III. LÔØI NHAÉC KHI THAM THIEÀN.

Taâm töùc laø Phaät, Phaät töùc laø giaùc. Moät caùi giaùc taùnh naøy chuùng sanh vaø Phaät bình ñaúng khoâng sai bieät; roãng laëng troïn khoâng coù moät vaät, khoâng thoï moät phaùp, khoâng theå tu chöùng; saùng suoát maø ñaày ñuû muoân ñöùc, dieäu duïng haèng sa khoâng nhôø tu chöùng. Chæ vì chuùng sanh meâ muoäi traàm luaân sanh töû traûi qua raát nhieàu soá kieáp, tham, saân, si, aùi, voïng töôûng chaáp tröôùc nhieãm oâ ñaõ saâu daøy, baát ñaéc dó môùi noùi tu noùi chöùng. Theá neân, noùi “tu” coå nhaân cho laø moät vieäc chaúng laønh, khoâng caùch naøo hôn môùi taïm duøng vaäy thoâi.

Thöù noùi nhaäp thaát. Quyù vò nhaäp thaát traûi qua hai möôi moát ngaøy. Trong hai möôi moát ngaøy xeùt ra thaân taâm coù phaàn thuaàn thuïc, duïng coâng saùnh vôùi tröôùc ñöôïc deã daøng. Quyù vò coá gaéng ñöøng ñeå nhaân duyeân qua maát. Caàn yeáu trong hai möôi moát ngaøy laøm sao cho ñöôïc nöôùc ruùt ñaù loä, phaùt minh taâm ñòa môùi khoûi coâ phuï caùi cô duyeân khoù gaëp naøy.

Hôn hai möôi ngaøy nay, quyù vò töø saùng ñeán toái thöùc sôùm nguû treã, noã löïc duïng coâng, keát quaû khoâng ngoaøi boán thöù caûnh giôùi:

1.- Coù ngöôøi ñöôøng loái khoâng thoâng, caâu thoaïi ñaàu khaùn khoâng ñeán, mô mô maøng maøng theo chuùng nguû gaät, khoâng bò voïng töôûng laêng xaêng thì bò hoân traàm loâi keùo.

2.- Coù ngöôøi khaùn ñeán caâu thoaïi ñaàu, coù chuùt ít hieåu beøn chaáp chaët, chæ laø naém cheát cöùng hoøn gaïch goõ cöûa, nieäm chaáp caâu thoaïi ñaàu “Nieäm Phaät laø gì?”, thaønh ra nieäm thoaïi ñaàu, cho nhö theá laø khôûi nghi tình ñöôïc khai ngoä. Ñaâu bieát ñoù laø duïng taâm taïi thoaïi vó. Noù laø phaùp sanh dieät khoâng theå ñeán ñöôïc choã moät nieäm khoâng sanh, taïm duøng coøn khaû dó, neáu chaáp cho laø cöùu caùnh thaät phaùp thì mong gì coù ngaøy ngoä ñaïo? Gaàn ñaây trong thieàn toâng sôû dó khoâng coù ngöôøi ñaït ñaïo, phaàn nhieàu do laàm duïng taâm taïi thoaïi vó.

3.- Coù ngöôøi hieåu khaùn thoaïi ñaàu, hay chieáu coá ñeán hieän tieàn moät nieäm khoâng sanh. Hoaëc hieåu nieäm Phaät laø taâm, töùc töø choã moät nieäm phaùt khôûi naøy thaúng khaùn ñeán taâm töôùng voâ nieäm. Theo doõi laàn ñeán choã tòch tònh, nhöõng voïng töôûng thoâ ñaõ döùt, ñöôïc khinh an, lieàn coù caùc caûnh giôùi phaùt hieän. Hoaëc khoâng bieát thaân taâm mình ñang ngoài choã naøo. Hoaëc bieát thaân ñöôïc nheï nhaøng coù theå bay boång leân treân. Hoaëc thaáy ngöôøi, vaät ñeïp ñaùng yeâu neân sanh taâm hoan hyû. Hoaëc thaáy caûnh giôùi ñaùng sôï, khôûi taâm kinh khuûng. Hoaëc khôûi taâm daâm duïc v.v… nhieàu thöù khoâng phaûi moät, caàn bieát ñoù ñeàu laø ma, chaáp noù beøn thaønh beänh.

