[Trang chuû] [Kinh saùch]

ÑOÁN NGOÄ NHAÄP ÑAÏO YEÁU MOÂN

[mucluc][loidichgia][tieu su][donngo][ghiloi]


ÑOÁN NGOÄ NHAÄP ÑAÏO YEÁU MOÂN

Cuùi ñaàu ñaûnh leã chö Phaät khaép möôøi phöông, caùc chuùng Boà-taùt lôùn. Nay con soaïn luaän naøy, sôï e khoâng hôïp taâm Phaät, xin cho con saùm hoái; neáu hôïp taâm Phaät, troïn ñem boá thí taát caû höõu tình, nguyeän ñôøi sau ñeàu ñöôïc thaønh Phaät.

*

Hoûi : Phaûi tu phaùp gì choùng ñöôïc giaûi thoaùt ?

            Ñaùp : Chæ coù moät moân ñoán ngoä laø choùng ñöôïc giaûi thoaùt.

- Theá naøo laø ñoán ngoä ?

- Ñoán laø choùng tröø voïng nieäm. Ngoä laø ngoä khoâng choã ñöôïc.

- Töø caùi gì maø tu ?

- Töø caên baûn maø tu.

- Theá naøo töø caên baûn maø tu ?

- Taâm laø caên baûn.

- Laøm sao bieát taâm laø caên baûn ?

- Kinh Laêng-giaø noùi : “Taâm sanh thì caùc thöù phaùp sanh, taâm dieät thì caùc thöù phaùp dieät”. Kinh Duy-ma noùi : “Muoán ñöôïc tònh ñoä, phaûi tònh taâm aáy, tuøy taâm aáy tònh laø Phaät ñoä tònh”. Kinh Di Giaùo noùi : “Chæ keàm taâm moät choã khoâng vieäc gì chaúng xong”. Kinh noùi : “Thaùnh nhaân caàu taâm chaúng caàu Phaät, ngu nhaân caàu Phaät chaúng caàu taâm, trí nhaân ñieàu taâm chaúng ñieàu thaân, ngu nhaân ñieàu thaân chaúng ñieàu taâm”. Kinh Phaät Danh noùi : “Toäi töø taâm sanh laïi töø taâm dieät”. Theá neân bieát, taát caû thieän aùc ñeàu do taâm mình, do ñoù noùi taâm laø caên baûn.

Neáu ngöôøi caàu giaûi thoaùt tröôùc phaûi bieát caên baûn. Neáu chaúng ñaït ñöôïc lyù naøy, luoáng uoång nhoïc coâng, töø nôi töôùng beân ngoaøi maø caàu, thaät khoâng theå ñöôïc. Kinh Thieàn Moân noùi : “Töø nôi töôùng beân ngoaøi maø caàu, duø traûi qua nhieàu kieáp troïn khoâng theå thaønh. Töø giaùc quaùn (xeùt soi) beân trong maø tu, baèng khoaûng moät nieäm lieàn chöùng Boà-ñeà”.

- Tu caên baûn phaûi laáy phaùp gì ñeå tu ?

- Chæ toïa thieàn, thieàn ñònh lieàn ñöôïc. Kinh Thieàn Moân noùi : “Caàu trí Thaùnh cuûa Phaät, coát phaûi thieàn ñònh. Neáu khoâng thieàn ñònh, thì nieäm töôûng xao ñoäng, phaù hoaïi caên laønh kia”.

- Theá naøo laø thieàn ? Sao laø ñònh ?

- Voïng nieäm chaúng sanh laø thieàn. Ngoài thaáy baûn taùnh laø ñònh. Baûn taùnh laø taâm voâ sanh cuûa oâng vaäy. Ñònh laø ñoái caûnh taâm khoâng sanh, taùm gioù thoåi chaúng ñoäng. Taùm gioù laø: lôïi (taøi lôïi), suy (suy hao), huûy (huûy nhuïc), döï (ñeà cao), xöng (khen ngôïi), cô (cheâ bai), khoå (ñau khoå), laïc (vui veû). Neáu ngöôøi ñöôïc ñònh nhö theá, tuy laø phaøm phu maø lieàn vaøo vò Phaät. Vì sao ? Vì kinh Boà-taùt Giôùi noùi : “Chuùng sanh thoï Phaät giôùi, lieàn vaøo ngoâi vò chö Phaät”. Ngöôøi ñöôïc nhö theá goïi laø giaûi thoaùt, cuõng goïi ñeán bôø kia, hôn luïc ñoä, vöôït khoûi tam giôùi, laø Boà-taùt ñaïi löïc, laø baäc Toân voâ löôïng löïc, laø ñaïi tröôïng phu.

*

- Taâm truï choã naøo laø truï ?

- Taâm truï choã khoâng truï laø truï.

- Theá naøo laø choã khoâng truï ?

- Chaúng truï taát caû choã, aáy laø truï choã khoâng truï.

- Theá naøo laø chaúng truï taát caû choã ?

- Chaúng truï taát caû choã laø : Chaúng truï nôi laønh döõ, coù khoâng, trong ngoaøi, chaëng giöõa, chaúng truï khoâng, cuõng chaúng truï chaúng khoâng, chaúng truï ñònh, cuõng chaúng truï chaúng ñònh, töùc laø chaúng truï taát caû choã. Chæ caùi chaúng truï taát caû choã, aáy laø choã truï. Ngöôøi ñöôïc nhö theá, goïi laø taâm khoâng truï. Taâm khoâng truï laø taâm Phaät.

- Taâm aáy gioáng vaät gì ?

- Taâm aáy chaúng phaûi xanh vaøng ñoû traéng, chaúng phaûi daøi ngaén tôùi lui, chaúng nhô chaúng saïch, chaúng sanh chaúng dieät, yeân tònh thöôøng laëng leõ. Ñoù  laø hình  töôùng  cuûa  baûn taâm, cuõng laø baûn thaân. Baûn thaân laø thaân Phaät.

*

- Thaân taâm naøy laáy caùi gì ñeå thaáy ? Laáy maét thaáy, laáy tai, muõi vaø thaân taâm v.v… ñeå thaáy chaêng ?

- Caùi thaáy naøy khoâng phaûi nhö caùc thöù thaáy ñoù.

- Ñaõ khoâng nhö caùc thöù thaáy ñoù, laø laáy caùi gì thaáy ?

- Laø töï taùnh thaáy. Vì sao ? Vì töï taùnh (taùnh cuûa mình) xöa nay trong saïch yeân tònh khoâng laëng, chính trong caùi theå khoâng laëng aáy hay sanh caùi thaáy naøy.

- Chæ nhö theå thanh tònh coøn khoâng theå coù, thì caùi thaáy naøy töø ñaâu maø coù ?

- Ví nhö trong göông saùng tuy khoâng coù hình töôïng, maø coù theå thaáy taát caû hình töôïng. Vì sao ? Vì göông saùng khoâng taâm. Ngöôøi hoïc ñaïo neáu taâm khoâng coù choã nhieãm, voïng taâm chaúng sanh, taâm ngaõ sôû (taâm chaáp mình vaø söï vaät cuûa mình) dieät, töï nhieân ñöôïc thanh tònh, vì thanh tònh neân hay sanh caùi thaáy naøy.

Kinh Phaùp Cuù noùi : “Trong cöùu caùnh khoâng, roõ raøng döïng laäp, aáy laø thieän tri thöùc”.

*

- Kinh Nieát-baøn trong phaåm Kim Cang Thaân noùi : “Khoâng theå thaáy maø thaáy roõ raøng, khoâng coù bieát maø khoâng chaúng bieát” laø theá naøo ?

- Khoâng theå thaáy, vì caùi theå cuûa töï taùnh khoâng hình töôùng, khoâng theå coù, neân noùi : “Khoâng theå thaáy”. Song caùi thaáy khoâng theå ñöôïc ñoù, theå noù yeân tònh laëng leõ, khoâng coù tôùi lui, chaúng lìa doøng ñôøi, maø doøng ñôøi khoâng loâi cuoán ñöôïc noù, thaûn nhieân töï taïi, töùc laø thaáy roõ raøng.

Khoâng coù bieát, vì töï taùnh khoâng hình, voán khoâng phaân bieät, neân noùi “khoâng coù bieát”. Khoâng chaúng bieát, vì trong caùi theå khoâng phaân bieät aáy ñaày ñuû haèng sa dieäu duïng.  Hay phaân bieät taát caû, thì khoâng vieäc gì chaúng bieát, neân noùi “khoâng chaúng bieát”. Keä Baùt-nhaõ noùi : “Baùt-nhaõ khoâng bieát, khoâng vieäc gì chaúng bieát; Baùt-nhaõ khoâng thaáy, khoâng choã naøo chaúng thaáy”.

- Kinh noùi : “Chaúng thaáy coù khoâng laø chaân giaûi thoaùt”. Theá naøo laø chaúng thaáy coù khoâng ?

- Khi chöùng ñöôïc taâm thanh tònh goïi laø coù, trong ñoù chaúng sanh caùi töôûng ñöôïc taâm thanh tònh, goïi laø chaúng thaáy coù. Ñöôïc caùi töôûng khoâng sanh khoâng truï, maø khoâng khôûi töôûng ñöôïc khoâng sanh khoâng truï, goïi laø chaúng thaáy khoâng, neân noùi chaúng thaáy coù khoâng. Kinh Laêng Nghieâm noùi : “Bieát thaáy laäp bieát laø goác voâ minh, bieát thaáy khoâng thaáy, ñaây laø Nieát-baøn”. Cuõng goïi laø giaûi thoaùt.

