tính toaùn. Neáu chaáp thì thaønh beänh, tröôùc thì thaønh ma, tính toaùn thì thaønh ngoaïi ñaïo. Thaät ñöôïc nhaát taâm nhaát yù, gioáng heät ngöôøi tìm vaät ñaõ maát thì ba thöù (chaáp, tröôùc vaø tính toaùn) vôõ tan khoâng coøn dính maéc. Neân noùi, sanh taâm ñoäng nieäm ñeàu traùi vôùi phaùp theå.

*

Haï thuû coâng phu tu thieàn khi ñeà khôûi thoaïi ñaàu coát phaûi roõ raøng saùng suûa, gioáng in nhö con meøo rình chuïp chuoät. Ngöôøi xöa noùi : “Chaúng cheùm ñöôïc ñöùa moïi theà khoâng thoâi”. Neáu chaúng vaäy,  laø ngoài trong nhaø quæ, môø môø mòt mòt, qua roài moät ñôøi, coù choã naøo lôïi ích ?

Meøo rình chuoät môû troøn ñoâi maét, boán chaân chöïc saün, chæ coát chuïp chuoät ñeán mieäng môùi ñöôïc, duø coù gaø choù ôû beân caïnh ñeàu khoâng ñeå maét ngoù. Ngöôøi tham thieàn cuõng nhö theá, chæ laø chaêm chuù coát suoát lyù naøy, duø coù taùm caûnh xen laãn ôû tröôùc cuõng khoâng ñeå maét nhìn, vöøa coù nieäm khaùc, chaúng nhöõng khoâng baét ñöôïc chuoät, maø meøo cuõng chaïy maát.

*

Haï thuû coâng phu tu thieàn khoâng neân ôû treân coâng aùn cuûa tieàn nhaân maø suy nghó, theâm söï giaûi thích. Duø moãi moãi hieåu qua cuøng vôùi chính mình cuõng khoâng dính daùng gì. Caàn yeáu bieát moãi caâu moãi lôøi cuûa tieàn nhaân nhö ñoáng löûa lôùn, gaàn noù khoâng ñöôïc, xuùc chaïm cuõng khoâng ñöôïc, huoáng laø ngoài naèm trong aáy, laïi ôû trong ñoù phaân lôùn phaân nhoû, noùi treân noùi döôùi, thì coù choã naøo lôïi ích ?

Vieäc aáy khoâng cuøng giaùo lyù hôïp, do ñoù nhöõng vò tu taäp Ñaïi thöøa ñaõ laâu, vaãn khoâng hieåu khoâng bieát, huoáng laø caùc haøng Tieåu thöøa Thanh vaên Duyeân giaùc? Baäc Tam hieàn Thaäp thaùnh ñaâu khoâng thoâng giaùo lyù, maø nghe noùi moät vieäc naøy, Tam thöøa coøn tan maät, Thaäp thaùnh phaûi kinh hoàn. Baäc Boà-taùt Ñaúng giaùc thuyeát phaùp nhö maây nhö möa, ñoä chuùng sanh khoâng theå nghó baøn vaøo voâ sanh phaùp nhaãn, vaãn goïi laø sôû tri ngu, cuøng ñaïo coøn traùi, huoáng laø nhöõng baäc khaùc ? Bôûi vì vieäc naøy töø choã phaøm phu choùng ñoàng Phaät theå, ngöôøi thaät khoù tin. Ngöôøi tin ñöôïc laø haøng phaùp khí, ngöôøi khoâng tin chaúng phaûi phaùp khí. Nhöõng ngöôøi tu haønh muoán vaøo Toâng thöøa naøy aét töø tin maø vaøo.

