CHÖÔNG I: PHAÀN DUYEÂN KHÔÛI

                        Chôù laøm caùc vieäc aùc,

                        Tuaân haønh caùc ñieàu laønh,

                        Töï loùng taâm yù mình,

                        Ñaây lôøi chö Phaät daïy.

Noùi veà phaùp Nieát-baøn, nhaäp aét coù nhieàu loái. Loái caàn thieát nhanh choùng nhaát, khoâng ngoaøi Chæ vaø Quaùn. Sôû dó nhö theá, vì Chæ laø cöûa ñaàu ñeå deïp kieát, Quaùn laø con ñöôøng chaùnh yeáu ñeå ñoaïn hoaëc. Chæ laø phöông phaùp hay nuoâi lôùn taâm thöùc, Quaùn laø dieäu thuaät daãn khôûi thaàn giaûi. Chæ laø thaéng nhaân cuûa thieàn ñònh, Quaùn laø choã nöông töïa cuûa trí tueä. Neáu ngöôøi thaønh töïu hai phaùp ñònh vaø tueä, aáy laø phaùp töï lôïi, lôïi tha ñaày ñuû. Cho neân kinh Phaùp Hoa cheùp : “Phaät ôû trong Ñaïi thöøa, nhö phaùp mình ñaõ chöùng, söùc ñònh tueä trang nghieâm, laáy ñoù ñoä chuùng sanh”. Phaûi bieát hai phaùp naøy nhö xe hai baùnh, nhö chim hai caùnh, neáu tu taäp cheânh leäch lieàn rôi vaøo taø ñaûo. Kinh cheùp : “Neáu thieân tu thieàn ñònh phöôùc ñöùc, khoâng hoïc trí tueä, goïi ñoù laø ngu; thieân hoïc trí tueä, khoâng tu thieàn ñònh phöôùc ñöùc, goïi ñoù laø cuoàng”. Loãi cuoàng, ngu tuy coù chuùt ít khaùc, nhöng veà taø kieán luaân chuyeån ñaâu coù sai bieät. Neáu tu khoâng ñoàng ñeàu, töùc laø haønh khoâng troøn veïn, thì laøm sao choùng leân cöïc quaû. Kinh laïi cheùp : “Ngöôøi Thanh vaên vì ñònh löïc nhieàu khoâng thaáy Phaät taùnh. Haøng Thaäp truï Boà-taùt trí tueä löïc nhieàu, tuy thaáy Phaät taùnh maø khoâng roõ raøng. Chö Phaät Nhö Lai ñònh tueä löïc ñoàng, neân thaáy Phaät taùnh roõ raøng”. Laáy ñaây maø xeùt, Chæ Quaùn ñaâu khoâng phaûi cöûa thaúng taét ñeán ñaïi quaû Nieát-baøn; laø con ñöôøng toát ñeå ngöôøi tu haønh tieán böôùc, laø choã chung hoäi cuûa muoân ngaøn coâng ñöùc, laø chaùnh theå cuûa cöïc quaû voâ thöôïng.

Neáu bieát nhö theá, phaùp moân Chæ, Quaùn thaät chaúng phaûi taàm thöôøng. Muoán tieáp daãn nhöõng keû sô cô, phaù meâ môø maø tieán ñaïo, phaûi nöông Chæ, Quaùn höôùng daãn. Nhöng noùi thì deã maø thöïc haønh raát khoù, neân khoâng thieát baøn nhieàu veà lyù cao saâu. Nay löôïc trình baøy möôøi yù, ñeå chæ loái cho keû sô taâm haønh ñaïo bieát höôùng tieán leân naác thang chaùnh ñaïo, ñi vaøo ngoâi nhaø Nieát-baøn. Haønh giaû neân töï theïn thöïc haønh khoù ñöôïc, chôù cheâ vaên naøy thieån caän. Neáu yù nghó, lôøi noùi hôïp nhau, chæ trong chôùp maét trí ñöùc, ñoaïn ñöùc khoù löôøng, thaàn giaûi khoân xieát. Neáu chæ chaáp suoâng treân vaên ngoân, khaåu yù traùi nhau, ngaøy thaùng qua maát, bieát nöông ñaâu ñöôïc ñaïo. Nhö keû ngheøo ñeám cuûa baùu cho ngöôøi, roát cuoäc nôi mình naøo coù ích gì ?

            Möôøi yù :

                        Cuï duyeân.    

                        Traùch duïc.

                        Xaû caùi.

                        Ñieàu hoøa.

                        Phöông tieän.

                        Chaùnh tu.

                        Thieän phaùt.

                        Tri ma.

                        Trò beänh.

                        Chöùng quaû.

Trình baøy möôøi yù naøy ñeå roõ loái tu Chæ, Quaùn. Ñaây laø ñieàu kieän caàn thieát cho keû môùi hoïc toïa thieàn. Neáu ngöôøi kheùo hoäi yù tu taäp, khaû dó an taâm vöôït caùc chöôùng naïn, ñöôïc ñònh sanh tueä vaø chöùng voâ laäu thaùnh quaû.

]