*

- Theá naøo laø khoâng coù choã thaáy ?

- Neáu thaáy keû nam ngöôøi nöõ vaø taát caû maøu saéc  hình töôïng, maø ôû trong ñoù khoâng khôûi taâm yeâu gheùt thì cuøng khoâng thaáy chaúng khaùc, aáy laø khoâng coù choã thaáy.

- Khi ñoái taát caû maøu saéc hình töôïng thì goïi laø thaáy, khi chaúng ñoái maøu saéc hình töôïng cuõng goïi laø thaáy chaêng ?

- Goïi thaáy !

- Khi ñoái vaät laø coù thaáy, khi khoâng ñoái vaät laøm sao coù thaáy ?

- Nay noùi thaáy, khoâng luaän ñoái vaät cuøng chaúng ñoái vaät. Vì sao ? Vì taùnh thaáy thöôøng haèng, khi coù vaät thì thaáy vaät, khi khoâng vaät thì thaáy khoâng. Theá neân bieát, vaät töï coù ñi laïi, taùnh thaáy khoâng coù ñi laïi, caùc caên (tai, muõi, löôõi, thaân…) cuõng nhö vaäy.

- Ngay khi thaáy vaät, trong caùi thaáy coù vaät chaêng ?

- Trong caùi thaáy chaúng laäp vaät.

- Ngay khi thaáy khoâng vaät, trong caùi thaáy coù khoâng vaät chaêng ?

- Trong caùi thaáy chaúng laäp khoâng vaät.

*

- Khi coù tieáng laø coù nghe, khi khoâng tieáng laïi ñöôïc nghe chaêng ?

- Cuõng nghe.

- Khi coù tieáng laø töø tieáng coù nghe, khi khoâng tieáng laøm sao ñöôïc nghe ?

- Nay noùi nghe chaúng luaän coù tieáng khoâng tieáng. Vì sao ? Vì taùnh nghe thöôøng haèng. Khi coù tieáng lieàn nghe, khi khoâng tieáng cuõng nghe.

- Ngöôøi nghe nhö theá laø ai ?

- Laø taùnh nghe cuûa mình, cuõng goïi laø ngöôøi bieát nghe.

*

- Moân ñoán ngoä naøy laáy gì laøm Toâng (chuû) ? Laáy gì laøm Chæ (chæ thuù) ? Laáy gì laøm Theå ? Laáy gì laøm Duïng ?

- Laáy voâ nieäm (taâm khoâng daáy khôûi) laøm Toâng. Voïng taâm chaúng khôûi laøm Chæ. Laáy thanh tònh laøm Theå. Laáy trí laøm Duïng.

- Ñaõ noùi voâ nieäm laøm Toâng, chöa bieát voâ nieäm laø voâ nieäm naøo ?

- Voâ nieäm laø khoâng taø nieäm, chôù chaúng phaûi khoâng chaùnh nieäm.

- Theá naøo laø taø nieäm ? Theá naøo laø chaùnh nieäm ?

- Nieäm coù, nieäm khoâng laø nieäm taø, chaúng nieäm coù khoâng laø nieäm chaùnh; nieäm thieän, nieäm aùc laø nieäm taø, chaúng nieäm thieän aùc laø nieäm chaùnh; cho ñeán nieäm khoå vui, sanh dieät, thuû xaû, oaùn thaân, yeâu gheùt thaûy ñeàu laø nieäm taø, chaúng nieäm khoå vui… laø nieäm chaùnh.

- Theá naøo laø chaùnh nieäm ?

- Chaùnh nieäm laø chæ nieäm Boà-ñeà .

- Boà-ñeà coù theå ñöôïc chaêng ?

- Boà-ñeà khoâng theå ñöôïc.

- Ñaõ khoâng theå ñöôïc laøm sao chæ nieäm Boà-ñeà ?

- Boà-ñeà chæ laø danh töï giaû laäp, thaät khoâng theå ñöôïc. Cuõng khoâng coù tröôùc sau ñöôïc. Vì khoâng theå ñöôïc neân khoâng coù nieäm. Chæ caùi khoâng nieäm aáy goïi laø chaân nieäm. Boà-ñeà khoâng coù choã nieäm. Khoâng coù choã nieäm töùc laø taát caû choã khoâng taâm, aáy laø khoâng coù choã nieäm.

 Nhöõng loái giaûi voâ nieäm nhö treân, ñeàu laø tuøy söï phöông tieän giaû laäp danh töï, vaãn ñoàng moät theå, khoâng hai khoâng khaùc. Coát bieát taát caû choã khoâng taâm töùc laø “voâ nieäm”. Khi ñöôïc voâ nieäm thì töï nhieân giaûi thoaùt.

*

- Theá naøo laø haønh haïnh Phaät ?

- Chaúng haønh taát caû haïnh laø haønh haïnh Phaät, cuõng goïi laø haïnh chaùnh, cuõng goïi laø haïnh Thaùnh. Nhö tröôùc ñaõ noùi, chaúng haønh coù khoâng, yeâu gheùt v.v… aáy vaäy. Ñaïi luaät quyeån naêm phaåm Boà-taùt noùi : “Taát caû Thaùnh nhaân chaúng haønh haïnh chuùng sanh, chaúng haønh haïnh chuùng sanh laø haïnh Thaùnh”.

*

- Theá naøo laø chaùnh kieán ?

- Thaáy maø khoâng coù choã thaáy laø chaùnh kieán.

- Theá naøo thaáy maø khoâng coù choã thaáy ?

- Khi thaáy taát caû saéc khoâng khôûi nhieãm tröôùc. Khoâng nhieãm tröôùc thì khoâng khôûi taâm yeâu gheùt, aáy laø thaáy maø khoâng coù choã thaáy. Neáu khi ñöôïc thaáy maø khoâng coù choã thaáy goïi laø con maét Phaät, troïn khoâng coù con maét khaùc. Neáu khi thaáy taát caû saéc khôûi yeâu gheùt, aáy laø coù choã thaáy. Coù choã thaáy laø con maét chuùng sanh, troïn khoâng coù con maét khaùc laøm con maét chuùng sanh, cho ñeán caùc caên cuõng laïi nhö theá.

*

- Noùi laáy Trí laøm Duïng, theá naøo laø Trí ?

- Bieát hai taùnh khoâng töùc laø giaûi thoaùt. Bieát hai taùnh chaúng khoâng, thì khoâng ñöôïc giaûi thoaùt. AÁy goïi laø Trí, cuõng goïi laø roõ taø chaùnh, cuõng goïi hieåu Theå Duïng. Hai taùnh khoâng laø Theå, bieát hai taùnh khoâng laø giaûi thoaùt. Laïi khoâng sanh nghi goïi laø Duïng. Noùi hai taùnh khoâng laø chaúng sanh taâm coù khoâng, laønh döõ, yeâu gheùt vaäy.

*

- Moân naøy töø ñaâu maø vaøo ?

- Töø boá thí ba-la-maät maø vaøo.

- Phaät noùi saùu phaùp ba-la-maät (ñeán bôø kia hay ñöôïc cöùu caùnh) laø haïnh cuûa Boà-taùt, taïi sao ôû ñaây chæ noùi rieâng boá thí ba-la-maät thì ñaâu theå ñaày ñuû maø ñöôïc vaøo ?

- Ngöôøi meâ khoâng bieát naêm ñoä kia (trì giôùi, nhaãn nhuïc, tinh taán, thieàn ñònh, trí tueä) ñeàu nhaân boá thí maø sanh. Chæ tu boá thí thì saùu phaùp ñeàu ñaày ñuû.

- Boá thí vaät gì ?

- Boá thí laø boû hai taùnh.

- Theá naøo laø hai taùnh ?

- Boá thí laø boû taùnh thieän aùc, boá thí laø boû taùnh coù khoâng, taùnh yeâu gheùt, taùnh khoâng chaúng khoâng, taùnh ñònh chaúng ñònh, taùnh tònh baát tònh, taát caû ñeàu cho boû heát thì ñöôïc hai taùnh khoâng. Neáu khi ñöôïc hai taùnh khoâng, cuõng chaúng ñöôïc khôûi töôûng hai taùnh khoâng, cuõng chaúng ñöôïc khôûi nghó töôûng coù boá thí, töùc laø chaân thaät haønh boá thí ba-la-maät, cuõng goïi laø muoân duyeân ñeàu baët. Muoân duyeân ñeàu baët, töùc laø taát caû phaùp taùnh khoâng aáy vaäy. Phaùp taùnh khoâng laø taát caû choã khoâng taâm. Neáu khi ñöôïc taát caû choã khoâng taâm laø khoâng coù moät töôùng coù theå ñöôïc. Vì sao ? Vì töï taùnh khoâng, neân khoâng moät töôùng coù theå ñöôïc. Khoâng moät töôùng coù theå ñöôïc laø töôùng thaät. Töôùng thaät laø töôùng Nhö Lai dieäu saéc thaân. Kinh Kim Cang noùi : “Lìa taát caû caùc töôùng goïi laø chö Phaät”.

- Phaät noùi saùu ba-la-maät, taïi sao nay chæ noùi moät, cho laø ñaày ñuû, xin noùi nguyeân nhaân moät goàm ñuû saùu phaùp ?