Moät chöõ Tin coù caïn coù saâu, coù taø coù chaùnh, khoâng theå khoâng bieän bieät. Phaøm vaøo phaùp moân coù ai maø noùi chaúng tin. Nhöng, chæ tin phaùp moân maø khoâng tin taâm mình laø tin caïn. Caùc haïng Boà-taùt Ñaïi thöøa coøn chaúng ñuû loøng tin, nhö kinh Hoa Nghieâm sôù noùi : “Thaáy coù ngöôøi hay noùi phaùp, coù chuùng nghe phaùp, coøn chöa vaøo cöûa tin”. Nhö noùi töùc taâm töùc Phaät thì ai baûo laø chaúng tin. Song, neáu coù ngöôøi hoûi : “OÂng laø Phaät chaêng ?” lieàn bò phaù deïp khoâng theå thöøa ñöông. Kinh Phaùp Hoa noùi : “Toät nghó chung suy xeùt, khoâng theå löôøng trí Phaät”. Sôû dó coù taâm toät nghó xeùt, laø do loøng tin chaúng ñuû vaäy. Coù ñuû loøng tin naøy laø tin saâu.

Tin taâm mình töùc laø Phaät, goïi laø tin chaùnh. Ngoaøi taâm chaáp phaùp, goïi laø tin taø. Tin töùc taâm laø Phaät, coát phaûi thaáu roõ taâm mình, böôùc ñi treân ñaát thaät aáy ñeán choã chaúng nghi, môùi goïi laø tin chaùnh. Muø môø ngôø vöïc böôùng noùi taâm töùc laø Phaät maø thaät khoâng bieát töï taâm, töùc laø tin taø.

Ngöôøi xöa haùi rau gaùnh cuûi vaãn ñònh, cuoác ñaát caøy ruoäng vaãn ñònh, khi laøm coâng kia vieäc noï vaãn ñònh, ñaâu phaûi ngoài laâu keàm vöõng khieán taâm chaúng khôûi, nhieân haäu môùi laø ñònh. Neáu nhö theá, goïi laø ñònh taø, khoâng phaûi chaùnh yù cuûa Phaät phaùp.

Luïc Toå baûo : “Na-giaø thöôøng taïi ñònh, khoâng luùc naøo chaúng ñònh”. Phaûi thaáy toät baûn theå môùi töông öng vôùi ñònh naøy. Ñöùc Thích-ca töø Ñaâu Suaát haï sanh, giaùng thaàn trong hoaøng cung, vaøo nuùi tuyeát, thaáy sao mai moïc, môû ñöôøng daïy chuùng, chöa töøng ra khoûi ñònh naøy. Neáu chaúng vaäy, ñaõ bò caûnh ñoäng loâi cuoán, ñaâu goïi laø ñònh. Trong caûnh ñoäng tìm choã khôûi khoâng coù, trong caûnh tònh tìm choã khôûi cuõng chaúng coù. Caûnh ñoäng ñaõ khoâng choã khôûi thì laáy caùi gì laøm caûnh ? Hoäi ñöôïc yù naøy thaûy ñeàu laø moät theå ñònh, ñaày daãy traøn treà, khoâng dö khoâng che ñaäy.

*

Haï thuû coâng phu tu thieàn khoâng neân dính maéc theá phaùp. Trong Phaät phaùp coøn khoâng dính moät ñieåm, huoáng laø theá phaùp. Neáu thoaïi ñaàu hieän tieàn chaân chaùnh thì daãm xuoáng nöôùc chaúng thaáy laïnh, chaïm vaøo löûa chaúng bieát noùng, trong röøng gai choâng naèm ngang ñi thaúng chaúng thaáy chöôùng ngaïi. Ñöôïc vaäy, môùi coù theå ôû trong theá phaùp ñi ngang chaïy doïc. Baèng khoâng, hoaøn toaøn bò caûnh duyeân loâi cuoán, duø muoán ñöôïc coâng phu thaønh moät khoái, traûi nhieàu naêm cuõng khoâng theå ñöôïc.

*

Haï thuû coâng phu tu thieàn khoâng neân taàm vaên truïc cuù ghi lôøi nhôù caâu, khoâng nhöõng voâ ích maø coøn laøm chöôùng ngaïi coâng phu. Naém coâng phu chaân thaät maø trôû thaønh duyeân löï.