4.- Coù ngöôøi nghieäp chöôùng nheï nhaøng, ñöôøng loái raønh roõ, duïng coâng ñuùng caùch, tieán ñuùng phöông phaùp, taâm ñöôïc thanh tònh saùng suoát, taát caû voïng töôûng ñeàu döùt, thaân taâm töï taïi khoâng coù caûnh giôùi naøo khaùc. Ñeán choã naøy chaán khôûi tinh thaàn theo ñöôøng loái tröôùc duïng coâng, chæ phaûi chuù yù “caây khoâ tröôùc hang nhieàu loái teõ”. Coù khi ñeán choã naøy, roài döøng truï trong hoân traàm. Coù khi ñeán choã naøy ñöôïc chuùt ít tueä giaûi, roài laøm thi laøm vaên, töï cho laø ñaày ñuû, khôûi coáng cao ngaõ maïn.

Boán caûnh giôùi treân ñeàu laø beänh, toâi seõ chæ quyù vò phöông thuoác ñoái trò.   

a) Nhö ngöôøi caâu thoaïi ñaàu khaùn khoâng ñeán, nhieàu voïng töôûng hoân traàm, oâng neân khaùn laïi chöõ gì trong caâu “Nieäm Phaät laø gì?”. Khaùn ñeán khi naøo voïng töôûng hoân traàm coøn ít, chöõ gì khoâng queân, lieàn khaùn ñeán choã moät nieäm môùi phaùt khôûi. ÔÛ ñoù ñôïi ñeán luùc moät nieäm khoâng khôûi töùc laø ñöôïc khoâng sanh. Hay khaùn ñeán moät nieäm khoâng sanh, goïi laø chaân khaùn thoaïi ñaàu.

b) Ngöôøi chaáp chaët caâu “Nieäm Phaät laø gì?”, duïng taâm taïi thoaïi vó, laáy phaùp sanh dieät cho laø phaûi, cuõng neân theo yù töù toâi ñaõ chæ ôû treân, töùc laø nhaém choã moät nieäm phaùt khôûi, khaùn ñeán moät nieäm khoâng sanh.

c) Ngöôøi quaùn voâ nieäm ñaõ ñöôïc tòch tònh khinh an maø gaëp nhöõng caûnh giôùi khaùc laï, oâng neân chieáu coá caâu thoaïi ñaàu cuõ, moät nieäm khoâng sanh, Phaät ñeán Phaät cheát, ma ñeán ma cheát, moät beà khoâng ñeå yù ñeán, töï nhieân voâ söï khoâng rôi vaøo chuùng taø.

d) Ngöôøi voïng nieäm ñaõ döùt, thanh tònh saùng suoát thaân taâm töï taïi, neân nhö coå nhaân noùi: “Muoân phaùp veà moät, moät veà choã naøo?”. Do moät beà tieán ñeán choã cuøng cöïc, thaúng tieán leân ngoïn nuùi cao choùt voùt ñöùng, xuoáng taän ñaùy bieån saâu thaêm thaúm ñi, laïi buoâng tay ngang doïc.

Trôû veà tröôùc ñaõ noùi, ñeàu laø ñoái vôùi ngöôøi ñoän caên trong thôøi maït phaùp maø chæ phöông phaùp. Kyø thaät toâng moân thöôïng thöôïng nhaát thöøa naøy chæ thuù do ñöùc Boån Sö Thích-ca Maâu-ni ôû trong hoäi Linh Sôn ñöa caønh hoa sen leân bieåu thò laø “Giaùo ngoaïi bieät truyeàn”. Traûi qua chö vò Toå sö chæ truyeàn taâm, chæ thaúng taâm ngöôøi thaáy taùnh thaønh Phaät, khoâng rôi vaøo giai caáp, khoâng nhôø tu chöùng. Trong moät lôøi noùi, hoaëc nöûa caâu lieàn thaáu roõ khoâng moät phaùp coù theå ñöôïc, khoâng moät phaùp coù theå tu, lieàn ñoù khoâng khôûi voïng duyeân töùc laø nhö nhö Phaät, ñaâu caàn hoïc nhieàu caâu ö?

?