- Kinh Tö Ích noùi : “Ngaøi Voõng Minh goïi Phaïm thieân noùi : Neáu Boà-taùt boû taát caû phieàn naõo goïi laø Boá thí ba-la-maät. Nôi caùc phaùp khoâng coù choã dính maéc goïi laø Trì giôùi ba-la-maät. Nôi caùc phaùp khoâng coù choã xaâm phaïm goïi laø Nhaãn nhuïc ba-la-maät. Nôi caùc phaùp lìa töôùng goïi laø Tinh taán ba-la-maät. Nôi caùc phaùp khoâng coù choã truï goïi laø Thieàn ñònh ba-la-maät. Nôi caùc phaùp khoâng hyù luaän (noùi troø ñuøa voâ nghóa) laø Trí tueä ba-la-maät”. Ñoù goïi laø saùu phaùp. Nay noùi saùu phaùp naøy chaúng khaùc, vì toùm löôïc phaùp thöù nhaát laø boû, thöù hai laø khoâng khôûi, thöù ba laø khoâng nieäm, thöù tö laø lìa töôùng, thöù naêm laø khoâng truï, thöù saùu laø khoâng hyù luaän. Saùu phaùp nhö theá, tuøy vieäc phöông tieän taïm ñaët teân, chôù ñeán choã dieäu lyù thì khoâng hai khoâng khaùc. Chæ bieát moät boû thì taát caû ñeàu boû, khoâng khôûi thì taát caû ñeàu khoâng khôûi. Treân ñöôøng meâ laàm khoâng kheá hoäi aét cho coù sai khaùc. Ngöôøi ngu maéc keït trong phaùp soá, neân troâi laên maõi trong sanh töû. Baûo cho caùc ngöôøi hoïc ñaïo, chæ tu phaùp Boá thí laø troøn ñaày muoân phaùp, huoáng laø naêm phaùp maø chaúng ñuû sao ?  

*

- Tam hoïc ñaúng duïng, caùi gì laø tam hoïc ? Theá naøo laø ñaúng duïng ?

- Tam hoïc laø giôùi ñònh tueä.

- Nghóa giôùi ñònh tueä theá naøo ?

- Thanh tònh khoâng nhieãm laø Giôùi. Bieát taâm chaúng ñoäng, ñoái caûnh vaéng laëng laø Ñònh. Khi bieát taâm chaúng ñoäng maø chaúng sanh töôûng chaúng ñoäng, khi bieát taâm thanh tònh maø chaúng sanh töôûng thanh tònh, cho ñeán thieän aùc ñeàu hay phaân bieät, maø ôû trong aáy khoâng nhieãm, ñöôïc töï taïi, aáy goïi laø Tueä.

Neáu khi bieát theå cuûa giôùi ñònh tueä ñeàu khoâng theå ñöôïc, thì khoâng phaân bieät, laø ñoàng moät theå, aáy goïi laø tam hoïc ñaúng duïng.

*

- Neáu khi taâm truï tònh, chaúng phaûi chaáp tònh sao ?

- Khi ñöôïc truï tònh, maø chaúng khôûi töôûng truï tònh, aáy laø khoâng chaáp tònh.

- Taâm khi truï khoâng, chaúng phaûi chaáp khoâng  chaêng ?

- Neáu khôûi töôûng khoâng, goïi laø chaáp khoâng.

- Neáu khi taâm ñöôïc truï choã khoâng truï, chaúng phaûi chaáp choã khoâng choã truï sao ?

- Chæ caùi khôûi töôûng khoâng laø khoâng coù choã chaáp. Neáu oâng muoán thaáu roõ, hieåu ñöôïc taâm khoâng coù choã truï, thì khi ngoài ngay thaúng chæ bieát taâm, chôù suy nghó taát caû vaät, taát caû thieän aùc ñeàu chôù suy nghó, vì vieäc quaù khöù ñaõ ñi roài, chôù suy nghó, thì taâm quaù khöù töï baët, goïi laø khoâng vieäc quaù khöù. Vieäc vò lai chöa ñeán, chôù mong chôù caàu, thì taâm vò lai töï baët, goïi laø khoâng vieäc vò lai. Vieäc hieän taïi ñaõ hieän taïi, ñoái taát caû vieäc chæ bieát khoâng chaáp, khoâng chaáp laø chaúng khôûi taâm yeâu gheùt, thì taâm hieän taïi baët, goïi laø khoâng vieäc hieän taïi. Khoâng nhieáp thuoäc ba thôøi, cuõng goïi khoâng ba thôøi. Neáu khi taâm khôûi ñi thì chôù theo ñi, taâm ñi töï baët. Neáu khi taâm khôûi ñöùng cuõng chôù theo ñöùng, taâm ñöùng töï baët. AÁy laø taâm khoâng truï, laø truï choã khoâng truï vaäy. Neáu töï bieát roõ raøng khi truï nôi truï, chæ coù vaätù truï cuõng khoâng coù choã truï, cuõng chaúng khoâng choã truï.

Neáu töï bieát roõ raøng taâm chaúng truï taát caû choã, goïi laø roõ raøng thaáy ñöôïc baûn taâm, cuõng goïi laø roõ raøng thaáy taùnh vaäy. Chæ caùi taâm chaúng truï taát caû choã aáy, töùc laø taâm Phaät, cuõng goïi laø taâm giaûi thoaùt, taâm Boà-ñeà, taâm voâ sanh, saéc taùnh khoâng. Kinh noùi : “chöùng voâ sanh phaùp nhaãn” ñoù vaäy.

Neáu oâng khi chöa ñöôïc nhö theá, phaûi coá gaéng ! Coá gaéng ! Caàn duïng coâng theâm, khi coâng thaønh thì töï hoäi. Noùi hoäi, laø taát caû choã khoâng taâm, aáy laø hoäi. Noùi khoâng taâm laø khoâng caùi taâm giaû chôù chaúng phaûi khoâng taâm chaân. Taâm giaû laø taâm yeâu gheùt. Taâm chaân thaät laø taâm khoâng yeâu gheùt. Chæ khoâng taâm yeâu gheùt thì hai taùnh khoâng. Hai taùnh khoâng thì töï nhieân giaûi thoaùt.

*

- Chæ luùc ngoài thieàn duïng coâng, khi ñi coù ñöôïc duïng coâng chaêng ?

- Nay noùi duïng coâng, chaúng rieâng khi ngoài, cho ñeán ñi ñöùng ngoài naèm, laøm coâng vieäc, trong taát caû thôøi ñeàu thöôøng duïng coâng khoâng giaùn ñoaïn aáy goïi laø thöôøng truï.

*

- Kinh Phöông Quaûng noùi naêm thöù phaùp thaân :

Thaät töôùng phaùp thaân

Coâng ñöùc phaùp thaân

Phaùp taùnh phaùp thaân

ÖÙng hoùa phaùp thaân

Hö khoâng phaùp thaân.

Ngay nôi thaân mình laø thaân naøo ?

- Bieát taâm chaúng hoaïi laø Thaät töôùng phaùp thaân. Bieát taâm bao goàm vaïn töôïng laø Coâng ñöùc phaùp thaân. Bieát taâm khoâng taâm laø Phaùp taùnh phaùp thaân. Tuøy caên cô öùng noùi laø ÖÙng hoùa phaùp thaân. Bieát taâm khoâng hình khoâng theå ñöôïc laø Hö khoâng phaùp thaân. Neáu ngöôøi thaáu roõ nghóa naøy laø bieát khoâng chöùng. Ngöôøi khoâng ñaéc khoâng chöùng laø chöùng Phaät phaùp thaân. Neáu coù chöùng coù ñaéc, cho laø chöùng ñöôïc aáy laø ngöôøi taø kieán taêng thöôïng maïn, goïi laø ngoaïi ñaïo. Vì côù sao ? Kinh Duy-ma noùi : “Xaù-lôïi-phaát hoûi Thieân nöõ : Ngöôi ñaõ ñöôïc phaùp gì, chöùng ñöôïc phaùp gì, maø bieän ñöôïc nhö theá ? Thieân nöõ ñaùp : Toâi khoâng ñöôïc khoâng chöùng, môùi ñöôïc nhö theá; neáu coù ñöôïc coù chöùng thì ôû trong Phaät phaùp laø ngöôøi taêng thöôïng maïn”.

*

- Kinh noùi Ñaúng giaùc, Dieäu giaùc, theá naøo laø Ñaúng giaùc ? Theá naøo laø Dieäu giaùc ?

- Töùc saéc töùc khoâng (“Töùc saéc töùc khoâng”: laø thaáy saéc maø khoâng taâm; hoaëc thaáy taùnh saéc töùc laø khoâng.) goïi laø Ñaúng giaùc. Vì hai taùnh khoâng, goïi laø Dieäu giaùc. Laïi nöõa khoâng giaùc, khoâng khoâng giaùc, goïi laø Dieäu giaùc.

- Ñaúng giaùc cuøng Dieäu giaùc laø khaùc hay chaúng khaùc?

- Vì tuøy söï phöông tieän giaû laäp hai teân, chôù baûn theå laø moät khoâng hai khoâng khaùc, cho ñeán taát caû phaùp ñeàu nhö vaäy caû.

*

- Kinh Kim Cang noùi : “Khoâng phaùp coù theå thuyeát, aáy goïi laø thuyeát phaùp”, nghóa ñoù theá naøo ?

- Theå cuûa Baùt-nhaõ cöùu caùnh thanh tònh, khoâng coù moät vaät coù theå ñöôïc, aáy goïi laø “khoâng phaùp coù theå thuyeát”. Ngay trong theå khoâng tòch cuûa Baùt-nhaõ, ñaày ñuû dieäu duïng nhö haèng sa, töùc laø khoâng vieäc gì chaúng bieát, “aáy goïi laø thuyeát phaùp”. Cho neân noùi “khoâng phaùp coù theå thuyeát, aáy goïi laø thuyeát phaùp”.