Haï thuû coâng phu tu thieàn raát sôï so saùnh, ñem taâm tính toaùn, cuøng ñaïo traùi xa, duø thöïc haønh ñeán Phaät Di Laëc ra ñôøi vaãn khoâng dính daùng. Neáu laø ngöôøi nguyeän phaùt nghi tình, duø söï vaät ñaày bít hö khoâng vaãn khoâng bieát coù danh töï hö khoâng, nhö ngoài trong nuùi baïc vaùch saét, chæ caàu ñöôïc con ñöôøng soáng. Neáu khoâng ñöôïc con ñöôøng soáng, thì laøm sao ñöôïc an oån. Chæ thöïc haønh coâng phu nhö theá, thôøi tieát ñeán töï nhieân coù thaønh.

Gaàn ñaây, coù moät soá taø sö daïy ngöôøi, khoâng do coá gaéng duïng coâng. Laïi noùi : “Coå nhaân chöa töøng duïng coâng phu”. Lôøi noùi naøy raát ñoäc, laøm meâ laàm keû haäu hoïc, seõ vaøo ñòa nguïc vaäy.

Thieàn sö Ñaïi Nghóa laøm baøi minh toïa thieàn noùi :

            Chôù tin raèng ñaïo chaúng caàn tham,

            Thaùnh tröôùc chaêm chaêm laøm chæ nam.

            Duø raèng gaùc cuõ nhaøn ñieàn ñòa,

            Moät phen gaày döïng thaät gian nan.

Neáu chaúng caàn tham cöùu maø baûo ñöôïc lyù, ñaây laø Di Laëc trôøi sanh, Thích-ca töï nhieân. Boïn naøy thaät laø ñaùng thöông xoùt vaäy. Bôûi vì töï hoï chaúng hieåu tham cöùu, hoaëc thaáy ngöôøi xöa moät hoûi moät ñaùp lieàn laõnh ngoä, beøn ñem caùi hieåu bieát cuûa tình thöùc ñeå giaûi thích, laø doái gaït ngöôøi. Hoaëc bò côn beänh ngaët, lieàn keâu la om soøm, nhöõng caùi hieåu luùc ñöông thôøi ñem duøng khoâng ñöôïc. Hoaëc ñeán luùc saép cheát, nhö con cua boû vaøo chaûo nöôùc soâi, tay chaân roái loaïn, baáây giôø hoái haän chaúng kòp.

            Thieàn sö Hoaøng Baù noùi :

            Vöôït khoûi traàn lao vieäc chaúng thöôøng,

            Ñaàu daây naém chaët giöõ laäp tröôøng.

            Chaúng phaûi moät phen xöông laïnh buoát,

            Hoa mai ñaâu deã ngöûi muøi höông.

Lôøi naøy thaät raát thaân thieát. Neáu ñem baøi keä naøy luoân luoân caûnh saùch coâng phu thì töï nhieân thöïc haønh ñöôïc tieán boä. Nhö ngöôøi ñi con ñöôøng traêm daëm, ñi moät böôùc laø gaàn moät böôùc, khoâng ñi thì ñöùng nguyeân choã cuõ. Duø ngöôøi aáy noùi ñöôïc söï nghieäp ôû queâ höông roõ raøng raønh reõ, troïn khoâng ñeán nhaø, laøm sao ñöôïc vieäc lôùn aáy.

*

Haï thuû coâng phu tu thieàn raát sôï suy nghó laøm thô, laøm keä, laøm vaên phuù v.v… Neáu laøm thaønh thi keä thì goïi thi nhaân, laøm vaên phuù gioûi thì goïi vaên nhaân, cuøng vôùi tham thieàn toaøn khoâng dính líu.