- Kinh noùi : “Coù ngöôøi thieän nam thieän nöõ thoï trì ñoïc tuïng kinh naøy, neáu bò ngöôøi khinh cheâ, laø ngöôøi aáy toäi nghieäp ñôøi tröôùc leõ phaûi sa vaøo ñöôøng aùc, do ñôøi nay bò ngöôøi khinh cheâ neân toäi nghieäp ñôøi tröôùc lieàn ñöôïc tieâu dieät, seõ ñöôïc Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc”, nghóa ñoù theá naøo ?

- Nhö coù ngöôøi chöa gaëp ñaïi thieän tri thöùc chæ taïo nghieäp aùc, baûn taâm thanh tònh bò ba ñoäc voâ minh che laáp khoâng theå loä baøy, cho neân noùi leõ phaûi sa vaøo ñöôøng aùc. Do ñôøi nay bò ngöôøi khinh cheâ, töùc laø hoâm nay phaùt taâm caàu Phaät ñaïo, khieán voâ minh dieät heát, ba ñoäc chaúng sanh, thì baûn taâm saùng suoát, laïi khoâng loaïn nieäm, caùc aùc haèng döùt saïch neân ñôøi naøy bò ngöôøi khinh cheâ. Voâ minh dieät heát, loaïn nieäm chaúng sanh, thì töï nhieân giaûi thoaùt, neân noùi seõ ñöôïc Boà-ñeà. Chính khi phaùt taâm goïi laø ñôøi naøy, chaúng phaûi caùch ñôøi.

- Kinh laïi noùi : “Nhö Lai coù nguõ nhaõn” theá laø sao ?

- Thaáy saéc thanh tònh goïi laø Nhuïc nhaõn. Thaáy theå thanh tònh goïi laø Thieân nhaõn. Ñoái caùc caûnh saéc cho ñeán thieän aùc ñeàu hay phaân bieät vi teá, khoâng coù nhieãm tröôùc, ôû trong aáy ñöôïc töï taïi, goïi laø Tueä nhaõn. Thaáy khoâng coù choã thaáy goïi laø Phaùp nhaõn. Khoâng thaáy khoâng khoâng thaáy goïi laø Phaät nhaõn.

- Laïi, kinh noùi Ñaïi thöøa Toái thöôïng thöøa, nghóa aáy theá naøo ?

- Ñaïi thöøa laø Boà-taùt thöøa, Toái thöôïng thöøa laø Phaät  thöøa.

- Tu theá naøo ñeå ñöôïc thöøa naøy ?

- Ngöôøi tu Boà-taùt thöøa töùc laø Ñaïi thöøa. Chöùng Boà-taùt thöøa roài, laïi khoâng khôûi quaùn, ñeán choã khoâng tu, yeân tònh thöôøng laëng leõ, chaúng theâm chaúng bôùt, goïi laø Toái thöôïng thöøa, töùc laø Phaät thöøa.

*

- Kinh Nieát-baøn noùi : “Ñònh nhieàu tueä ít chaúng lìa voâ minh, ñònh ít tueä nhieàu theâm lôùn taø kieán, ñònh tueä ñoàng nhau goïi laø giaûi thoaùt”. Nghóa ñoù theá naøo ?

- Ñoái taát caû thieän aùc ñeàu phaân bieät laø tueä; ñoái vôùi caùi bò phaân bieät chaúng khôûi yeâu gheùt, chaúng nhieãm tröôùc noù laø ñònh, ñaây laø ñònh tueä ñoàng duøng vaäy.

- Khoâng baøn khoâng noùi goïi laø ñònh, chính khi baøn noùi ñöôïc goïi laø ñònh chaêng ?

- Nay noùi ñònh, chaúng luaän noùi cuøng chaúng noùi, vaãn thöôøng ñònh. Vì sao ? Vì khi duøng taùnh ñònh noùi naêng phaân bieät thì noùi naêng phaân bieät cuõng laø ñònh. Neáu khi duøng taâm Khoâng ñeå quaùn saéc, thì luùc quaùn saéc cuõng khoâng. Neáu khi chaúng quaùn saéc, chaúng noùi chaúng phaân bieät cuõng khoâng. Cho ñeán thaáy nghe hieåu bieát cuõng nhö theá. Vì côù sao ? Vì töï taùnh khoâng thì ñoái taát caû choã ñeàu khoâng. Khoâng thì khoâng chaáp, khoâng chaáp laø ñoàng duøng. Bôûi Boà-taùt thöôøng duøng phaùp ñaúng khoâng (caû thaûy ñeàu khoâng) nhö theá neân ñöôïc ñeán cöùu caùnh. Cho neân noùi “ñònh tueä ñoàng nhau goïi laø giaûi thoaùt”.

Toâi laïi vì oâng noùi thí duï ñeå hieån baøy, khieán oâng tænh tænh, ñöôïc hieåu döùt nghi. Ví nhö göông saùng khi chieáu soi hình töôïng, aùnh saùng cuûa göông coù ñoäng chaêng ? – Chaúng ñoäng. Luùc chaúng chieáu cuõng ñoäng chaêng ? – Chaúng ñoäng. Taïi sao ? - Vì göông saùng duøng aùnh saùng voâ tình chieáu, neân khi chieáu chaúng ñoäng, khi chaúng chieáu cuõng chaúng ñoäng. Vì sao ? Bôûi trong voâ tình khoâng coù ñoäng, cuõng khoâng coù chaúng ñoäng.

Laïi nhö aùnh saùng maët trôøi khi chieáu theá gian, aùnh saùng coù ñoäng chaêng ? – Chaúng ñoäng. Neáu khi chaúng chieáu coù ñoäng chaêng ? – Chaúng ñoäng. Vì sao ? - Vì aùnh saùng kia voâ tình, duøng aùnh saùng voâ tình chieáu soi, cho neân chaúng ñoäng, chaúng chieáu cuõng chaúng ñoäng. Chieáu ñoù laø tueä, chaúng ñoäng laø ñònh.

Neáu Boà-taùt duøng phaùp ñònh tueä ñoàng aáy thì ñöôïc Voâ thöôïng giaùc. Cho neân noùi “ñònh tueä ñaúng duïng töùc laø giaûi thoaùt”. Noùi voâ tình laø khoâng phaøm tình, chaúng phaûi khoâng Thaùnh tình.

- Theá naøo laø phaøm tình ? Theá naøo laø Thaùnh tình ?

- Neáu khôûi hai taùnh (coù khoâng, yeâu gheùt) töùc laø phaøm tình. Hai taùnh khoâng töùc laø Thaùnh tình.

*

- Kinh noùi : “Baët ñöôøng noùi naêng, döùt choã taâm nghó (ngoân ngöõ ñaïo ñoaïn, taâm haønh xöù dieät). Nghóa ñoù theá naøo ?

- Duøng lôøi noùi ñeå hieån baøy nghóa, ñöôïc nghóa phaûi baët lôøi. Nghóa töùc laø khoâng, khoâng töùc laø ñaïo, ñaïo thì baët lôøi, neân noùi “baët ñöôøng noùi naêng”. Döùt choã taâm nghó laø ñöôïc nghóa thöïc teá (thöïc taïi) thì chaúng khôûi quaùn, vì chaúng khôûi quaùn neân voâ sanh, vì voâ sanh neân taát caû taùnh saéc ñeàu khoâng, vì taùnh saéc khoâng neân muoân duyeân ñeàu döùt, muoân duyeân ñeàu döùt, aáy laø “döùt choã taâm nghó”.

*

- Nhö nhö laø theá naøo ?

- Nhö nhö laø nghóa chaúng ñoäng. Taâm chaân nhö neân goïi laø nhö nhö. Theá neân bieát chö Phaät quaù khöù haønh haïnh naøy ñöôïc thaønh ñaïo; Phaät hieän taïi haønh haïnh naøy cuõng ñöôïc thaønh ñaïo; Phaät vò lai haønh haïnh naøy cuõng ñöôïc thaønh ñaïo. Ba ñôøi chö Phaät choã tu vaø chöùng ñaïo khoâng khaùc, neân noùi nhö nhö. Kinh Duy-ma noùi : “Chö Phaät cuõng nhö, Di Laëc cuõng nhö,  cho ñeán taát caû chuùng sanh thaûy ñeàu nhö”. Vì sao?  - Vì Phaät taùnh chaúng döùt, bôûi coù taùnh vaäy.

*

- Töùc saéc töùc khoâng, töùc phaøm töùc thaùnh, phaûi ñoán ngoä chaêng ?

- Phaûi.

- Theá naøo laø töùc saéc töùc khoâng, töùc phaøm töùc thaùnh ?

- Taâm coù nhieãm töùc saéc, taâm khoâng nhieãm töùc khoâng, taâm coù nhieãm töùc phaøm, taâm khoâng nhieãm töùc Thaùnh. Laïi, chaân khoâng maø dieäu höõu laø töùc saéc, saéc khoâng coù thaät laø töùc khoâng. Nay noùi khoâng laø taùnh saéc töï khoâng, chaúng phaûi saéc dieät môùi khoâng. Noùi saéc laø taùnh khoâng töï coù saéc, khoâng phaûi saéc hay laøm saéc.

*

- Kinh noùi : Phaùp moân taän (heát) voâ taän (khoâng heát) laø theá naøo ?

- Vì hai taùnh Khoâng neân thaáy nghe khoâng sanh laø taän (heát). Taän laø caùc laäu (nguyeân nhaân sanh töû) heát. Voâ taän laø ôû trong theå voâ sanh ñaày ñuû haèng sa dieäu duïng, tuøy vieäc öùng hieän thaûy ñeàu ñaày ñuû, maø trong  baûn  theå  cuõng  khoâng toån giaûm goïi laø voâ taän. AÁy laø phaùp moân taän voâ taän vaäy.

- Taän cuøng voâ taän, laø moät hay khaùc ?

- Theå laø moät, noùi thì coù khaùc.

- Theå laø moät taïi sao noùi coù khaùc ?

- Moät laø theå cuûa noùi, noùi laø duïng cuûa theå. Vì tuøy söï öùng duïng, neân noùi theå ñoàng maø noùi thì khaùc. Ví nhö treân trôøi coù moät maët nhaät, döôùi ñaát ñeå caùc thöù chaäu chöùa nöôùc ñaày, trong moãi chaäu ñeàu thaáy coù maët nhaät. Caùc maët nhaät trong chaäu thaûy ñeàu troøn ñaày cuøng maët nhaät treân trôøi khoâng sai bieät, neân noùi theå ñoàng. Vì tuøy chaäu ñaët teân neân coù sai bieät, do ñoù coù khaùc. Cho neân baûo theå ñoàng, noùi thì coù khaùc. Caùc maët nhaät hieän trong chaäu ñeàu troøn ñaày, so vôùi maët nhaät chaùnh treân trôøi khoâng coù thua keùm, neân noùi “voâ taän”.

- Kinh noùi : “Chaúng sanh chaúng dieät”, phaùp gì chaúng sanh ? Phaùp gì chaúng dieät ?

- Phaùp aùc chaúng sanh, phaùp thieän chaúng dieät.

- Theá naøo laø aùc ? Theá naøo laø thieän ?

- Taâm nhieãm laäu (oâ nhieãm vaø traàm luaân) laø aùc. Taâm khoâng nhieãm laäu laø thieän. Chæ khoâng nhieãm khoâng laäu thì phaùp aùc chaúng sanh. Khi ñöôïc khoâng nhieãm khoâng laäu thì thanh tònh troøn saùng, loùng yeân thöôøng laëng, cöùu caùnh khoâng dôøi ñoåi, aáy goïi laø phaùp thieän chaúng dieät. Ñaây töùc laø chaúng sanh chaúng dieät vaäy.

*

- Trong Boà-taùt Giôùi noùi : “Chuùng sanh thoï Phaät giôùi lieàn vaøo vò chö Phaät, vò ñoàng baäc Ñaïi giaùc roài, môùi thaät laø con Phaät”, nghóa naøy theá naøo ?

- Phaät Giôùi laø taâm thanh tònh ñoù vaäy. Neáu coù ngöôøi phaùt taâm tu haønh haïnh thanh tònh, ñöôïc taâm khoâng coù choã thoï, goïi laø thoï Phaät giôùi. Chö Phaät ñôøi quaù khöù ñeàu tu haïnh khoâng thoï thanh tònh, ñöôïc thaønh Phaät ñaïo. Thôøi nay coù ngöôøi phaùt taâm tu haïnh khoâng thoï thanh tònh thì cuøng chö Phaät ñoàng coâng ñöùc ñaúng duïng khoâng khaùc, cho neân noùi “vaøo vò chö Phaät”. Nhö theá, ñöôïc giaùc ngoä cuøng Phaät giaùc ngoä ñoàng. Cho neân noùi “vò ñoàng baäc Ñaïi giaùc roài, môùi thaät laø con Phaät”. Töø taâm thanh tònh sanh trí, trí thanh tònh goïi laø con chö Phaät, cuõng goïi laø thaät con Phaät.

*

- Noùi Phaät vôùi Phaùp, laø Phaät coù tröôùc hay Phaùp coù tröôùc ? Neáu Phaùp coù tröôùc thì Phaùp aáy do Phaät naøo noùi? Neáu Phaät coù tröôùc thì nöông giaùo phaùp naøo ñöôïc thaønh  ñaïo?

- Phaät cuõng coù tröôùc Phaùp, cuõng coù sau Phaùp.

- Nhaân ñaâu noùi Phaät, Phaùp coù tröôùc sau ?

- Neáu caên cöù Phaùp tòch dieät maø noùi thì Phaùp tröôùc Phaät sau. Neáu caên cöù Phaùp vaên töï maø noùi thì Phaät tröôùc Phaùp sau. Vì côù  sao ? - Vì taát caû chö Phaät ñeàu nhaân nôi Phaùp tòch dieät maø ñöôïc thaønh Phaät, töùc laø Phaùp tröôùc Phaät sau.

Kinh noùi : “Laøm thaày chö Phaät, aáy laø Phaùp vaäy”. Sau khi thaønh ñaïo roài, Phaät môùi noùi roäng möôøi hai boä kinh daãn daét giaùo hoùa chuùng sanh, chuùng sanh nöông nôi phaùp Phaät giaùo hoùa tu haønh ñöôïc thaønh Phaät, aáy laø Phaät tröôùc Phaùp sau.

*

- Theá naøo laø thuyeát thoâng toâng chaúng thoâng ?

- Noùi vaø laøm traùi nhau, töùc laø thuyeát thoâng toâng chaúng thoâng.

- Theá naøo laø toâng thoâng thuyeát cuõng thoâng ?

- Noùi vaø laøm khoâng sai bieät, töùc laø thuyeát thoâng toâng cuõng thoâng.

- Kinh noùi : “Phaùp ñeán chaúng ñeán, chaúng ñeán ñeán” laø theá naøo ?

- Noùi ñeán maø laøm chaúng ñeán, goïi laø ñeán chaúng ñeán. Laøm ñeán maø noùi chaúng ñeán, goïi laø chaúng ñeán ñeán. Laøm noùi ñeàu ñeán, goïi laø ñeán ñeán.

*

- Phaät phaùp chaúng heát höõu vi, chaúng truï voâ vi. Theá naøo laø chaúng heát höõu vi ? Theá naøo laø chaúng truï voâ vi ?

- Chaúng heát höõu vi laø töø môùi phaùt taâm cho ñeán ôû döôùi coäi Boà-ñeà thaønh Ñaúng chaùnh giaùc, sau ñeán Song laâm vaøo Nieát-baøn, trong khoaûng giöõa ñoù taát caû phaùp ñeàu khoâng boû. AÁy laø chaúng heát höõu vi.

Chaúng truï voâ vi laø tuy tu voâ nieäm maø chaúng duøng voâ nieäm laøm choã chöùng. Tuy tu Khoâng maø chaúng laáy Khoâng laøm choã chöùng. Tuy tu Boà-ñeà Nieát-baøn voâ töôùng voâ taùc, maø chaúng duøng voâ töôùng voâ taùc laøm choã chöùng. AÁy laø chaúng truï voâ vi.

*

- Coù ñòa nguïc hay khoâng coù ñòa nguïc ?

- Cuõng coù cuõng khoâng.

- Taïi sao cuõng coù cuõng khoâng ?

- Vì tuøy taâm taïo taát caû nghieäp aùc thì coù ñòa nguïc. Neáu taâm khoâng nhieãm, vì töï taùnh Khoâng thì khoâng ñòa nguïc.

*

- Chuùng sanh chòu toäi coù Phaät taùnh chaêng ?

- Cuõng ñoàng Phaät taùnh.

- Ñaõ coù Phaät taùnh thì chính khi vaøo ñòa nguïc Phaät taùnh ñoàng vaøo chaêng ?

- Chaúng ñoàng vaøo.

- Vaäy chính khi chuùng sanh vaøo ñòa nguïc Phaät taùnh ôû choã naøo ?

- Cuõng ñoàng vaøo.

- Ñaõ ñoàng vaøo thì khi chuùng sanh chòu toäi Phaät taùnh cuõng ñoàng chòu toäi chaêng ?

- Phaät taùnh tuy theo chuùng sanh ñoàng vaøo, maø chuùng sanh chòu toäi khoå, Phaät taùnh xöa nay vaãn khoâng chòu.

- Ñaõ ñoàng vaøo nhaân ñaâu chaúng chòu ?

- Chuùng sanh laø coù töôùng, coù töôùng thì coù thaønh hoaïi, Phaät taùnh laø khoâng töôùng, khoâng töôùng thì taùnh Khoâng. Theá neân, taùnh chaân khoâng khoâng coù hoaïi. Ví nhö coù ngöôøi chaát cuûi trong hö khoâng, cuûi laâu ngaøy bò muïc, hö khoâng chaúng muïc. Hö khoâng duï Phaät taùnh, cuûi duï chuùng sanh. Vì theá, noùi ñoàng vaøo maø khoâng ñoàng chòu.

*

- Chuyeån taùm thöùc thaønh boán trí, ruùt boán trí thaønh ba thaân, vaäy maáy thöùc chung thaønh moät trí, maáy thöùc rieâng thaønh moät trí ?

- Maét tai muõi löôõi thaân, naêm thöùc naøy chung thaønh Thaønh sôû taùc trí. YÙ thöùc thöù saùu rieâng thaønh Dieäu quan saùt trí. Taâm thöùc thöù baûy rieâng thaønh Bình ñaúng taùnh trí. Thöùc haøm taøng thöù taùm rieâng thaønh Ñaïi vieân caûnh trí.

- Boán trí naøy laø khaùc hay ñoàng ?

- Theå ñoàng maø teân khaùc.

- Theå ñaõ ñoàng taïi sao teân khaùc ?

- Vì tuøy söï ñaët teân (Caâu ñaùp naøy trong baûn vaên thieáu, dòch giaû theâm cho ñuû nghóa.)