*

Haï thuû coâng phu tu thieàn, gaëp phaûi caûnh duyeân thuaän nghòch, choã laøm ngöôøi ñoäng nieäm, lieàn phaûi bieát ñeå phaù. Chæ ñeà khôûi thoaïi ñaàu khoâng cho caûnh duyeân xoay chuyeån. Coù ngöôøi môùi vöøa ñöôïc thaønh, lieàn noùi: “Chaúng caàn choáng”. Ba chöõ naøy laøm laàm ngöôøi, hoïc giaû khoâng theå khoâng xeùt.

*

Haï thuû coâng phu tu thieàn, nghi tình chöa phaù nhö ñeán hoá saâu, nhö ñi treân baêng, maûy may maát nieäm laø tan thaân maát maïng. Vì nghi tình chöa phaù thì ñaïi lyù khoâng saùng, moät hôi thôû khoâng trôû laïi thì ñôøi naøy coøn bò thaân trung aám loâi keùo, chöa khoûi theo nghieäp thöùc maø ñi, söûa ñaàu ñoåi maët chaúng hieåu chaúng bieát. Bôûi theá, neân treân nghi laïi theâm nghi, ñeà khôûi thoaïi ñaàu, chöa saùng quyeát ñònh phaûi saùng, chöa phaù quyeát ñònh phaûi phaù. Ví nhö baét keû troäm, caàn phaûi thaáy noù.

*

Haï thuû coâng phu tu thieàn caàn phaûi Khaån, caàn phaûi Chaùnh, caàn phaûi Mieân Maät, caàn phaûi Dung Hoaùt. Theá naøo laø Khaån ? Maïng ngöôøi taïi hôi thôû, ñaïi söï chöa saùng, moät hôi thôû khoâng trôû laïi, ñöôøng tröôùc môø môø chöa bieát veà ñaâu, thì khoâng theå chaúng Khaån. Coå Ñöùc noùi : “Nhö daây gai thaám nöôùc, moät böôùc gaáp moät böôùc”. Theá naøo laø Chaùnh ? Ngöôøi hoïc phaûi ñuû con maét löïa phaùp, moät ngaøn baûy traêm Toå sö ñeàu laø moâ phaïm, neáu sai moät haøo ly thì vaøo ñöôøng taø. Kinh noùi : “Chæ ñaây moät vieäc thaät, coøn hai thì chaúng chaân”. Theá naøo laø Mieân Maät ? Loâng maøy cuøng hö khoâng keát chaët, muõi kim gaêm chaúng luûng, nöôùc röôùi chaúng öôùt, chaúng cho moät tí keõ hôû. Neáu coù moät tí keõ hôû thì ma caûnh theo keõ hôû chui vaøo. Coå Ñöùc noùi : “Moät phuùt chaúng hieän coù, gioáng nhö ngöôøi cheát”. Theá naøo laø Dung Hoaùt ? Theá giôùi roäng moät tröôïng thì göông xöa (coå kính) roäng moät tröôïng, göông xöa roäng moät tröôïng thì loø löûa roäng moät tröôïng, quyeát ñònh khoâng coá chaáp ôû moät choã. Naém chaët ñaàu raén cheát, cuõng khoâng keït ôû hai ñaàu, meânh moâng leânh laùng. Coå ñöùc noùi : “Troøn ñoàng thaùi hö, khoâng thieáu khoâng dö ”. Thaät ñeán choã Dung Hoaùt thì trong khoâng thaáy coù thaân taâm, ngoaøi khoâng thaáy coù theá giôùi, môùi ñöôïc loái vaøo. Boán thöù naøy chaúng phaûi coù thöù lôùp tröôùc sau, caàn phaûi ñoàng haønh.

Khaån maø khoâng chaùnh thì uoång duïng coâng. Chaùnh maø khoâng Khaån thì khoâng theå vaøo. Ñaõ vaøo caàn phaûi Mieân Maät môùi ñöôïc töông öng. Ñaõ töông öng phaûi Dung Hoaùt môùi laøm hoùa caûnh.