- Ñaõ tuøy söï ñaët teân thì khi moät theå, caùi gì laø Ñaïi vieân caûnh trí ?

- Yeân tònh khoâng laëng troøn saùng chaúng ñoäng laø Ñaïi vieân caûnh trí. Ñoái caùc traàn khoâng khôûi yeâu gheùt töùc laø hai taùnh Khoâng, hai taùnh Khoâng laø Bình ñaúng taùnh trí. Hay vaøo caûnh giôùi caùc caên (maét, tai, muõi, löôõi, thaân) kheùo phaân bieät maø chaúng khôûi loaïn töôûng, ñöôïc töï taïi laø Dieäu quan saùt trí. Hay khieán caùc caên tuøy söï öùng duïng, thaûy vaøo Chaùnh ñònh, khoâng coù hai töôùng laø Thaønh sôû taùc trí.

- Ruùt boán trí laøm ba thaân, bao nhieâu trí chung laøm moät thaân, bao nhieâu trí rieâng laøm moät thaân ?

- Ñaïi vieân caûnh trí rieâng thaønh Phaùp thaân. Bình ñaúng taùnh trí rieâng laøm Baùo thaân. Dieäu quan saùt trí cuøng Thaønh sôû taùc trí chung laøm Hoùa thaân. Ba thaân naøy cuõng giaû laäp teân ñeå phaân bieät, coát cho ngöôøi chöa hieåu xem. Neáu ngöôøi lieãu ñaït lyù naøy cuõng khoâng coù ba thaân öùng duïng. Vì sao ? Vì theå taùnh khoâng töôùng, töø goác khoâng truï maø laäp, cuõng khoâng coù goác khoâng truï.

*

- Theá naøo laø thaáy chaân thaân Phaät ?

- Chaúng thaáy coù khoâng, laø thaáy chaân thaân Phaät.

- Theá naøo laø chaúng thaáy coù khoâng, laø thaáy chaân thaân Phaät ?

- Coù nöông nôi khoâng maø laäp, khoâng nöông nôi coù maø hieån baøy, voán chaúng laäp coù thì khoâng ñaâu coøn. Ñaõ chaúng coøn khoâng thì coù töø ñaâu maø coù. Coù vôùi khoâng laøm nhaân cho nhau maø coù. Ñaõ laøm nhaân cho nhau maø coù thì thaûy ñeàu sanh dieät. Chæ lìa hai caùi thaáy naøy, töùc laø thaáy chaân thaân Phaät.

- Coù Khoâng coøn khoâng theå ñöôïc, huoáng laø döïng laäp chaân thaân, thì caên cöù vaøo ñaâu maø laäp ?

- Vì coù hoûi neân laäp. Neáu khi khoâng hoûi thì teân chaân thaân cuõng khoâng theå laäp. Vì sao ? Ví nhö göông saùng neáu khi ñoái vaät töôïng töùc hieän hình töôïng, neáu khi chaúng ñoái vaät töôïng troïn chaúng thaáy hình töôïng.

*

- Theá naøo laø thöôøng chaúng rôøi Phaät ?

- Taâm khoâng khôûi dieät, ñoái caûnh vaéng laëng, trong taát caû thôøi cöùu caùnh khoâng tòch, töùc laø thöôøng chaúng rôøi Phaät.

*

- Theá naøo laø phaùp voâ vi ?

- Laø höõu vi vaäy.

- Nay hoûi phaùp voâ vi nhaân sao ñaùp höõu vi?

- Höõu nhaân voâ maø laäp, voâ nhaân höõu maø hieån. Voán chaúng laäp höõu thì voâ töø ñaâu maø sanh. Neáu luaän veà chaân voâ vi laø chaúng chaáp höõu vi cuõng chaúng chaáp voâ vi, aáy laø phaùp chaân voâ vi. Vì côù sao ? Kinh noùi : “Neáu chaáp töôùng phaùp laø chaáp ngaõ nhaân, neáu chaáp töôùng phi phaùp laø chaáp ngaõ nhaân. Theá neân, chaúng neân chaáp phaùp, chaúng neân chaáp phi phaùp” töùc laø ñöôïc chaân phaùp vaäy. Neáu thaáu roõ ñöôïc lyù naøy laø chaân giaûi thoaùt, laø hoäi ñöôïc phaùp moân baát nhò.

- Theá naøo laø nghóa trung ñaïo ?

- Nghóa hai beân vaäy.

- Nay hoûi nghóa trung ñaïo, taïi sao ñaùp nghóa hai beân ?

- Hai beân nhaân giöõa maø laäp, giöõa nhaân hai beân maø sanh. Tröôùc neáu khoâng coù hai beân thì giöõa töø ñaâu maø coù ? Nay noùi giöõa laø nhaân hai beân maø coù. Cho neân bieát, giöõa cuøng hai beân nhaân nhau maø laäp, thaûy ñeàu voâ thöôøng, saéc thoï töôûng haønh thöùc cuõng laïi nhö theá.

*

- Theá naøo goïi laø naêm aám ?

- Ñoái saéc nhieãm saéc, theo saéc thoï sanh, goïi saéc aám. Vì laõnh naïp vaøo trong taùm gioù (lôïi, suy, huûy, döï, xöng, cô, khoå, laïc), öa taäp nhöõng thöù tin taø, töø trong söï laõnh thoï maø sanh, goïi laø thoï aám. Meâ taâm chaáp töôûng, theo töôûng thoï sanh, goïi laø töôûng aám. Keát nhoùm caùc haønh, theo haønh thoï sanh, goïi laø haønh aám. Nôi theå bình ñaúng voïng khôûi phaân bieät dính maéc, theo thöùc thoï sanh, goïi laø thöùc aám. Theá neân goïi laø naêm aám

*

- Kinh noùi : Hai möôi laêm coõi, theá naøo laø hai möôi laêm coõi ?

- Laø thoï thaân ñôøi sau vaäy. Thaân ñôøi sau laø thoï sanh trong saùu ñöôøng. Vì chuùng sanh hieän ñôøi taâm meâ öa keát caùc nghieäp, sau aét theo nghieäp thoï sanh, cho neân noùi ñôøi sau.

- ÔÛ ñôøi neáu coù ngöôøi chí taâm tu haønh ñöôïc cöùu caùnh giaûi thoaùt, chöùng voâ sanh phaùp nhaãn, haèng lìa tam giôùi chaúng thoï thaân sau. Ngöôøi khoâng thoï thaân sau laø chöùng phaùp thaân. Phaùp thaân töùc laø thaân Phaät.

- Teân hai möôi laêm coõi laøm sao phaân bieät ?

- Baûn theå laø moät, vì tuøy duïng ñaët teân neân coù roõ raøng hai möôi laêm coõi. Hai möôi laêm coõi laø möôøi ñieàu aùc, möôøi ñieàu laønh vaø naêm aám.

- Theá naøo laø möôøi ñieàu aùc, möôøi ñieàu laønh ?

- Möôøi ñieàu aùc laø : Saùt sanh, troäm caép, taø daâm, noùi doái, noùi theâu deät, noùi hai löôõi, noùi hung aùc vaø tham, saân, taø kieán. Möôøi ñieàu laønh laø ngöôïc laïi chaúng laøm möôøi ñieàu aùc treân.

*

- Tröôùc noùi voâ nieäm maø toâi chöa thoâng toät ?

- Voâ nieäm laø ôû taát caû choã maø khoâng taâm, khoâng taát caû caûnh, khoâng coù nhöõng nghó caàu, ñoái caùc caûnh saéc haèng khoâng khôûi ñoäng. Ñöôïc voâ nieäm goïi laø chaân nieäm. Neáu duøng nieäm khôûi nghó laøm nieäm laø taø nieäm, chaúng phaûi chaùnh nieäm. Vì sao ? Vì Kinh noùi : “Neáu daïy ngöôøi luïc nieäm (nieäm Phaät, nieäm Phaùp, nieäm Taêng, nieäm giôùi, nieäm thí, nieäm Thieân) goïi laø phi nieäm”. Coù luïc nieäm goïi laø taø nieäm. Khoâng luïc nieäm goïi laø chaân nieäm. Kinh noùi : “Naøy thieän nam ! Chuùng ta truï trong phaùp voâ nieäm ñöôïc saéc vaøng ba möôi hai töôùng nhö theá, phoùng haøo quang lôùn soi khaép caùc theá giôùi, coâng ñöùc khoâng theå nghó baøn, Phaät coøn noùi chaúng heát, huoáng laø caùc thöøa maø coù theå bieát”.

Ngöôøi ñöôïc voâ nieäm, saùu caên khoâng nhieãm, töï nhieân ñöôïc vaøo tri kieán chö Phaät. Ñöôïc nhö theá, goïi laø Phaät taïng (kho taøng Phaät) cuõng goïi laø Phaùp taïng (kho taøng Phaùp) hay bao goàm taát caû Phaät, taát caû Phaùp. Vì côù sao ? Vì voâ nieäm vaäy. Kinh noùi : “Taát caû chö Phaät ñeàu töø Kinh naøy xuaát sanh”.

- Ñaõ baûo voâ nieäm thì caâu “Vaøo tri kieán Phaät” töø ñaâu maø laäp ?

- Töø voâ nieäm laäp. Vì sao ? Kinh noùi : “Töø goác voâ truï laäp taát caû Phaùp”. Laïi noùi : “Ví nhö göông saùng, trong göông tuy khoâng hình töôïng maø hay hieän muoân vaøn hình töôïng. Vì sao ? Vì göông saùng neân hay hieän muoân vaøn hình töôïng”. Ngöôøi hoïc ñaïo do taâm khoâng nhieãm neân voïng nieäm chaúng sanh, taâm ngaõ nhaân dieät, cöùu caùnh thanh tònh, vì thanh tònh hay sanh tri kieán voâ löôïng.

*

- Theá naøo laø ñoán ngoä? (Caâu naøy trong vaên khoâng coù, e baûn chöõ Haùn soùt, dòch giaû theâm vaøo.)

- Ñoán ngoä laø ngay trong ñôøi naøy ñöôïc giaûi thoaùt. Laøm sao maø bieát ? Ví nhö sö töû con, khi môùi loït loøng meï quaû nhieân laø sö töû. Ngöôøi tu ñoán ngoä cuõng nhö theá, ngay khi tu lieàn vaøo vò Phaät. Nhö tre muøa xuaân sanh maêng, cuõng ngay trong muøa xuaân maêng baèng tre, ñoàng khoâng coù khaùc. Vì côù sao ? Vì trong ruoät troáng. Ngöôøi tu ñoán ngoä cuõng nhö theá. Vì choùng tröø voïng nieäm haèng döùt ngaõ nhaân, cöùu caùnh khoâng tòch, cuøng Phaät baèng nhau, ñoàng khoâng coù khaùc. Cho neân noùi : “Ngay nôi phaøm laø thaùnh”. Ngöôøi tu ñoán ngoä chaúng rôøi thaân naøy lieàn vöôït tam giôùi. Kinh noùi : “Chaúng hoaïi theá gian maø vöôït khoûi theá gian, chaúng xaû phieàn naõo maø vaøo Nieát-baøn”.

- Ngöôøi khoâng tu ñoán ngoä thì theá naøo ?

- Ngöôøi khoâng tu ñoán ngoä, ví nhö daõ can nhaäp baày sö töû, traûi traêm ngaøn kieáp troïn chaúng ñöôïc thaønh sö töû.

*

- Taùnh chaân nhö laø thaät khoâng hay thaät chaúng khoâng? Neáu noùi chaúng khoâng töùc laø coù töôùng. Neáu noùi khoâng töùc laø ñoaïn dieät. Taát caû chuùng sanh phaûi nöông vaøo ñaâu tu haønh ñeå ñöôïc giaûi thoaùt ?

- Taùnh chaân nhö cuõng khoâng cuõng chaúng khoâng. Vì sao? Vì dieäu theå chaân nhö khoâng hình khoâng töôùng khoâng theå ñöôïc, neân noùi cuõng khoâng. Song trong theå Khoâng voâ töôùng ñaày ñuû dieäu duïng haèng sa, khoâng vieäc gì chaúng öùng hieän, neân noùi cuõng chaúng khoâng. Kinh noùi : “Hieåu moät töùc ngaøn theo, meâ moät töùc muoân laàm”. Neáu ngöôøi giöõ moät thì muoân vieäc ñeàu xong, aáy laø dieäu thuaät ngoä ñaïo. Kinh noùi : “Sum la vaø vaïn töôïng ñeàu do moät phaùp aán hieän. Theá naøo trong moät phaùp maø sanh caùc thöù kieán ? Vì coâng nghieäp nhö theá do haønh laøm goác”.

*

Neáu ngöôøi chaúng chòu haøng phuïc taâm, y cöù vaên nghóa maø cho laø chöùng ngoä thì khoâng theå coù. Ngöôøi chaáp nhö theá, laø doái mình doái ngöôøi, mình ngöôøi ñeàu ñoïa. Phaûi coá gaéng ! Coá gaéng ! Xeùt neùt kyõ caøng. Chæ vieäc ñeán chaúng nhaän, taát caû choã khoâng taâm, ngöôøi ñöôïc nhö theá, lieàn vaøo Nieát-baøn, chöùng voâ sanh phaùp nhaãn, cuõng goïi laø phaùp moân baát nhò, cuõng goïi voâ traùnh, cuõng goïi nhaát haïnh Tam-muoäi. Vì côù sao ? Vì cöùu caùnh thanh tònh, khoâng ngaõ khoâng nhaân, chaúng khôûi thöông gheùt, laø hai taùnh khoâng, laø khoâng coù choã thaáy, töùc laø hoaøn taát caùi chaân nhö voâ ñaéc.

*

Quyeån luaän naøy chaúng truyeàn cho ngöôøi khoâng tin, chæ truyeàn cho ngöôøi ñoàng kieán ñoàng haïnh. Phaûi xem xeùt ngöôøi ñoái tröôùc coù taâm thaønh tín, kham laõnh thoï khoâng lui suït, ngöôøi nhö theá môùi neân vì hoï maø noùi, chæ daïy khieán cho hoï ñöôïc ngoä. Toâi laøm quyeån luaän naøy laø vì ngöôøi höõu duyeân, chaúng phaûi caàu danh lôïi.

Chö Phaät noùi ra ngaøn kinh muoân luaän, chæ vì   chuùng sanh meâ muoäi, taâm haïnh chaúng ñoàng, tuøy choã taø chaáp cuûa hoï maø noùi phaùp ñoái trò, neân coù sai bieät. Neáu luaän veà lyù giaûi thoaùt cöùu caùnh chæ laø vieäc ñeán chaúng nhaän, taát caû choã khoâng taâm, haèng laëng leõ nhö khoâng, cöùu caùnh thanh tònh töï nhieân giaûi thoaùt.

OÂng chôù caàu hö danh mieäng noùi chaân nhö, maø taâm tôï khæ vöôïn, töùc lôøi noùi vieäc laøm traùi nhau, goïi laø doái mình, seõ sa vaøo ñöôøng aùc. Chôù caàu caùi khoaùi laïc hö danh nhaát thôøi, maø chaúng bieát nhieàu kieáp phaûi chòu hoïa öông. Coá gaéng! Coá gaéng ! Chuùng sanh phaûi töï ñoä, Phaät khoâng theå ñoä ñöôïc. Neáu Phaät hay ñoä chuùng sanh, thì chö Phaät thôøi quaù khöù soá nhieàu nhö caùt buïi, leõ ra taát caû chuùng sanh ñeàu ñöôïc ñoä heát. Vì sao chuùng ta ñeán ngaøy nay vaãn coøn troâi laên trong sanh töû, khoâng ñöôïc thaønh Phaät ? Theá neân bieát, chuùng sanh phaûi töï ñoä, Phaät khoâng theå ñoä ñöôïc. Coá gaéng ! Coá gaéng ! Töï mình lo tu haønh, chôù yû laïi vaøo söùc Phaät khaùc. Kinh noùi : “Phaøm ngöôøi caàu phaùp chaúng chaáp tröôùc Phaät maø caàu”.

*

- ÔÛ ñôøi sau, coù nhöõng nhoùm taïp hoïc, laøm sao cuøng ôû chung ?

- Chæ hoøa aùnh saùng kia, chaúng ñoàng nghieäp kia, ñoàng choã maø chaúng ñoàng ôû. Kinh noùi : “Tuøy löu (troâi theo) maø taùnh thöôøng vaäy”. Ngöôøi hoïc ñaïo caàn yeáu phaûi nghó  “mình vì ñaïi söï nhaân duyeân laø vieäc giaûi thoaùt, thaûy ñeàu chaúng daùm khinh ngöôøi chöa hoïc, kính ngöôøi mình hoïc nhö Phaät, chaúng ñeà cao ñöùc cuûa mình, chaúng ñoá kî ñieàu hay cuûa ngöôøi, töï xeùt neùt haïnh cuûa mình, chaúng doøm doõ loãi cuûa ngöôøi”, thì ôû taát caû choã ñeàu khoâng bò chöôùng ngaïi, töï nhieân ñöôïc khoaùi laïc.

Laëp laïi keä raèng :

            Nhaãn nhuïc ñaïo thöù nhaát,

            Tröôùc phaûi tröø ngaõ nhaân,

            Vieäc ñeán khoâng thoï nhaän,

            Laø thaân chaân Boà-ñeà .

Kinh Kim Cang noùi : “Ngöôøi thoâng ñaït phaùp voâ ngaõ, Nhö Lai goïi laø Boà-taùt chaân thaät”. Laïi noùi : “Chaúng thuû laïi chaúng xaû, haèng ñoaïn ñöôïc sanh töû, taát caû choã khoâng taâm, goïi laø con chö Phaät”. Kinh Nieát-baøn noùi : “Nhö Lai chöùng Nieát-baøn haèng ñoaïn döùt sanh töû”.

Keä raèng :

            Nay ta yù thaät raát toát,

            Khi ngöôøi cheâ maéng chaúng buoàn,

            Khoâng lôøi chaúng noùi phaûi quaáy,

            Nieát-baøn sanh töû ñoàng ñöôøng.

            Hieåu thaáu baûn toâng nhaø mình,

            Vaãn laø khoâng coù xanh ñen,

            Taát caû voïng töôûng phaân bieät,

            Vaû bieát ngöôøi ñôøi chaúng roõ.

            Gôûi lôøi phaøm phu ñôøi sau,

            Deïp heát trong taâm rôm coû,

            Nay ta yù raát theânh thang,

            Chaúng noùi, khoâng vieäc, taâm an.

            Thong dong, töï taïi, giaûi thoaùt,

            Ñoâng taây dôøi ñoåi deã daøng,

            Troïn ngaøy khoâng noùi laëng yeân,

            Nieäm nieäm höôùng lyù nghó xeùt.