*

Haï thuû coâng phu tu thieàn khoâng ñöôïc coù moät maûy nieäm khaùc. Ñi ñöùng ngoài naèm luoân luoân ñeà khôûi caâu thoaïi ñaàu ñaõ tham. Phaùt khôûi nghi tình, haún phaûi giaûi quyeát caùi aáy cho xong xuoâi. Neáu coù moät maûy may nieäm khaùc, ngöôøi xöa goïi ñoù laø taïp ñoäc nhaäp taâm, ñaâu nhöõng haïi thaân maïng, maø noù haïi caû tueä maïng. Ngöôøi hoïc khoâng theå khoâng caån thaän.

Toâi noùi nieäm khaùc khoâng phaûi chæ phaùp theá gian, tröø ngoaøi caâu thoaïi ñaàu taâm ñang tham cöùu, taát caû vieäc toát trong Phaät phaùp ñeàu goïi laø nieäm khaùc. Laïi, khoâng nhöõng vieäc trong Phaät phaùp, maø ôû treân taâm theå sanh thuû, xaû, chaáp, buoâng ñeàu laø nieäm khaùc.

*

Haï thuû coâng phu tu thieàn ñoái vôùi taát caû söï vaät treân ñôøi, naøo laø ñaùng yeâu ñaùng gheùt ñaùng möøng ñaùng buoàn, caùc thöù tình caûm suy nghó thaûy ñeàu deïp heát. Chæ coøn caùi chaùnh giaùc cuûa ta, chaúng ñoaùi hoaøi nhöõng vieäc khaùc. Laïi, coát yeáu laøm moät ngöôøi voâ duïng, maëc tình ngöôøi ñeán baét beû ta, ta chæ laøm keû voâ tri voâ lyù; maëc tình ngöôøi ñeán cöôøi cheâ ta, ta cuõng chæ laøm keû voâ tri voâ lyù. Ta coát soi xeùt caùi chaùnh giaùc chính mình, khoâng daùm bieáng treã ñeå qua thôøi giôø.

*

Haï thuû coâng phu tu thieàn, khi thöïc haønh ña soá ngöôøi noùi : “Thöïc haønh khoâng tieán”. Chính choã thöïc haønh khoâng tieán naøy, laïi gaéng thöïc haønh. Nhö ngöôøi khoâng bieát ñöôøng phaûi coá gaéng tìm ñöôøng. Khoâng theå noùi : “Tìm ñöôøng khoâng ñöôïc, neân boû vieäc tìm ñöôøng”. Neáu tìm ñöôøng ñaõ ñöôïc, quyù ôû choã phaûi ñi, ñi thaúng ñeán nhaø môùi thoâi. Khoâng neân ôû treân ñöôøng döøng nghæ khoâng ñi, thì troïn khoâng coù ngaøy ñeán nhaø.

*

Haï thuû coâng phu tu thieàn raát sôï caùi taâm lanh lôïi, taâm lanh lôïi laø thöù thuoác kî. Ngöôøi phaïm chuùt ít thuoác kî naøy, thì duø coù chaân döôïc hieän tieàn cuõng khoâng theå cöùu ñöôïc. Neáu thaät laø ngöôøi tham thieàn thì coù maét nhö muø, coù tai nhö ñieác, khi taâm nieäm vöøa khôûi in nhö vin vaøo nuùi baïc vaùch saét. Ngöôøi ñöôïc vaäy thì coâng phu môùi ñöôïc töông öng.