            Töï nhieân tieâu dao thaáy ñaïo,

            Sanh töû quyeát chaúng lieân quan,

            Nay ta yù thaät laï kyø,

            Chaúng ñeán treân ñôøi luoáng doái.

            Vinh hoa thaûy laø giaû taïm,

            AÙo raùch côm haåm ñuû no,

            Ñi ñöôøng gaëp ngöôøi bieáng noùi,

            Ngöôøi ñôøi ñeàu goïi ta ngu.

            Ngoaøi hieän ngu ngô aùm ñoän,

            Trong taâm saùng tôï löu ly,

            Thaàm hôïp La-haàu maät haïnh,

            Chaúng phaûi phaøm phu kham bieát.

Toâi e caùc oâng chaúng hoäi thaáu lyù chaân giaûi thoaùt neân laïi chæ baøy caùc oâng.

*

- Kinh Duy-ma noùi : “Muoán ñöôïc tònh ñoä phaûi tònh taâm aáy”. Theá naøo laø tònh taâm ?

- Duøng caùi tònh cöùu caùnh laøm tònh.

- Theá naøo laø duøng caùi tònh cöùu caùnh laøm tònh ?

- Khoâng tònh cuõng khoâng khoâng tònh, töùc laø tònh cöùu caùnh.

- Theá naøo laø khoâng tònh cuõng khoâng khoâng tònh ?

- Taát caû choã khoâng taâm laø tònh, khi ñöôïc tònh maø chaúng khôûi töôûng tònh, goïi laø khoâng tònh. Khi ñöôïc khoâng tònh cuõng khoâng ñöôïc khôûi töôûng khoâng tònh, goïi laø khoâng khoâng tònh.

*

- Ngöôøi tu haønh laáy caùi gì laøm chöùng ?

- Laáy caùi chöùng cöùu caùnh laøm chöùng.

- Theá naøo laø caùi chöùng cöùu caùnh ?

- Khoâng chöùng cuõng khoâng khoâng chöùng, goïi laø chöùng cöùu caùnh.

- Theá naøo laø khoâng chöùng vaø khoâng khoâng chöùng ?

- ÔÛ ngoaøi khoâng nhieãm saéc, thanh v.v… beân trong taâm khoâng khôûi voïng nieäm, ñöôïc nhö theá goïi laø chöùng. Khi ñöôïc chöùng maø khoâng khôûi töôûng chöùng, goïi laø khoâng chöùng. Khi ñöôïc khoâng chöùng cuõng khoâng khôûi töôûng khoâng chöùng, goïi laø khoâng khoâng chöùng.

*

- Theá naøo laø taâm giaûi thoaùt ?

- Khoâng taâm giaûi thoaùt, cuõng khoâng khoâng taâm giaûi thoaùt, goïi laø chaân giaûi thoaùt. Kinh noùi : “Phaùp coøn phaûi xaû haø huoáng phi phaùp”. Phaùp laø coù, phi phaùp laø khoâng, chæ chaúng chaáp coù khoâng laø chaân giaûi thoaùt.

*

- Theá naøo ñaéc ñaïo ?

- Duøng caùi ñaéc cöùu caùnh laøm ñaéc.

- Theá naøo laø caùi ñaéc cöùu caùnh ?

-Khoâng ñaéc cuõng khoâng khoâng ñaéc, goïi laø ñaéc cöùu caùnh.

*

- Theá naøo laø Khoâng cöùu caùnh ?

- Chaúng Khoâng cuõng chaúng chaúng Khoâng goïi laø Khoâng cöùu caùnh.

*

- Theá naøo laø chaân nhö ñònh ?

- Khoâng ñònh cuõng khoâng khoâng ñònh goïi laø chaân nhö ñònh. Kinh noùi : “Khoâng coù phaùp ñònh goïi laø Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc, cuõng khoâng phaùp ñònh Nhö Lai coù theå noùi”. Kinh noùi : “Tuy tu Khoâng maø chaúng laáy Khoâng laøm chöùng, cuõng chaúng ñöôïc khôûi töôûng Khoâng. Tuy tu Ñònh maø chaúng laáy Ñònh laøm chöùng, cuõng chaúng ñöôïc khôûi töôûng Ñònh. Tuy ñöôïc Tònh maø chaúng laáy Tònh laøm chöùng, cuõng chaúng ñöôïc khôûi töôûng tònh”.

Neáu khi ñöôïc ñònh, ñöôïc tònh, ñöôïc taát caû choã khoâng taâm, lieàn khôûi töôûng ñöôïc nhö theá, ñeàu laø voïng töôûng, lieàn bò raøng buoäc khoâng theå noùi laø giaûi thoaùt. Neáu khi ñöôïc nhö theá, roõ raøng töï bieát, ñöôïc töï taïi, maø chaúng ñöôïc cho theá laø chöùng, cuõng chaúng ñöôïc khôûi töôûng nhö theá laø ñöôïc giaûi thoaùt. Kinh noùi : “Neáu khôûi taâm tinh taán laø voïng khoâng phaûi tinh taán. Neáu ngöôøi hay trong taâm chaúng voïng laø tinh taán khoâng coù bôø meù”.

*

- Theá naøo laø trung ñaïo ?

- Khoâng khoaûng giöõa cuõng khoâng hai beân laø trung ñaïo.

- Theá naøo laø hai beân ?

- Coù taâm kia, coù taâm naøy laø hai beân.

- Theá naøo laø taâm kia taâm naøy ?

- Beân ngoaøi dính vôùi saéc thanh goïi laø taâm kia. Beân trong khôûi voïng nieäm laø taâm naøy. Neáu beân ngoaøi khoâng nhieãm saéc, goïi laø khoâng taâm kia. Beân trong khoâng khôûi voïng nieäm, goïi laø khoâng taâm naøy. Theá neân khoâng phaûi hai beân. Taâm ñaõ khoâng hai beân thì giöõa cuõng ñaâu coù ñöôïc. Ñöôïc nhö theá goïi laø trung ñaïo. Thaät laø Nhö Lai ñaïo. Nhö Lai ñaïo laø taát caû ngöôøi giaùc ñöôïc giaûi thoaùt. Kinh noùi : “Hö khoâng chaúng giöõa chaúng hai beân, thaân chö Phaät cuõng vaäy”. Nhöng taát caû saéc khoâng, laø taát caû choã khoâng taâm vaäy. Taát caû choã khoâng taâm töùc taát caû saéc taùnh khoâng. Hai nghóa chaúng khaùc, cuõng goïi saéc khoâng, cuõng goïi phaùp saéc khoâng.

Neáu oâng lìa “Taát caû choã khoâng taâm”, maø ñöôïc Boà-ñeà giaûi thoaùt, Nieát-baøn tòch dieät, thieàn ñònh kieán taùnh, thì khoâng theå naøo coù. “Taát caû choã khoâng taâm” töùc laø ñöôïc Boà-ñeà giaûi thoaùt, Nieát-baøn tòch dieät, cho ñeán luïc ñoä ñeàu laø choã kieán taùnh. Vì côù sao ? Kinh Kim Cang noùi: “Khoâng coù moät chuùt phaùp coù theå ñöôïc, aáy goïi laø Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc”.

*

- Neáu coù tu taát caû haïnh ñaày ñuû thaønh töïu ñöôïc thoï kyù chaêng ?

- Chaúng ñöôïc.

- Neáu khoâng tu taát caû phaùp thaønh töïu, ñöôïc thoï kyù chaêng ?

- Chaúng ñöôïc.

- Neáu theá aáy, phaûi do phaùp gì ñöôïc thoï kyù?

- Chaúng do coù haønh, cuõng chaúng do khoâng haønh, laø ñöôïc thoï kyù. Vì côù sao? Kinh Duy-ma noùi : “Caùc haïnh taùnh töôùng ñeàu voâ thöôøng”. Kinh Nieát-baøn noùi : “Phaät baûo Ca Dieáp, caùc haïnh laø thöôøng, khoâng coù leõ phaûi”. OÂng chæ taát caû choã khoâng taâm, laø khoâng coù haïnh, cuõng khoâng khoâng caùc haïnh, goïi laø thoï kyù. Noùi taát caû choã khoâng taâm, laø khoâng taâm yeâu gheùt vaäy. Noùi khoâng yeâu gheùt, laø thaáy vieäc toát chaúng khôûi taâm yeâu; thaáy vieäc xaáu cuõng chaúng sanh taâm gheùt .

Khoâng yeâu goïi laø khoâng taâm nhieãm, chính laø saéc taùnh khoâng. Saéc taùnh khoâng töùc laø muoân duyeân ñeàu baët. Muoân duyeân ñeàu baët thì töï nhieân ñöôïc giaûi thoaùt.

OÂng phaûi xeùt kyõ ñoù, neáu khi chöa ñöôïc tænh saùng thaáu roõ, thì phaûi hoûi sôùm chôù coù boû qua. Caùc oâng neáu y theo lôøi daïy ñaây tu, maø chaúng ñöôïc giaûi thoaùt, toâi xin troïn ñôøi thay caùc oâng chòu toäi trong ñaïi ñòa nguïc. Neáu toâi löøa doái caùc oâng, sau naøy toâi sanh nôi naøo seõ bò sö töû, coïp, soùi aên thòt. Caùc oâng neáu chaúng y theo lôøi daïy ñaây sieâng naêng tu haønh thì khoâng baûo ñaûm. Moät phen maát thaân naøy muoân kieáp khoù ñöôïc laïi. Phaûi coá gaéng! Coá gaéng! Caàn phaûi töï bieát .

] 


[mucluc][loidichgia][tieu su][donngo][ghiloi]

[Trang chuû] [Kinh saùch]