*

Haï thuû coâng phu tu thieàn chaúng sôï sai laàm, maø chæ sôï khoâng bieát sai laàm. Maëc duø haønh ôû choã sai laàm, neáu coù moät nieäm bieát sai laàm, beøn laø neàn taûng thaønh Phaät thaønh Toå, laø con ñöôøng ra khoûi sanh töû, laø moùn ñoà saéc beùn phaù löôùi ma. Phaät Thích-ca trong phaùp ngoaïi ñaïo moãi moãi ñeàu chöùng qua, chæ khoâng chòu ngoài trong hang oå aáy. Duøng boán chöõ bieát sai lieàn boû laø töø phaøm phu tieán ñeán quaû vò Phaät. YÙ naøy ñaâu rieâng trong phaùp xuaát theá, ôû trong phaùp theá gian neáu coù choã sai laàm, chæ caàn duøng moät caâu bieát sai lieàn boû laø ñöôïc thaønh ngöôøi toát ñeïp ôû theá gian. Neáu keû coá oâm cöùng choã sai laàm cho laø phaûi, khoâng chòu bieát sai, duø coù Phaät soáng hieän ôû tröôùc, cuõng khoâng theå naøo cöùu ñöôïc ngöôøi aáy.

Haï thuû coâng phu tu thieàn khoâng neân traùnh choã oàn tìm choã vaéng, lim dim nhaém maét, ngoài trong hang quæ cho laø keá sanh soáng. Ngöôøi xöa noùi : “Ngoài döôùi nuùi toái, chìm trong nöôùc cheát thì cöùu ñöôïc vieäc gì ?” Chæ caàn ngay trong caûnh duyeân thöïc haønh kyø ñöôïc, môùi laø choã ñaéc löïc. Moät caâu thoaïi ñaàu ñeå treân traùn, ñi ñöùng naèm ngoài, maëc y, aên côm, tieáp ngöôøi ñôïi khaùch caàn yeáu thaáu suoát ñöôïc choã toät cuøng cuûa moät caâu thoaïi ñaàu. Moät saùng, khi röûa maët rôø ñöôïc choùt muõi, môùi bieát laâu nay noù raát gaàn, theá laø ñöôïc tænh löïc. Thaät ñöôïc theá roài, môùi hoaøn toaøn khoâng uoång phí coâng phu.

*

Haï thuû coâng phu tu thieàn raát sôï nhaän thöùc thaàn laøm Phaät söï. Hoaëc nhöôùng maøy nheo maét, laéc ñaàu xoay maët cho laø coù ít nhieàu kyø ñaëc. Neáu baùm vaøo thöùc thaàn ñeå laøm vieäc, chaéc chaén seõ rôi vaøo ngoaïi ñaïo khoâng nghi. Quaû laø chaïy treân ñöôøng laïc laàm, raát ñaùng tieác vaäy !

*

Haï thuû coâng phu tu thieàn chæ taïi duïng taâm treân moät coâng aùn, khoâng neân treân taát caû coâng aùn giaûi hoäi. Neáu giaûi ñöôïc, troïn laø giaûi hoäi, khoâng phaûi laø ngoä. Kinh Phaùp Hoa noùi : “Phaùp aáy khoâng phaûi choã suy nghó phaân bieät hay ñeán ñöôïc”. Kinh Vieân Giaùc noùi : “Laáy suy nghó laøm taâm, xeùt löôøng caûnh giôùi Vieân giaùc cuûa Nhö Lai, nhö ñem löûa ñom ñoùm ñoát nuùi Tu Di, troïn khoâng theå ñöôïc”. Ngaøi Ñoäng Sôn noùi : “Nghó ñem taâm yù hoïc huyeàn toâng (Thieàn toâng), gioáng heät ñi höôùng taây maø maët höôùng ñoâng”. Phaøm ngöôøi ñaøo bôùi coâng aùn, caàn phaûi döôùi da coù maùu, bieát hoå theïn môùi ñöôïc.

Haï thuû coâng phu tu thieàn raát sôï rôi vaøo Khoâng. Song thoaïi ñaàu hieän tieàn laøm sao Khoâng ñöôïc ? Ñaây chæ sôï rôi vaøo Khoâng, maø chaúng ñöôïc Khoâng, huoáng laø ñöôïc thoaïi ñaàu hieän tieàn ?

?